kǽrr adj. [compar. kǽrri/kǽrari; superl. kǽrstr/kǽrastr]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
I.
1) [e-m / af e-m][at e-u í e-u / til e-s][við e-n] (om person) kær, elsket (af ngn), kærlig ⫽ (of a person) dear, loved (by sby), beloved
Oft vꜵro séner mæla viþ hana englar guþs. oc vꜵro þeir heɴe hlýþner sem ener kęrsto viner
●HómÍsl³⁶(1993) 59v6hafeþ ér héyrt nu hve kǽʀ haɴ var guþi
●HómÍsl⁴³(1993) 71v35ÞEssa luti orta ec þer hinn kærste sonr Widoni með scommu male
Alk619 13519en kęrste riþari hans
Mar655II xxxvii24engi er i þessi verolld. iam kær mer sem þu
Pamph 10510ok var honum hinn kærazti
Menota: 36ra36 Streng 17616einn hofðingia. er honom var miok kiær
~ lat.qui erat ei charus
JDamBarl 12116 BarlA 1778Þæssi konongr atti mioc marga syni þo var hanum æinn keraztr af allum þeim þviat sa ælskaði þat hællzt at væra optazt nær fæðr sinum
Kgs 10110Eysteinn oʀi ... er þa var agetastr oc kęrastr Haralldi konvngi
Mork 27123gerir ser af uvinum ena kę́rsto vine
Alex 8428vinr hans harðla kǫʀ
Alex 9519þa skalltu lœysa lata vara men min en goða felaga fasolld oc minn en kera vin herbrand
Þiðrᴵᴵ 2123ængi utlenzkur (!) maðr matti hana sea. oc æigi enir innlenzku næma enir ⸢kerustu [var. stædstu AM 177 folˣ “B”] konungs uinir
Þiðrᴵᴵ 4812huar er minn keri vin. Mæistari hilldibrandr
Þiðrᴵᴵ 2569oc æigi ma ek nu duæliaz lengr i hunalandi. sua marga mina kersto vini sem ek hefi her latið oc mæistari hilldibrandr skal fara með mer minn hinn bæzti vinr. Ek hæfi nu latit mitt riki .xxx. vætra oc ij vætr
Þiðrᴵᴵ 33117ver hafum tækít korsbrꝍðr .j. stafangre kæra víní vara ... j. guðs walld. oc vart fullkomet traust til allra retra mala
NoDipl (1292) 6221enn kerazta vin
Mar240k xxviii20miok hæimollegr, kǽrr oc væl tekenn
~ lat.carus
18523 Thom¹ 18424hann var inn mesti haufðingi hann var allkǽʀ Hakoni konungi
BǫglEirsp 44018Nicholas byskvp var fostrfaðir Arnbiarnar ok kærr vin
HákFris 45020Lengi hǫfum vit feðgar eigi kærir verit Nóregskonungum yðrum
NjR 183þv virðiz at væita mer samsæti at sialfs þins borði milli þinna kæraztv vina
StjC 5392gerþi hann ser kęrastan allra manna eptir þersa iarteign
VerA 385sæm kæraste fader okkar sagde okkr opt oc iðulega mædan hann var hæill oc usiukr
DN III (1318) 11020enn ⸢kersti [var. astsame Niðrst¹ 311] ɢ. ꜱ. (ɔ: guðs sonr) iesus xristus mon stiga niþr
Niðrst² 116Ek a mer einn son sialfum mer iamnkieran
MarF 11233Þoruarðr gerðiz. hirðmaðr Inga konungs. ok varð hann honum ⸢allke᷎ʀ [var. kærr StuᴵK 12120]
GBpA 188hann varð bæði kiær gvði ok goðvm monnvm
JBpA(2003) 620hann hataðiz við frændr þeira eða aðra nauðleytameɴ eða þa menn er hann vissi at þeim hofðu allkærir verit i vinattu
EgM(2001) 4415ok honum var kærstr
EgM(2001) 5731hann var kærstr konungi af ollum lendum monnum
EgM(2001) 11228lofuðu allir, þeir sem hia stoðu, guðlegan matt oc hans kæran astvin sęlan Johannem
JBapt²A 92314er hvsfreyia mer þo kirri
MarS 22029Heyrðu, Maria, sl mr gvði kir, biørt moðir, vm allar þioðir blezvt drotning!
