hvernig, hvarnig, hverneg, hvernug, hvernǫg adv.
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) hvorledes, hvordan
þa es ørvǽɴt at sumir þykisc eigi vita hvernig fyʀ megi þa sǽttasc viþ haɴ
●HómÍsl²⁹(1993) 43r36ma vera at nacquaʀ spyri í hug sér hvernig at þui scyli fara at neita siólfom sér
●HómÍsl³⁸(1993) 64r32Þetta er undarlikt konungr. huerɴig þu lętr Egil þeɴa iɴ micla uefia mál ꜷll fyr þér
Eg162θ(2001) 996oc spyrr huernig hann megi
ÓTOdd 11114þa spurþi Karl ⸢hvernig [var. hversu AM 325 VII 4° “325 VII” etc.; var. huernveg AM 321 4°ˣ “321”; var. hvernug FærKˣ 1186] Leifi syndiz feit
FærÓH 4173Hvernoc scolo viþ nv þa s. (ɔ: segir) konvngr
HreiðMork 12734Veiztv nv hvernoc þat er at reiþaz
HreiðMork 13311Frettir konvngr eptir hvernoc farit hefir
HreiðMork 13531Hvernig er S. k. (ɔ: Sveini konungi) vm gefit
Mork 22618en ovist ⸢hvernig [var. huersu MHFlat 37415] þeir þola *kulldan
Mork 22920mer er a noccoʀ grvnr vm vilia frenda mins M. (ɔ: Magnúss) konvngs hvernoc at snyr
Mork 29819drotning fiɴr eigi hvernoc hon er. þviat sva syndiz sem geitar horɴ støþi or hofði henne
Mork 38824sumir hafa eigi minni þa er fra liðr ⸢hvernig [var. huersu AM 904 4°ˣ “904”] þeim var sagt. oc *gengz þeim mioc i minni optliga. oc verda frasagnir omerkiligar
ÓH 419Aþalraðr konungr var mioc hvgsiucr um ⸢*hvernig [non emend. hernig; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 1619; var. huersv AM 325 V 4° “325 V” etc.] hann scyldi vinna borgina
ÓH 434n.leitaþi (hann) raðs við þa ⸢hvernnoc [var. hvernig AM 325 V 4° “325 V”; var. hvernveg AM 325 VI 4° “325 VI”; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 1617] þeir scylldi coma ofan brygionum
ÓH 436Segir honom þa allat ⸢hvernig [var. hversu AM 325 VII 4° “325 VII” etc.; var. hve AM 68 fol “68”; var. hvern ueg Holm perg 4 4° “St 4”; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 414] faret hefir
ÓH 6512þu ert vitr maðr. oc cant forsia til þess ⸢hvernoc [var. huernig AM 325 VII 4° “325 VII” etc.; var. huern vegh AM 325 VI 4° “325 VI” etc.] reisa scal fra upphafi þessa raðagørð
ÓH 737var þat langa hrið er ecki ‹matti› yfir sia ⸢hvarnig [var. hverɴig AM 68 fol “68” etc.; var. hvernveg AM 325 VI 4° “325 VI” etc.; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 704; var. huarrn ueg AM 37 folˣ “J1”] hniga myndi
ÓH 924*Olafr konungr spurði eptir vendiliga ⸢hvernig [var. hverssv AM 325 VI 4° “325 VI” etc.; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 8222; var. huernin AM 37 folˣ “J1”] kristinn domr veri halldinn a Islandi
ÓH 1054leiddi mest at spurningum um kristinn dom ⸢hvernig [var. huersu AM 325 VII 4° “325 VII”; var. huernuegh AM 325 VI 4° “325 VI”; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 839] halldinn vere
ÓH 10512sagði ... þat siðan ⸢hvernig [var. hversv AM 325 V 4° “325 V”, etc.] Innþrøndr haufðv svarat
