beini sb. m. [-a]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) [e-m] hjælp, befordring ⫽ help, furtherance
●●● (for vejfarende ⫽ for wayfarers) hann let gera með miclum kostnaðe margar stæinbruar yfir áár oc ufœra vegu, rikum oc fatœkium til æilifs ⸢bæinna [var. fararbeina Holm perg 6 4° “B”]
●ElisA 21÷ giordu bændr þeim en bezta ⸢beina [var. farar beina HákEirsp 47328; var. greida HákFlat 534] ok ledu þeim reidskiota ok visudu þeim veg
Hák81 2967
● veita beina [at e-u] befordre, fremme ⫽ further
2) gæstfrihed, gæstfri modtagelse, kost og logi, forplejning, beværtning ⫽ hospitality, hospitable welcome, food and lodging, serving
●●● er Sigurðr þa nott i goðum ⸢beina [var. fagnadi Þiðrᴵˣ 31819]
Þiðrᴵ 3185●●● ef bonde syniar þeim vistar eða þess beina sem hann er scylldr þa er hann sekr *.xij. avrvm viðr þa er vistar er syniat
ÁKr 217●●● hann (ɔ: konungr) oc lið hans þurpti eigi at siðr iola-vistina at bøndr villdi eigi bregðaz a beina við hann (selv om bønderne ikke ville gøre ham gæstebud ⫽ even though the farmers did not wish to invite him)
cf.engi maðr let iola-veizlo sina bua
2425 Sv 2428●●● Hann ... sneri þangað optliga oc þa af henne goðan bęina
~ lat.comederet panem
Vulg 4Reg 4,8 StjC 61314●●● Egill ... þackaði bonda ok huspreyiu ⸢beína sinn [var. velgjörning AM 453 4°ˣ “K”]
EgM(2001) 12310●●● þikir yðr eigi sa beini beztr at yðr se borð sett ok gefinn nattuerðr. En siðan fari þer at sofa
EgM(2001) 13618●●● stigu þeir af hestum sinum ok ho᷎fðu þar bliðan beina. la Hallfreðr hia Kolfinnu vm nottina
Hallfr61 10118●●● Martha starfaði í fjolskylldum beina
~ lat.Martha ... satagebat circa frequens ministerium
Vulg Luc 10,40 Hóm624³ 15730●●● vit erom nu farande menn oc þurfum beina yðarn
FskBˣ 27318●●● Þar eru þeir nott adra j gödum beina, og toku suefn ꜳ̋ sig og vǫknudu vid þad ad þosti var so mikill kominn ꜳ̋ þä, ad þeim þötti näliga öbæriligur, so þeir gätu valla hrært tunguna j hǫfdi sier
Hrólfˣ 8920●●● Var þá Egill inn glaðasti ok beini inn bezti ok drukkit nǫkkut af *alþjóð
StuᴵᴵR11127ˣ 25220÷ þat er sat at røþa at beíni má varla verþa betri en her er ȷ́ framᴍe hafþr viþ os af þer bvaɴɴdi
Jvs291 4322÷ er hanom veittr goðr beini þa nott. Oc nv drecca þeir gott vin
Þiðrᴵ 2299÷ Nv erv þeir þar um nott ok hafa goðan beina
Heið 8116÷ hann oc lið hans þurpti eigi at siðr iola-vistina at bøndr villdi eigi bregðaz a beina við hann
Sv 2428÷ þeir tokv suefn eptir godann beina. ꜳ þeire hinne somu nꜳtt
ÞBpA 1852÷ Eymundr ... ferr j konungstialldit ok bidr ser matar ok gengr firir huernn mann. hann fór ok j hinu næstu tiolld ok uard gott til fæingiar ok þackade uel godann bæina
Eym 12827÷ gefr hon honom ker at dreka. Eptir þat ganga þeir til stofu ok var hinn bezti beini Vm kuelldit
var. StSt335 137 [fejl2]÷ greidr er beininn þorlaug
Ljósv162 558÷ hit er nu huspreyia at leysa beinann af hendi. hon suarar. eigi man skorta beinan j kuelld
