4heita vb. [-að-]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
A. heitask
1) [e-s/■(inf.)] true, fremsætte trusler
Scammesc ok þa liotr af-stope vár ok hefni-semi er ver gerom þat er vér megom í gǽgn ó-vinum vꜵrum. ok hæitumc at gera þat er vér megom æigi
●HómNo¹⁵ 7819liop fram maðr einn hvat-vís ok uvítr ok barðe scrinet ok hæitaðesc
●ÓH619 12011allr herr Juliens hæitaz, at hauggua haufuð af honom!
ElisA 1097Nv heitaz konvngr at pina Grim til sagna
Mork 1214heitaz nv at fara meþ Dana her í Noreg
Mork 16025heitaz M. (ɔ: Magnús) konvngr at riþa ꜹstr vm vatn til meginbygþar
Mork 32622konvngriɴ ... heitaþiz at fara v́t til jslaɴɴz at heria
Jvs291 3527Magnus konungr hafði þeꜱ heitaz þa er hann for or Þrandheimi. at giallda Þrændum þau svic oc velræði er þeir hofðu gert við hann
Sv 736varþ þat rað at framkvæmð er aþr hafþi heitaz verit af hofþingiom Bagla
Sv 15718þottvz þeir þa sia hvern enda hafa mvndi ef þa skylldi engvm raðvm at fara sem Priamvs hafði heitaz oðrvm en ganga vt af borginni
TrójHb 20819hann hæitaðiz at drepa mik nema ek læynda brotfavr hans
StjC 47020ek man giorla. hverso gvð heitaðiz fyrir mvnn Helye spamannz at hefna Naboth
StjC 6274Þórólfr var málóði ok heitaðiz í hverju orði
Boll 29114þeir heituðuz at brenna kirkiuna ok kuaðu ouigða, ef þeir gengi eigi út
StuᴵK 53118heitaðizt Þorvarðr at draga hann vt or kirkiunne, aðr hann naðe bryniunne af honum
StuᴵᴵK 24212la vtí a skípvm með almenníng vm svmrvm. ok heítaðíz at fara norðr í Noʀeg með Danaher
Huldaᴵ 18418J þaɴ tíma heitaðuz Danir miok at fara með her i Noreg
ÓTᴵ 17720broðir þinn Esau ⸢heitaz [var. heitr AM 227 fol “B”] at drepa þik
~ lat.minatur ut occidat te
Vulg Gen 27,42 Stj¹ 16822Þá tók Galinger at heitast ok skók svá olifakvistinn, at náliga flaug allr í hluti sundr
KlmA 33632þegar landz ‹menn› visso at þeir voru Nord menn þa heítuduz þeir at veita þeim at gaungu
HuldaHrokk 418Nv sem Kall saa at þat mundi fram fara sem kongr heitadizst
HuldaHrokk 810heituduzt at reka hann af rikinu, en taca sier annann kong
Yngv 1816Syndir mvnzens ... ogna. heitaz
SpecPen 20615þꜳ heitazt þeir at meida hana at no᷎ckuru, ok tiar þat allz ecki
Gísl 428Þetta sumar kom ut syra Gudmundur sonur Halls ur Skridu med þeim tydindum ad Svyar heytudust ad *rada a Noreg og brena Vykina
ÁBpˣ 1366⸢Heitvðvz [var. Heitaðvz AnnReg 1416] Sviar at heria i Noreg af aeg‹g›ian Dana
AnnResˣ 2919Þórr heitaðiz at gera honum fjárskaða
Flóamˣ 336segir svá, at konungi myni ekki þat duga at ⸢heitask [var. hataz AM 45 fol “F”, etc.] eða herja á innanlandz-fólk
Hkrᴵˣ 1951Í þann tíma heituðusk Danir mjǫk at fara með her í Nóreg
Hkrᴵˣ 32015heitaðisk at fara norðr í Nóreg með Dana-her ok gera þar eigi minna ilt, en Haraldr konungr gerði í Danaveldi
Hkrᴵᴵᴵˣ 1233Svá sǫgðu Danir, at Eiríkr konungr eymuni heitaðiz at gera Dǫnum alt et ílla, en Sveinn konungr, son hans, léti gera
Knýtlˣ 23615heitaz þeir þá at brjóta húsit
StuᴵR8ˣ 48231Menn hans sumir heituðuz at ríða frá honum ok vestr til Saurbæjar
StuᴵᴵR11127ˣ 2903En er Sighvatr var þessa varr, heitaðiz hann at ræna Narfa prest, en þó fórz þat fyrir
