hrópa vb. [-að-]
(cf. hrǿpa vb.) hrǿpa vb. [5]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
A.
1) [e-n / e-m] [fyrir e-m / við e-n] [af e-u / um e-t] spotte (ngn), nedgøre (ngn), bagvaske (ngn), anklage (ngn) (for ngt)
su hin goða kona var alldregin illmællt. ne rópað
Menota: 22ra14 ●Streng 4432Heimskr maðr ert þú ok óráðhollr, er þú hrópar sonu Njáls ok sjálfan hann
NjR1908 1006Lokit skal nu ockari vinattu firi þui at þu villdir ⸢hræpa [var. hropa AM 557 4° “B”] mik her firi hofdingium
var. Gunnl 3218: AM 557 4° “B”[var. at men ... ok rope eigi laugunauta sína af laga NKS 1642 4° 162r9]
var. Hirð 43613 → Hirð NKS 1642 4° 162r9kærdi Nicolas a Gunnar at hann hafðe ropat han firir konongenom
DN III (1349) 2225þæir hofdo aldri þat bref samþykt at ropa æðr akæra Niculas sin sysluman
DN III (1349) 22223Sagði Auluer at Þorolfr var þa hropaðr miog ok konungr hlyddi a slikar fortolur
EgM(2001) 2117Heimskr ertú ok óráðhollr, er þú vill hrópa sonu Njáls ok sjálfan hann
NjM 11316taladi fyrst um þat huersu hann var hropadr í Rom af sinum verkum
Rómv226(2010) 286þenna maɴ eɢɢiar Marius til at ⸢hropa [var. uǽita atꜹlur] Metellum
Rómv226(2010) 8713þar fẏrir varð hvn mer reið ok hropaði mik fẏrir domanda ok sagdi honum at ek uilldi sva fẏrir dæmðan glæp gera med henni
~
PS 39316 Andr SÁM 1 37rb29⸢hafdi hann ok rópat þa (ɔ: brǿðrna) um hardla liotan lifnat fyrir feðr sinum
~ lat.accusaverat
HistSchol 8936 Stj¹ 19213hafdi hann rópat einn saman Ruben af sambud fyrr nefndrar frillu feðr sins Bála
Stj¹ 19216tok hann ok ropadi Joseph
~ lat.cæpit ... accusare
SpecH 44b19 (I 123) Stj¹ 2264hann uar her af ropaðr uiðr Pharaonem
Stj¹ 2571sva sem bunir at ⸢hræða [var. hropa Holm perg 19 4° 5r1] hann ef hann giordi eigi þeirra uilia
~
PS 89 var. Pétr SÁM 1 2vb6 → Pétr Holm perg 19 4° 5r1æigi mundir þu hropa mig firir hofdingium i dag, ef ek hefda þig drepa latit, sem adra lo᷎gunauta þina
Orkn 839hann spottar iafnan vkunna menn enn hann hropar sína felaga ok eignar brædr
ÍvA 227ei vil ek, at Ubbi jarl eðr aðrar mannskræfur, þær sem áðr hafa hrópat hann við konung, hafi yfirgang um hans leiði
Mág² 1047veit ek, at þér vilit eigi hrópa ⸢mér [var. mik AM 531 4°ˣ “b”] fyrir konunginum
KlmBˣ 547Prestrinn er hropadr vm sina vankunnandi fyrir byskupe
~ lat.accusatus
MirMar1927 247 MarD634ˣ 74724þessi frv, sem þu hropadir, er nu her. Seg, ef þu hefir nockut at kæra ꜳ hana
MarD635ˣ 113224hann er hrópaðr af ragskap ok aldri vel reyndr
Trist¹ˣ 7715þorði hann þó ekki upp at segja fyrir því at hann hræddist at hrópa þau
Trist¹ˣ 1119yfir þessa flugu gein Grimkell oc for yfir landit vestr oc hropaði Þorstein
ÞSHˣ 16931
● hrópa ok/né rǿgja [e-n]
þu ert konongsbarn ecki skalltu rœgia ne ropa ut lænzkan mann
Þiðrᴵ 6725ropande ok rœgiande hinn sæle Thomas ærkibyskup
Thom¹ 2351(fjandmenn) hropudu hann ok rægdu
Trist¹Reeves 3043(fjandmenn) hrópuðu hann ok rœgðu
Trist¹ˣ 15114
2) råbe, skrige
hroppa erkibiskupinn ok abotin med munkunum helldr gessiliga ok eingi furdadi annan ne undrandi
