lauf sb. n. [-s; -]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) (coll.) løv, (enkelt) blad
●●● hvar matti levnasc i litlu corni afl tresens. oc snarpleicr nęfrar. gnott aldins. oc grǿnt lꜹf
●Hóm677 2115⟨O⟩llum þæim er guð hævir let vizsku ... þa samer æigi at fela ... hælldr fellr þæim at syna oðrom með goðvilia þat sem guði likaðe þæim at lia. Þa bera þæir sem hinn villdaste viðr lauf ok blóm. ok sem goðlæikr þæirra frægizst i annars umbotum þa fullgærezt allden þæirra oc nœrer aðra
~ fr.Quant uns granz biens est mult oïz, Dunc a primes es il fluriz
LaisMar 16 Menota: 17vb5 Streng 66●●● lauf viðarens. er skulfu oc blakaðu hœglega af hœfuelegeom vinndar blastre
Menota: 80va20 BarlA 1512þar var oc i vonndr sa er aaron byskop. broðir moysi. hafðe. oc bar bæðe blom oc lauf. þo var hann sialfr þuʀ
Menota: 83rb23 BarlA 15717Tre þau er stoðo mæð frosnom rotum oc driupannda qvistum. Þa leiða þau nu fram af ser gras grœnnt lauf oc glæðiaz sva æpter liðna sorg vætrligrar nauðar
Kgs 915sæm annat iarðar dust eða folnannda lauf
Kgs 9529þar var þyccr scogr. laugþv þeir sva ner bergino. at lauf oc limar toc ut ifir scipit
ÓH 8412lꜹf þeiʀa ok limar lagv a iordv
KonrA 72a9Hár heitir ⸢la [var. lavf DG 11 “U”]
var. SnE 1915: DG 11 “U”æigi sæinna ... enn akafr elldz logi brennir lim ęða lavf af þvrrvm viði
StjC 41420þeir eru nv sem lauf þat er fallið er af tre
ÆvHauksb 17934Hvi er gvll kallat baʀ eþa lavf Glasis?
SnE 1221þa var humle sprottinn a palmunum ok lauf. ok þotte be᷎ðe honum ok auðrum mønnum mikils uert um þenna atburð
GBpA 7624sva til dmis at taka sem øflugr stormr skekr a havstdegi ⸢lauf [var. lf Holm perg 1 4° “E”] af blasnvm viði
MarS 19031Vppras vandarins stendr af høfutlutnvm, enn dreifiz siðan með morgvm kvistvm ok storvm lꜹfvm
MarS 22227ok allt laufit var med gulli
~ lat.sarmentoque aureo
Epistola 410 AlexBr226 15718fiell lid huaratu⟨e⟩giu skiott sem lauf af uidi
BretS¹(2025) 12214Her segir fra þi er gud skapadi lauf ok gras ok skryddi iordina medr allzkonar blómstrum ok kuikendum ferfættum
Stj¹ 1825þar þrytr alldri grænt gras edr lauf aa uidum
Stj¹ 6915Þat land hefir mikinn freoleik af agiętum ok frægiligum laufum
~ lat.nobilibus frondibus fertilis
SpecH 26a24 (I 68) Stj¹ 7828Ysidorus segir at manndragora hefir sua uaxna rot undir séér sem manz likami. ok sumir af þeim beri meirr karlmanz mynd. ok þilik flur edr lauf sem ber
Stj¹ 17611þar fellr alldri lauf af vidi, sia skogr er i midri Paradiso
Encᴵ 412Bevers ok Terri ... heyrdu barna gratt ok fundu þar baurninn j laufinu
cf. laufskala 243³ BevB(2001) 2472●●● þat (tré) breiddi vel i sundr kvistu sina ok huldi glugginn med laufi sinu, sva at þo var vel liost
PErem 1859hafdi j hendi ser ⸢kuist [var. lauf AM 180 a fol “a”] af ⸢oliue [var. olifa tre AM 180 a fol “a”]
evt. olivengren var. KlmA1980 2822: AM 180 a fol “a”●●● j þann tíma sem ueturinn er kall⟨d⟩az⟨t⟩ur ok oll iordínn frosen ok eíngí uidur hefir lauf nockurt eda grodur
Doroth429(2011) 1187●●● tried er kuikt. þat vex og giefur grænt lauf og suo hrornar þat og þornar þegar þat tekur at deya. Enn firi þui má þat kuikt kalla medann þat er grænt at þat deyr þegar þat hrornar
KgsE 1812sá þeir fallit lauf af tré
Flóamˣ 2415svá breiðist niðr yðvart fólk sem lauf af viði
KlmBˣ 22812uex eitt hit fegrsta lilium, enn ꜳ sierhueriu laufi var skrifat med gullstofum
MarD634ˣ 88927sem mikill stormr er vanr ꜳ haust at skaka lauf af vidi
~ lat.frondes
SpecH 1059a3 (XXVI 9) MarD634ˣ 115026undir ilmandum laufum
Trist¹ˣ 814
● rotit lauf
skiolldur hins heidna dugdi honum æigi meira en ⸢eitt rotit lauf [var. einn baunn BevB(2001) 673]
BevC(2001) 6716leggr huor j annars skiolld med so miklu afli at allr þeirra reidingr duger þeim eigi meira enn eitt rotit lauf
Saulus 2022
● springa í lauf
2) ornamentik/pynt med (ofte gyldne) blade (på hjelm, rustning, bort på tøj, etc.)
