sáttr adj. [compar. -ari, superl. -astr]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
I.
1) [við e-n / í/á millum/meðal sín] [um e-t] forligt (med ngn), forsonet
Þar ero þau oll sat salor ok licamer er nu ero oll osat a meðal sin
FV619 15914Nu ero þeir N. N. oc N. N. sattir oc sammala ... iafn sáttr hvaʀ við annan sem faþir við son. eða sonr við foðor i samförum öllom
GrgKonᴵ 2071oc gortt hann sattan. oc samþyctan. við eilivan. Guð
Menota: 65rb30 BarlA 12011Þorgeirr sættiz á ǫll mál fyrir Bjǫrn ok gerði hann ⸢alsáttum sáttan [var. alsáttan var. Njála 8719: GKS 2870 4° “I”] við þá
var. NjR1908 39811 → var. Njála 8719: GKS 2870 4° “I”tokost þeir þar þa j hænðr ok skildist þar þa saattr við saattan þar vm
DN I (1324) 15122ero þeir sattir ok allsattir vm þa giof er Birgit gaf systvr baurnvm sinvm
DN I (1325) 1524Ad gud se uid oss alla sattur uer skulum ok uera menn sattir uor imillum
Heiðy 993hann tok þa til mals. þat er upphaf grida mala uorra Ad gud se uid oss alla sattur uer skulum ok uera menn sattir uor imillum
Heiðy 994þa skulum uer suo sattir sem alldri hafi fianskapr uor imillum uerit
Heiðy 997Nu eru uer sattir ok sammala huar sem uer finnumz
Heiðy 9927iafnsatr huerr uid annan sem sonr uid fꜹdur
Heiðy 1001haufum heilir sezt en gud se uid alla sattur
Heiðy 1008hann á þaɴ sal a himni, er Glitnir heitir, en allir, er til hans koma með sakar vandræþi, þa fara allir sattir a brꜹt; sa er domstaðr beztr með gvþvm ok monnvm
SnE 341at þau varo sat ok alsat vm iord þa
DN II (1341) 20431Hann sættisk á ǫll mál fyrir Bjǫrn ok gerði hann ⸢*alsáttum sáttan [AM 468 4° “X”; non emend. alsáttan] við þá
NjM 4373n.Oc skilþoz menn sattir a þvi þingi a avll mal þav, er milli havfdv verit
StuᴵK 9319Hann var þa kalladr saatr við alla menn, oc hafði þa helldr mann-faat
StuᴵK 3606Voro þeir þa sattir gervir, at þvi at þeir frenðr Þorþr ok Sturla skyldo gera með þeim
StuᴵK 38528oc gere sik sua satta uið guð
StatÁrni 83910wer skulum aller satter ok samrader ok saman haldast
DN I (*1319›Holm 35) 13821ef ek segi iꜳ ollu þui, er hann uill, þa er hann sattr uit mik
Thom² 3723Nv fagnar heilog Romueria kristni er herra pafinn ok keisarinn æru sattir
Thom² 38919sa hann at huer to[k] s[i]er mykla fordæmi[n]g [er] hann tok suo cor[pus domini at] hann uilldi eigi. sattur uera uid n[a]onga sína
Mess⁴ 703en skipazt ætla eg at þurfi med þeim faudr minum adr. en þeir drecka satter saman
Vilm 18413jafnsáttir hverr við annan sem sonr við fǫður eða faðir við son í samfǫrum ǫllum
Gr 2339Svá sýnisk mér ... sem sá sé þeim meiri vinr, er þessa fýsir, ef þeir væri þá sáttari en áðr
BjHˣ 13811jafnsattir eptir sem áðr hvárr við annan
Blómstrˣ 145þessir fyrgreindir menn sira Olafur og Jon vrdu þa sattir og samkaupa bædi vm landzskylld og leigu
DI VII (*1492›Lbs 1974ˣ) 10215Skyldi Sigurðr jarl hafa slíkt ríki af þeim í Þrándheimi, sem hann hafði fyrr haft af Hákoni konungi; váru þeir þá sáttir kallaðir
Hkrᴵˣ 2266hann var eigi sáttr um vígaferli sín
Þórð²ˣ 21517
● sáttr alsáttum/... [við e-n]
Hann sættisk á ǫll mál fyrir Bjǫrn ok gerði hann ⸢*alsáttum sáttan [AM 468 4° “X”; non emend. alsáttan] við þá
