marka vb.
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
A.
1) [e-t/e-n/sik/e-rs] [e-u / í e-u] [e-m] mærke, sætte et mærke, (om husdyr) øremærke
varþ engi fyrr varr viþ, en hann hafþi hǫggvit hann í hǫfoþ banasár ok kvaþ svá at orþi: Svá skal marka níþinginn
Ágr 2815Ef maþr fiðr reka tre a fiorv sinni. oc a hann vpp at velta þott drottins dagr se. ör fleþar mali. Ef hann ma eigi vpp koma. oc a hann þa at ⸢marka [var. merkia GrgStað 3017] tre
GrgKonᴵ 2526Navt oc savðe oc svín scal maðr marka a eyrom eɴ fogla scal marka a fitiom
GrgKonᴵᴵ 15520Nu markar maðr aɴars manz fe sino marki. oc vill i þvi eignaz feet. þa ...
GrgStað 2306A fitiom scal fugla merkia. oc syna búm. ecki er þar lög mark nema a fitiom se markat
GrgStað 50815sumir voro markaðer í enne sem þiovar á ymsa leið
Alex 9111ef hann markar þann sꜹð sem aðr er markaðr. oc sætr sina inkunn a ofan a hins er aðr atti þann sꜹð. þa er hann þiofr
SkipSauð¹ 4834ef hann ma eigi vpp uellta. þa scal hann marka tréit
ÁKr 469sculum ver ... marca scip var oll oc knyta lindregli um fremra stafn ef ver leɢiom sva at þeim at eigi se liost
Sv 12715let herra Siugurðr ok Gauti marka sina luti en luter Nikulasar var vmarkaðr j skall lagðr laut Suein fyst j þerso lut skipti ...
DN VI (1314) 7911Á fitjum skal fugla ⸢merkja [var. marka GKS 3268 4° “a”, etc.]
var. Jb 19110: GKS 3268 4° “a”Hann hafði kv at með-ferd, er Guðmundr inn dyri atti; hann hio hana vm havstið, enn marcaði honum aðra fyrir, oc lofadi Guðmundr þat
StuᴵK 21825vorv þa hlvtir markaðir. þa mælti Nordbrikt til Gyrgis. Lat mik sía hversv þv markar þínn hlvt. at vit markim eigi baðir einnveg
Huldaᴵ 981ok alla sína menn mun hann ⸢marka [var. merkia AM 651 I 4° 49v6] sínu merki i þeirra enni
JJ SÁM 1 58ra22hofdu Grickir sva markad sciolldu sína ad scrifud uar ꜳ Sif En ꜳ sciolldum Troio manna uar morkud Freya
TrójS 23017Ver scolom ⸢merkia [var. marka AM 61 fol “61”, etc.] lið vart allt bera hercvml a hialmvm varom oc sciolldvm draga þar með bleikio
var. ÓH 5384: AM 61 fol “61”Ef við rekr á leigulands fjǫru, þá á leiguliði at draga við ór flæðarmáli ok marka þess marki er fjǫru á
Jb 1352Nú vill maðr gera sér mark, þá skal lýsa á þingi áðr hann marki fé sitt, hvert mark hann vill hafa
Jb 1783Ef maðr markar fé annars utan þess orlof er fé á, gjaldi fyrir sem menn meta spell ok ǫfundarbót
Jb 1811foro eptir skogi þykkan ok marka a eikum huar er þeir fara
StSt335 1938hefer þratt nefndr þoraren markat kuiguna anars marke en holastadar
DI V (1473) 70026hann markadi kuiguna
DI V (1473) 70110Nu eru hlutir giorder og markar huor þeirra sinn hlut og kosto᷎du sidan badir hlutunum j skikiuskaut Gyrgis
MHFlat 2937lat mik sia huert mark er þu hefir til þess at uit morkum eigi ꜳ eirn ueg badir. Gyrgir sendir honum hlutenn
MHFlat 2939þeir morkudu kennum sama Orms þetta fie vj kyr og lx asaudar
ÁBpˣ 12312lamb skal marka or steck huort uor ok skal petur abyrgiaz ok gefa um haust er aptur kemmur