StuᴵᴵR11127ˣ 30525
2) [■(inf.)] love
B. heitask + præp./adv.
á: heitask upp á
● heitask upp á hals [e-rs] true (ngn) på livet
með: heitask með
[e-t] true (ngt)
mót: heitask á/í mót
[!] true, gengælde (ngt) med trusler
engum orðum matti við konunginn koma oc hann heitaðiz í mot
ÓH 14316Menn Sturlu foloðv olpv goða at Biarna; uilldi hann hana ok eigi selia. En þa hvarf olpan, ok kenndi Biarni monnum Sturlu; þeir heitaz a mot
StuᴵK 4216
til: heitask til
[!] fremsætte trusler, true sig (til ngt)
þa gio᷎rðiz marga uega um-leitan bæði vm hand-saul aa launndum i Skaga-firði i heraði voro, ok heitaz til ok kallat sǽtta rof, ef eigi er uppi láatið
StuᴵᴵK 8821akafr maðr ertu, oc ecki miok stilltr oc muntu na goðorði þinu þo at þu heitiz eigi til
ÞSHˣ 1684
um: heitask um
[!] fremsætte trusler
synizt skynsamom monnum nokor grunsemd a at þess rad eda volld haua till genget en adr heitadezt vm. þa ...
RbHM (*1303)³ 6110syniz skynsꜹmum monnum no᷎ckur. su grunsemd a at þers uo᷎lld hafi til gengit eðr rað er aðr heitaz um
DI II (*1303›AM 350) 33819
við: heitask við
[e-n/e-t/■(inf.)] true (ngn/ngt), fremsætte trusler mod (ngn/ngt)
⸢hættazt [var. heitazt (ms. htazt, cf. ed. note) ElisD 7235] þæir nu við Elis, ef þæir na honom, at þæir skylldu lima hann eða drepa
ElisA 722konongrenn ... kallaðe ok hæitaðezc við hann
Streng 9231Þa hæitaðozc aller við hann ok myndo þæir hava bart hann
Streng 9423liop til maðr einn hvatviꜱ oc vvitr oc barði scrinit oc heitaðiz við þann helga mann segir sva at allt myndi þa upp brenna nema hann byrgi þeim
ÓH 64121kom hann svá sinni ‹rœðu› við þá, at þeir heituðuz við
HeiðrH 3516frendr þeirra manna er varer vmbods men lata taka till ransakas eda ræfsa þeim epter laghum heitazt vidr vara vmbods men
RbHM (*1303)³ 6022skal ok Vetrlidi Borgarsson luka Haluarde Þorðr syni fiorar merkr firir hott þau sem han heitadest viðr han
DN II (1337) 1912árnar heituðuz uið siainn að þer mundi æigi i hann falla lengr
Rómv595(2010) 2985Þá ferr Glúmr ok segir Þórarni; hann gerir reiðan mjǫk, ok heitask við Odd
Korm 25721þóttu heitaðisk eigi við fleiri konunga inni at brenna
Laxd 14810Aldri ámælti hann óvinum sínum, ok aldri heitaðisk hann við þá
NjM 34612heitaz nú hvárir við aðra, ok líðr svá dagrinn til nætr
Æv⁹⁰ 28417ec villda cavpa at þer gelldinga til slatrs, þviat mer þickir ecki varlict, at þv farir með mart gelldinga; hefi ec þat spurt, at þeir Savrbæingar heitaz iafnan við þic oc fe þitt
StuᴵK 874Svmir letv, sem heitaz skylldv við hann, ok kavlloðv v-rad at biða þess, at hann efldi vfriðar-flokk nǫkorn
StuᴵK 3292Þar var fyrir Þorvalldr kanpi, ok heitaðizt Eyiolfr við hann, enn ecki var at honum gert
StuᴵᴵK 1944Þrælarnir foro ꜳ brotto miok reiðir. þeir heitaðuz fast við bonda ok husfreyiu
ÓTᴵ 2291Þat er optliga kięrt fur oss at frendr þeirra manna er uarir umboðsmenn lata taka til rannsaks. eðr lata refsa þeim eptir lo᷎gum. heitaz uið uara umboðsmenn
DI II (*1303›AM 350) 3382hinn sem heitaz var við
DI II (*1303›AM 350) 33817Allt þetta svmar heitaðiz herra Rafn við sira Þorvallð ok lysti vtlegð hans
