anna vb. [-að-]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
A.
[e-u] være i stand til at gennemføre, klare ⫽ be capable of, manage
●●● ek mædumzst sua miok herra at ek mvn eigi fꜳ annat vm fiallit nema þer lꜳtid mik rida nockura stund
ÓH1005 68618●●● Nu geingr konungr ... undir fo᷎stu ok skript ... ok þikir eigi vist, hvort hann fær annat skriptinni edr eigi
Ambr 406●●● j næfr hollti gelldingar xij veturgamler ok skal þa giallda fimtv dæginn fysta j svmri afenndi ok skvlv aller vera svo hollduger ath þeir anne gautv a deigi (frá Nǽfrholti) j odda
DI II (*[1270]›tr 1499) 8730÷ j næfurhollti gelldingar xij veturgamler oc skal þa giallda fimta dag hinn fyrsta j sumre oc skulu aller vera so holldadir ad þeir anne a deige ofan j odda
DI VI (*[c1480]›AM 263ˣ) 3256
B. annask
1) [e-n/e-t / um e-n/e-t] forvalte, drage omsorg for, tage sig af, udrette ⫽ administer, manage, attend to, do
●●● Sa es bvr i ravkiaholte skal annaz hafs land oc tuau kvgilde bufiar meþ
●MáldReyk² 197●●● Þeir Barði hꜹfðo skipat til monnum aðr at .ij. skylldi annaz .i. hvern þeira. Þeir Barði ok Steinn skylldv annaz Ketil brvsa ... þeir Dagr ok Olafr skylldo ganga imot Gisla
Heið 8525●●● eigi þarf ek vm þig at annaz. min forlog mvnv mik taka sem frændr mína
TrójHb 3425●●● Samvel bavð ... at hverr maðr sem ęinn skyllde fara til sinnar borgar oc annaz sin hvs oc heima
StjC 44125●●● vil ek helldr annaz um fe ockað ok kaupeyri
BandM 910●●● hon átti mart at ⸢annaz iafnan [var. sýsla ok var iðiusöm AM 234 fol “A”], þá vóru eigi optliga stundir til þessa söngs
MarB 1087●●● ma hann þvi audvelligar tęldr verda i einum hlut, sem hann annaz um fleira
~ lat.in multis occupatur
Dialᴵᴵ 567 GregDialB 1868●●● Þat var eitt kveld, at þeir gengu heim, at Ívarr kom í hug, hvat hann átti at annast; hann hljóp þá at Án, ok hjó til hans
Án 34824●●● fóru þeir af vígvelli ok þóttust vel hafa ⸢annazt [var. unnit AM 180 c fol “A”], sem var, ok hafa þeir í sínu valdi Klares konung
Klma 45119●●● viij búder fylgja Hraunskarde ... enn (Hraunskarðsmenn) annist við ábúanda um grasnautn (sammen med beboerne dér administrere retten til græsgangen ⫽ administer pasturing rights together with the dwellers there) þeir sem ítaksbúdernar hafa
DI III (*[c1360]›Lbs 108ˣ) 14125●●● Prestur þar skal hafa hejtolla af 7 bæium ... hann skal og annast naudsyniar allar fyrer sunnann Kalfualæk
DI VII (*[1491-1518]›Bps A II 2ˣ) 657●●● Óspakr spyrr, hvat þeir vildi fá honum af hvalnum. Þórir svarar: Ekki vil ek fá þér af þeim hlut, er ek skal annask, en ek veit eigi, nema bœndr vili selja þann, er þeir eigu, eða hvat skal við gefa
Ebˣ 1593●●● su Eckia er fyrer stadar buj hafdi radid. og annast allt vel og truliga og forsialiga
JBpC(2003)ˣ 1344●●● Einarr bóndi ok Bergr báðu menn af reka hestana vellinum, ok Þorgils bauð þeim um, at þeir mundu fá menn til at annaz hestana
