1bakki sb. m. [-a; -ar]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
I.
1) bred (ved vandløb/sø), (strand)bred ⫽ bank (of river/lake), shore
●●● þar var hia dvp tiorn oc var þetta a bakanom tiarnareɴar
~ lat.super ipsam laci ripam
Dialᴵᴵ 1565 ●GregDialA 11227●●● at anne fram ganga tveimmegin vallgronir backar
Alex 2919●●● i ainni var vo᷎xtr Jordan mikill ... sva at fylldi allan farveg vpp a backana baðvm megin
~ lat.Iordanis ... ripas
Vulg Jos 3,15 StjC 35414●●● Oddr ... hljóp yfir fenit. Skjaldmærin ... ætlaði at hlaupa eptir honum, en er hon kom ⸢á bakkann [var. at feninu ǪrvM 1744], varð henni bilt
ǪrvS 1755●●● for siðan til einnar ár ... ok settiz niðr a backann
~ lat.ripam
VitAnt 14824 Ant 8414●●● þeir lagu inn i arosinvm ok lagu vit hinn sydra backann
Eir557 75a11●●● I einu munklifi, þvi sem stod aa ⸢aarbacka [var. backa Holm perg 1 4° “E”] nockurum, var einn munkr
var. MarD634ˣ 8453: Holm perg 1 4° “E”●●● þa ed ek reid nordr til hola til vigslu reid ek vm backana vpp med suarta at rettum. fell þa aull ain i einne kuisl
DI III (*1389›apogrˣ) 44328●●● á bacca at reisa leiðangrs scip
Frostˣ 2046●●● (hann) bað mik bera þat ofan til strandar. Þa forum við baðir, unz við komum þar, er skip la við bakka
Pétr²Aˣ 17621÷ En er hann var comeɴ nę́r heim at tv́ne. þa flavt þar scipit heilt viþ baka oc osacat
ÞBpCod645 81÷ oc flaut við lannd þar sem herbergi gyðings stoðu a baccanaum yfir uppi
Mar656II xxxx14÷ Settiz Iocvll nidr a backa nockvrn
ÓH 5048÷ Bo᷎r heitir aBacka
Heið 6414÷ Nv riðr Barði þaðan. ok kemr aBacka þar sem Þordis bio. ok stoð þar hestr sꜹðlaðr
Heið 7034÷ i oðrum stað með bacca þeim er verþr með Sandbrecko
Sv 3636÷ hann ... hvarf nv aptr til Jordanar oc nam staðar a backanvm
~ lat.super ripam
Vulg 4Reg 2,13 StjC 6092÷ Brann b́ ... á Bakka i Miðfirði
AnnReg 1199÷ ur þeim steini riettsyni ofan i nordan uerdan fagra bás uæri mark milli lons ok bakka
IslDipl (1351) 2417÷ j þessum kirkiu soknum at Stad. At Nupe. A Backa. a Mel. j Huamme ok Holum. ok Tiorn
AnnL 25726÷ Snva þeir Kiallakr þa vt vndir backana ok til skipa sinna
GullÞ 347÷ ær hann kom aa backana voro þeir Steinolfr aa skip komnir
GullÞ 4112÷ einn tima hittuz þessir .iii. a backanum ꜳarinnar Nilar
~ lat.ad ripam fluminis
42435 VP 42411÷ sa þeir eitt fley bera at backanum buit med ollum reida
~ lat.ad ripam fluminis
42526 VP 4256÷ Martinus for med arbacka nockurum ... þa svam edr recktiz at þeim backa, er þeir voru a, ho᷎ggormr mikill
Martin³ 62929÷ skamt fra Jordan þar sem gagnvart stod borg su er Hiericho heitir audru megin aa backanum
Stj² 33331÷ Uerdur nauckuinn nu land fastur. hliop iotvninn nv fyrir bord. Knutur kom þar fram ꜳ backann
SigrFr 8715÷ Kafaði Grettir nú sem næst bakkanum, svá at Þórir mátti ekki sjá hann, þar til sem hann kom í víkina