DI I (*[c1150]›c1541) 20121þa varo lutir gorfir. oc marcaðe hvarr sinn lut
FskBˣ 22015lat sia hvat marc a þinum lut er at vit markem eigi a æinn vegh baðer
FskBˣ 22017er hann var at kominn dauða, lét hann marka sik geirs-oddi
Hkrᴵˣ 2119váru þau (ɔ: nautin) ǫll á einn veg mǫrkuð
Hkrᴵˣ 31417Vér skolum ⸢marka [var. merkia ÓH 5384] lið várt alt, gera herkumbl á hjálmum várum ok skjǫldum, ver draga þar með bleiku á krossinn helga
Hkrᴵᴵˣ 45514Síðan váru hlutir gǫrvir ok markaðir
Hkrᴵᴵᴵˣ 7913ek vil sjá, hversu þú markar þinn hlut, at eigi markim vit á eina lund báðir
Hkrᴵᴵᴵˣ 7914Er þat ⟨nú⟩ mitt ráð, at menn marki nú stálhúfur sínar ok búi sik
StuᴵᴵR11127ˣ 2625
● ‖ impers. markar [fyrir e-u] der dannes/efterlades mærker
● ‖ præt. part. markaðr mærket, øremærket
Nu skytr maðr hual með markaðu skote
Landsl 14712*villði Þorðr⸣ eigi fara latta þa kvna, er mavrkvð var
StuᴵK 2194hundriɴ ... rak i brott iafn mo᷎rg naut sem bondin sagði at hann ætti þar ván. þav naut voro o᷎ll einn ueg mo᷎rkut
ÓTᴵ 1697finnr maðr fé úmarkat i almenningum eptir síðarsta rétt, þat er móðir ⸢mǫrkuð [var. markat AM 134 4° “i¹”] berr eigi vitni um, þá eignaz sá er finnr
Jb 1827spyrr, hverju gegndi, er þar var fé inni markat
LjósvLˣ 3421
2) [sik/e-t(hum.)] [e-u] (om omskæring)
3)
● marka guði/... [e-n] give (ngn) til gud/...
kvaz eigi nenna at leiða þa i haska er aðr hafðe hann cristnat ok gvðe markaða
ÓTOddS 24131þa skytr Hemingr i avga Tosta. þa mællti Tosti er hann feck skotið þersi markaði mik gvði ok do þegar
Hem544 5310Njǫrðr varð sóttdauðr; lét hann ok marka sik Óðni, áðr hann dó
Hkrᴵˣ 2219
4) [e-t] [í e-u] give (ngn) (en bule i hovedet)
5) [e-n] kvæste, såre
hio hann til hans oc tok af honom hondina hœgri uppi við oxlina, oc markaði hann sua, at hann ma alldre siðan sitia i sauðli
ElisA 1141hitt ætla ek, ef þú leitar at, er þú munir fingrum kenna þat, er faðir minn markaði þik í Bǫðvarsdal
Ǫlk 936eigi nenni ek þvi at marka hann eigi at minnzta kosti. liop Hallfreðr þa af baki ok greip Kalf ho᷎ndum ok stakk or honum aɴat augat
Hallfr61 7226
6) [e-t] [sér/e-u] afmærke, afgrænse, markere, udmåle, udstikke
Ef maðr vill aɴan søkia at hreppa domi. þar scal sócnare fara oc marka dom stað i örvar scótz hælge utan garz þess manz er hann vill søkia oc marka til sins heimilis
GrgKonᴵᴵ 17419hann marcaði toptir til garða. oc gaf buondum eða caupmonnom
ÓH 1004Enn Th (ɔ: Thómas) tekr upp reyrisprota (!) oc markaði yfir grundvellinum ... Her set ec dyrr a mot solar uppras. Þar merkti hann i hus aulam .ii. salutatorium
ThPost² 73027Skall byscup marka tuft. oc ræisa kros i. eða fyrsta stæin till kirkiu
JKr 3462lagði hinn helgi Jon byskvp. af ser skickiv sina ok markaði sialfʀ grvndvavll vndir kirkivna
JBpA(2003) 2412var þar markaðr holmstaðr. lagðer steinar i hring vtan vm
EgM(2001) 12332hann markaði ok grundvǫll til kirkju
