bjǫrn sb. m. [bjarnar, dat. birni; birnir, acc. bjǫrnu]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
bjørn, isbjørn ⫽ bear, polar bear
●●● Oc þa liop hann upp oc lagðe biorn með spiote oc mællte Sva bæitum ver biarnuna a morkenne norðr
●ÓHLeg 855●●● Biorn er þar oc a þvi lannde (ɔ: Grǿnlandi) oc er hvitr oc ætla mænn at hann fœðez a þvi lannde þvi at hann hæfir alt aðra natturu en svarter birnir er i skogum ganga þeir væiða at ser ross oc naut oc annat bu oc fœðaz við þat
Kgs 3010●●● hinn hviti biorninn er a grœnalannde er þa fæʀr hann mæst í hafi ut a ísum oc væiðer þar at ser bæðe sæla oc hvala oc lifir við þat
Kgs 3013●●● Biornn er oc rtt at nyta. hvart sem er viðbiorn eða huita biornn
ÁKr 5020●●● þo at kømi ‹af mǫrkinni› leo oc biorn oc tæki af hiorðinne rvt ęða hafr. þa sotti ek eftir oc drap ek dyrin
~ lat.ursus
Vulg 1Reg 17,34 StjC 46331●●● Eta skal þat er biorn bær oc firir bergh fællr
FrostKrᴵ 14422●●● Nú rekr á land hafrhval, bjǫrn, rostung, sel eða hnísu
Jb 2073●●● hann hafdi veidt ... suo marga villigo᷎ltu ok biornu, ath varla vard talith
~ fr.urces
Boeve 5835 BevB 23219●●● sem þeir qvomv vppa fiallet ... sꜳv þeir leona biornv ... thigris leopardo ...
~ nty.baren
LegAntPass 329ra42 AntReyk 2689●●● so miked skilur lunderne þeirra ad Arne biskop geingur sem bio᷎rn a hvad sem fyrer verdur, enn Jorundur biskop er slægur sem refur
ÁBpˣ 1277●●● / Hvat er þat dýra, / er drepr fé manna / ... þat er húnn í *hneftafli; hann heitir sem bjǫrn
HeiðrHˣ 7516÷ Bergꜹnundr .f. þorgeirs þẏrɴifotar hafði þa fengit guɴhilldar .d. biarɴar hꜹlldz
EgFrg² 33523÷ En asgerðr biar[n]ar .d. er att hafði þorolfr S.G.s. var þa með arinbirni fręnda sinum
EgFrg² 3361÷ Siðan fara þeir arinbiorn oc [e]gill a fund biarɴar
EgFrg² 3372÷ bað asgerðar .d. biarɴar. oc biꜹrɴ toc þui mali uel
EgFrg² 3373÷ oc hefr egill þar upp bonorð. bað asgerðar .d. biarɴar
EgFrg² 3373÷ asgerðr .d. biarnar. en eigin cona egils
EgFrg² 33817÷ krafði hann þes domendr at dǫma asgerði til handa halfan arf biarɴar lꜹnd oc lꜹsa ꜹra
EgFrg² 33820÷ Guɴhilldr cona mín sagði hann er dotter biarɴar oc alofar þeiʀar cono er biꜹrɴ hafði lꜹg fengit
EgFrg² 33823÷ Guɴhilldr cona mín sagði hann er dotter biarɴar oc alofar þeiʀar cono er biꜹrɴ hafði lꜹg fengit
EgFrg² 33823÷ er Guɴhilldr rettr erfingi biarɴar
EgFrg² 33824÷ oc i þeiʀi utlegð. gáto þꜹ biꜹrɴ .d. þessa asgerði
EgFrg² 3393÷ Vil ek þes krefia domendr. at þeir dǫmi mér allan arf biarɴar. En dǫmi asgerð ambatt konungs
EgFrg² 3399÷ Vitni munum uer fraᴍ bera eirikr konungr til þess. oc láta eiða fylgia. at þat var skilit isętt þeiʀa þoris fꜹðor mins. oc biarɴar hꜹlldz. at
EgFrg² 33914÷ Hvita biorn eigv meɴ at taka. oc gera heiman for til. oc á sa biorn er fyrstr kemr a bana sari
GrgKonᴵ 3123÷ Biorn eigv meɴ at veiþa oc nýta hvart sem er viþbiorn eþa hvitabiorn
GrgKonᴵ 346÷ Ef ⸢viðbiorn [var. biorn GrgStað 37310] verðr lav́s út her oc gørir hann scaða monnom eða fe manna. oc abyrgiz sa biorn at öllo er ut hafðe sva sem aɴan alebiorn
GrgKonᴵᴵ 18910÷ Vm biorno
index
GrgStað 2947÷ Biorn verðr oheílagr við averkom ef hann görir mönnom skaþa
