þraut sb. f. [-ar; -ir]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) styrkeprøve, kamp, udfordring, prøvelse, trængsler, nød
guþ vas honom hollari en haɴ siálfr. oc véitti honom eigi þa bǿn. fyr þui at haɴ sá at pǫll mátti eigi hiálpasc ellegar. nema haɴ hefþi þa freistni oc þrávt
●HómÍsl²⁹(1993) 44r12Þviat hann viꜱe víst. at gvþs miscvnn mønde avalt meþ honom vera. i hverre maɴrǿn. oc þrav́t
ClemCod645 6823Gerstu i allum orrostom ⸢goðr þrautar [var. þrautar godur AM 243 e fol 13716] en æigi alœypinn oc allra sitzt hœlinn
Kgs 5935er þar fyre værþugt, at ver linim þer nu meðr likn, sva at þu kenner i þinum þrautum huggan oc herradom varrar vinattosamlegrar millde
Thom¹ 13712ek vil segia þer hvat a liɢr ef þetta reyfi er brott haft at lokit er þers konvngs riki er her ræðr fyri ok vita skvlv þer þær þravtir er til erv aðr en naz mvn
TrójHb 1220er Iason heyrir þetta fær honvm mikillar a hyɢiv hversv hann skal fram koma þersi þravt ok nv leiðir konvngr hann at sia allar þravtirnar ok þickir honvm þvi meira vm vert er hann veit gerr
TrójHb 1323mvn sa in sami almatigr gvð latta mik optar sigra hans þrotir, er let mik stiga yfir þessi troll
KonrA 6219var hann kallaðr Samson hinn sterki at sva miog efldi hann andi drottins i hverri þravt at honvm varð til engiss lvtar aflfatt
StjC 41325þessor þrættor ok þrauter hafa lengi stadit i millum var
RbHS (*1202) 4459af honvm hafa goþin mikit trꜹst i allar þrꜹtir
SnE 3318eigi talði hann eða virði erfiði liðinnar tiðar, helldr var hann nv sterkari ok hrꜹstari, sva sem þetta væri vpphaf hans þravtar
Ant 5524ok beið ek, at ek mætti sia þravt þina ok trv
~ lat.certamen tuum
VitAnt 13254 Ant 5826mun ... ek lata þik uinna til raða hagsins þrautir nokkurar
EbWolf(2003) 1357Snorri sendi til þess orð at Þrandr skylldi koma i Tungu a fund hans ok buaz suo til ferðarinnar sem hann mundi ⸢þraut [var. mannraun Eb445b(2003) 28813] naukkura eiga fyrir hondum
EbWolf(2003) 28914þú sel manninn fram ok lát mik eigi þurfa þraut til
Laxd 3817Enn er Þorvaldr spurþi, at Loptr væri farinn i eyiar ut, þotti Þorvaldi, sem hann munði þaþan veita aa-lavp nǫkkor, þa er honum þætti timi til; var þvi ok eigi trvat, at Sæmunðr ⟨mundi⟩ eigi veita honum i þravt
StuᴵK 34713ravn o᷎ruggr verðr hann (ɔ: Þórr) mer i allar þrautir
RRÓT 3314Engin maðr dirfðiz fyrr at visa dio᷎flum til þrautar við mik
RRÓT 3321þui at stundlig æyngð oc litil ⸢þrœngð [var. þraut AM 230 fol “c”] ær skiott liðr þo at þungt þicki
var. BarlB 23016: AM 230 fol “c”Konungrinn ... biðr hann nu sua gera með sinum raðum at frvin samþycki honum. Merlinus mællti. herra sagði hann. þat er litil þraut
BretS²(2025) 16122ek uænti at hann se þer sinnadr j þraut þui helldr er hann væit at mer þikir meira mali skipta
HróF(2019) 807leita mun ek um sættir fyrst með yðr, en skiljask þó eigi við þik í þraut
Ljósv 1021gerdu mik makligan at stiga yfir þessa þraut
~ lat.certamen
PassTheod 389 Theod 3143gak inn i fagnad drottins þins, þviat þu endir truliga þraut þina
~ lat.certaminis tui cursum
PassTheod 3829 Theod 31415þer hafit oss fyrirlitid ok ydr at baki latid i uorri þraut
Thom² 34735Þeir fremia oumrædiligt strid ok þrautir til fylgiu kraptanna
~ lat.agones
33929 VP 3399þesse andliga þraut eykr þer þolinmædi
~ lat.hoc spiritale certamen
49725 VP 4976Ofrynligr þikcir mer madrinn ... ok þat ætla ek ef vid drepum hamm eigi at hann hefní ockr þessa þrauta