MarS 2897þo var einn honvm allra ⸢krstr [var. kæraztr Holm perg 1 4° “E”, etc.]
MarS 30623firir ast ok meðalgongu sins kærazsta sendiboða
Mich 70316vara kiæro puusu Blancie
DN II (1353) 26030Antipatr varð skiott kięʀʀ Gabíno
Gyð(1995) 12010gerda ek þik iafnkięran sonum mínum
Rómv226(2010) 94þar í motí. varo no᷎ckurir þeir er ser liétu kięʀi retta doma enn fe giafir
Rómv226(2010) 181þeir menn ... er honum voro kæraztir
StuᴵK 1278Ecki er þat iheiminum at mer se kiæʀa en son minn
~
PS 39424 Andr SÁM 1 37va30En þessir tueír hans kiæruztu vinir tua uega vt ifra
~
PS 67618 JJ SÁM 1 72vb2Sa maðr var með Haralldi konungi er Haukr het habrok. hann var framm kvæmdar maðr mikill i sendi fo᷎rum þo at toruelldar uæri. ok hinn kærazti konungi
ÓTᴵ 1517Sigurðr jarl var hinn kærazti vin Hakonar konungs
ÓTᴵ 3013hann lockaði þa menn fyrst er honum voro kæraztir til kristniɴar
ÓTᴵ 315skildo þeir hinir ⸢kæruztv [var. kierstu AM 53 fol “B”] vinir
ÓTᴵ 20011engi var ⸢iafnkęʀ [var. iafnkieʀ AM 53 fol “B”; var. jam kiar Holm perg 1 fol “C²”] vín jarls i þeim dal sem Þora
ÓTᴵ 23414hann ... er allkiæʀ Magnusi konungi
ÓTᴵᴵ 3453geck ímoti þeim ... hín ⸢kiærazta [var. heitazta Holm perg 19 4° 74v8] vín kona postulanna
~
PS 11919 Pétr SÁM 1 26rb2Eigi er kiærre (“rr altered from something else”, ed. note) ast min eda vframligh lostasemi en veghsemd krapta dreíngskapar
TrójS 11612er hinir kęrstu vinir finnaz
GregDialB 18717[var. + þa er vinskapr dana konvngs ok hakonar j. (ɔ: jarls) var sem kęraztr AM 62 fol “D¹”, etc.]
var. ÓTᴵ 1704: AM 62 fol “D¹”er hon sa heílan ⸢sínn kærazta bonda [var. bonda sinn SÁM 1 13vb35]
~
PS 6228 Pétr Holm perg 19 4° 37v8ecki uar Beornn kærr konungi ok ecki uar hann þockasæll af bóndum
ÓHFlat 2929skaltu vera mér kærastr
KlmA 32723Voru þessir fra þeim degi inir kæruztu vinir
VP 58110Hann mꜳ mik giora kæra Flouent ok færa ast okkra samann
Flóv² 19564opith bref vyrdhulegs herra Erikx konungs brodhirs vars hins kiærasta
DN XII (*1303›AM 902 a) 2527hann er enn kærazte vor win
Maurus 67237fostfadir Arnbiarnar ok kær vinn
Hák81 41019sa kongr ... at þier skulud allann heidr veita ok þionustu jafnvel sem mier edur framar þuiat hann er minn kær fostbroder
Vikt 1010kærer wrdu brædr þesser skiott abóta
Vikt 4122eigi likar mier suarar Reginballd nema þit seut uel satter og þu hallder hann iafnkærann sem mig
VSj 4011Vard Dunstanus skio⟨t⟩liga kær af konungi
Dunst 815þuij war þinn putusonn suo diarfur ath þu drapt minn kerazta riddara
Hect 9413hann (ɔ: náhvalr) hefur tenn j hofdi og allar smár firi vtan eina ... hun stendur riett framm wr hofdi honum þá er hann fer leidar sinnar. Enn suo huoss sem hun er og riett þá verdur honum eingin vorn at henni. helldur er hann suo virkur at henni og kiær at hann lætur þar eckj vætta wid koma
KgsE 1620ver j nánd þeim optast er kongi eru kiærastir
