stela vb. [stelr; stal, stálu; stolinn]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
A.
[e-t / e-u] [ór e-u] [til e-s] [sér] ; [e-n] [e-u]
þetta líf eɢiar gal?sa ... hordóms meɴ til sáurlífes. miɴer þat þiófeɴ at haɴ stele
●HómÍsl³⁹(1993) 65v23þa er maðr stelr þvi er ǽtt er. eþa bloðugri bráð
GrgKonᴵᴵ 1656hann hefir ... stolit suerd yðart
ElisA 9915várr scal engi annan stela
Gulᴵ 8226Ef stelr útlennzkr þræll
Gulᴵ 851Hveʀ se meire þiofr en þv. stelr mic a hveriom misserom eigi miɴa en .lx. marca
Þing¹Mork 36733Varr skal enge annan stela
Járns 29816ef sa maðr er vinno fær ser til fostr stell til eyres sa er ekki var aðr at sliko kenndr. þa skal hann a þing færa
Járns 29818ef sa hinn sami stell optar þa er hann dræpr
Járns 29822varo þeir þa sumir i flockinum er stalu er þeim var bannat at røna
Sv 12134at stela or helgom stað þat er honvm var bannat
Eluc675(1989) 5717ekci spillir hveiti þo at þiofr stæli þvi ok sae
Eluc675(1989) 10511Þú skalt stela þaðan mat
NjR1908 1088at Hallgerðr mun stolit hafa ostinum
NjR1908 1115Þat er nu þui nest at var scal engi annan stela
Bl 2683stela mik eign minni
Boll 3011Þú skalt stela þaðan mat
NjM 1233at Hallgerðr mun stolit hafa ostinum
NjM 1261En annat huart at þeir stela fe manna. æða laupa i brott með eíghínum konom manna
Landsl1154 8128Her hefer þíofa bolk ok segír ef maðr stel
Landsl1154 18532Vermunðr ræddi um ein-hveriu sinni við Þorstein nauta-mann sinn, ok kuez eigi uilia, at hann stǽli tauðu hans fyrir ku Alofar maág-konu sinnar
StuᴵK 5366þeir hafi stolit hans goðz .íȷ́. bolla sẏlfrs
~
PS 68626 JJ SÁM 1 75rb7⸢fyrir hui stalt þu gudum minum. ecki stendr þer slikt
~ lat.cur furatus es deos meos
Vulg Gen 31,30 Stj¹ 1816ef maðr er stollinn fee sinu
DI I (*[c1263]›GKS 3269 b) 65311ef sá maðr ⸢stelr [var. stell GKS 3271 4° 48r6] er eigi fær sér vinnu til fóstrs
Jb 2634ef úmagi ⸢stelr [var. stell AM 134 4° 39r3]
Jb 27014ef maðr ⸢stelr [var. stel AM 134 4° 39r10; var. stell GKS 3271 4° 49v17] sel
Jb 2715eigi skaltu stela
Boð194 3413hennar radsmadr sa er Jafnan hafdí stolít hana sínu godzí
ÍvA 1078hugsuðu þau nú, at vera mundi annathvort, at strákrinn mundi hafa stolit nokkuru, eða vera njósnarmaðr
Ar 62734Þeir ... finna þar i penningana, þa er hann hafdi stolit
~ lat.quos rapuerat
HelChron 10171 MarE 65320Ok eigi skalltu stela
Stj² 30116kuezt ꜳ̋ burt skylldu ef þeir uillde stela. þicke mer seger hann mycklu radligra at ræna ef eigi mꜳ uid annat uera
Harð 15527þat er illt kvad þiofsi at stela ecki
Not604² 16932þú stalt mik
BjarkÁMˣ 31119stęlí
~ lat.Aut in finem misericordiam tuam absindet
11829 (Vulg Psalm 76,9) GlossPsalt 11927sagdi honum at hann villdi fara med Basin at stela
KlmB1980ˣ 48
● rǽna ok/eða stela [e-u] [ór e-u]
hverr sem rænir æða ⸢stel [var. ***stelr AM 351 fol ***] ór kirkio
ÁKr 2616Sua oc huar sem renr eða stæll or kirkiu
JKr 37917Morgv var þar ræntt oc stolit, þvi er *staðrin atti, ‹ok þat er menn áttu í hestum ok húsbúnaði›
StuᴵK 28821hann hafdi bedit, at Suiakongr skyllde brvtt reka þa þiofa or sino rike, er huersdagliga stꜳlu ok ræntu j riki Norexkongs
Hák81 43115fleirra illt mun ydr saman fara en ath ręna og stela ath þier uilith nijdazt xij ‹ꜳ› einum manni
Hect 11519var þar mǫrgu stolit ok rænt
StuᴵᴵR11127ˣ 29729
● ‖ præs. part.: taka/... stelandi hendi
þetta fe er N berr ꜳ þik at þu hafir stolit fra honum. þat tokt þu æigi stelandi hendi. ok engum raðum reðt þu þar til at þui uęri stolit
DI II (*[c1330-1360]›AM 350) 65828Ef maðr mjólkar búfé annars manns stelandi hendi
Jb 27141Ef maðr mjólkar ⸢stelandi [var. stolinni GKS 3270 4° “e”, etc.] hendi bú annars manns
Jb 2861Þiofr einn ... greip optliga stelandi hendi annarra manna eign
MarD635ˣ 94912
● ‖ præt. part.: vera stolinn [e-u]
ef maðr er stolenn fe sinu
Gulᴵ 8331at þeír hafa sætt gorua sa er stolinn var ok hínn er stal
Landsl1154 18725ef maðr er stolinn fé sínu ok sér hann manna farveg liggja frá, þá ...