StuᴵᴵR11127ˣ 25128●●● Þá var þat ráð gert, at Finnbjǫrn ok Ǫgmundr skyldi ríða upp til Hǫrgárdalsheiðar ok gæta at, at hvárki færi menn norðr né norðan; skyldu þeir gegna um njósnir ok annaz vegu alla
StuᴵᴵR11127ˣ 25836●●● spurde fader þeirra þa huad þeir hefde annazt
Svarfd(1966)ˣ 3728÷ es sa vacnaþi. es scipit aᴛe at aɴasc
ÞBpCod645 715÷ af þesse osætt var ængi friðr firir þui at aller hinir stœrsto dana hofðingiar varo i ænglande væstr Oc matto ækci flæira annazc
ÓHLeg 4311÷ ec vil at þer anniz fe mitt
Mork 912÷ Þorkell sagði at hann atti mart at annaz hann gecc stundum ut en stundum inn
ÓH 2413÷ Þeir Barði ok Steinn skylldv annaz Ketil brvsa. hann var ramr at afli
Heið 8526÷ (Í) þenna tima atti .O. heiman fo᷎r vm heiðar vestr at annaz vm ræka sina
LaxdE 3278÷ er þat ekki karla at annaz um matreiðu
NjR1908 1098÷ þat skolot þer annaz at gera mik varan við þa lvti sem að kvnnv beraz hæima i landinv oc mik varðar at vita
StjC 52725÷ þú, kerling, skalt sœma við gestinn, en ek á mart at annaz
ǪrvS 13917÷ þa kemʀ at honvm hofvt verkʀ sva mikill at hann matti eigi annaz syslv sina fyrir
JBpA(2003) 3114÷ skalltu Barðr annaz fe mitt
Finnb 289÷ berr hann at honum Kol er hann annaz vm elldinn eða elldana
Finnb 631÷ mál þetta, er þér er kennt, mun ek annask, ok mun þik ekki saka
Glúm 466÷ ætla ek mér at annask um ráð Helgu
Glúm 482÷ hann setr menn til at búa um skip þeira ok annask varnað þann, er þeir áttu
Laxd 726÷ en øngva ǫnn né starf skaltu hafa fyrir um búnað þinn, skal ek þat annask
Laxd 7518÷ þat verða þeir at ⸢annask [var. gera ÍB 225 4°ˣ “V”], er fyrir skulu vera ferðinni
Laxd 2212÷ Kyr la i kelldu. ok matti sa eigi upp koma er annaz attí. ok het hann a Þorlak byskup enda geck þa þegar kyrin or keldunni
ÞBpB 30918÷ þer farít sem þer vilít. ek mvn annaz um mín forlo᷎g
Rómv226(2010) 29717÷ Martha annadiz margháttad matbunadar starf
MMA 52017÷ þá skal bóndi sá er réttina varðveitir, ok .v. aðrir þeir er næstir búa ... skipta ok annaz sem sitt fé
Jb 1839÷ her medr selldu fyr nefnd hion ... attung j hualreka at fra skildum smareka ef skefils stada menn annaz rekann eptir lo᷎gum
IslDipl (1385) 8319÷ sagðiz hafa annaz þá lengi ok miðlat þeim opt fjárhluti
Fær 1268÷ Hroi atti mart at an⟨n⟩azst
HróF(2019) 688÷ kómu þeir til kastalans með fengi sínum ok höfðu vel annazt
KlmA 37725÷ annazt sa fyʀir hans haund będi skip at bua ok lid til at fa
Ragn 14612÷ þeir fretto, huath af skyldi giora af sumo lidino; Gestr kuezst þat mundo annaz
ÞJ 1127÷ En ek vil at þier farit með fiarhlut minn ok annizt
HuldaHrokk 6,19÷ Njáll hafði ⸢ávaxtat [var. annaz var. Njála 3448: AM 309 4° “D”] féit
var. NjR1908 16311 → var. Njála 3448: AM 309 4° “D”÷ vtann hann feinge nijann riett ... annad huort aff eplumm edur alldine, j vænum drick edur kráásumm, og þar til setti hann 2 yferspissara, ad annast þetta
