nagli sb. m. [-a; -ar]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) nagle, søm, spiger
nagle
~ lat. in textuClauus
86b23 ●Gloss249 86b22hon (ɔ: trú) heldr saman allre tru se‹m› naglar halda saman ꜵllo skipeno
Hóm673 24525Drótteɴ váʀ sat gyþingom morg méinmǽle oc sáran bardaga. stórlega píning. es haɴ lét sic negla a croꜱ fiórom nǫglom
HómÍsl²⁶(1993) 39r22i þessi suípan rœri brott Vinda snekkian sua akafliga at huitfyrsti um huern naglan
ÓTOddU 25614en þat skip var kynlegom haglæ‹i›k gort þui at uttan borz ok innan matte ængi sia samfælling borðanna ne nægling naglanna nema sua var til synis sem æinn viðr være allt
~ fr.cheville ne closture
LaisMar 1013 Streng 1612Eyri firi nagla hvern er a er vant
GulKrᴵ 82Eyri firi nagla hvern oc ró a
Gulᴵ 10032Scialgr liop a hurðina sva at hurðin brotnaði at navglom
ÓH 3023Alla þa viðo er hann a þar sma oc stora oc eigi ero noglom fester eða greypter under bita eða bialka
Járns 2886Velent sezt þar til smiðar oc gerir einn knif oc siðan slær hann einn nagla meðr þrimr ryggiom oc leggr a steðiann
Þiðrᴵ 8621ꝍyri firer mals mat huern. ꝍyri firer nagla huern er a er vant
SvKr 4157●●● sva sæm naglar hallda skipi saman, ær smiðr gerir, ok ferr svndrlꜹst ælla borð fra borði. sva hælldr ok þessi figvra saman kveðandi i skalldskap með stǫfvm þeim ær stvðlar hæita
Gramm³748 9613ꝍyri firir málsmat huern. oc ꝍyri firir naghla huern er a skorter
GulKrNB 32829Níkolás hafði rauðan skjǫld, ‹ok gyldir naglar ‹í››, ok stirndr, Viljálmsgǫrð emend. Hkr 4876: AM 45 fol “F”
emend. Hkrᴵᴵᴵˣ 4876: AM 45 fol “F”ꝍrri(!) firir. nagla hværn er skortter
GulKrNA 31220Nicholas hafðí víðan skíǫlld. og gylltir naglar ok strendr
Huldaᴵᴵ 3409einn af no᷎glum þeim er Kristr var krossfestr med
KlmA1980 2469þar liet hann reisa hofid ok var þat hvs allmikid. Voro dyr[r] ꜳ hlidueggiunvm vænar. j odrvm endanvm. þar firir jnnan stodv ondvegiss sulurnar ok voro þar j naglar. þat hietv regin naglar
Eb445b(2003) 1217(sands. korrupt, cf. var. & ed. note) þá fann hann ⸢blóð í málunum [var. blóðnætr í nǫglum Glúm445 2825]
var. Glúm 2813 → Glúm445 2825hann hefir einn nagla er dróttinn var krossfestr með í hjöltum sverðsins
Klma 52632ok upp ꜳ stadenn fell einn stor nagle j skalena
~ eng.nayle
19228 Æv238XX⁴ 1927og bæta at huoru sem þarf. og talga nagla til kirkiunnar þa smidat er at henni epter þui sem honum uerdur til sagt
DI IX (1524) 2103Fimm avrvm er .c. skipssaums. med rom. og skal uera sleiginn ur .xv. merkur asmundum. ręr og saumur. fior‹i›tigu naglar ur huerium fiorum. Enn .c. ręr ur þrimur
Búal³ 3711þeir höfðu ... sterka hjálma með stórum nöglum saman festa
Blómstrˣ 421Nú scal saum fá til scips. en ef einn nagli fellz í gerð. þá gialldi sá eyri er fá scylldi
Frostˣ 19811eda kongzsmidir smijdudu nagla eda annad smijdi
Hrólfˣ 1422Eigi at eins mundi ek þangat offra hundrat nagla
MarD635ˣ 67510Ek het ... at offra hundrat iarnsoms til vppgerdar kirkiu sællar guds modur Marie, ok vard ek þegar laus. Gerdir þu þat sama ... Eigi at eins mundi ek þangat offra hundrat nagla, helldr þusundrat
~ lat.clavorum
HFars 17968 MarD635ˣ 67510hinn stock af berginu og üt ä skiped, og gjeck skiped nidr um nagla
SigrFrˣ 686Glumr ... gleypti hest skoz nagla ... enn viku sydar flaut naglinn fra honum j vallgange
ÞBpC³ˣ 36119þat alabastrum er í geymðist nagli drottinligrar píningar
Æv¹¹531ˣ 4225
2) (som værdienhed, cf. Magnús M. Lárusson 1966 [KLNM 11] 74-75)
Jtem sira ion ormson cxxvi nagla
DI IV (1448: Bps B II 3) 7412Jttem sira þordr ccliii romaskatta ... Jttem sira jon broddason siotiger nagla
DI V (1450: Bps B II 3) 4510Fell suo margur roma skattur. j kirkiubæiar þijngumm vi. naglar oc x tẏir
DI IX (*1525›Bps A II 1ˣ) 29224samann talner 14 naglar og fiorutygir a þridia hunndradi
DI IX (*1525›Bps A II 1ˣ) 29228
3) kryddernellike
Form.: nagla (15); naglar (8); nagli (2); naghla (2); naglinn (2); nagle (2); no᷎glum (1); noglom (1); naglan (1); naglanna (1); nǫglom (1); nǫglum (1); nöglum (1); navglom (1);
Comp.: búðar- (1), far- (1), geir- (6), gull- (2), hest·skós- (3), járn- (5), kveisu- (3), kǫku- (1), regin- (1), sam- (1), stag- (1), stál- (1), tjalds- (1), var- (1), veraldar- (1)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr ¹nagli; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin -nagli; Rím _; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA; LMNL 3746; ; LMNL
Litt.: Falk 1912 50; Falk 1914 141; Høeg 1964 [KLNM 9] 468; Magnús M. Lárusson 1966 [KLNM 11] 74 ff.
Genre. (expected): legal works [jur]: 8 (3); religious works [rel]: 8 (10); charters [dip]: 6 (3); romances [rom]: 5 (4); historical works [his]: 4 (6); legendary sagas [fas]: 3 (2); family sagas [isl]: 2 (4); contemporary sagas [bis]: 2 (3); learned works [div]: 1 (1); unclassified [ ]: 0 (0); þættir [tot]: 0 (1);
SB (red.) — December 2012
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
nagbræðir - naust
Lexicon of Medieval Nordic Law
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Nagle (nagli) ODS: Nagle (nagli)