Laxd 25512markaði konungr grund uo᷎ll til kirkiu i þeim sama stað sem hann let messuna syngia
ÓTᴵ 2216konungr let ⸢margar [var. marka AM 62 fol “D¹”, etc.] toptir til garða þar ꜳ̋ ár bakkanum ok gaf siþan þeim mo᷎nnum sem honum syndiz
var. ÓTᴵ 3596: AM 62 fol “D¹”var markadr grundvollr til Magnuskirkiu ok aflat smida til
Orkn 19323mun ek þar vel á hitta, því at ek hefi ⸢þat áðr markat [var. þar markat til AM 590 a 4°ˣ 21r33]
Mág² 5713(fig.) Alldar fedr morkvdv tott kristne. en spamenn settv grvndvoll
Eluc238XVIII(1989) 11612vildi vera at sveinaleik, markar sér vǫll ok kvaz vilja at vera
Flóamˣ 148þar á norðrdurum váru klappaðir á steinvegginum krossar iii. ... ok þat markat, hvar þeim var hœgst kyssa á
Hkrᴵᴵᴵˣ 2567Magnús markaði skeiðit. Haraldr mælti: oflangt ætlar þú skeiðit
Hkrᴵᴵᴵˣ 3037
7) [e-t] trække (en linje)
8) [e-n/e-t] [eftir e-m / í e-u] udforme (ngn/ngt) (efter ngn/ngt), skabe (ngn/ngt) (efter ngn/ngt)
hann segir at hann veri ⸢mercðr [var. markaðr AM 325 VII 4° “325 VII”, etc.] eptir Þor. oc hefir hann hamar i hendi. mikill er hann vexti holr innan
var. ÓH 2776: AM 325 VII 4° “325 VII”licnesce Þors þat er þar var ⸢dyrkat [var. markat AM 226 fol “B”] í hrutz like
var. Alex 5118: AM 226 fol “B”Niunda stiornu mark er sagittarius, skyti ... Hann merkir ho᷎gg ok skot elldinga ... þvi er skyti dyr aptr markat, at sol gengr i þvi marki ofan verdu ena lęgztu lute sins hrings
Encᴵᴵ732² 24520giera landz-menn or vaxi ok eiri annan Fenix ok marka sem likazt ath o᷎llo
Encᴵ 54Vndarligha fo᷎gur mær mann sv vera, er þetta likneski er epter markat
ÞJ 711
9)
● láta marka sér skǫr lade sig klippe
10) [e-t] afbilde, udsmykke, illustrere, dekorere, indridse, have/lave et aftryk
Gǫngom viþ i vircþa hvs þat es viþ eigom. oc alr stiorno gangr es marcaþr i
ClemCod645 403Ebrescr maðr gǫrðe steinenn ... þvi nest var markat arkarsmiðen. oc Noa floð
Alex 631þar (ɔ: á steininum) var markat hversv vthafet gerðer vm oll londin. eða hversv miðiarðar siar er allar ár falla í. greinir þriðiunga heimsens
cf.hann lętr oc reisa havan steín af hvitvm marmara yvir legi hans
1125 Alex 11219innan i hringínvm þa voro markaðir englar. ok himinrikis dyrð
Rauð4 6734vmbergis skriptina gengr einn ringr sva vaxinn sem velldisringr vars herra er viða markaðr
Mar655XXXII 46621uaru .xii. hinir dyrstu steinar umuergiss aa krununni. ok yfir þeim uaru markat .xii. gullig himintungl
Stj¹ 20612haufud gull med fiorum stoplum. en vpp af stoplunum var einn ari markadur. enn vpp af aranum stod eiʀn haukur gior af rauda gulli
Nit 313
● ‖ præt. part. markaðr bemalet
● ‖ præt. part. markaðr [e-u] som har fået aftryk (af ngt)
tok hann dukinn ... ok strauk med andliti sítt ... var þa dukrinn markadr fagr liga hans asionu
Gyð(1995) 1975tok hann dukinn or hendi mer ok strauk andlit sitt med ok feck mer sidan, en þa var dukrinn markadr fagrliga sialfs hans yfirliti
Steph 29037
11) [e-t] fastslå, beregne (antal/mængde/vægt)
12) [e-t] vise (solens stilling)