DínDr 3923alt ⸢hropadir [var. æpter LBpA 529] þv hæra Laurencius er þv last banz bref yfir oss
LBpB 5125thok hvn at hropa ok grenia sem annath leon
~ nty.hoeff se an to ropende vnd to brymmende alze de louwen
LegAntPass 328va7 AntReyk 2648hlupu þeir eptir hennj j eydi mørkina allir æpande og veynande, hrȯpudu og søgdu
~ nty.lepen se or na in de woestenige al scrigende vnde wenende, repen vnde seden
863 Anna82(2001)ˣ 873Þa hropade hann hꜳrrj røddu
~ nty.Da rep he myt luder stemme
1169 Anna82(2001)ˣ 1179
● ‖ præs. part.: hrópandi
hliopp (hann) at vathne hroppande med ogrlegv og grimmlegv kalle þviat dioflar mælltv fram vr mvnnenvm ꜳ honvm
~ nty.vnde leep to deme watere Nilus. vnde de bozengheste repen vth em mit luder stemme
LegAntPass 330vb30 AntReyk 27629komu a mȯte sauder og vxar og allra handa ønnur dyr baulande og hrȯpande sem þau galinn ordinn væri
~ nty.Des geliken quemen Annen to moete de schap vnde ossen vnde allerlye ander derte boelken vnde ropende, effte se dul weren worden
08.22 Anna82(2001)ˣ 8120
B. hrópa + præp./adv.
á: hrópa á
[e-n] råbe til (ngn)
Bevers ⸢kalladi [var. hropadi BevC(2001) 22114] ꜳ̋ hann suo segiandi
var. BevB(2001) 21914 → BevC(2001) 22114Kall hröpadi mikit a Liotolf, ok bad hann heyra til þess er hann taladi
Svarfd(1966)ˣ 3418
upp: hrópa upp
[með e-u] råbe op, skrige op
en hrafn brandzson ok hans fylgiarar villdu aungua vackt giefa nockurum hans brefum. vtan helldur hroppudu þeir upp þar j laugriettunne lemiandi sinum hondum saman med op ok kall hark og hareysti
DI VI (1481) 38016en andskottar vorv þat sem hropvdv vpp med qveinan
AntReyk 26129
C. hrópa sik
anklage sig selv
rópandi sik eigi ne rægiandi um þat er hann hafdi samþyckz konunni
Stj¹ 3632huerr uitr madr rópar sik helldr enn lofar i sealfs sins tali
~ lat.accusator est sui
HistSchol 10122 Stj¹ 22336
II. (y. isl.)
Form.: hropa (5); hrópa (3); rópat (2); hroppudu (2); rópar (2); hropaði (2); rópandi (2); hropadr (2); hröpadi (2); hropadir (2); ropa (2); ropande (1); rópað (1); hrȯpudu (1); rope (1); hropudu (1); ropat (1); hrópaðr (1); hrópuðu (1); hropvdv (1); ropaðr (1); hropar (1); hropanndi (1); hropadi (1); hroppande (1); hroppa (1); hropaðr (1); hropade (1); ropadi (1); hrȯpande (1); hrópat (1); hrópar (1);
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb _; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP _; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN; AH _; AJ _; deVr (hróp); Fr4 _; NO; Walter _; ÁBlM (¹hróp); Bl; WPA _;
Litt.: Veturliði Óskarsson 2003 [BA 43] 90, 104, 257, 365
Genre. (expected): religious works [rel]: 21 (12); romances [rom]: 10 (5); family sagas [isl]: 7 (5); charters [dip]: 4 (3); legal works [jur]: 1 (4); contemporary sagas [bis]: 1 (3); unclassified [ ]: 1 (0); legendary sagas [fas]: 1 (2); historical works [his]: 1 (8); learned works [div]: 0 (1); þættir [tot]: 0 (1);
JL (red.) — February 2023
ÞH (strukt.) — May 2011
External (non-ONP) resources:
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Råbe (hrópa) Kalkar: Røbe (hrópa, hrœpa) ODS: raabe (hrópa)