Gr 18227÷ óð hann sterkliga, þar til er hann kom at bakkanum ǫðrum megin, ok fleygir þeim á land
Gr 21116÷ Backe
DI XII (*1405›tr 1622) 378÷ ialls lið geck upp með breckunne oc a backana. er ivir gannga ana ut
FskAˣ 36115÷ uar þa lear hans madr upp j [var. + bakka ok AM 158 folˣ 23v22] smidreim
var. OStór 52226 → OStór AM 158 folˣ 23v22
2) skråning, skrænt, brink ⫽ slope, escarpment, bank
●●● Sverrir konungr hafði husþing a bꜹccum upp fra Nicolas-kirkiu. þa er Baglar varo a Ions-vollum
Sv 15231●●● lækur sa er liggur ut ok ofan fra holi ok fellur þar fram af bockunum j sioen
DI VI (1476) 9032●●● Hann gekk nú á eyna ok settisk undir bakka í hrísrunni einum
BjHˣ 12818●●● vtann j fiallenu er meltorfa ein blꜳ̈sin miog af vinndumm, enn backarnner hꜳ̈fer
Hrafnkˣ 568●●● víkja þeir af gǫtunni ok leita sér hælis undir bǫkkum, þar er sízt mátti þá sjá
Reykdˣ 17922●●● Halli kastadi honum vnder backa og huldi hræ hans
Vallˣ 620÷ þeir Olafr hofðo ut grafit fitna oc vatnið fell ut ... en er vatnit grof tva vega þa fello baccarnir. oc þar folkit með oc tyndiz fiolði liðs
ÓH 389÷ backinn er þriggia spiotskapta hár er þeir stoþv a
HákFris 4713÷ gengu þær a land ok komu vnder backa einn. þa gerði a regn mikit
Dpl 1431÷ riðu þa vndan hart ok yfir ána ok var þar gotu skarð i backa ok vigi gott
Hallfr 386÷ þeir komu at læk æinum ... hafuir bakkar uoru at tueim megin
HrHalt 41414÷ Áin er djúp ... ok sé ek ekki, hversu ek má yfir komast er bakkarnir eru svá háfir báðum megin
ValvA 669÷ votn med fossfalle flutu vm þessar giär og fella þeir þar i nidur ... voru þar so häfer backar ad þeir mättu ei vppkomast
DínDrˣ 668÷ Haraldr hafði róit ǫllu liðinu yfir í Hegravík ok gengu þar upp á bakka fyrir ofan býinn
Hkrᴵᴵᴵˣ 32612
3) kant ⫽ edge
●●● Backar brunnzins voru ollum megin blomgadir
~ lat.ripas
42837 VP 42816●●● Þegar skiott springr vatnit upp, sva at lꜳ a bo᷎ckum brunnzins
~ lat.ad os putei
53120 VP 5314÷ þa fell hestr Þangbrandz i iorð niðr en hann liop af baki ok stoð á backanom [heill]
Kristni 13333÷ Þá er Þangbrandr reið austan, þá brast í sundr jǫrðin undir hesti hans, en hann hljóp af hestinum ok komz upp á bakkann
NjR1908 2359÷ er þeir komu a backann framanuerðan þa hratt Lambi honum firer melinn ofan
EgM(2001) 1768÷ Þar sýndiz honum pyttr diúpr ... En er Stephanus var kominn á bakkann fram, þá kom sendiboð eptir honum
MarB 10329÷ Þá er Þangbrandr reið austan, þá brast í sundr jǫrðin undir hesti hans, en hann hljóp af hestinum ok komsk upp á bakkann
NjM 25914÷ ⟨Bjǫrn kvað ána ófæra,⟩ þviat hun laa aa bauckum uppi
StuᴵᴵK 4520÷ setiaz þeir nidr ꜳ backann hia þeim fagra brunni
PErem 1892÷ lá í díkinu hestr Ísoddar drottníngar; þá kom þar at einn stafkarl ok kipti henni upp á bakkann