DínDrˣ 1016÷ for heimleiðiss, þa er hann hafði þat annaz, at honum bar nauðsyn til
Fbrˣ 92÷ Droplaug ... annadist miog sialf umm fiar- vardveislu
Fljˣ 3012÷ Hann heimti skiptoll at Þorsteini, því at hann átti land at annaz þar er þeir váru komnir
Flóamˣ 5920÷ aller hinir stꝍrsto Dana hofðingiar varo þa i Englande væstr oc matto æigi fleira annast
FskBˣ 15814÷ huern tima er hann villdi brott ganga, hafdi hann orlof, þuiat hann skylldi annazt marga þa hluti, sem vid þurfti at hafa i klaustrinu
MarD634ˣ 8189÷ ⸢*En svá var til skipat, at þeir Þorgils ... ok Bárðr ... skyldu taka Bjǫrn ... en aðrir fǫrunautar Þórðar ǫnnuðuz menn þeira ... [Adv 21 3 17ˣ 32816 “IIp”; non emend. Voro þeir biorn þa tecnir ok]
emend. StuᴵK 47321: Adv 21 3 17ˣ “IIp”÷ Þat var margra manna alit, at faðir hans mynði arf eiga at taka eptir hann, enn brædr Gvdmundar ... colluðu, at Guðmundr ætti ecci fe at tacka ⟨né at annaz⟩, er hann var mvnkr. Þar gengo menn at sveitvm, oc voro margir hvarir-tveggio emend. Stu 1574: Holm papp 8 4° “IIp”
emend. StuᴵK 1574: Holm papp 8 4°ˣ “IIp”÷ annaðisk hon þat, er þeir þurftu
Vápnfˣ 5819
● annask (um) bú varetage drift af gård ⫽ see to the running of a farm
●●● mun ek annask ⸢um [var. ÷ var. Njála 6858: AM 133 fol “B”] bú hans at Dyrhólmum
NjM 34029●●● Þorðr huscall hans annaðiz bvit
StuᴵK 18213●●● bolle het þræll hans. er annadizt um bu ꜳ uallt er ormur uar eigi heima
Harð 16021●●● Þat vilda ek, fóstri minn, ⟨at⟩ þú riðir af heraðinu fyrst, en ek mun annast um bú þitt, meðan þú ert á burt
Þórð²ˣ 19210÷ mun ek annaz um bú hans ... ef hann vill
NjR1908 31021÷ annaz Ospakr vm buit. ok ferr þat stóruel framm
BandM 89÷ Hvern morgin svaf hann til dagmála ok annaðisk ekki um bú
Glúm 244÷ annaðiz Þorgils um bú við umsjá Miðfjarðar-skeggja
Korm 2066÷ Óláfr ... kvazk vilja láta gera lambhaga við Laxá. Hǫskuldi líkar þetta vel, er hann vill um búit annask
Laxd 6110÷ annaðisk um bú sitt
Ljósv 443÷ þeir buðu at fara með honum; en hann kvað sér við aungu hætt, ok bað þá annast um bú sitt ámeðan
Ket 1272÷ Eiðr var riðinn út á Miðfjarðarnes at annast um bú þess manns, er Þorbjörn hét ok kallaðr aumingi
Þórð²ˣ 21621
2) [e-n] forsørge, give underhold ⫽ provide for, maintain
●●● Ef faðeriɴ andaz fyʀ. þa scal moþiren þav börn annaz
GrgStað 1096●●● Nv liɢr maðʀ fra verkom. oc scal bondi aɴaz hann halfan manað
GrgStað 2712●●● [var. Hueruitna þar sem kona verdur barns hafuandj: þa skall saa er þat barn a inna þeim firir kost er kono annadist medan hon var i þeim siukleika, og suo firir barnfostur AM 56 4° “Gf”]
var. Landsl 7213: AM 56 4° “Gf”●●● Hverr maðr á fram at fœra fǫður sinn ok móður ... Nú á hann eigi svá fé at hann megi annaz þau, þá ...