Ljósv162 5610÷ ⸢hann uar þar i godum beina [var. þar var honum veittr beinleiki BandM 1211]
BandK 1225÷ þar bio fyrir einsetumadr og tok hann vel uit honum þui ath hann þurftti beina
ÞForv 43136÷ þóttisk Grettir sjá, at þeir myndi ætla at bjóða sér sjálfir beina
Gr 6320÷ Á mun ek gera kosti, at þér séið hér til fjórða dags jóla, ok skulu þér hafa allan þann beina, er ek kann veita yðr, en þeir fari í brott, er þat þykkir betra
BjHˣ 1863÷ var *nú inn bezti beini, ok var þar sungit annan dag jóla, ok sátu þeir þar fjórar nætr af jólunum ok þágu vel, sem vert var
BjHˣ 18622÷ ef ek launa þér eigi beinann þenna, er nú hefi ek þegit, þá er ósýnt, at ek launa þér, þótt þú leggir meira til; en ef ek geri at makligleikum at launa beinann, mun ek þiggja hrossin ok vita, at þau verði enn þá launuð at nǫkkurri mynd
BjHˣ 1876÷ Mikit er nú um beina þinn, ok væri mikit undir, at þú efndir þetta allt vel, er þú hefir heitit okkr
Hǿnsˣ 271÷ þeir gistu hjá, *Eyjólfr, ok hǫfðu þar góðan beina
LjósvLˣ 1007÷ bað þá niðr setjaz, ok þiggja beina
Vallˣ 2015÷ sátu þeir þar tvær nætr veðrfastir, ok var því betri beini sem þeir sátu lengr
Vápnfˣ 351
● ganga um/of beina [e-rs] varte (ngn) op ⫽ serve (sby) at table
●●● dottir hans gecc of beína of kvelldit
Jvs291 4319●●● Honum var boðit til boðsins til Hlíðarenda, ok skyldi kona hans ganga um beina
NjM 882●●● Þórhildr gengr um beina, ok báru þær Bergþóra mat á borð
NjM 8911●●● Skrámr bað hana ganga um beina þeira ... Lét hun bera þá inn öl það, sem áfengast var
Jǫkulˣ 554÷ Honum var boðit til boðs til Hlíðarenda, ok skyldi kona hans ganga um beina
NjR1908 756÷ Þórhildr gekk um beina, ok báru þær Bergþóra mat á borð
NjR1908 7615÷ Synir Rꜹðs gengu ⸢vm [var. at AM 321 4°ˣ “321”] beína. ok skipto øllo eptir þui sem bezst samðe
Rauð4 65812÷ Þidrandi geck vm beína
ÞÞÓT 14715÷ Sígvrðr Hrana son ok hans menn geingv vm beína. barv jnn dryck ok aðra hlvtí
Þing¹Hulda 2152÷ Þora geck sialf um beina ok bar iarli dryck ok hans monnum
Orkn 11920÷ Hít gekk um beina
Bárð489 2614÷ Var nú skipat mönnum í sæti ok borinn drykkr ágætr. Þorgrímr gekk um beina
Vígl510 7017÷ ‹þá er konur gengu um beina um dagverð› emend. Stu 15612: BLAdd 11127 “IIp”
emend. StuᴵK 15612: BLAdd 11127ˣ “IIp”
● veita beina [e-m] vise gæstfrihed, yde forplejning, beværte ⫽ extend hospitality, look after, wait on
●●● Eptir þat er þeim beini veittr, ok er þeir váru mettir, var þeim fylgt til rekkna
Laxd 2433●●● Þorleifr ... ueítti þeim meþan þeir voro þar hriðfastir hin bezta beína
ÓTᴵᴵ 19316●●● Sidan foru þeir inn ok uoru dregin af þeim klæde ok ueittur hinn bezte beini
ÞorstVík556(2025) 4710●●● þa geck Þordijs til wti-bwrsinns ok lijkur up. Hun geingur ad Gunnari og veiter honum beina
Fljˣ 9324÷ Guðrún tók við Snorra ágæta vel; var þeim veittr allgóðr beini ok er þeir hǫfðu verit þar eina nótt, þá ...