KgsE 4637þennan mann hafde kongvrenn sier hardla vel kæran
BarlReyk 10020efter þetta helldr keisaren hana so kæra og hvn hann samaleidis so at hvorcke ord nie verck bar þeirra ꜳ mille j langa thima
HenKunReyk 488hann hafde helga þria konvnga miog kæra
KonReyk 329Enn herra biskop ritade til hins kiærasta vinar sins Runolfs abota j Vere
ÁBpˣ 908einn var sa hans þionostumaðr, er honum var ⸢kærari [var. mycklu kęrri AM 647 4° “B”]
Andr¹ˣ 33113hæverskliga og heidarliga vaxinn, og kiær vid alla
DínDrˣ 511þokkum ver ydarre konunghleghre tighn os kærre: þa mykla hiollp. miskun ok naaðr
DN VIII (*1340›apogrˣ) 13819engi scal oc sa mer allkær vera at vinatto er annan guð gofgar enn þann
FskAˣ 38614hann var kappi mikill ok inn kærsti konungi
Hkrᴵˣ 15713Sigurðr jarl var inn ⸢kærsti [var. krazti AM 45 fol “F”] vinr Hákonar
Hkrᴵˣ 18210þá menn, er honum váru ⸢kærstir [var. kærastir AM 37 folˣ “J1”]
Hkrᴵˣ 18515skilðusk þeir inir kærstu vinir
Hkrᴵˣ 33719skilðuz þeir kærir vinir
Knýtl1741ˣ 1641Haraldr kesja Eiríksson var kærr vin Níkuláss konungs
Knýtl1741ˣ 1971Eiríkr, son Eiríks konungs, var ekki jafnkærr Níkulási konungi
Knýtl1741ˣ 1975Einn vngr brodir ... er hinum andada munk var umfram adra heimuligr ok honum miok kærr
~ lat.familiaris et dilectus
MirMar1731 42813 MarD634ˣ 82518●●● Finnið jungfrúna ok berið henni mína kæra kveðju ok hjartaliga!
Rémˣ 3227En mjǫk undra ek þat, hví þér hafið svá skjótt fengit mikit skapskipti, síðan vit várum inir kærustu vinir
StuᴵᴵR11127ˣ 27710●●● Hann var öllum kærr, enn konunginum kærastr
Trist¹ˣ 389hann hafði öngvan grun um drottningu; heldr hugsaði hann, at hann væri kærr fylgismey drottningar
Trist¹ˣ 11032
● kǽr vinátta [með e-jum]
gerðu þeir með sér ena kærstu vináttu
NjR1908 1521var með þeim hin kærsta vinatta
EgM(2001) 39með ykr var fostbræðra lag ok vinatta kær
EgM(2001) 5011Gerðu þeir með sér ina kærstu vináttu
NjM 16816Með þeim Hakoni ok Gullharalldi var vinatta kiær
ÓTᴵ 8812Með Hákoni ok Gull-Haraldi var kær vinátta
Hkrᴵˣ 26713
● vera allkǽrr [til e-rs] kærlig (mod ngn) ⫽ be very dear (to sby)
hafði Olafr konungr Kiartan ok Bolla j iola boði sino. ok var hann allkærr til þeira
ÓTᴵ 3725var Óláfr með drótningu, ok var hon allkær til hans
Hkrᴵˣ 2666var konungr allkærr til þeira
Hkrᴵˣ 4052
● er kǽrt [e-m][í e-u][við e-n / til e-rs]
þeir Asmundr oc Carli voro reckiofelagar. oc var þar et ⸢kersta [var. kærasta AM 68 fol “68”]
ÓH 3223voro þeir Skalla Grimr miog iafnalldrar. *var þar allkært i fostbræðralagi
EgM(2001) 382verit hefer kæʀʀa við Þorolf af þinni hendi en nu er
EgM(2001) 7416hafdi mer ecki iamkiært verid
Malc 43811Varla feck jarl orlof heim til rikis sins svo var keisaranum kiært til hans en þo fiekz þat
DrJ 5613Kjært var mjök í nábúð þeirra, svá at ýmissir þágu veizlur at öðrum
Æv⁸⁹624 27214kunni hann vel at þjóna sínum herra, því var keisaranum kært til hans
KlmBˣ 17315
