saurr sb. m. [-s, dat. -i; -ar]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
I.
1) snavs, skidt, mudder, søle, skarn ⫽ dirt, soil, muck, filth
sem konongr sę́ siukan liggia í saure
~ lat.in caeno
15432 ●Eluc674(1989) 1548Lútom ver at fótom tꜵtrogra meþ helgo litellǽte. oc þóm saur af fótom þeirra meþ hondom øꜱ. þa monom hréinsasc ander orar fyr trú oc litellę́te bæþe af enom miɴom synþom oc enom meirom
HómÍsl²¹(1993) 31r33var á róta mikil svát støc sꜹʀ af iørþo
ÞBpCod645 27Ef fe þat treyðz í suellti qui þeirre i savre eða i þrong ... þa abyrgiz sá er iɴ lét setia
GrgKonᴵᴵ 1196þat er allt fár er menn meta til fárs. ef maðr kaupir sand æða saur. þar sem hann hygsc kaupa miol æða smior
Gulᴵ 2414●●● En æf konongr riðr at skemta ser oc fylger þu hanum oc þinir logunautar þa hattet hina somu lunnd reið yðaʀri sæm ec hæfi aðr sagt um gongu yðra. oc þvi þa fiaʀ meiʀr at ængi sauʀr stœckvi af yðrum hæstum oc a kononginn þo at þer riðet mioc hart
Kgs 5729scolom ver sopa her vanlega vndan ollvm savre, er ver brennom likami þeira, oc kasta bęinom þeira a ana vt
RiddFrg 22038En þat er fals er skynsamer menn sia er fals er ef maðr kauper sand. eða saur þar sem hann kuez kaupa miol eða smior
Járns 29515engi mvn leggia gimstein vþvegin i ork sina þann er aðr hefir i sꜹr fallit
~ lat.de caeno sublatum
6129 Eluc675(1989) 618firirsmaandi iarðlig ꜹðæfi sem leiðiligan sꜹr
Mar655XXXII 44617kallaði þav (ɔ: goðin) rangeygh ok rokín dusta. sagði þav eigi mega auðrum hialpa. er þav ho᷎fðu eigi afl til at hreinsa savr af ser
FinnÓT 10315●●● hliop Knappa fellz iokull fram i sio þar sem uar xxxt diup med griotfalli aur ok saur at þar urdu sidan slettir sanndar
Ann764 22612eða eyss á mann sauri eða vætu
Jb 628sem saurar eda ohreinsan nemz af klædum manna
~ lat.sordes
45826 VP 4586hann fór at leita í forstofuna, en er hann kom aptr, var hann því líkastr, sem hann hefði í saurnum (ms. saurínum) laugast
Án 33212 → ms. 82v35●●● var ek hrundinn af hesti mínum svá hneisuliga, at hjálmr minn stóð í moldu ok sauri til kinnbjarga
Klma 2868hon (ɔ: baðstofa) vokvar likam ok opnar sveita borur. ok þvær af saur. ok minkar þa fylli er likamur hefir
MedMisc 13016Suinid suarade uar þar no᷎ckud draf eda ordrifter eda annar sauʀ eda o hreinende
evt. def 3~ eng.draffe or drestes
19635 Æv238XX⁷ 19618(proverb.; cf. FJOrdspr 182) audsien er saur anars nefs en ecki a(?) sialfs sins
“Man ser lettelig smudset på en andens næse, men ikke på sin egen”, Kålund 1884-1891 [STUAGNL 13] (Ordspr) 167 Not604² 1675tók hann dúkinn, ok fór allr matr í saur
ÞorstBm 17726ef madur giengur frꜳ huse manns, og stijgur hann i saur edur sinu, og fellr hinn kiefle i spor hans
BjarkExcXˣ 82a17ekki færði hann saur af sér, ok til einkis rétti hann sínar hendr, svó at ǫðrum væri til gagns