Trist² 6812÷ var þá mýrr ein milli þeira. Fylkðu þá hvárirtveggju. Þá mælti konungr, at hans lið skyldi sitja uppi á bakkanum freistum fyrst, ef þeir vilja á ráða
Hkrᴵᴵᴵˣ 17920÷ gǫngum vér eigi fyrir bakkann fyrr en þeir koma hér at oss
Hkrᴵᴵᴵˣ 18017
4) bakke, forhøjning (brugt som skydebane) ⫽ slope, prominence (used as a shooting range)
●●● reis siðan marc bacca millim sva sæm skottein þar við mattþu næma hværsu langt eða beinnt þu matt spioti skotit fa
Kgs 5918●●● setti hann þa ⸢spꜳ̋n i backa [var. spanbacka AM 54 fol “C¹”]. ok ætlaði langt skot mal
EindrÓT 22511●●● (kirkjan) er sua sett sem teinn i backa ok hofd at skotspęni
Thom² 44919
5) ?forhøjning, ?vold ⫽ ?elevation, ?embankment
6) skybanke ⫽ bank of clouds
●●● spurþi Haralldr konungr at veþri ... en hann s. (ɔ: segir) stendr ⸢undir [var. med MHFlat 37325] bacci sa
cf.Oc ꜹþro sinni ... segir sa at snęr var kominn
22812-14 Mork 22811●●● Þa var backi mikill til hafs, dregur up [ski]ott ꜳ himenninn og tekur ad drijfa, fylger vinndur af land[nord]ri
Fljˣ 773÷ eirn morgin snemma spurde Haralldr konungr ad uedre er madr eirn geck vr tiallde vt þar sem þeir haufdu tialldat ꜳ lande. sꜳ suarar. stendr med backe sa
MHFlat 37325
7) ryg på sværd-/knivsblad ⫽ rounded/blunt edge of a sword/knife-blade
II. (cogn.)
Form.: backa (9); bakkann (6); backann (5); bakka (5); backana (5); bakci (4); bakkanum (4); bacca (3); Backa (3); backi (3); backanum (3); backar (2); backanvm (1); baccarnir (1); bakanom (1); bǫkkum (1); backinn (1); bacci (1); bakkarnir (1); backanom (1); backe (1); bakkar (1); baccanaum (1); Backar (1); bockunum (1); backarnner (1); bꜹccum (1); baka (1); bauckum (1); Bakka (1); bakke (1); Backe (1); bo᷎ckum (1);
Comp.: ár- (34), díkis- (3), ferju- (1), flǿðar- (1), flǿði- (1), gjá- (8), gjár- (2), grafar- (9), gǫtu- (1), ill·viðris- (1), lang- (2), leir- (2), marar- (1), mar- (3), mark- (2), mar·reins- (5), mar·reinu- (2), mel- (4), móðu- (1), mold- (2), sand- (1), skot- (9), spán- (1), sǽvar- (5), vágs- (1), vatns- (7)
Gloss.: EJ _; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ; deVr ¹bakki; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl item cf. corr.; WPA _; ; EDPG *bankan-
Litt.: Alver 1962 [KLNM 7] 323; Björn Bjarnason 1905 64; Falk 1914 125; Hald 1956 [KLNM 1] 304 ff.; Hovda 1956 [KLNM 1] 306
Genre. (expected): unclassified [ ]: 72 (0); religious works [rel]: 1 (19); learned works [div]: 0 (2); family sagas [isl]: 0 (9); legal works [jur]: 0 (7); contemporary sagas [bis]: 0 (5); romances [rom]: 0 (7); legendary sagas [fas]: 0 (3); þættir [tot]: 0 (2); charters [dip]: 0 (6); historical works [his]: 0 (13);
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
b - baldrshagi
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Bakke (bakki) ODS: Bakke (bakki) ODS: Banke (bakki) ODS: Knivbakke (bakki) ODS: Solbakke (bakki)