ÁBp 1513uæinade (hon) miog medan hon starfade ok hæitadizst vid Olaf konung ok kuetzst alldri mundu a hann trua
ÓHFlat 38127ek hefi skilt at þú hefir heitazt við mik
KlmA 33817tekr hann at reidaz ho᷎fþinginn ok heitaz vid byskup, at honum skylldi eigi lyda
Ambr 4022rietti hann hond sijna att einum dioflanna þeim er ... mest heitadiz uid hana
~ lat.insultabat
2125 Dugg624 2111þeir heituðusk þá við Gretti
Gr 523thekvr hann þa reidazt vid biskvp og heithazt vid hann
AmbrReyk 7611hjónin heituðusk við í ǫðru lagi at hlaupa á brott fyrir búnaðar sakar
BjHˣ 14617Hann glapti konu Sáms ok settiz í bú hans lǫngum, en heitaðiz við bónda
Flóamˣ 642heitaðuzt bꝍndr við Æirik oc villdu æigi længr illræði Gunnilldar þola
FskAˣ 2617Adilz kongur bad hana ad heitast ecki vid sig nie bersercki sijna, þui þad skal þier ei duga
Hrólfˣ 3616Þá tók hann fingrgull af hendi sér ok gaf prestinum ok bað hann fyrirgefa sér, er hann hafði heitaz við hann
Knýtlˣ 23018Bændr segja hann ærit mǫrgum eiga ilt at launa, þótt hann heitaðiz eigi við þá
StuᴵᴵR11127ˣ 149Þorgils segir: ef þú heitiz við, Bjǫrn, mjǫk at gera mér eina skǫmm, þá skal ek gera þér tvær skammir, þat er þú skalt mega báðar hendr á festa
StuᴵᴵR11127ˣ 14027Þorgils bað hann eigi heitaz við sik, en gæt þess, bóndi, at þú stelz eigi á mik, því at þat mun illa fyrir mælaz
StuᴵᴵR11127ˣ 15711Þá mælti Hrafn fyrst, svá at heyra mátti: þat er þeim nú ráð, er hæst báru hǫfuðin á Hellu-fundi ok heituðuz við oss, at ganga nú fram ok fela sik eigi
StuᴵᴵR11127ˣ 16012hrundu þeir hánum ór flokki sínum ok heitast við at berja hann
~ fr.manace
Tristan 13214 Trist¹ˣ 18424Þorsteinn tok þa ad heytast miog vid byskup ef hann geingi vt
ÞBpC³ˣ 26414
Form.: heitaz (21); heitaðiz (11); heituðuz (5); heitast (4); heitaðisk (4); heitazt (3); heituðusk (3); heitask (2); heitaðuz (2); hæitaz (2); heitaðizt (2); heitiz (2); heitadest (1); hæitaðiz (1); hættazt (1); hæitumc (1); heítuduz (1); heytast (1); hæitaðesc (1); hæitadizst (1); heitvðvz (1); heitadiz (1); hæitaðezc (1); heitaðuzt (1); heituduzt (1); heitadizst (1); heytudust (1); heitadezt (1); heítaðíz (1); heithazt (1); heitaþiz (1); Heitvðvz (1); hæitaðozc (1);
Gloss.: EJ _ ²heita afd. II 2; ClV -sk; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr -st; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb -st; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím _; LP _; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ _; deVr _; Fr4 _; NO -st; Walter _; ÁBlM (²heita) -st; Bl -st; WPA _;
Genre. (expected): historical works [his]: 23 (14); contemporary sagas [bis]: 18 (6); religious works [rel]: 12 (21); family sagas [isl]: 10 (10); romances [rom]: 8 (8); legendary sagas [fas]: 4 (3); charters [dip]: 4 (6); legal works [jur]: 2 (8); þættir [tot]: 1 (2); learned works [div]: 0 (2); unclassified [ ]: 0 (0);
AS (red.) — June 2022
ÞH (strukt.) — March 2011
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
...
...
...
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Hede (heita) ODS: hede (heita) ODS: hedde (heita)