● gera sér kǽrt [við e-n]
E⟨i⟩rics ovinseld ox ę þvi meiʀ sem allir menn gørðv ser køʀa við Hacon
ÓH 1615oc gerdi Kolbeinn ser við ongan man kærra enn Biorn
StuᴵK 26114Þorðr gerðe ser við engan mann kie᷎rra enn við Snorra Magnus son
StuᴵK 4681Eiriks vvinsælð uox þvi meiʀ sem allir gerdo ⸢ser [var. sig GKS 1005 fol “D²”] kiæʀa við Hakon
ÓTᴵ 2111Auðunn hét maðr, er bjó þar, sem heitir á Vindheimi. Þangat fór Grettir dagliga ok gerði sér kært við hann
Gr 575Þangat fór Grettir dagliga ok gerði sér kært við hann
Gr 575Nú mun ek gera mér jafnkært við báða ykkr at yfirvarpi
Vígl 8814Eiríks óvinsælð óx æ því meir, sem allir menn gerðu sér kærra við Hákon
Hkrᴵˣ 1682
● er/gerisk kǽrt [með e-jum]
var ... jafnan heimboð, ok ekki því minnr, at kært gerðisk með enum yngrum mǫnnum
Laxd 1399var einkar kært með þeim Kjartani
Laxd 1691var með þeim frendvm all-kært
StuᴵK 36011Sturla var þa til þings kominn, ok var þa all-kært með þeim Snorra
StuᴵK 42318Var þa ok all-kiært með þeim biskupi ok Þorði
StuᴵᴵK 10222ok var með þeim allke᷎rt, ok skilþv með bliðu
StuᴵᴵK 18718Vínatta mikil var með þeim Osvifri ok Olafi pꜳ̋. ecki þvi siðr þo at kært gerðiz með hínum yngrum mo᷎nnunum
ÓTᴵ 35410var þar góð veizla, ok var kært með konungunum
FlórKon 1277spurði hann ok, at kært var með þeim Víglundi ok Ketilríði
Vígl 7920var með þeim allkært
Blómstrˣ 1913
2) [e-m] (i tiltale) ‘(min) kære bror/ven/søn/veninde, etc.’ ⫽ (in address) ‘(my) dear brother/friend/son, etc.’
hinn kærste sonr
~ lat.dilectissime fili
5435 Alk619 5415inn kersti son
SilvFrgIV 831Væl komin kér vinr Þiðrekr konungr
Þiðrᴵᴵ 3331Bið ek min kera. at þv giefir mer vatn at drecka
StjC 38812Fyrir þvi bið ek, minir kero synir, at þer vinnið rættlæti oc ottiz gvð yðvarnn
StjC 44924Eigi væit ek minn kæri hvert ranglęti ęða sva mikil min sękð er i avgliti favðvr þins
StjC 4718þv en kersti .s. (ɔ: sonr) fyrir hvi hryɢir þv hvg miɴ
Alexis 5221Vær hǫlldum i dag hínír kæraztu bróðr hatið allsvalldanda guðs
Hóm671¹ 17211Þat skolv þer vita, hinir kiærvztv bræðr, at skirt ok hreint lif með oskaddri trv til gvðs erv en bestv ok hin bitraztv vapnn
~ lat.dilectissimi
VitAnt 14118 Ant 7137Iafnan minniz ek þin næst modur minni ok systrum. hiɴ kięrazti lærifadir. þvi at ek veit þik spekt skylldan
~ lat.carissime
Epistola 12 AlexBr226 1564Minn kiærazti. þu seʀ huersu ver sto᷎ndum
~
PS 71015 JJ SÁM 1 81va20Fagna þu min kærazta
KatA(2017) 7815minn kærazti gestr
MMA 5414Kom til mín, hin ⸢kæra [var. kærsta Holm perg 2 fol “B”; var. kęrasta AM 235 fol “C”] vinkona
MMA 54120Kæri minn, kom til min
Jón⁴ 49231minn kiærasti
~
HMSᴵᴵ 5813 Nik Holm perg 16 4° 5v24Fadir minn kirazsti
~
HMSᴵᴵ 8828 Nik Holm perg 16 4° 22r2brædr minir kiæ᷎ruzstu
~
HMSᴵᴵ 1291 Nik Holm perg 16 4° 44r15Ek fagna miok, enir kærustu riddarar, ast ydars litilętis