GrgStað 3734÷ Ef ⸢biorn [var. viðbiorn GrgKonᴵᴵ 18910] verðr lav́ss út her oc gorir hann skaða mönnom. eða fe manna
GrgStað 37310÷ abyrgiz sa biörn at öllo er ut hafðe sva sem annan alebiorn
GrgStað 37311÷ Ef griðungr banar manne. oc varðar slict þeim er hann a sem biorn eða hundr bane manne
GrgStað 3743÷ Veiða a maðr i aɴars landi at osekio. Melracka oc biorno. oc a sa biorn er fyrst kømr bana sáre a
GrgStað 50719÷ þat eta menn er biorn berr
GulKrᴵ 192÷ oc sva ef biorn berr. æða bita vargar
Gulᴵ 2512÷ Biorn oc ulfr scal hvervetna utlagr væra
Gulᴵ 4534÷ Callasc hvarke ulfr. ne biorn nema sva heiti hann
Gulᴵ 6130÷ Biorn er þar oc a þvi lannde (ɔ: Grǿnlandi) oc er hvitr oc ætla mænn at hann fœðez a þvi lannde þvi at hann hæfir alt aðra natturu en svarter birnir i skogum ganga þeir væiða at ser ross oc naut oc annat bu oc fœðaz við þat
Kgs 3012÷ lagþi Þorir hvndr spioti til Biarnar stallara a honom miþiom veitti honom banasár. þa męlti Þorir. Sva bꜹto ver bjǫrnvna
ÓH 57413÷ bær biorn. bitr varghr ... bita hundar til hæliar. þæt skal alt nyta
BorgKr¹ 34122÷ Nv kemr Barði siðla til Viðidals Biarnar ok heilsar hann honum ok bavð eigi lꜹð
Heið 9724÷ hon kvez alla vega eptir hafa leitað ok segir Biorn vilia honum ecki gott gera sakar Goðrunar
Heið 9727÷ Biorn segir hann. hvat uilltu leggia til i slaturin uid oss. ef uer aukum nokkut hion uor
Heið 9728÷ Eta ma þæt er biorn bær oc firer bærgh fællr oc er naut stangar naut
SvKr 42025÷ dreymði hann at hann sa ein biorn mikin flivga i lopti
~ lat.ursum
HRB 22324 BretHb(2025) 17825÷ Þat sa vfreskr maðr vm nott at biornn mikill geck fra Hvali en griðvngr fra Dvfþacs hollti
LdnHauksb 10915÷ ef biorn bær smala mannz. i skoge. eða bita dyr. þa ma huð af fla. oc fꝍra kiot hæim or skoge. huat dægi sem er
EiðKrA 38025÷ Biorn oc ulfr skal i huers manz morku veiðande uera huerium sem uil
Landsl 1424÷ þa ueiði þeir þeim er mork a vttan biorn oc uarg
Landsl 14311÷ ef biorn ber eða bita uargar ... þa er þar handuom hans
Landsl 15912÷ Biorn melti. ekki mun ek til leggia þiad ek em einkiss umskylldr
Heiðy 9730÷ Nv [eiga] menn hlut i uid Biorn ok fekz ekki gott af havnum
Heiðy 9731÷ hann (ɔ: fjǫturrinn) var giorr at *vi. lvtvm, af dyn kattarins ok af skeɢi konvɴar ok af rotvm biargsins ok af sinvm biarnarins ok af anda *fisksins ok af fogls hraka
SnE 368÷ biorn heitir vetrliþi ok ivgtaɴi ok bersi
SnE 1578÷ (i kenning; om skib) Her er skip kallat biorn rasta
SnE 1578÷ Biorn heitir fetviðnir, hvɴ, vetrliþi, bersi, fres, ivgtaɴi, ifivngr, glvmr, iǫlfvðr, vilskarpr, bera, iorecr, riti, frekr, blomr, ysivngr
SnE 16911÷ þo at biornn beri till dauðz
JKr 3652÷ firin nokorom uetrom uaro drepner tueir birnir vid bœ þan er Braar eitir þar a Nesi
DN IV (1343) 2233÷ her gengr biorn vm eyna ... drepr her bæði menn ok fenað
EgM(2001) 1085÷ biorn einn geck þar ok drap niðr fe manna
Finnb 2318÷ viðbjǫrn ... hafði varla aflit til haft upp at halda (kápuna), er bjǫrninn var ungr ok nýkominn ór híðinu ok eigi mannsbani orðinn