KonrE(1987) 1529ein þeirra atti sonu tvo, ok hafdi hun þa med ser i allri þraut
BlasB 26413Stigi milldi yfir oss i þessi þraut
~ lat.in isto congressu
VitSylv 51119 Silv 25033hann hafði lengi verit með konúngi, ok fylgt honum vel í ⸢mörgum mannraunum [var. margri þraut AM 567 XI β 4° 1v25]
var. GHr 24015 → GHr AM 567 XI β 4° 1v25þa þagnadi Constancius vm hrid og hugsadi þetta mȧl og mælti sidan. eigi er þetta mikil þravt er eg mun til sættar skilia ef hon skal takazt
Adon 17922Var nu unnen þesse þraut
SigrFr 9610þú skalt allar þrautir vinna, þær sem fyrir mik verða lagðar, þar til er konúngr játar mér Gyðu
GHr 2719þad mun flestumm þraut verda, ad sækia þær (ɔ: meyjarnar) þangad sem þær eru komnar
DínDrˣ 543vilda ek gjarna þiggja líf mitt ok vera lauss af þessum þrautum
HeiðrHˣ 6631er hverr frekr til fiǫrsins um alla þraut, ef sjálfr mætti nǫkkuru um ráða
ÞStangˣ 8321
● eiga þraut [við e-n]
En ec verþ eɴ. at eiga þravter viþ hirtacum
Mth²Cod645 12314Petrvs hever oft gerva slica hlvti a. gyþinga. lande. oc aᴛe þrøtir við mic
Pétr²Cod645 847
● leggja þraut [fyrir e-n / á e-n]
ef hann legþi nꜹkqveriar þrꜹtir framar fyr postolaɴ
Jón³ 2220vil ek biðia at þer herra miskunnit mínu mali. ok leggit ꜳ mik no᷎ckura yfir bot eðr þraut
ÓTᴵᴵ 662lagde hann oft storar þrautir firir hann ok leysti hann þær allar vonu betr af hondum
Sǫrla 27533en allz þu þickiz þraut fyrir mig leggia þa skal ek lifinu uaga
StSt335 1719Kuintelin þiofur ok Grelent duergur eru farner at enda sina heitstre⟨ing⟩ing ok þraut er fyri þa var laugd
Sams 441io᷎tuninn mælti eigi muntv uilia nidazt a mier. enn minni þraut mun eg leggia fyrir þig enn þu lagder fyrer mig
VSj 2214spurde Wilhialmur hana efter ... huert hann skyllde stefna ath leita ath trollum þeim sem þraut hefde fyrir hann lagt
VSj 5121skulum vier nv ꜳ hann leggia ei minne ⸢þraut [var. lausn AM 177 folˣ “B”] enn þa leysti hann sik
Þiðrᴵˣ 14023
● þola þraut
iam margar þrauter oc pinsler hafa þeiʀ þar þolt sæm sagt er ifra at salor þola í hælviti
Kgs 2321Sva er sagt at Alexander have hverge meire þrautir þolat en i þessaʀe ferð
Alex 8923varr hinn ⟨hæste⟩ guð, milldr oc mattugr, er allum þi nerre meðr sinne haleitre miskunn, sem huerr þoler flæire ok meire þrauter fyrir hans saker
Thom¹ 18824uer her i hia oss, at uér krunimz sua eilifre dyrðar krunu i life eilifo aller samt, sem uer þolum nu aller samt þrautina
Thom¹ 2564Fleiri þrautir hefvi ek þolat i meinlætum fyr guðs sakir en þeir
Páll²A 26521i fornum framburði sogunnar virðiz oꜱ hann varla hafa verðuga míning. af þeim þrꜹtum ok meingerðum sem hann hefir þolat af sinum motstꜹðu monnum
ÞBpB 2421Nu frettir alexandr ... margar þrautir. er þeir hafa þolt
~ lat.labores
7123 Gyð(1995) 713þer villdut ... slíkar þrautir þola
~ lat.labores
34928 VP 34917margar þrauter þo þolder firi mic
~ lat.pro me multas angustias
TransMarA 11424 MarFramf 32935mvn þier skylldazt meire þravter at þola fyrer gvdz nafne
LaurReyk 2555
● þreyta góða þraut
Þar af segir Pall postoli sva af ser: Ek þreytta goda þraut ok lyktada ras
VP 4978Þar af segir Pall postoli sva af ser: Ek þreytta goda þraut ok lyktada ras
VP 4978goda þraut hefir þu þreytt
~ lat.bonum certamen
8124 KatB(2017) 818
2) ihærdighed
3) (endelig) afgørelse
● í þraut / til þrautar
Eru þeir iafnan snið-hvaꜱir i fyrstunni. en verþa æ udriugir i allar þrautir