13) [e-t] [á e-t] (om at læse i stjernerne)
14) [e-t] [á e-u] aflæse
ma marka i quadrant, huersso margar gradur eru i milli natsolar hringhs ok cenit ifuir hofdi manz
Encᴵᴵ1812I-II 11017Þetta ma marka skyrt a qvadrant, þviat iafn margar gradr snertur þradr um middeigi til vinstri handar ok hægri ꜳ iard bug sem sol gengr upp ok ofan ꜳ himne i milli iafnn dægra ok sol hvarfa, ok ma hann þa leid marka hvorttvegia ꜳ qvadrant iardar
Encᴵᴵ624 1092Þetta ma marka skyrt a qvadrant, þviat iafn margar gradr snertur þradr um middeigi til vinstri handar ok hægri ꜳ iard bug sem sol gengr upp ok ofan ꜳ himne i milli iafnn dægra ok sol hvarfa, ok ma hann þa leid marka hvorttvegia ꜳ qvadrant iardar, gradr ok um mæling hennar. ok hvar sem madr er staddur ꜳ iordu, solar gang ok stiornur a himne
Encᴵᴵ624 1096
15) [e-t] betegne
16) [e-t] [með e-u] symbolisere
● ‖ præt. part. markaðr [fyrir e-t] som symboliseres (ved ngt)
17) [e-t] [e-u] betyde, indikere, være tegn på (ngt)
Huad munntu þad meiga marka, ma hann þad giora til olijkinda
Fljˣ 834Sia ben markar spiöte spor
Svarfd(1966)ˣ 223er þat markat at Gvd vegi sigvr a ovinvm sinvm med hliome kenninga heilagra manna
VerB³ 8422
18) [e-t] tro på (ngt), tillægge (ngt) betydning
*kvaþ Snorri⸣ margt hafa fyrir borit vm nottina. Þorðr qvað ecke marka skylldo dreyma ok bað þa riða
StuᴵK 43110þessa luti markadi hann mest ok medr likindum profaði af þeim raunum ok æuintyrum sem i loptinu io᷎rdinni ok hafinu kunni opt ok iduliga til at koma
Stj¹ 1058kann ec vith glenzyrdum ydrum gautanna þier talith mart katligt þier dreckit oc mꜳ þath eigi allt marka
~
Rafn 1830 8021 HG AM 152 fol 143va14Reiðr ertu nú frændi, segir Sighvatr, ok skal eigi marka reiðs manns mál
StuᴵR8ˣ 4823
19) [e-t] [at e-u] [fyrir e-m] beskrive, skildre, forklare, udtrykke sig, gestikulere
Markat hæfi ec oc mæð noccorum orðum firi þer birting loptz eða þau ænndi mærki er skipað ero í himnum
Kgs 3736þar var oc markat hvernog Adam oc Eva voro sviken fyrir ormenn
Alex 6225spamadrenn var eptir i mustarinu mallaus ... oc markadi han þa allt at bendingum, þar til er Joan var fædr, oc var mioc einvistum
JBapt¹ 84317þar ⟨hefr⟩ hann þa savgv ⟨er gvd⟩ skapadi himin oc iord ok er i þeim fredvm mavrkvd all skepna himnesk ok iarlig
VerA 39gud skapadi himin ok iord, ok er i þeim atkve᷎dum mo᷎rkut o᷎ll skepna himnesk ok iardnesk
VerBAlfrᴵ 39
20) [e-t] [í e-u] markere, fremhæve
Aller synþger meɴ þeir es sýta oc kløcqua þat es þeir misgerþo. oc es stynr þeiʀa i þui markaþr oc iátning
●Mess²15(1993) 56v12Þat er ok eíns hlutar vm dagtider ad þar er þrenníng heilog morkud. er huerr er sett til ennar þridíu stunndar
Mess²625 3528
21) [e-t] [af e-u] [með sér] lære, lægge mærke til, vise, få at vide, forestille sig
Af þvi ma hvær marca með sér hvart guð er með honum. þa þyccir honum got guðs orð ok góða kenning at høyra ok sér í nyt føra
