menna vb. [-nnt-]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
A.
1) [e-n] opdrage, uddanne, vejlede
Gvð geti þin, inn vngi Bęringr! vel hefir þv menta þina þionostv menn til virþingar ok semðar
Bær 1214man ek fylgia sonum minum. menna þa ok hreysta eptir megni
Finnb 7523
● ‖ præt. part.: menntr dannet, veluddannet, ferm, duelig, talentfuld, dygtig
Hærtnið var allra manna kurtæisaztr ok bæzt mæntr vm allan riddaraskap
●Þiðrᴵ 513Valþiofr var manna battz ⸢menntr [var. mannadr GKS 1005 fol “F”]
Orkn325I 1671var þat mal manna, at hann hafi einnhverr verið vinsǫlastr ok bezt mentr af Orkneyiaio᷎rlum
Orkn325IIIα 801sa orðromr lagðiz a. at engi maðr þar i sueitum veri betr ⸢mentr [var. mannadr BandK 228] en Oddr
BandM 213i þa liking sem sa maðr er kallaðr eíngis hꜳttar af goðri ætt, er litt er ⸢mentr [var. mannaðr Gramm³748 451] hia sinvm gofgvm frændvm
Gramm³W 67enn (hann) kallaði ⟨þá⟩ sva menta ok ættada, at þeir mæti hallda lvt sinvm við flesta menn
StuᴵK 36020hon kunni ok allar þær lister sem kuennmanni til heyrdi suo at þat var alsagt ... at engi kuennmadur hefer fegri fæzt i nordrhalfunni heimsins ok betur at sier wm alla hluti ok vel flesta ment
SigFót 23316hann (ɔ: Hákon) uar ok tekin til þess at hann hefdi uerit bezt mentur j ollum Noregi
HÍ 43hans syster het Rikiza. hun uar allra kuenna friduzt og ment huere mey betr a᷎ þuj landj
Vilm 1857Leitaði Hólmkell þangat til fóstrs dóttur sinni til Ólofar, at hon kenndi henni hannyrðir, því at Ólof var kölluð bezt mennt allra kvenna á Íslandi
Vígl 7527fæddi hun upp meyna med mikilli virkt, var hun og allra kuenna vænst og best mennt
Fljˣ 314hafdi hann alla hluti til þess, ad hann þotti betur menntur enn adrer menn, bædi ad yferlitumm og skapsmunum
Fljˣ 423Eg vil ad vid tokumm menn [til gio᷎rd]ar med ockur, og semie med ockur. Þa þikist þu jafn[mentr] mier, og munu vid ecki ad þuj sættast
Hrafnkˣ 1516vér eigum konunginn ... vitran ok ǫrlyndan ok at ǫllu bezt mentan
Knýtl1741ˣ 12110þeir ... leyna frægð ok drengskap atgörða þeirra, er þeim er betr menntir
Trist¹ˣ 1516
● (...)vel menntr dannet, duelig, som kan begå sig
heyrðum ver, at hann uærri vel menntr i alla staði
Bær 1163kona sv́ ær Inga het vel mennt ok trulynd
HákEirsp 47119Sa maðr var með iarli er Sigar het vitr ok menntr vel
HákFris 41316ef hann reyniz iafn uel ⸢menntr [var. mannaðr EgM(2001) 1118] sem hann er dreng[il]igr at sia
Eg162β(2010) 18118sakir þers at hann var vel mentr, taka þeir gjarna við honum
Æv⁴⁷ 1543at kóngr hafi ráðit fyrir Galizia er sun átti ungan, vel mentan. Kóngr unni honum (ɔ: syni sínum) mikit, þvíat hann var hans einberni
Æv⁷⁹ 2123þottizt sia at hann leifr mundi uera uel menntr madr
Eir557 47a22Synir hennar lifðu eptir tveir vel mentir ok vel kristnir
Æv⁸⁵624 2499hún var vitur og vel mennt
Gautr²ˣ 6616var ojaffnadarmadur mikill enn ⸢*mentur vel [AM 116 8°ˣ “B²”; non emend. meittur til]
emend. Hrafnk156ˣ 316: AM 116 8°ˣ “B²”hun uar skaurungur mikill. ok ⸢°° °°°t [var. (ms.) vel ment AM 485 4°ˣ 20v(39)14 “pap.hskrr.”]
var. Ljósv162 5214: AM 485 4°ˣ “pap.hskrr.” → ms. 20v(39)14
2*)
● ‖ præt. part.: menntr ?veludrustet, ?som har mange mænd
B. mennask
tage ved lære, udvikle sig
Form.: mentr (5); menntr (5); mennt (4); mentur (3); ment (3); menntur (2); mentan (2); menta (2); mennazst (1); mæntr (1); menntir (1); menna (1); mentir (1);
Comp.: fjǫl- (31)
Gloss.: EJ _; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb _; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím _; LP _; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ _; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _;
Genre. (expected): family sagas [isl]: 11 (4); historical works [his]: 7 (5); romances [rom]: 5 (3); religious works [rel]: 4 (8); legendary sagas [fas]: 2 (1); contemporary sagas [bis]: 1 (2); þættir [tot]: 1 (1); learned works [div]: 0 (1); legal works [jur]: 0 (3); unclassified [ ]: 0 (0); charters [dip]: 0 (2);
AS (red.) — April 2025
ÞH (strukt.) — January 2013