ÓH 10710oc hetta til ⸢hvernoc [var. hvernvæg AM 325 VII 4° “325 VII”; var. hverɴig AM 68 fol “68” etc.; var. hué AM 75 a fol “75 a” etc.; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 893] þa føri
ÓH 11214hetting man i þyccia ⸢hvernig [var. huersu AM 325 VII 4° “325 VII”; var. hvernveg Holm perg 4 4° “St 4”] tecz þeim monnom er allhręðnir ero
ÓH 13011spyʀ hana hvat hon hyggr ⸢hvernig [var. hverso AM 75 a fol “75 a”; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 11615] Svia konungr man taca þeim malom
ÓH 13813⸢Hvernig [var. huernveg AM 75 a fol “75 a” etc.; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 12112] mondir þu svara
ÓH 1447⸢Hvernig [var. hvernueg Holm perg 4 4° “St 4”] er þer gefit frennkona um þat
ÓH 1626margir ... baðv hana til at verða visa ⸢hvernig [var. hvernveg Holm perg 4 4° “St 4” etc.; var. huerssu AM 325 VI 4° “325 VI”; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 1641] konungr myndi vilia
ÓH 19212at Innþrndr mvndo bera ser sialfir vitni ⸢hvernog [var. hvernig AM 325 V 4° “325 V” etc.; var. huernueg Holm perg 4 4° “St 4”; var. huersu AM 325 VII 4° “325 VII” etc.] þeir ero trvaðir
ÓH 2631spyʀ konungr ... ⸢hvernig [var. hvernveg Holm perg 4 4° “St 4”; var. huersu AM 325 VII 4° “325 VII”; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 2325] guð þeirra veri gøʀ
ÓH 2776⸢hvernig [var. huersu AM 325 VII 4° “325 VII”; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 2521; var. hverninn AM 38 folˣ “J2”] varð hann við Asbiornn þa er þer ruddut scipit
ÓH 29914eða ⸢hvernig [var. huersu AM 325 VII 4° “325 VII”, etc.] þycki þer frendi
ÓH 3108Sagði Asmundr honom ⸢hvernig [var. hvernveg AM 75 c fol “75 c”; var. hverveg (!) AM 325 XI 2 f 4° “325 XI”] konungr hafði til scipat
ÓH 3201vil ‹ec› segia ydr ⸢hvernig [var. huernvæg AM 325 VII 4° “325 VII”] ec ętla firir
ÓH 3697ec spyr ⸢hvernig [var. hversu AM 75 c fol “75 c”; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 3087] þeim malvm er tecit
ÓH 36910konungr svarar. ⸢hvernig [var. Hvernueg AM 61 fol “61”; var. huersu AM 321 4°ˣ “321”] gorir þv þat satt
ÓH 4645⸢hvernig [var. hversv AM 325 VII 4° “325 VII” etc.; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 42921; var. huern veg AM 321 4°ˣ “321”] hann hefir nv vid ydr sciliz
ÓH 5107spvrþi ... eptir ... ⸢hvernog [var. hverɴig AM 68 fol “68” etc.; var. hversv AM 325 VII 4° “325 VII” etc.; var. hvernveg at AM 61 fol “61”] þeir helldi trvnaþi vid hann
ÓH 5133Segia mvn ec. ⸢hvernig [var. hvat AM 325 VII 4° “325 VII” etc.; var. hversu AM 61 fol “61”] gert mvndi ef ec scyllda raða
ÓH 5399⸢hvernig [var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 46811] hverr gengr fram i orrosto