HómNo²⁰ 9212sa er retta skilning hæfir oc hyggr hann vanndlega at hans (ɔ: maursins) at hæfi þa ma hann mykit marca oc ðraga ser til nytsæmðar
Kgs 929þar ma marca af. hve vlict þat var oþrom monnom at snva sva dyrliga til
Mork 1033megu ver af þui marka. huerneg hann mun bera firer konung vart mal. er hann ios sliku i augu oss vpp. aftoku konungs manna
EgM(2001) 14129bregðz mer miok i. ef eigi fetr (!) þu no᷎ckut þat at mæla at ek muni þar af min forlo᷎g marka
ÓH61 73812þat, er Solomon sagdi vid lata menn, hann bad þa marka af atfærslu maursins ok þvi fylgia
Malc 44339Her af ma marka, hverssu varudliga ver eigum at fordaz kvennanna felagskap
VP 6395litum j loptit giætum ad stiornu gange mꜳ þar af marka mikla visku vm aurlaug manna
Nit 135
22) [■] overveje (ngt), spekulere over (ngt)
23) [e-t] aftale, bestemme
slict er þat oc lögveð þott þeir hafe marcat verð á landeno
GrgStað 43311þu skalt fara j fridi fyrer Ammiral kongi ... huert er þu uillt ⸢ef þu kemz yfer mik j ockru vidrskipti [var. Gack ok tak uopn þin ok skulum vit herklædazt j ey þesse er holm ganga er maurckut j AM 180 a fol “a”]
var. KlmA1980 20612: AM 180 a fol “a”
24)
● marka ráð sitt [eftir ■] beslutte
25) [e-t] [með sér] tage bestik af (ngt), være opmærksom på (ngt), iagttage (ngt)
ikke altid muligt at skelne mellem def. 25 og def. 27
þær stiornor er leiðsogu menn eru vanir at marka í hafe til stefnu sinnar. syna sec eigi á þessi nott
Alex 15132Þat marka þæir ok meðr ser ... ok gaum at gefa, at huarke sialfr konungrenn ne nockorr annarr hans manna i hans herberge vænder sino andlite til Thomas ærkibyskups
Thom¹ 21116slikt sem þa dreymir mik marka ek ok man míoc ganga eptir þui sem þa fe᷎ ek raðít drꜹmi
Rauð4 6613Enn sol er firi þui markandi at hun fyllir rásir sijnar seirna huortueggia til vppstigningar og nidur stigningar og meiga menn vel marka allar ættir af hennar rásum
KgsE 1020Enn þar er þu leitar eptir vexti solar huersu hana má skiluijsligast markat fá þá fær þat varla suo glogt markat edur sagt. at þat liugist eigi og firi þui at sol vex eigi a ollum londum heimsinz iafnskiott
KgsE 1031þegar nockut ma marka hans skaplyndi, þa er hann ongum manni likur i uandrædum sinum
Jvs510 3129
● præt. part. markaðr observeret
26) [á e-u] orientere sig (efter ngt)
27) [e-t] [í e-u / af e-u / at e-u / eftir ■] skønne, se, slutte, (be)mærke, mærke sig, notere sig, forstå
At þui megom vér marka hue mioc vér eigom at scammasc synþa várra. er oꜱ er boþet mꜵrgom góþgeorningom órom at léyna
●HómÍsl³⁷(1993) 62r22Af þeSom hlut ma marca at ...
~ lat.Qua ex re pensandum est
Dialᴵᴵᴵ 386 GregDialA 1324Ða brennum vér í elde þat er vér megom æigi eta af lambe. ef vér hirðum í velde hæilags anda þat er vér megum æigi skilia í helgum ritningum. ok biðum unz guð gefr os scilning. ok mꜵrcum ecci at vꜵ́ro hugvíti ꜵ́n forráðe hæilags anda
HómNo¹⁷ 8613þa megom vér at likendum marca hvessu myccla dyrð hann myndi sýna í andláte moðor sinnar er drotning er allra hæilagra