hvitillinn er a la reckivnni. var gorr af tveim dyrvm pellvm. oc iaðarenn umhveruis laufvm saumaðr
Menota: 30ra20 Streng 11421.x. kertastikvr ... steyptar sva sem með lavfvm oc lilivm
StjC 5652●●● Hann var klæddr silkipanzara með gullsaumuðum laufum
KlmA 33429er þær ho᷎fdo allar skilt ath ful[lo] med ... huerium krapti alfkonan hafd[i dregit l]auf mottulsins ok saumath
MǫttFrgα 356hjó (hann) í hans hjálm. Þat var svá mikit hǫgg, at laufin með gimsteinunum flugu í burt á vǫllinn
FlórKon 1361aull lauf og baund hialmsins woru af brendu gulli
Saulus 1716og gengu nu saman og bo᷎rduzt so akafliga at vid himne var at sia lauf af hiȧlmum þeirra ok partar af skiolldvm
Adon 1028og v̇r hrut⟨t⟩ aller gimsteinar nidr ꜳ̋ vo᷎llinn. og þar med oll lauf og hialmurenn svignadi at hausnvm
Adon 1389hialmur allr gullbuen, luktur ok laufum settr
KirjA 1531ho᷎ggr Kirialax eitt micit ho᷎gg a hialmin Adonias, ok nu fliuga af honum aull baund ok gullig lauf
KirjA 427hauggr til Romanum i hialmin, svo at af flugu laufen
KirjA 451í höllum mínum í Affrika ok í loptum mínum, er gullsteind váru með laufum
Klma 28320●●● Romanus *hio j hialm hans suo at laufin aull med gimsteinunum komu fiarre nidur ꜳ̋ uellinum
Jarlm¹ 3122eitt kristz likneski med þui sem honum fylger er þat eitt gullnisti og fingrgull og ij pipur forgylltar med laufum
DI VII ([1494]) 23323börðust svá ákafliga, at við himin var at sjá lauf af hjálmum þeirra, ok partar af skjöldum þeirra, en sverðin sýndust fjögur a lopti
HjǪˣ 46726ein gerð lá um þveran hjálminn grafin meðr flúrum ok laufum
KlmBˣ 17822silkipanzarar meðr gullsaumaðum laufum
KlmBˣ 22611Þorgils gisti í Bæ at Bǫðvars, gaf hann honum hesta tvá brúna ok skjǫld rauðan, ok gulllǫgð lauf á
StuᴵᴵR11127ˣ 15319stóð steinbogi undir miðju hválfinu, skorinn laufum, fuglum ok dýrum
Trist¹ˣ 1616Hann hafði skjöld allan nýgylldan ok með laufum dreginn, ok hestr hans eplóttr
Trist¹ˣ 1824
● lauf ok steinn
Bevers ... hio j hialm Jvorij kongs suo ath af geingo badi lauf ok steinar
BevB(2001) 3394Jvorius kongr ... hio til Bevers af o᷎llu afli j hialminn suo af flugu lauf ok steinar
BevB(2001) 3398og vid himne var at siȧ partar af skio᷎lldvm þeirra. lauf og steinar er skȧruzt af hiȧlmum þeirra
Adon 16612hjó til Sálaters ofan í hjálminn, svá at af flugu ǫll lauf ok steinar
Rémˣ 1115
3) (om løvformet del af scepter/krone)
nockud þad sem Laurencius kastade kom a likneski vorar fru. og brotnade af laufid af rikes vendi þeim er hun hiellt ꜳ̋
LBpA 87Hón hafði á höfði sér kórónu af brenndu gulli ... enn í því laufinu, sem framan var í enninu, stóð einn stórr smaragdus
Trist¹ˣ 16414
4*) def?
en Leifr leikr á ⸢lófum [var. laufum Adv 21 3 17ˣ “V”] ok hefir virðing, sem ván var, at konungsbarn mundi hafa
var. StuᴵR440ˣ 26: Adv 21 3 17ˣ “V”en Leifr leikr á ⸢lófum [var. laufum Adv 21 3 17ˣ “V”] ok hefir virðing, sem ván var, at konungsbarn mundi hafa
var. til ¹lófi sb. m. ’håndflade’; her uklar betydning var. StuᴵR440ˣ 26: Adv 21 3 17ˣ “V”
Form.: lauf (37); laufum (13); lavf (3); laufinu (2); laufin (2); laufi (2); lꜹf (2); laufit (1); lꜹfvm (1); laufvm (1); l◃auf (1); lavfvm (1); laufen (1); laufid (1);
Comp.: fík·trés- (1), fík·trjá- (1), geita- (1), geitar- (1), gull- (1), hylli- (1), palm- (5), píla- (1), trjá- (1), viða- (1), viðar- (3)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb _; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ _; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _; ; EDPG *lauba-
Litt.: Bjorvand 1994 154; Falk 1914 143, 156 f., 163; Falk 1919 27; Grønvik 1989 [MM 1989] 37; Reichardt 1930 [ANF 46] 203
Genre. (expected): romances [rom]: 34 (7); religious works [rel]: 18 (17); contemporary sagas [bis]: 6 (5); historical works [his]: 4 (11); learned works [div]: 2 (2); legendary sagas [fas]: 2 (3); family sagas [isl]: 1 (8); charters [dip]: 1 (5); legal works [jur]: 0 (6); unclassified [ ]: 0 (0); þættir [tot]: 0 (1);
EÞJ (red.) — February 2012
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
langr - laugavatn
láta - leggja
lá - maðr
...
...
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
ODS: Løv (lauf)