ÓH 5527mvnvð er vita ⸢hvernig [var. hversu AM 325 VII 4° “325 VII” etc.; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 4772; var. hvernveg Holm perg 36 II 4° “S”] hann hefir bvit við lenda menn
ÓH 55918ef Olafr leitaði eɴ aptr til lanz ⸢hvernig [var. hversu AM 325 VII 4° “325 VII”; var. hvernug Hkrᴵᴵˣ 47715] er scylldvt hallda frelsi yðrv
ÓH 5606attv stefnv oc tal sitt røþa þa oc scipvþv þa til ⸢hvernig [var. hversu AM 325 VII 4° “325 VII”] fylcia scylldi
ÓH 56016voro vm þat mioc hugsiykir ⸢hvernig [var. huernueg AM 325 VI 4° “325 VI” etc.; var. hversu AM 325 VII 4° “325 VII” etc.] þeir fengi til gętt
ÓH 5914hann sagþi oc ⸢hvernig [var. huern uegh AM 61 fol “61”; var. hversu AM 325 VII 4° “325 VII”; var. hvernug Hkrᴵᴵᴵˣ 42819] siþan hafði farit sverd þat
ÓH 60612Eigi veit ec ⸢hvernig [var. hvernug SteinHkrˣ 31212] af steɴz um for þina
SteinÓH 3758Gricker hvgsa nu ⸢hvernog [var. huersu AM 226 fol 134vb35 “B”] þeir scyle sciotast eytt fa þessv folke
Alex 4732spyʀ hann eptir vandlega hvernog at have boriz vm liflát drotningar
Alex 5719þar var oc markat hvernog Adam oc Eva voro sviken fyrir ormenn
Alex 6225oc hvernog hann var nvminn vpp af iorðo í ellegre keʀu
Alex 646⸢hvernog [var. huersu AM 226 fol 137rb27 “B”] hann scyle þess beriaz
Alex 6829oc segia mugenom hvernog havez hevir þesse v́hęva
Alex 11931hvernig er svęínar. segir haɴ. hvart com heþan noccor seɴɴding af scipino í nót
Jvs291 1222spyrr Barði Eirik uið-sia hvernvg ætlaði at faraz mvndi
Heið 8118Einarr gerþi hann viþ varan, ⸢hvernog [var. hversu GKS 1005 fol “F”] af sto᷎ðz, um ferð þeira
Orkn325IIIβ 5518⸢hvernig [var. hverninn SvEirsp 29925; var. huern veg SvFlat 57513; var. huern wegh Sv81 571] myndir þu hatta ef þu kæmir i oʀosto
Sv 5015þat er oc mal maɴa at engi oʀosta hafi verit snarpare en su ... oc usynna hafi verit ⸢hvarnig [var. hverninn SvEirsp 31126; var. huarn veg SvFlat 58622] hniga myndi
Sv 649lyðit nu vendiliga ⸢hvernig [var. hverninn SvEirsp 38117; var. huern wegh Sv81 17323] ec scipa til at-logunnar
Sv 13836eigi veit ec ⸢hvernig þeꜱi [var. huerso sw Sv81 17714] sætt veitir
Sv 14122oc sagði ... ⸢hvernig [var. huerso Sv81 20319] orðit hofþu um sumarit
Sv 1603Siam fyrst ⸢hvernig þeir sciptaz við [var. hverninn þeir skiptaz við SvEirsp 43133; var. huerso ferʀ Sv81 24612; var. hue þeir skipaz vid SvFlat 69537]
Sv 1895skynaðe (!) ⸢huernǫg [var. hvernig Hkrᴵᴵᴵˣ 2049] fylkt var
HkrEirsp 9529Hvernog mvndi vera ... ef ec villda nacqvat hallda a þvi mali at biðia hennar?
KonrA 5152⸢hvernog mvntv þvi [var. huersu mundir þu þui mali Holm perg 7 fol “B”] taka vilia
KonrA 5154hvernog er þat, dottir? sagði konvngr, hversv vent villtv svara
KonrA 536Hon ... spyʀ, ⸢hvernog [var. huern veg at hann komzt Holm perg 7 fol “B”] hann hafi komiz i borgina
KonrA 6440Þa mælti Gangleri: Hvernig oxv ættir * þaþan eða skapaþiz sva, at fleiri menn vrþv, eða *trvi þer⸣ þaɴ gvð, er nv sagþir þv fra?