Glúm 927÷ ⸢biørn [var. Hvita biorn GrgKonᴵ 3122] eigo menn at ueiða ... ok a sa biørn er fyrstr kemr bana sare á
Grg346 7916÷ Svo var hann (ɔ: drekinn) styrkr, at hann mátti ... sigra XII leona eða bio᷎rnu
~ lat.vrsos
MMSpecH 358a19 (IX 99) MMA 5342÷ Rekit til strandar kyr ok kalfa. Væri yðr meiri veiðr at taka bio᷎rnin er nu er kominn ꜳ biarn bꜳsinn
ÓTᴵ 1857÷ Þessi inn stóri bjǫrn hann mun vera reiðr okkr
ǪrvM 2222÷ ⸢Bjǫrn [var. huita biorn AM 173 d A 22 4° 1v14 “q²²”] er úheilagr á hvers manns jǫrðu, ok á sá bjǫrn er fyrstr kemr banasári á
Jb 19214÷ heyra þeir brak mikít j skoginn ok bratt sa þeir beornn mikinn hardla ok grimligan ... þat var víd beornn
Fær 2812÷ at þat takizt huerr ꜳ̋ hendr sem hann ætlar sier at veida sumer rȧ edur rauddyre sumer biornv og hio᷎rtu
Adon 1467÷ hann skal gefa þér leóna ok björnu
Klma 4879÷ hann þóttisk hafa bæði skǫmm ok skapraun af ferðum ⸢Bjarnar [var. Biorns AM 446 4°ˣ 47r18] Ásbrandssonar
var. Ebˣ 13219 → Eb AM 446 4°ˣ 47r18÷ Bjǫrn einn brauz um í vǫk ok var brotinn hrammrinn
Flóamˣ 476÷ Hafi sá biörn er veiddi nema inni se viðaðr, þá hafi sá er inni viðaði
Frostˣ 24214÷ þer takeð kið oc kalfa gæitr oc kyr. oc være mæiri yðar frame at lata vera buet. oc taka hælldr biornen er nalega man nu komen a biarnbasenn ef þer faeð stilltan
FskBˣ 907÷ rekið til strandar kýr ok kálfa, væri yðr meiri veiðr at taka bjǫrninn, er nú er nær kominn á bjarnbásinn
Hkrᴵˣ 3282÷ menn sakna ⸢Biarnar [var. Biǫrns AM 9 folˣ “9”]
var. Hrólfˣ 568: AM 9 folˣ “9”÷ biǫrn einn mikill för fyrir Hrolfz kongz mǫnnum
Hrólfˣ 1177
● beitask birni [við e-n] (udsætte sig for at blive angrebet af bjørn ɔ:) udsætte sig for fare el. overmagt ⫽ (bait a bear, expose oneself to attack by a bear ɔ:) expose oneself to danger or to being overpowered
Form.: biorn (19); Biorn (10); biarɴar (8); bjǫrn (3); biꜹrɴ (3); biornv (2); bjǫrninn (2); Bjǫrn (2); biorno (2); biornn (2); birnir (2); biörn (2); bio᷎rn (1); biǫrn (1); (1); Biornn (1); biornu (1); Biorns (1); bio᷎rnin (1); biorninn (1); Biǫrns (1); biornen (1); biarnuna (1); birne (1); bjǫrnvna (1); birni (1); Biarnar (1); biarnarins (1); bio᷎rnu (1); biørn (1); beornn (1); biarnar (1); björnu (1);
Comp.: ali- (5), grá- (3), híð- (10), hvíta- (26), rauð- (1), skógar- (7), við- (7)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _; LMNL 539; ; LMNL
Litt.: Bernström 1956 [KLNM 1] 661-663; Bernström 1962 [KLNM 7] 467; Finnur Jónsson 1914 [ANF 30] 70; Halldór Halldórsson 1954 124; Hofmann 1955 [BA 14] 133-134; Jón Þorkelsson 1892 [DI 4] iv; Molaug 1956 [KLNM 1] 664; Storm 1897 [ANF 13] 47; Tolley 2007 [SB 31] 9
Genre. (expected): legal works [jur]: 26 (7); family sagas [isl]: 23 (9); historical works [his]: 11 (13); learned works [div]: 4 (2); romances [rom]: 4 (8); legendary sagas [fas]: 4 (3); religious works [rel]: 3 (21); contemporary sagas [bis]: 1 (6); þættir [tot]: 1 (2); charters [dip]: 1 (6); unclassified [ ]: 0 (0);
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
bjóða - bjõrn
bjõrn - blájaxl
...
Lexicon of Medieval Nordic Law
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
ODS: Bjørn (bjǫrn)