emend. NjM 4373: AM 468 4° “X”Þorgeirr sættiz á ǫll mál fyrir Bjǫrn ok gerði hann alsáttum sáttan við þá
NjR1908 39811skyllde þeir þꜳ med þessv ho᷎lldnv og golldnv vera alsattvm satter
DI IX (1523) 14333váru sáttir heilum sáttum
BjHˣ 13318þessir fyrr nefndir menn skylldu vera allsattvm sattir hvorir vid adra
DI IX (*1532›AM 238ˣ) 59823
2) [á e-t / um e-t / at e-u] [við e-n / sín í milli] enig, samstemmende
Oc finnumk a morgon firir sol oc gerom þa annatvæggia at verom satter um þetta mal. eða halldum bardaga
ÓHLeg 3228Nv verða þeir eigi sattir á merkin
GrgStað 4222Nu kaupir maðr verc at friolsom manne. þa scal hann þat allt hallda sem þeir verða a satter
Gulᴵ 3521nv er sa ockaʀ vinr mestr er til þess helldr at við sém sem sattastir
Mork 42927Mart rddv þav um þetta mal oc urðv a allar røðvr satt sin i milli
ÓH 1631hann vill gæva þæim sva mikit gull sem þæir værða asatter
Þiðrᴵ 767þau varo alsat vm sat firir þatt jærdar værd
DN I (1308) 10317þa ero þeir al satter vm satter
DN II (1310) 8825af þesu spilltiz þeiʀa uinatta ... ok lauk suá at þeir urðo a aunguan lut sattir
HákEirsp 6259spurði Hǫskuldr dóttur sína ekki eptir, því at honum var hugr á at gipta hana, ok urðu þeir á sáttir á allan kaupmála
NjR 3111urðu þeir á sáttir á allan kaupmála
NjR 3111Þeir Hrútr ok Hǫskuldr kómu þangat til fjárskiptis, ok ueðu þeir Ósvífr á þat vel sáttir
NjR 408ok þav voro alsat vm sat vm oll sin fiar skipti
DN II (1316) 1101skulu þeir alsatter vm satter
DN III (1322) 12534ero þeir sattir ok allsattir vm þa giof er Birgit gaf systvr baurnvm sinvm
DN I (1325) 1524þat skal alt sat gera a orfuar þingi med vithnum
BorgKr² 35824Uið engan þan hofðingia skal hertoge sattr vera sem konongr er usattr uið firir loglegar saker
Hirð 4018Uið engan þan hofðingia skal iarl ⸢satter [var. sáttr GKS 3270 4° 113rb5] vera sem konongr er usattr uið
Hirð 40510at þau varo sat ok alsat vm iord þa
DN II (1341) 20431skal Þorsteinn greiða honum fimtán hundruð þriggja alna aura. Skulu þeir at þessu alsáttir
Boll 3116kvazk þat efna mundu alt, er hon yrði á sátt
Laxd 22410Þá tala þeir um kaupin ok verða á allt sáttir
NjM 9015urðu allir á þat sáttir, at engi væri hans jafningi í Sunnlendingafjórðungi
NjM 16619at ec verd eigi a annat satr svmar-langt, en þv ser til biskups kǫsin
StuᴵK 4322Enn þeir vrðv aa ekki sattir
StuᴵK 36320Verða þeir ꜳ þat sattir at þessu boði skulu þeir imotí standa með ollu afli
ÓTᴵ 30411á þæim lokhnom ero þæir ꜳlsatter
DN I (1364) 2959varo þau þa sat ok alsat vm erfdir ok adræ [luti] sem millum þæiræ hafde far[et]
DN VIII (1366) 22629(þeir) settuz alssatter vm satter ... vm alla þa luti er millim þeira hafde faret
DN IV (1367) 35830skulu þau vera saat ok alsaat um arf
DN II (1370) 31815ek vil at vit skilim sattir
Ásbj 23334þeir wrdu a þat sꜳttir, at Rognvalldr iarl skylldi ur skera
Orkn 2515Urðu þeir á þat sáttir
EgÁsm 372þeir lögðu lag sitt nafnar ok urðu á þat sáttir, at leita Íslands
Bárð158ˣ 429sá er eigi hefer scírscotat at menn voru sátter í hans brautför oc verðr af því fyrir söcum. þá ...