HómNo²⁸ 13328Af þesso mego vær sia, huerssu hann mon i mikilli þurft ræynaz, þuiat af litlu ma mikit marca
ElisA 1216matt þu ... a slikum lutum marka. huerssu nergangull hermaðr. kuenna ast er
BarlA 14327Nu skalltu a slicu marca at guð vil mæð skylldu heimta hof oc sannsyni litillæti oc retlæti oc tryggleic af þeim sem hann hæfr til sœmdar
Kgs 7010i þesso ma marka hver hans gøzca hefir verit oc astsemþ við lyðinn
Mork 29127Ma ec oc vel marca a mino scaplyndi at yðr myndi mal þickia at taca meira gott upp firir yðarn starfa oc storligan hasca þann er ver hofum eɴ cost att her til
Sv 3917fær ⟨hann⟩ af konungenum hina hæsto virðing mæðr sannre vinatto, sem marka má a þæsso, ær hær fylger
Thom¹ 1110Beðenn er Heinrekr konungr ok af nockorum goðgiarnum monnvm ... at hann minnez viðr Thomas erkibyskup til þess at mænn mege þar meðr marka aptrkomenn fornan oc falslausan vinskap millum þæirra
Thom¹ 19611En huerr er klærkenum væitte saret, þa marku ver a þi, at Vilhialmr af Tráz sagþe sinum fælaghum siþan, at hann hæfðe hogget hond af Jone af Sarisbær, er þæir talaþu af þesso vanda verke millim sin, huat illt er huerr þæirra hafðe gort a guðs manne
Thom¹ 2615markaði hann at betri varv landviðri en hafviðri
LdnHauksb 8115at þv megir en giorr marka i hvern avka fegrð þin liðr
ViðrLS544(1995) 22817má af slíku marka, hvílíkr konungr hann hefir verit
NjR1908 4037eitt gras er sva hvitt, at iafnat er til Balldrs brar; þat er allra grasa hvitaz, ok þar eptir matþv marka [fegrð] hans, bæþi ⟨a⟩ har ok a liki
SnE 2921er þat nu markande at huorsu mẏkít valld er konongr man hafua af þeim lutum ær till veralldar luta horfwa þar sæm han a at sitía j hínu hæsta domsæte vm þa lutí
SvR 1211Sumt marka ek af uindum ... enn sumt af hímintunglum. sol eða tungle eða stiornum. enn sumt af drꜹmum
Rauð4 6607En þat ma marka hellz at likendvm, hverssv sar henni mvndi vera sv syn, at sia einka son sinn píndan
MarA 38211Brjánn konungr gaf upp útlǫgum sínum þrysvar ina sǫmu sǫk; en ef þeir misgerðu optar, þá lét hann dœma þá at lǫgum, ok má af þvílíku marka, hvílíkr konungr hann var
NjM 4425Af þessu matt þu ⸢marka [var. hyggia AM 53 fol “B”] faðir huersu mikit konungi þickir ꜳ liggia. at vit takim þann sið er ockr hæfir at hafa
FinnÓT 10921A þeíma hlvt sem eftir ferr ma marka hverr agíætis maðr Eysteinn konvngr var at ráðspekí. eðr hversv vínhollr hann var. ok hvgkíæmr eftir at leíta við víní sína
Huldaᴵᴵ 18523horfdu allir bandingiar ꜳ paulum. sva at alla til lo᷎gv matti nero marka at hann mundi vera forstiori riddara hins mikla konungs
~
PS 11327 ~ lat.potuerit Nero cognoscere
PassPaul 299 Pétr SÁM 1 25ra5hlandit linces hardni sua mikit. at þat uerdi at þeim hinum dyra steini sem ligurius heitir. huat er menn segia at sealf dyrin linces uiti. marka þeir þat ok profa af þi. at þau fela þat (ɔ: hlandit) þegar i stad
Stj¹ 9010af þi markar ek ok þickiz skilia uissuliga. at ...