Jb 10015●●● Háls sagði, at hann mun annask ómegð hans, ef frændr hans vildi beina til útanferðar honum
Reykdˣ 15520÷ sva huerr þeirra avðrom er aɴaz þaɴ omaga
GrgStað 1117÷ En ef hrepps menn lofa buðsetona. þa ero þeir scylldir at aɴaz hann eða føra til fram førslo
GrgStað 1461÷ e. hvart ma hann sialfr annaz sec. Ecki dala er þat segir Þ
HreiðMork 12710÷ skyldi hann anazt hion þau, er þeir haufðu raðit, [ok] giallda kaup verk-maunnum
StuÞSk 33131÷ ekci fǽr Magus ⸢annaz [var. halda Mág² 522] þa a laún fyrir þer
Mág¹A 1455÷ Ek hefi annaz yðr þessa .iij. vetr .lxxx. smiða ok .ccc. verkmanna; ok hafa allir yðr vnnit
Mág¹A 1656÷ felitill madr ok ⸢atti [var. annaðiz Lbs frg 5 “Bc”] fiolda lids
var. GBpB(2018) 19413: Lbs frg 5 “Bc”÷ Augmundr reið þegar at sea yfir efne hans, ok villde hann kalla þat, at Havskulldr mette eigi annazt vmagann fyrir fiar sakir
StuᴵᴵK 10912÷ Se᷎mundr ... ser nv yfir eignir Havskulldar, ok þickir hann fe til hafa at annazt vmagann
StuᴵᴵK 10915÷ eðr hvart ma hann síalfr annaz sík. Eckí hvart vmhyggívlavst
HreiðHulda 14718÷ skal sá sem þat barn á, inna þeim fyrir kost er konu annaðiz, meðan hon var í þeim sjúkleika, ok svá fyrir barnfóstr
Jb 6910÷ hann annadiz modur sina ok born sin, for iafnan med skipi Hneitis, ok skapadi hann honum godan hlut firir sit starf
StuᴵR 816÷ Erp skaltu annast ok fóstra þinn ok móður
Án 36121÷ báðu þeir Helga ... taka við honum ok annask hann, þar til at Vermundr kœmi heim af þingi
Gr 16722÷ sor og syniadi þar þegar huad oss leijst eptir hans Eydi og af Reiknudum skulldum hann j aungri vænd vera greindann omaga ad annast eda framm ad færa
DI VII (*1493›Lbs 1974ˣ) 17513÷ þeir sem ætti þunga vid vistfo᷎stum konum dæmdust skylldugir Bonda þeim sem þær annast þa viku sem þær lægi sijna sængurlegu fimm aura
DI X (*1536›Steph 62ˣ) 9416÷ Nu vissa eg, ad hann matti eigi annast hann, medann hann var ꜳ þinngi; mun hann nu vera i þinni vardveislu
Fljˣ 949÷ Gunnar var mier senndur af vinum mijnum til halldz og traustz. Skal eg hann so annast sem son minn
Fljˣ 9921÷ mun eg þ[ä] annast þig til daudadags
Hrafnkˣ 1510÷ Giǫ᷎rðist þeim þä mikill ähyggiukostur er hana skylldu annast j langre vanheilsu med lijtinn fiarkost
ÞBpC⁴ 38631
3) [e-m] [e-t] give, forsyne ⫽ provide
●●● Salomon konvngr setti oc .xii. menn yfir allt Gyðinga folk. þeir skylldo annaz konvngi borð hvert ar ... oc allri hirð hans... oc afla þar til allra lvta þeirra er þvrfti
~ lat.praebebant annonam
Vulg 3Reg 4,7 StjC 55931÷ skalltu bioda þeim higat til ueizlunnar. Mun mer þat annazt ... at þeir skuli ok koma
Dám 7928÷ Hann ... gengr fram at ofnhusinu ok lyptir tialldinu, enn sidan er honum þat annazt at byrgia bædi augu
MarD635ˣ 10524
C. annask + præp./adv.
● annask at [e-u] bryde sig om (ngt) ⫽ be favourably disposed (towards sth.)
Form.: annaz (38); annast (15); annask (10); annazt (9); annaðiz (4); annaðisk (3); aɴaz (3); anne (2); annadiz (2); annadist (2); annat (2); anniz (1); anazt (1); annizt (1); annazc (1); annazst (1); aɴasc (1); ǫnnuðuz (1); annist (1); annadizt (1);
Gloss.: EJ _; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr item -st; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb -st; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím _; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _;
Litt.: Heslop 2006 [SB 30] 75
Genre. (expected): family sagas [isl]: 34 (12); contemporary sagas [bis]: 15 (7); religious works [rel]: 10 (26); legal works [jur]: 9 (9); romances [rom]: 8 (10); charters [dip]: 7 (8); historical works [his]: 7 (17); legendary sagas [fas]: 5 (4); þættir [tot]: 4 (2); learned works [div]: 0 (3); unclassified [ ]: 0 (0);
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