Laxd 24921÷ gengu þeir inn ok satu menn uit dryckiu. bæine var þeim uæittr ok voru menn aller fair uit þa
EindrErl 19435÷ Bjǫrn kvazk engan mann mundu til fá at fylgja þeim í foki ok náttmyrkri, en kvað óvandlaunaðan beina þann, er hann veitti þeim um nætr sakar
BjHˣ 18428÷ Nu munum vid Bárdur náttsetia lykenn, enn þier fared med þá, sem lyfz eru. og veited þeim beina
DplFljˣ 12226÷ sumer ad taka vid gestumm og veita þeim beina
JBpC(2003)ˣ 1283
● vinna beina [e-m] vise gæstfrihed, yde forplejning, beværte ⫽ extend hospitality, look after, wait on
●●● Var þeim Þorodi uɴiɴ ⸢goðr [var. hinn bæzti AM 325 VII 4° “325 VII”] beini. mꜹtuðuz þꜹ ꜹll við elldinn
ÓH 4047●●● þeir kómu sílla um kveldit ... svá at allir menn váru í rekkjum. Guðrún ríss upp ok bað menn upp standa ok vinna þeim beina
Laxd 2423●●● Bjǫrn gekk leið sína, þar til er hann kom heim, ok gekk til stofu, ok bað húsfreyja griðkonu at vinna honum beina
Ebˣ 799●●● sýndisk flestum þat ráð, at vinna þeim þann ⸢beina [var. forbeina WolfAug 9 10 4° 187; var. beinleika AM 445 b 4° 9va33], er þeir þurftu
Ebˣ 1453●●● Husbonndinn ueitti þeim fædslu enn Eustacyus uann þeim beyna
~ lat.Reficiens ... eos
464 PlacA(1998)ˣ 472÷ Nu munu vit ... náttsæta likin. en þer farit með þa er lifs ero ok vinnit þeim beina
Dpl 16423÷ ein dyngia uar þar nalæg og uar þar traullkonunum unninn beini
VSj 12113÷ Þetta líf (ɔ: sýslulíf) merkir Martha, er starfaði ok vann beina drottni
Hóm624³ 15427÷ konur unnu Þorfinnu góðan beina
BjHˣ 18424÷ biskup bannaði þeim allar heyjagjafir, ok engan beina vildi hann láta þeim vinna; þótti honum þeir draga flokka á staðinn
StuᴵᴵR11127ˣ 30623
Form.: beina (41); beini (11); beína (6); beinann (2); beininn (1); bæinna (1); bæine (1); beyna (1); bæina (1); bęina (1); beíni (1);
Comp.: at- (8), búðar- (1), fara- (2), farar- (10), far- (7), for- (25), liðs- (1), til- (10)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _; LMNL 516; ; LMNL
Genre. (expected): family sagas [isl]: 32 (8); historical works [his]: 11 (12); þættir [tot]: 7 (1); contemporary sagas [bis]: 5 (5); legendary sagas [fas]: 5 (3); religious works [rel]: 4 (18); romances [rom]: 2 (7); legal works [jur]: 1 (6); learned works [div]: 0 (2); unclassified [ ]: 0 (0); charters [dip]: 0 (5);
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
beiðir - beita
...
Lexicon of Medieval Nordic Law
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
ODS: blot (frá blautu barni (barns beini)) ODS: blot (frá blautu barni (barns beini)) ODS: blot (frá blautu barni (barns beini))