Stj¹ 1363skylldi hann þaþan af marka mega. at hann mundi usigradr standa mega moti sinum brødr Esau
Stj¹ 18431þótti Glúmr vera mikill maðr fyrir sér, sem enn má nǫkkut marka í þessum frásǫgnum
Reykd 2117Aron hugsar nú með sér hvert þeirra orð, ok veit ekki gjölla, hvat hann skal af marka, því honum vóru menn ókunnigir
Ar 62323er þat markanda huersu hræddur ok skialfandi madrinn breyskr ok syndugur mun verda
KgsA 12422Þeir sogdu ath hann ... mællti þo godum einum ordum til beggia konunganna. Haralldr konungr segir. þat ma sizt marka edr vita huersu honum er gefit
MHFlat 34820og ox hun jafnan þar upp. þar til sem þær uoro suo gamlar at marka matte huerja na᷎tturu huor þeirra mundj hafa fyrer þau atvik er þær mattu sia᷎lfar af sier uikja
Vilm 14211⸢Mátti af þersum andsvörum vel skilja [var. ok má af þersu marka AM 586 4° “F”] at hann var hófsamligrar náttúru
var. Æv²⁸ 11017: AM 586 4° “F”ma̋ j sliku huer marka huer haufdíngí índridí hefer uerit. at slikur garpur sem refur uar treyste eigi audru. enn lata laust suerdit uid inndrida þegar hann beidde
Harð 1773má þá af slíku marka, hverir dyggðarmenn þá váru
Gr 23616sem eylifvr skade er fyrer sꜳlena. hvat og vel sanlega mꜳ at þvi marcka. at svmlegvm monnvm sem heimsker erv. þykia vel ef þer erv j dag heiler og osivker til likamans
SebReyk 1578(proverb.; cf. FJOrdspr 172) þa ma marka anar þarf en anar ma
Not604² 16328Af þessum stormerkium marka borgarmenn, hverr arferð vera mun hver misseri fra oðrum a þvi landi
Andr¹ˣ 34237Loptr kvað í slíku marka mega, hverr hann mundi verða
Flóamˣ 1524má af slíku marka, hversu þungan matarafla þeir áttu
Flóamˣ 4712má af því marka hverr maðr hann (ɔ: Þorlákr) var, *er sá maðr kaus hann til hins mesta vanda er vitrastr ok gǫfgastr var
Hungrvˣ 9311markadi hann at vedrum at landvidri voru betri enn hafvidri
LdnStˣ 19820I þvi megu þer ⸢marka [var. reyna AM 235 fol “C”], at ek em sannliga Gyðingr
~ lat.probare
PassPP 11911 Pétr²Aˣ 18315
B. marka + præp./adv.
á: marka á
1) [e-u] [með e-t/e-u] afbilde, udsmykke, illustrere, indgravere, (ud)skære, tegne op
Skalldet læit til en þar var a markat hvar er Sigurðr va ormenn
ÓHLeg 5819þar var amarkaðr ormr
Þiðrᴵ 1372toc hann skiold sinn er a var markaðr leon af gvlli
Þiðrᴵ 16214Þiðrecr konungr hafði skiolld a þessa lund steindr rauðum steini oc amarkat með gulli leon
Þiðrᴵ 3263a neðra re᷎frino ... voro markaðar fornsꜹgur. ok frasagnir fra age᷎tum konungum
Rauð4 66915þar (ɔ: á krossinum) var a markaðr himintungla gangr. sol ok stiornur. tungl með bírte ok fegrð
Rauð4 6754Váru þar markaðar *ágætligar sǫgur á þiliviðinum ok svá á ræfrinu
Laxd 9820Hann hafði ... rauðan skjǫld ok markaðr á hjǫrtr
NjM 23120gefr ek þer skio᷎lld. þar er ꜳ markadr hinn heilagi kross. með likneski drottins vars
ÓTᴵ 1498hann grof þær .ii. myndir edr likneskiur aa .ii. gimsteinum, sem sua mikit afl ok nátturu hofdu med ser. at aunnur þeirra ueitti þeim manni hardla mikit minni. um þat framm sem hann hafdi ádr af sealfs sins naturugio᷎f. sem þann stein med sua skapadri mynd bæri. enn onnur gaf ok go᷎rdi þeim yfiruættis uminni ok gleymsku sem hinn annan bæri. er þers haattar figura uar á markat
Stj¹ 25425ero þar markaðir krossarnir a golfinu á marmara steini sem krossarnir lagu
Encᴵ 293yrk skꜳld vm þat er skrifat er ꜳ tialldinu Þorfinnr leit til ok sa at þat var markat a tialldinu at Sigurdr vann at Fafni
ÓH1005 69033skal sa madr, er oddhagaztr er, marka aurnn a bake honum
Ragn 1681þar (ɔ: á krossinum) var a ⸢markaðr [var. markr (!) Holm perg 1 fol “Bergsb.”] himintungla gangr. sol ok stiornur. tungl með bírte ok fegrð
