1heili sb. m. [-a]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
hjerne
Þat er heil und er rav́f er a havsi til heila. hvart sem hann er havɢviɴ eða rifnaðr eða brotiɴ
●GrgStað 2992sua hoggvinn at hofuð er af. eða heili a iorðo
Gulᴵ 6413leggr til hans í vangann. en út vm annan sva at þar flýtr heilenn i brot
Alex 3817alldregi scal min hond. eða mitt sverð saurgaz i sva marg vitrom heila
Alex 4316se herna at eigi er heilinn þornaðr a. ok skekr þa enn at honum sverðit
Heið 919hann steyter suerþino ofan i þat heilaga hofuð, er þæir hofðu aðr mikenn þora haussens af slegit ... ok rœrir þann heilagha heila i hofðeno meðr suerþino
~ lat.cerebrum
26237 Thom¹ 26221Hann reíddi upp o᷎xina ok hio i ho᷎fuð keisara, sva at þegar stóð í heíla
Mág¹A 1242Hravt hæili hennar oc bloð viða vm hvsveggi
StjC 62721●●● Þeir tokv ok heila hans ok kꜹstvþv i lopt ok gerþv af skyin, sva sem her segir
SnE 163(i kenning for hoved) Havfvt heitir a maɴe. Þat skal sva keɴa, at kalla ... laɴd hialms ok hattar ok heila, hars ok brvna, svarþar, eyrna, avgna, mvɴz
SnE 19011Ǫnundr ... hjó með øxi í hǫfuð hundinum, svá at allt kom í heilann
NjM 1866hann havggr þegar aptan vndir hnaccann, ok fellr hann þegar af hestinvm or-enðr, þviat heilinn var aa oxinne eptir
StuᴵK 4153●●● varp hann þeim á loft. ok færðí niðr at hǫfðínv sva hart at heilinn la þegar vtí
HreiðHulda 15318Olafr hafdi litla o᷎xi i hendi. hann gekk at Klerkoni ok setti o᷎xina i ho᷎fud honum sva at stoð i heila
ÓTᴵ 8611kom þat ho᷎gg i ho᷎fuð Erlendi syni Hakonar jarls sva at haussinn brotnaði til heila
ÓTᴵ 23118heilínn dreifiz í brott svmur med sverdínu en svmr hrytr i brott ꜳ iorþina ok fellr Pandarus dauþr nídr
~ lat.cerebrum
IliasLat 232 TrójS 13722ræide huers mannz er j galle ... minne j hæila
FbrFlat 20632sa diofulslimr steytir suerdzoddinum nidr i hausinn boradan ok hręrir blodit med heilanum, enn hreytir siþan med diofuligri ędi ok hatrsamligri hermd þessa nidingsuerks
Thom² 44222þeir (júðar) unnu ꜳ erchibyskupi andlausum dreifandi hans blod ok bein med heila innan um kirkiuna
Thom² 44237heilenn fell or hausinum
BevB(2001) 1291kom burtstaung Kalegras í enni Plegrus riddara, svo at inn gekk at heilanum
Trist² 129heilinn fell framm um munninn
FlórKon 1511slogu þeir somu dioflar þær ueslu sꜳlir i haufudit, sua at uti lꜳ heilinn
~ lat.ad excussionem cerebrorum
HelChron 106318 MarE 5407þat gerir ... þurrann heila
MedMisc 6022þat er gott vid heila. ok gefur gott minni
MedMisc 628þa er hann godur vid omini ok styrkir heila
MedMisc 749Neytir madur miok jduliga hana (ɔ: múskatshnot) skadar hun nockut. Svo heila enn styrkir ef sialdan er tekit. ok einkanlega. þa men sem aptur bata ero
MedMisc 8011Vid hlandi af (evt. rettet til ef, cf. ms. S11r¹⁷) madur ma eigi hallda. Tak heila hera ...
MedMisc 11317●●● Hvar hvilir sala manz, þa er hann sefur? M. s. (ɔ: Meistari svarar): I þrim stodum, i heila, i hiarta, i blode
Encᴵᴵᴵ624 3719Grettir setti þá sǫmu øxi í hǫfuð honum, svá at þegar stóð í heila
Gr 4630Hrólfr hjó með báðum höndum á öxl Sóta, svá sverðit gekk sundr fyrir framan hjöltinn. Hrólfr ... setti gaddhjaltit í höfuð honum, svá stóð í heilanum
GHr 2888kom hǫfuð hans á stein, svá at haussinn brotnaði, en heilinn lá á steininum
Hkrᴵˣ 5618
● hauss ok heili
þegar brotnaði havssinn oc hæilinn vti
~ lat.confregit cerebrum eius
Vulg Judic 9,53 StjC 40216slo᷎ngði siðan ok slo rætt framan i ennið þæim vanda vikingi Goliath sva snart at þegar festi oc fal stæininn i hans havsi oc hæila
~ lat.infixus est lapis in fronte eius
Vulg 1Reg 17,49 StjC 4653
● hǫfuð ok heili
Form.: heila (19); heilinn (6); heilanum (3); hæila (2); heilenn (2); heili (1); heilann (1); hæilinn (1); heilínn (1); hæili (1); heíla (1);
Comp.: veðrs- (1)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ _; deVr; Fr4 _; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _; ; EDPG *hail(j)a(n)-
Genre. (expected): religious works [rel]: 17 (10); romances [rom]: 7 (4); family sagas [isl]: 4 (4); historical works [his]: 3 (6); learned works [div]: 2 (1); legal works [jur]: 2 (3); contemporary sagas [bis]: 1 (3); legendary sagas [fas]: 1 (2); þættir [tot]: 1 (1); unclassified [ ]: 0 (0); charters [dip]: 0 (3);
SB (red.) — August 2011
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net