Gautr¹ˣ 2625saur jardar
~ lat.Disperierunt en (endor): facti sunt ut stercus terre
14213 (Vulg Psalm 82,11) GlossPsalt 14314æigi skal bera sorp æda saur vt fir brygguir or gordum
RbHM (*1313)¹b 10425ecki er þad formannligt, ad ganga j saur ad gylltu gamallrj, ókunnum monnum
evt. def 3 Vallˣ 63hann brá sverði ok sneið af neðan þat er saurugt hafði orðit í reiðinni ok kastaði á braut, ... hann kvaz eigi vilja reiða eptir sér saur
Vatnˣ 7218Þorkell skyldi hlaupa í saur, en aðra stund inn, ok koma við klæði Silfra ok vita, ef hann reiddiz
Vatnˣ 962
2) afføring, ekskrementer ⫽ excrement, faeces
Funoþo kyqueɴde i saure sinom
HómÍsl¹⁹(1993) 28v34þar georer eige fǿtsla sáur i quiþe maɴz
HómÍsl³⁹(1993) 66r20af þeirre féotslo er eige sáurr ne synþ
evt. def. 2 HómÍsl³⁹(1993) 66r23þar geresc non sav́rr i qviþi mannz. af áᴛe (!). ne af dryk
Mth²Cod645 1138●●● eða rindr maðʀ honom i vatn eða i hland eða i mat eða i savr
GrgStað 38111þui likazt sem svin i sauri sínum. velltizt aptr oc fram
Menota: 62vb15 BarlA 11513Við sár. tak saur ok legg við um dag ok nótt
Med655 4706●●● Reykelsi ... linar saur í endaþarmi eða í öðrum stað lætr eigi vaxa
Med655 4733tecr hann savr fvglana oc lætr coma i afl oc fellir oc vellr nv or iarnino alt þat er deigt var i
Þiðrᴵ 993Sꜹʀ farande or quiði
Eluc675(1989) 7916við davðann sprændi fram savrrinn nattvrvliga af læyni kviðarins
~ lat.stercora
Vulg Judic 3,22 StjC 38328at hverr sem einn ęti sinn savr oc dræcki sinn þarfagang
~ lat.stercora sua
Vulg 4Reg 18,27 StjC 6425●●● stod uid sina sidu arkarinnar huart husit. uar i oðru kuikenda føda. enn i annat samnadiz saurr þeirra
Stj¹ 5711[tak] gall ruid umhueruis enda þarms rauf þa man sa[ur] leysaz
Med673 424●●● váru þeir kastaðir í hinn saurgasta pytt, ok feldu þá portkonur á þá hland ok annan saur líkama sinna
KlmA 3207þar (ɔ: í ǫðru lífi) gerir eigi fæzsla sꜹr i kuidi
Seb238XII 1088hann ... retti fingr sinn i munn þeim. En ohreinn andi matti eigi þar ut fara, sem fingr hans voru fyrir, helldr for hann med saur i brott
Maurus 66911●●● Gyðingrinn settiz þar vppi yfir, sendande þann vhreina sins kviðar ⸢skatt [var. saur Holm perg 1 4° “E”], er vt geck af hans fvlvm eptra lvt, ofan a likneskit
var. MarS 25519: Holm perg 1 4° “E”er gott vid þeirri sott er geingur blodi med saur
MedMisc 8634dijke ... er i safnadist þreckur og ⸢öhreyninde [var. saur Holm papp 1 folˣ “C”] manna
var. DínDrˣ 6615: Holm papp 1 folˣ “C”
3) (om smædeord ⫽ of foul language)
4) (om ukristelig indflydelse/opførsel ⫽ of unchristian influence/behaviour)
at þeir er saurger vilia vera scyle saurs cost éiga
FV15¹(1993) 14v29iarþleg hiorto at þꜹ funaþe eige af saure
HómÍsl⁷(1993) 7v17þerri sa af ser sꜹr illra verca er fvrer bvr almattcom Gvþi hus hugar sins