SnE 139Hvernig var iorþin hattvð?
SnE 1520þesa lvti ma ec sia, er þv hefir nv til dæma tekit, en hvernig varþ fiotvʀiɴ smiþaðr?
SnE 3616en at skilnaþi þa mælti Vtgarþaloki til Þors ok spyʀ, hvernig honvm þickir ferþ sin orþin
SnE 5823Hvernig skal keɴa Þór?
SnE 9418⸢Hvernig [var. Hverso DG 11 “U”] skal keɴa Iþvɴi?
SnE 11020⸢Hvernig [var. Hverso DG 11 “U”] skal kenna eld?
SnE 11819Hvernig skal keɴa maɴinn?
SnE 11913Hvernig skal keɴa gvll?
SnE 12016⸢Hvernig [var. Hversu AM 242 fol “W”] skal keɴa skip?
SnE 1566Olafr konungr spurðe þa þeirra luta er eige voro þa eɴ fram komnir. ⸢hvernig [var. huern ueg GKS 1008 fol “Tóm.” etc.; var. huersu AM 73 a folˣ “Bœjarb.”] verða munde
Rauð4 6599Jugurtha uarð uið þetta otta fullr ok hugsaði um uerk sin ok ifaði huernig fara mundi
Rómv595(2010) 3411ef hann mætti nockvt kenna ... ⸢hvernnvg [var. huernueg JBpB(2003) 9926] meininv væri farit
JBpA(2003) 3022Ek em svá *skylldr til, ⸢hversu er [var. hvernug sem AM 234 fol “A”] aðrir gera, at dýrka af öllu hiarta ok megni ... Mariam
var. MarB 1002: AM 234 fol “A”huerneg suaraðir þu kuad Þorolfr
EgM(2001) 819Spurði þa oll tiðendí gloggliga huerneg orrosta su hafði farit
EgM(2001) 8330Seint þiki mer þu Egill hafa greitt fe þat er Aðalsteinn konungr sendi mer eða huerneg ætlar þu at fara skili fe þat
EgM(2001) 11118spurði huerneg farit hafði með þeim Eiriki
EgM(2001) 11829hvernig mun hann við mik vera, eigi mun hann berja á mér?
Glúm 73Þórðr spyrr Bersa ... um fund þeira, hvernig farit hafði
Korm 2595teksk umrœða mikil, hverneg þeim hefði á litizk konunginn
Laxd 15010hermði hann opt eptir, hverneg hann hafði við orðið áverkann
Laxd 19817Hvernigg er þer til Þorvarþar? segir mærin. Hon segir: allir þicki mer þeir goþir fuglar, er hátt flivga
StuᴵᴵK 24427⸢hvernígh [var. huernueg AM 53 fol “B”, etc.] er þat at vera kristinn
FinnÓT 10520hvernig komtu at gørsimi þessi?