Jb 2686Nú er maðr stolinn fé sínu, þá á sá er stolinn er full gjǫld fjár síns af fé hins
Jb 28415konungr skilr nu ... at þeir eru stolnír fenu
Fær 613stuldir verda skiott uppvisir, þeir þꜳ ero stolnir
Lun434 3726
● taka/... (með) stolinni hendi
Sa maðr er tekr ku manz. eða annat fe með stolinne hende þa er hann dræpr oc deyddr
Járns 26619ef maðr mjólkar bú annars manns [var. + stolinni hendi AM 154 4° “c”]
var. Jb 27116: AM 154 4° “c”var ok Groo optnemd vndan raden medr stolle hænde vndan Nichulasar vitordh eðr hans manne. i rett feilogh heit sem þeira i mellum var gord
DN III (1348) 21434Ef maðr mjólkar ⸢stelandi [var. stolinni GKS 3270 4° “e”, etc.] hendi bu annars manns, bœti sem fyrir stuld sá er fé hefir til, ella láti húð sína eptir lagadómi ok refsing réttarans
var. Jb 2861: GKS 3270 4° “e”sa maðr er tekr ku manz eða annat fę. með stolenni hende. þa er hann drepr
FrostÁMˣ 2134leggiandi suo med stolinni hendi iardir annarra vid sin akrlond
~ lat.furtim
MirMar1927 2626 MarD635ˣ 95119
B. stela + præp./adv.
á: stela á
[e-n]
braut: stela (í/á) brot(t)/brutt/burt
[e-t / e-m/e-u] [frá sér]
hans réttendavalld dæmði til snöru þrjá menn er stolit höfðu brott af sér lífit
Æv⁸² 23614Þar var stolinn i brot svmr h‹v›alrinn
StuᴵK 29811let ek j brott flytia (varninginn) ok uillda ek æigi at þiofar stæli j brott
HróF(2019) 849sied er þat nu at Dimus duergr hefer suikit mik ok stolit j burt brynþuara minum
Vikt 2511hann uilldi þiggia staungin‹a› enn timdi aungu at launa. þui sendi Lukanus Alfrigg duerg at stela henni burt
VSj 1710Ef nockur madr selr uin sinum ker eda annan grip til vardueitzlu. ok verdr þat stolit aa brutt
Stj² 30322ok er hann var þar vm nott þa var stolinn i brott sumur hualuriɴ
HrafnAˣ 21126
frá: stela frá
[e-m] [e-t/■(e-n)]
maðr hefir heimilld til þess gripar er tekeɴ er fra manne eða stoleɴ
GrgKonᴵᴵ 16329ef nokkvt hefir stolit verit i fra yðr
Mar655XXXII 44820Blankiflúr var unnusta mín, ok var stolin frá mér fyrir ǫfundar sakir
FlórN 4411ma af þeirri synd engi maðr lo᷎ysast nema han luki þeim aftir sem han hafdhe þet af eða hans erfuingia. ey heldir en hafðe stolit iammikit fra honum
StatPáll³ 75113hon er unnasta mín ok var stolin frá mér
FlórM 374fyrir hennar sakir hefi ek troðit margan ókunnan stig af Spanía; þar var hon stolin frá mér
FlórM 587ok drepum konung ok gǫngum at eiga dœtr hans. Eigi eru þær lausar fyrir, sagði Ásmundr, þvíat þær hafa verit stolnar frá honum
EgÁsm 1312verit mundi þat hafa minna daga, at ek mundi láta þeim verða gaman lítit at stela ⸢frá mér [var. mik AM 590 a 4°ˣ 24r19]
Mág² 6623
C. stelask
vill hann leynaz at mer sem svikare eða stelaz enn helldr sem vandr raufari
Alex 6123stalst einn njósnarmaðr heiðingja ok reið skyndiliga í gegnum einn lítinn skóg