Frostˣ 16320iii. urþu þing á hveriom fiórþungi ... nema í Norþlendinga fiorþungi váro iiii. af því at þeir urþu eigi á aɴat sátter
Íslbˣ 2225iii. urþu þing í hveriom fiórþungi ... nema í Norþlendinga fiorþungi váro iiii. af því at þeir urþu eigi á aɴat sátter
Íslbˣ 2225at vér sém sem sáttastir
Vatnˣ 6120letu (þeir) fyrzt talat um heraþs stiorn, hversu fara ætti oc urðu a þat velsattir
ÞSHˣ 17328
● verða/... á eitt sáttir
þeir vrþo eigi a eitt sattir
●Nik655 31verþa þeir eigi allir a eitt sáttir oc scolo þeir hafa sítt mál er fleire ero saman
GrgKonᴵ 5719þeir scolo allir fella saman orð sin at þeir væri allir á eitt sattir
GrgKonᴵ 641vrðv allir a æitt sattir
StjC 53122þa skal þat hafa or hueriu male sem logmaðr oc logrettu menn verða aller a eitt satter
Landsl 166ef þa greinir nokot a. þa skulu þeir rada sem fleiri ero saman oc eldri ero oc a eit verda satter
RbHM (*1302)² 5111Satu hofdingiar ok ꜳ eitt sattir urdu moti Kristi drottins
Thom² 33817ef dꝍmendr eru allir á eitt sáttir. þá ...
Frostˣ 23823
3*) ?tilfreds
II. (y. no.)
Form.: sattir (22); sáttir (14); satter (14); sat (7); sáttan (4); sattur (3); saat (3); satt (3); sátter (3); sattr (2); sáttr (2); satr (2); sattan (1); sꜳttir (1); sáttari (1); sattastir (1); sátt (1); saatr (1); saattr (1); sáttastir (1); satta (1);
Comp.: aldr- (1), á- (31), kaup- (5), mis- (40), ó- (22), rang- (10), sam- (13), saup- (2), van- (1), vel- (1), ǽvin- (1)
Gloss.: EJ; ClV item alsáttr; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr item alsáttr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím → saup-; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr; Fr4 item jafnsáttr; NO item alsáttr; Walter _; ÁBlM (sátt); Bl; WPA _;
Litt.: Heidermanns 1993 459-460; Johannisson 1943 (Idrott) 47 n. 2
Genre. (expected): family sagas [isl]: 23 (10); charters [dip]: 18 (7); legal works [jur]: 13 (8); historical works [his]: 9 (15); religious works [rel]: 8 (23); contemporary sagas [bis]: 5 (6); unclassified [ ]: 4 (0); legendary sagas [fas]: 3 (4); romances [rom]: 2 (9); þættir [tot]: 2 (2); learned works [div]: 1 (3);
ÞH (red.) — December 2017
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
sárfenginn - sáttr
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Såt (sáttr) ODS: saat (sáttr)