var. Rauð4 6754: Holm perg 1 fol “Bergsb.”finngr gvvll þat er sto᷎d eyre ok var markadr .ꜳ. hrafn ok nafn hans svo᷎ at innsigla matti med
HrafnB¹ 315hann hafði ... skjǫld ok var ⸢dregit [var. markaðr var. Njála 47510: AM 466 4° “E”] á leó
var. NjR1908 2108 → var. Njála 47510: AM 466 4° “E”hann hafdi ꜳ̋ sino spioti eitt merki svart med silki og ꜳ̋ markadur vargr med gull sem ꜳ hans skilldi
Adon 1482hann hafdi skiolld allann med gulli buinn. og ꜳ̋ markadur lėo
Adon 2019á maurkut þau hinu storu verk
KirjA 2612uo᷎luan tok wid meyiunum. og leggr þær nidr á eina blæiu. er á uoru markadar allra hannda saugr
Vilm 14015þessꜳ̋ hlijf bar hinn sterki Akillas ꜳ̋ huerium markad var hęd himins og aull himintungl
Hect 865þar woru ꜳ markadir fuglar fliugande og nu med annarri greinn io᷎rdinn med grodrinum og blomligum skogum
Hect 869A honum (skildinum) war markadr leon med rautt gull
Hect 10011þar uoru morkut ꜳ mannzlikneski og hietu þat hluter
Jvs510 736gef ek þier skiolld ok er a markadr kross med likneski drottins vors
Kristniˣ 13022er á hlutnum markaðr Freyr af silfri
Vatnˣ 2615fyrsti madur hefer raudann skiolld og ⸢ꜳ dreigit [var. amarkat er AM 177 folˣ “B”] leo med gulli
var. Þiðrᴵˣ 1812: AM 177 folˣ “B”
2)
● marka á sér [■] mærke på sig selv, fornemme, skønne
ok at hann mætti ⸢ꜳ [var. af Holm perg 2 fol “B”] ser marka, hversu hann ætti oðrum ostyrktir at vorkynna
MMA 53030eigi mun so profazt ... þviat eg hefer ꜳ̋ mier markad at þv ert vm allt langt fyrir mier
Adon 1528
eftir: marka eftir
[!] afskrive, kopiere
frá: marka frá
[e-u] være forskelligt fra (ngt)
hjá: marka hjá
[!] rejse/sætte et mærke ud for (ngt)
til: marka til
[!] [á e-u] afmærke (ngt), mærke (ngt) af
Ek veit, hvar þeir Amunnda synir eru ... Hefi ek markat til; ok ma ek fylgia yðr til
Mág¹A 1752mun ek þar vel á hitta, því at ek hefi ⸢þat áðr markat [var. þar markat til AM 590 a 4°ˣ 21r33]
var. Mág² 5713 → Mág AM 590 a 4°ˣ 21r33Náttfari ... hafði eignat sér Reykjadal áðr ok markat til á viði, hversu vítt hann skyldi eiga
Reykdˣ 15115
C. markask
[af e-u] bemærkes, konstateres
Form.: marka (72); markat (25); markaði (11); markar (11); markaðr (11); marca (9); markadi (7); markadr (7); markad (5); markadur (4); markaðir (4); maurkut (3); morkud (3); mǫrkuð (2); marki (2); markaðar (2); marcaði (2); mo᷎rkut (2); morkudu (2); markadu (1); marcka (1); marku (1); morkut (1); markaz (1); morkvdv (1); marcaðe (1); mꜵrcum (1); markandi (1); marcat (1); marcaþr (1); markem (1); markanda (1); Markat (1); Markadv (1); mavrkvð (1); markaðu (1); markande (1); maurckut (1); morkum (1); markaðer (1); markadar (1); markaþr (1); mavrkvd (1); markadir (1); markr (1); markaða (1);
Comp.: af- (1), endi- (1), mis- (5), mót- (5)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _; LMNL 3546; ; LMNL
Litt.: Falk 1914 101; Falk 1919 24; Finnur Jónsson 1914 [ANF 30] 172; Johannisson 1939 108; Kålund 1888 [ANF 4] 189; Thompson 1970 [MSc 3] 60-61; Trætteberg 1961 [KLNM 6] 608; Vilhjálmur Finsen 1883 595
Genre. (expected): religious works [rel]: 52 (54); historical works [his]: 45 (35); romances [rom]: 32 (21); family sagas [isl]: 24 (24); legal works [jur]: 16 (19); contemporary sagas [bis]: 15 (15); legendary sagas [fas]: 10 (9); þættir [tot]: 10 (4); charters [dip]: 5 (16); learned works [div]: 2 (6); unclassified [ ]: 0 (1);
AS (red.) — September 2024
ÞH (strukt.) — May 2010
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
marglitandi - marr
máni - með
...