ǪrvM 1388⸢hverneg [var. huern ueg SÁM 1 74ra21] ek skylldi þann sermonem vera lata
~
PS 6826 JJ AM 651 I 4° 91r18at sea skipit. ⸢huernueg [var. huernig AM 54 fol “C¹”, etc.] vorþit var
var. ÓTᴵᴵ 1744: AM 54 fol “C¹”En ⸢hvarn vegh [var. huarnueg AM 54 fol “C¹”; var. hverníg Holm perg 1 fol “C²”; var. huornueg AM 325 2 g 4° “C³”] sem þat hefir verit
var. ÓTᴵᴵ 2911: Holm perg 1 fol “C²”spurði (hann) eptir, hvat spámaðr segði Óláfi fyrir, ⸢hvernug [var. hvernig AM 45 fol “F”] honum myndi ganga til rikis
Hkrᴵˣ 30920ok ráða ráðum, ⸢hvernug [var. hverníg AM 45 fol “F”; var. hversv AM 325 VIII 1 4° “325”] þeir skolu til stilla um ferðina
Hkrᴵˣ 3231hvernug sem þat hefir verit, þá kom Óláfr konungr Tryggvason aldrigi síðan til ríkis í Nóregi
Hkrᴵˣ 45518hvernig myndi nú hafa dugat
Hkrᴵᴵᴵˣ 2420váru margar getur á, ⸢hvernug [var. hvern veg AM 45 fol “F”; var. huernǫg HkrEirsp 903] fǫrin myndi verða
Hkrᴵᴵᴵˣ 1921ok skynjaði, ⸢hvernig [var. huernǫg HkrEirsp 9529; var. hvernog AM 38 folˣ “J2”] fylkt var
Hkrᴵᴵᴵˣ 2049ok spurði ráðs, ⸢hvernug [var. hvernig Fris 31227] með skyldi fara
Hkrᴵᴵᴵˣ 3231ok segja honum, ⸢hvernug [var. hversu AM 38 folˣ “J2”; var. huernog HkrEirsp 20618; var. hvernig Fris 34537] Ingi konungr hefði fagnat þeim
Hkrᴵᴵᴵˣ 3949nú viljum vér þínum ráðum fram fara, ⸢hvernug [var. hvernig HkrFris 35029] hátta skal atlǫgunni
Hkrᴵᴵᴵˣ 4061hǫfuðkonungrinn sér, hvernig Rémundr brytjar niðr hans menn sem hráviði
Rémˣ 1091
2) af hvilken art
beiddi hann at konungr veitti orscurð. ⸢hvert [var. hvernig AM 325 VII 4° “325 VII”, etc.] þeirra ørendi scylldi þangat verþa
var. ÓH 10711: AM 325 VII 4° “325 VII”Hvernig er þat qveþi
SneglMork 23932huerneg er vorn su
BandM 3220Gjafir eru yðr gefnar feðgum, ok verðið þér litlir drengir af, nema þér launið. Hvernig eru gjafir þær? segir Skarpheðinn. Þér synir mínir eiguð allir eina gjǫf saman: þér eruð kallaðir taðskegglingar, en bóndi minn karl inn skegglausi
NjM 1146
3) hvor
þotti monnom eigi þat miðr fra licendvm ⸢hvernig [var. hve AM 325 V 4° “325 V”; var. hversu “alle de andre”] sciott rvddi samnaþinn
ÓH 5785⸢huernǫg afleitt os virðez um þeiʀa hattu [var. hversv afleítir oss syniz þeirra hættir Huldaᴵᴵ 31925]
HkrEirsp 23420Hér segir þat, hvernig var ákǫf skothríðin
Hkrᴵᴵᴵˣ 559hǫfum vér þat optliga sagt ok sýnt, hvernug afleitt oss sýnisk um þeira hátt
Hkrᴵᴵᴵˣ 45017
4) på hver side
Form.: hvernig (84); hvernog (16); Hvernig (15); hvernug (13); hvernoc (10); hvarnig (6); huerneg (5); hvernnoc (3); hernig (3); hverníg (3); hverneg (3); huernig (3); huernǫg (2); Hvernoc (1); hvernvg (1); hvernnvg (1); huerɴig (1); hverig (1); Hvernog (1); hvernígh (1); Hvernigg (1);
Gloss.: EJ (hverneg); ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr item hvernug; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb _; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím _; LP _; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ _; deVr; Fr4 _; NO item hvernug; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _;
Litt.: Bandle 1956 [BA 17] 42, 58, 62, 107, 436-438
Genre. (expected): historical works [his]: 122 (30); family sagas [isl]: 13 (21); learned works [div]: 12 (5); romances [rom]: 11 (18); þættir [tot]: 8 (4); religious works [rel]: 5 (45); contemporary sagas [bis]: 2 (12); legendary sagas [fas]: 1 (7); legal works [jur]: 0 (16); unclassified [ ]: 0 (1); charters [dip]: 0 (13);
ÞH (red.) — May 2019