Maurit 64825skulum ver med kallmannligri hug[hreysti] ok hreinni tru fornfæra ander vorar siolfum Kristi, enir kærstu riddarar, i burdarfullum dauda
Maurit 64910huar ertt þu minn kærazsta vnnazsta
BevB(2001) 2473þat er dyrd ydr, enir kærstu brædr
Dionys 31714þik enn kærsta drotning
KatB(2017) 759munda ek giarna þer fylgia, enn kærazti vinr
Maurus 66521Hvi ertu svo hryggr, en kærsta sala guds, af þeim lutum, sem af sialfum gudi ero fyrirætladir
Maurus 67419enn ⸢kærsti [var. kíærazte AM 661 4° 15r14] vinr ok brodir
Steph 30020kom hingat kuat hann hin kiærazta min
Dugg681a 645villda ek nv minn kæri unnazte at þu lieter nidr lida klædit at eikinni þessi hinni vænu ok tæker mier þar alldin af
Vikt 401lat modvr þina hitta þik mitt ed kærazta yndi
PartA 725Micklar þakkir ... mínn ⸢kæri [var. sæti Trist¹ˣ 5216] frændí
Trist¹Frg1878 2082Kjæri minn, segir hann, hvat hefir þú at kenna várum syni?
Æv⁷⁸624 2051Haf þv minn kær vinvr gott vmbvrda lynde
GeorgReyk 3683Þetta vil ek gjarnan gjöra, minn kæri son! segir konúngrinn
HjǪˣ 45820so kannast mier af. hinn kiærsti Broder. sem þu muner flesta hluti til þess hafa. ad þu siertt vel fallinn til Byskups
JBpC(2003)ˣ 12015Sæfr þu, min kæri dottir Eulalia?
MarD635ˣ 91120Vita munu þér, minn kæri, at ek á mér biðil
Rémˣ 16313Minn ⸢liufi [var. kiæri AM 181 b folˣ “B¹”] son sagdi kongr eg vil giarna fa ydr huat þier uilit beida
var. Sams 65: AM 181 b folˣ “B¹”Ek bið þik, Mikdonia, systir ok vinkona hin kærsta
ThPost¹ˣ 7221minn kærasti unnasti
~ fr.Amis, bel sire
Tristan 6422 Trist¹ˣ 14320minn kiære fielage
~ eng.My swete felaw
3733 ÆvMið¹⁹ˣ 3712
3) (om aktivitiet el. ting) yndlings-, populær ⫽ (of an activity or thing) favorite, popular
(proverb.; cf. GerSprichw 26) þat rað er þa er nyiast þat er þa ꜹllvm kęrst
ÓH 5405þeir gato varla raðet með ser hvart þeim scyllde keʀa vera vornn eða flotte
Alex 10719er nu ækki vetta iamtitt oc iamkert at smiða i huna landi sem at bua sværð oc spiot
Þiðrᴵᴵ 22320*Ger þer engan lut ⸢iamnkiæran [var. íamkæran AM 304 fol 77r5; var. iafnkæran GKS 3270 4° 118rb19] sem skapara þins vilia at gera
Hirð 4201hvat er þat, er þer mꜳ iamkiært vera
Ant 7023Leickr sꜳ var kæʀ mǫnnum aðr enn hinn heilagi Ion varð byskup at kueða skyldi karllmaðr til kǫnu i danz blautlig kuæði. ok reghilig. ok kona til karllmanz mansaungs visuʀ
JBpB(2003) 8424þessi uisa uarð allkiær j hirð Haralldz konungs
ÓTᴵ 4720Hvers háttar iðn er þer kæruzt
Jón⁴ 47336mætir hann skiott erchibyskupinum fram uid sioenn, þuiat hann hafdi spacerat at sia til uedrsfallz, sem siglingamaunnum er kiært
Thom² 42610med allzkonar tækium, er þeim þiofunum voru bædi hellzti kunn ok kær
VP 4122Vard þat ord sua ⸢frægt [var. kært AM 42 folˣ 85v16], at aller j herrnum hofdu þat ordtak
var. Hák81 30128 → Hák AM 42 folˣ 85v16Þessi vísa varð allkær
Hkrᴵˣ 22414
4) [at e-u] glad (for ngt), vild (efter ngt) ⫽ pleased (with sth.), wild (about sth.)