KlmA 3476
D. stelask + præp./adv.
á: stelask á
[e-n/e-t]
vera kann at guðen fae eigi sigrat hann openberliga með vapnum. oc verði þau með eitrinv at stelaz ahann
Alex 14930þv stalst abroðor minn ecca sovanda oc drapt hann
Þiðrᴵ 1894nu sendi hann oss at segia þer þessa hærsogo. oc vill hann æigi stælaz a hendr þer eða a land þitt
Þiðrᴵᴵ 22923uilldi at þeir ... helldi oʀostu bioggiz huarirtueɢiu uið sem bezst oc træði ser gadd. en huarigir stǽliz á aðra
HákEirsp 59035á þessa menn skal ekki stelaz, skulu vér liggja hér í nótt
ǪrvS 6119villde, er at þeir ... helldi orosto, bygiz huorirtuegiu vid sem betz ok træde ser gadd, en huorigir stæliz ꜳ adra
Hák81 5334og rid fyst j turniment mȯti mier. ef þu̇ treyster þinvm krapti. þviat ecki skal stelazt ꜳ̋ þig vbuinn
Adon 14821tak j stad þinn hest. og rid fyst j turniment mȯti mier ... þviat ecki skal stelazt ꜳ̋ þig vbuinn
Adon 14821skulum ver hældr hava þet raðet ... at beriazk um liosa dagha meðr fylkingu oc stelaz eighi a menn um netr
FskAˣ 36015skolu vér fyrir því heldr ... berjask um ljósa daga ... en stelask um nætr á sofandi menn
Hkrᴵᴵᴵˣ 4511Þorgils bað hann eigi heitaz við sik, en gæt þess, bóndi, at þú stelz eigi á mik, því at þat mun illa fyrir mælaz
StuᴵᴵR11127ˣ 15712
at: stelask at
[e-m/e-u]
Elskaði hon klerk einn ok stalz at honum hvert sinn er hon mátti
Æv⁹ 288skvlvm ver þvi helldr ... beríaz vm liosa daga ... en stelaz eigi at þeim vm nætr
Huldaᴵᴵ 3202stelzt
Theol AM 672 4°¹ 14v9Guðmundr reið á fund Þóris ok kvazk eigi vilja stelask at honum
LjósvLˣ 3416
braut: stelask í brutt
[frá e-m]
frá: stelask frá
[e-m]
stalz ek fra þeim
Flóv¹ 13346vtlendi herrinn stalz haduliga fra sinum herra
Gyð(1995) 865Þeir dæillðv bądi vm tafl oc conor, oc stalvz fra, oc skilðvz við þat, at hvarigom licadi vel
StuᴵK 20818Sem hann fann at ek vildi þat med öngum kosti, þá stalst hann frá mér
ValvA 6930ei vil ek stelast fra þier. ok nu skalltu heyra okkar vidskipti
Þiðrᴵˣ 12924þú stelz frá mér, sagði hon, hverja nótt til pútna þinna
Æv⁶⁸ˣ 1851
í: stelask í
[e-t]
Form.: stolit (16); stela (16); stelr (7); stolinn (5); stelaz (5); stelandi (4); stolin (3); stolinni (3); stalz (3); stelask (3); stalst (3); stel (2); stell (2); stæli (2); stalt (2); stelz (2); stelazt (2); stolizt (1); stollinn (1); stolít (1); stolenni (1); stoleɴ (1); stæliz (1); stǽliz (1); stelaztt (1); stelast (1); (1); stolinne (1); stolenn (1); stele (1); stelzt (1); stælaz (1); stolnir (1); stꜳlu (1); stalu (1); stǽli (1); stęlí (1); stolnar (1); stolle (1); stolnír (1); stalvz (1); stæll (1);
Gloss.: EJ (cf. corr.); ClV; ClVAdd; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _; ; EDPG *stelan-
Litt.: Finnur Jónsson 1914 [ANF 30] 189; Seip 1955 16, 47, 217, 258
Genre. (expected): legal works [jur]: 29 (10); religious works [rel]: 21 (27); romances [rom]: 17 (11); contemporary sagas [bis]: 9 (8); historical works [his]: 8 (18); family sagas [isl]: 7 (12); legendary sagas [fas]: 5 (4); þættir [tot]: 4 (2); charters [dip]: 3 (8); learned works [div]: 2 (3); unclassified [ ]: 0 (0);
ÞH (strukt.) — August 2014
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
steinn - stigi
...
...
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Stæle (stela) ODS: stjæle (stela)