Sv 5814Arnkell mundi æigi þess uarna mer i þráut ... ef ek hefða undir hann lagt
EbWolf(2003) 15912æigi munu ver sigrazst a þeim til þrautar nema ver reyním oss framar
Fær 418þat uar ⸢til þrautar [var. enndir mals LBpA 418] at Jorunndr biskup ried einn ollo
LBpB 4124Þá er Glæsir var fjǫgurra vetra gamall, gekk hann eigi undan konum, bǫrnum eða ungmennum, en ef karlar gengu at honum, reigðisk hann við ok lét ótrúliga, en gekk undan þeim i þraut
Ebˣ 17229
● berjask til þrautar [við e-n]
þeir beiddv at Haralldr cømi norþan meþ liþi. en S. (ɔ: Sveinn) konvngr svnnan ímoti meþ sino liþi. oc hittiz viþ Elfina. berþiz þar til þrꜹtar
Mork 1615ok bað menn vt ganga ok beriaz til þravtar
TrójHb 20620sa inn þriði (kostr) at þer fari ut á Eyrar ok fylki þar ok beriz þar til þrꜹ́tar
SvEirsp 28833skal nú þegar halda aptr ok berjaz til þrautar
ǪrvS 953skylldv þeir híttaz i Elfinní. ok beríaz þar til þravtar. eðr sættaz ella
Huldaᴵ 18425se eg nu sagdi Herkul at þu þickizt hafa rad mitt j hendi þier. og suo mun fara ef uid beriumzt til þrautar at minn hlutur uerdr oskarri
VSj 735ef vit berjumz til ⸢endimarka [var. þrautar AM 343 a 4° “A”, etc.], þá mun ek falla fyrir þér
var. ǪrvM 925: AM 343 a 4° “A”Eggiadi Bergliot akafliga til at beri⟨a⟩ztt þegar uid Haralld konung til þrautar
HÍ 1133höfum vér þat fyrir satt, at þú sért eigi fullröskr karlmaðr, nema þú farir ofan af heyinu, ok berjumst svá til þrautar
Vígl 937bauð Haʀallde kononge um vætrenn at hann skylldi coma norðan með liði sinu. en Svæinn sunnan. oc hittaz við Ælfi. oc bæriast þa til þrautar. skifta sva með ser rikiunum
FskBˣ 25314skalltu verda at beriast vid mig til þrautar, huort sem þier þiker betr edr ver
Gibbˣ 5413at þeir skyldi finnask um sumarit eptir í Elfinni ok berjask þar til þrautar eða sættask ella
Hkrᴵᴵᴵˣ 1237
● halda til þrautar [e-u]
● leggja/reyna til þrautar [e-t]
rœyna vart viðskippti til þravtar
Þiðrᴵᴵ 2420hve truir þv at þer gangi við þenna man Sigurð svein þa er ⸢þit hafit til þrautar lagt at beriaz [var. þid hafit lokid at berriast AM 178 folˣ “A”; var. þu hefur barist til þrauta AM 177 folˣ “B”]
Þiðrᴵᴵ 322býðr, at nú skulu þeir til þrautar leggja hestaatit
Glúm 4328oc qvez þetta mal ecki vilia til þravtar leggia
StuᴵK 9923reynu vit með okkr. Sǫlmundr mælti: Ekki munu vit til þrautar leggja
Ljósv 55búiz við í annat sinn ok reynum þá til ⸢fullz [var. þrautar AM 590 b-c 4°ˣ “A”, etc.]
var. HG 2020: AM 590 b-c 4°ˣ “A”
Form.: þraut (30); þrautar (20); þrautir (10); þravt (5); þravtar (5); þrauter (4); þravter (2); þrautum (2); þrꜹtum (2); þrꜹtir (2); þrautina (1); þrꜹtar (1); þrauta (1); þráut (1); þrꜹ́tar (1); þrotir (1); þrøtir (1); þravtir (1); þrav́t (1); þrávt (1);
Comp.: ofr- (1), of- (1), spekðar- (1)
Gloss.: EJ ²þraut; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 þrǫ́t; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ _; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _;
Genre. (expected): religious works [rel]: 27 (23); romances [rom]: 16 (9); family sagas [isl]: 15 (10); legendary sagas [fas]: 11 (4); historical works [his]: 11 (15); contemporary sagas [bis]: 6 (6); þættir [tot]: 4 (2); learned works [div]: 1 (3); legal works [jur]: 1 (8); unclassified [ ]: 0 (0); charters [dip]: 0 (7);
AS (red.) — July 2015
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
þóf - þrautgóðr
þrá - þrekvandr
...
...