Aþils konvngr var miog krr at goðom hestom
HkrFris 2135Aðils konungr var mjǫk kærr at góðhestum
Hkrᴵˣ 568
II. (y. isl.)
III. (y. no.)
Form.: kært (14); kær (11); kærr (10); kiær (7); kæra (7); kæri (6); kiært (5); kærazti (5); kærstu (5); kærir (4); kærsta (4); kersti (3); kærazta (3); kærsti (3); kiærasta (2); kæran (2); kærstr (2); kerazta (2); kærazsta (2); kærra (2); kærste (2); kærustu (2); kera (2); kiæʀa (2); kǽʀ (2); kæraste (2); kęʀ (2); kięrazti (2); kiærazta (2); kiærare (2); kæraztir (2); kiæran (2); kę́rsto (1); krr (1); ke᷎ʀ (1); kæruztu (1); kersto (1); kersta (1); Kjært (1); kiærvztv (1); kiæri (1); kęrsto (1); kiærastir (1); kærastr (1); kęrastr (1); kiæ᷎ruzstu (1); kero (1); keʀa (1); kęrstu (1); kiæruztu (1); kiæʀ (1); kięʀi (1); kærann (1); kiærsti (1); kiærazti (1); kęrst (1); kærstir (1); kęrste (1); kięran (1); kęrastan (1); kærer (1); Kæri (1); kirazsti (1); Kjæri (1); kǫʀ (1); keraztr (1); kǽrr (1); kærasti (1); kert (1); kirri (1); kærazte (1); kiærre (1); kerustu (1); keri (1); køʀa (1); kie᷎rra (1); kæraztu (1); kiærasti (1); kiæro (1); kærre (1); kieran (1); kęraztr (1); kæruztv (1); ke᷎rt (1); kér (1); kiære (1); kæʀ (1); kięʀʀ (1); kir (1); krstr (1); kæraztv (1); kæʀʀa (1); kæruzt (1); kærari (1);
Comp.: ást- (1), hǫfðingja- (1)
Gloss.: EJ; ClV item (all-) allkærr, (jafn) jafnkærr; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr item allkærr, kæri sb. m.; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 jamkærr; Fischer; Anm _; Bin _; Rím -r; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr; Fr4 item jafnkærr; NO item kæri sb. m.; Walter; ÁBlM (kær); Bl; WPA _;
Litt.: Bandle 1956 [BA 17] 313, 322, 327; Hødnebø 1966 [KLNM 11] 45; Seip 1955 135f., 149, 191, 210, 298; Sverdrup 1911 [ANF 27] 28; Veturliði Óskarsson 2003 [BA 43] 43, 99, 165, 166, 191; Walter 1976 65
Genre. (expected): religious works [rel]: 68 (48); historical works [his]: 41 (31); romances [rom]: 29 (19); family sagas [isl]: 17 (22); contemporary sagas [bis]: 13 (13); legendary sagas [fas]: 7 (8); charters [dip]: 5 (14); unclassified [ ]: 3 (1); legal works [jur]: 2 (17); learned works [div]: 0 (6); þættir [tot]: 0 (4);
EÞJ (red.) — July 2017
TW (eng. def.) — March 2026
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
