1seiðr sb. m. [-s/-ar, dat. -i/-]
(cf. seið sb. f., seið sb. n.) 2seið sb. f. [2] 1seið sb. f. [1] 3seið sb. n. [1] 2seið sb. f. [2] 1seið sb. f. [1] 3seið sb. n. [1]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
(udøvelse af) magi/trolddom, sejd ⫽ (performing of) sorcery, spell, incantation
cf. Strömbäck 1970 [KLNM 15] 76-79
oc bað hann hetta ⸢seið [var. seiðnom AM 68 fol “68”]
●ÓH 915aflat var at seið miklum, ok uar seiðat at Haralldi konungi, at hann skylldi æigi bita iarn
Fornk 138Ingjaldr ok vǫlvan ætluðu til seiðar mikils um nóttina
ǪrvS 1123gekk Ingjaldr til frétta við Heiði ok spurði, hversu seiðrinn hefði gengit
ǪrvS 131Þau fóru á bœ Hrúts ok gerðu þar seið mikinn. En er seiðlætin kómu upp, þá þóttusk þeir eigi skilja, er inni váru, hverju gegna mundi; en fǫgr var sú kveðandi at heyra. Hrútr einn kendi þessi læti ok bað engan mann út sjá á þeiri nótt
Laxd 13114●●● Kári sofnaði nær ekki, því at til hans var leikr gørr; honum gerðisk ekki mjǫk vært. Kári spratt upp ok sá út. Hann gekk á seiðinn ok fell þegar dauðr niðr
Laxd 13125A Ho᷎rða landi var sa seið maðr er Vítgeiʀ het. konungr sende honum orð ok bað hann hætta ⸢seiði [var. seid AM 53 fol “B” etc.; var. seídnum Holm perg 1 fol “C²”]
ÓTᴵ 1014fóru menn til svefns, en hon (ɔ: vǫlvan) fór til seiðs
ǪrvM 1019enn sakir þess traullskapar, er Þorgrimr nef hafde haft i seidinum, ok atkvæda, þꜳ verdr þess eigi audit, at ho᷎fdingiar tæke vid honum
Gísl 3827Lietu þeir brædur brenna allann bæinn á frammnese, enn er þær systur voru ad seidnum duttu þær ofann af seid hiallinum og brotnadi hryggurinn j badum
FriðAˣ 2127hon (ɔ: Freyja) kendi fyrst með Ásum seið, sem Vǫnum var títt
Hkrᴵˣ 1317●●● Óðinn kunni þá íþrótt ... er seiðr heitir, en af því mátti hann vita ørlǫg manna ok óorðna hluti, svá ok at gera mǫnnum bana eða óhamingju eða vanheilendi, svá ok at taka frá mǫnnum vit eða afl ok gefa ǫðrum
Hkrᴵˣ 194Hun gapir þä miǫg, og verdur henni erfidur seidurinn
Hrólfˣ 118Þeir Ingjaldr efna þar seið eptir fornum sið, til þess at menn leitaði eptir forlǫgum sínum
Vatnˣ 2513
● efla seið [at e-m]
gekk hon (ɔ: vǫlvan) þá út með liði sínu ... ok efldi seið
ǪrvS 1125Gunnhilldr let seið efla ok let þat seiða at Egill Skalla Grims son skylldi alldri ró biða a Islandi fyʀʀ en hon sæi hann
EgM(2001) 1132þeir ... eru nú at efla seið
GHr 31829þær Efldu seidinn og færdust á hiallinn med gǫlldrum og giorningum
FriðAˣ 1022●●● Þórdisi þótti mikið fráfall bróður síns og tók að efla seið mikinn að Gunnari
GunnKˣ 37718
● fremja seið [til !]
var henni veittr sa vm bvningr sem hvn þvrfti at hafa til at fremia. seidinn
Eir544 41b31þau uoru blotmenn miklir og fro᷎mdu seid
Hect 11712[var. + Svá er sagt, at illviðri því hinu mikla hefir valdit Þorgrímr nef með gǫldrum sínum ok gerningum ok framit til seið NKS 1181 folˣ “S”]
var. Gísl 2226: NKS 1181 folˣ “S”
● magna/seiða seið
fremr madr galldra. eda magnar madr seid. eda heidni
DI II (*[1326]›AM 625) 60415●●● Baurkr kaupir at Þorgrimi nef, at hann ⸢seidde [var. magni NKS 1181 folˣ “S”] seid, at þeim manni yrde ecke at bio᷎rg, er Þorgrim hefde vegit, þo at menn villde duga honum ok hann megi ser hvergi ro eiga a landi
Gísl 2911
Form.: seið (10); seid (4); seidinn (2); seiði (2); seidurinn (2); seiðr (1); seidinum (1); seiðs (1); seiðar (1); seidnum (1); seiðinn (1); seiðrinn (1);
Comp.: morðs·eiðr (2), nátt·fars- (1)
Gloss.: EJ; ClV ¹seiðr; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr ¹seiðr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb _; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím ¹seiðr; LP ²seiðr; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ _; deVr ¹seiðr → seið; Fr4 _; NO ¹seiðr; Walter _; ÁBlM ¹seiður; Bl; WPA _; ; EDPG *saida-
Litt.: Crozier 2007 [Gardar 37] 35; Dillmann 1992 [Skáldsk 2] 20ff.; Gallo 2006 [SS 78] 17; Gardela 2008 [VMS 4] ; Hultgård 2007 [ScriptIsl 57] 132; Jóhanna Katrín Friðriksdóttir 2009 [SS 81] 416-419; Manker & Itkonen 1956 [KLNM 1] 289; Mayburd 2014 [ANF 129] 128-140; Meylan 2011 [VMS 7] 108, 120; Motz 1995-1996 [CollMed 7] 12; Motz 1998 [ANF 113] 38; Mundal 1998 [MM 1998] 6; Odner 1992 134ff; Odner 1992 138-9; Raudvere 2005 [VMS 1] 199; Ström 1974 8; Tolley 1995 [ANF 110] 57f; Ármann Jakobsson 2008 [SB 32] 58, 62
Genre. (expected): family sagas [isl]: 9 (3); legendary sagas [fas]: 9 (1); historical works [his]: 7 (4); romances [rom]: 1 (3); charters [dip]: 1 (2); learned works [div]: 0 (1); legal works [jur]: 0 (2); religious works [rel]: 0 (7); contemporary sagas [bis]: 0 (2); unclassified [ ]: 0 (0); þættir [tot]: 0 (1);
EÞJ (red.) — September 2013
TW (eng. def.) — April 2020
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
segja - seina
séa, sjá - sif
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Sej (seiðr) ODS: Sej (seiðr) ODS: Sejd (seiðr)