Hóm677 2931sva sem drottinn hefir grœdda yþr af allum siucleicum, sva man hann reinsa hof þetta af allum sauri
Barth² 76322●●● hann ratt ollum agirndarennar savr oc hænnar synðvm vt af sino herberge ok hibilum
~ lat.sordes avaritiæ
3630 Thom¹ 3612þau (ɔ: vǫtnin) hreinsadi loptit af saurum ok suiuirdligum mannanna uerkum. er allt þagat hofdu nálgaz
Stj¹ 5814ef hreint hefir verit hugskotit ... ok frelst fra svivirdilegum saurum veslrar vanfystar
~ lat.pravæ voluntatis sordibus
35438 VP 35512huersu i miklum saur lastanna hon velltizt
MarD634ˣ 109517
● saurr ok synðir
þuaeð af yðr saur. oc synddir. oc reinsið verk yður með rettom vilia
Menota: 91rb30 BarlA 17337ræinsande folket af saur oc synðum
Thom¹ 836●●● sérhuerr þæirra ... reinsaðe meðr rettuise saur oc synðer folksens
Thom¹ 1819hans uegr liggr nockut herra en þeira mꜳnna, er leggiaz nidr i saur ok syndir þessa heims
Thom² 30121Vautn þuo saur ok synnder af manni
Mess²625 387
II. (cogn.)
Eyiolfr sꜹʀ
Eir544 29b12Snorri savrr
StuᴵK 40117vig Eyiolfs savrs
ÓTᴵᴵ 1693eyiolfr savr
Eir557 29a13Eyiolfr sauʀ
LdnHb105ˣ 3413Eyiolfr saurr
LdnStˣ 15511
III. (proprial.)
(om hund ⫽ referring to a dog)
Eysteinn konungr scattgilldi Þrøndi oc setti þar til konungs. hund sinn er Sꜹʀ het
ÓH 37112haɴ orti vm ⸢sor konvng at havgi [var. Saur konongs hund Skáldatal¹ˣ 2524]
Skáldatal² 43a18Eysteinn illraadi var hans son. hann setti Jnnþrændum hund sinn fyrir konung er Saurr het
GenealFlat 248bauð hann (ɔ: Eysteinn) Þrændum, hvárt þeir vildu heldr hafa at konungi þræl hans ... eða hund, er Saurr hét
Hkrᴵˣ 1832
IV. (propr. topogr.)
Form.: saur (28); savr (6); sauri (5); sꜹr (4); saure (3); savre (2); sꜹʀ (2); Saurr (2); saurr (2); Sꜹʀ (2); sauʀ (2); saurum (2); sáurr (1); sav́rr (1); sauʀr (1); savrr (1); saurs (1); sa▹ur◃ (1); savrs (1); savrrinn (1); sáur (1); saurínum (1); saurar (1); sor (1);
Comp.: dúfna- (5), fugla- (1), garð- (1), gás·hauka- (1), gás·hauks- (1), illsku- (1), jarðar- (3), kalfa- (1), lasta- (1), líkams- (2), manns- (2), pá·fugls- (1), skurð·goða- (2), svína- (2), svíns- (1), synða- (20)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin; Rím _; LP; Med -r; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr (saurga); Fr4; NO; Walter _; ÁBlM (saur); Bl; WPA _;
Litt.: Sverrir Tómasson 2004 [Gripla 15] 191
Genre. (expected): religious works [rel]: 38 (19); historical works [his]: 10 (12); legal works [jur]: 7 (7); family sagas [isl]: 4 (9); legendary sagas [fas]: 4 (3); romances [rom]: 3 (7); learned works [div]: 2 (2); contemporary sagas [bis]: 2 (5); þættir [tot]: 1 (2); charters [dip]: 1 (5); unclassified [ ]: 0 (0);
EÞJ (red.) — August 2013
TW (eng. def.) — April 2020
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
...
...
...
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Sør (saurr)