1háttr sb. m. [-ar, dat. hætti; hættir, acc. háttu]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
I. A.
1) [á e-u / af e-u] måde, væremåde, gøren og laden, beskaffenhed, tilstand, art, slags ⫽ way, way of being, demeanur, nature, condition, type, kind
nogle cit. her kunne også tolkes som tilhørende def. 2
feʀ at slicom hę́tte of alla monoþr
●EncCod1812 2521af hverre svéit þessa heims háttar
af denne verdens arter? HómÍsl⁸(1993) 9v19þat beidde hóttr skynsemennar
~ lat.ordo
GregHom 111051 HómÍsl¹⁹(1993) 28r12Fasta es ... himnesct verc. dyʀ himna ríkiss. hóttr o orþeɴar veraldar
~ lat.forma
PenHomS 28713 HómÍsl²⁰(1993) 30r30Tvéim hꜵ́ttom stendr saman craftr saþrar ráþvende oc grándvære licams oc iarta
HómÍsl³¹(1993) 47r4Fiorer ero hǽtter hugrænningar af þæim er við kømsc hugr retláz mannz
~ lat.qualitates
6826 Alk619 695Ę́tne synisc riki hafa yfir manne í þræmr háttom
~ lat.tribus modis
11725 Alk619 11714I helgom ritningom er fvrst varþveitandi hǫttr saþrar sogo
Hóm677 3722ver megom eigi macliga iþron gera nema ver vitim hótt iþronar
~ lat.modum
GregHom 125619 Hóm677 6610En sjá er hǫ́ttr á dauþdaga Halfdanar
Ágr 111En þo at ec rða flest um logmal þa uerðr engi maðr aluitr nema hann kunni goða scilning oc hátt a ǫllum siðum þar sem maðr verðr staddr
KgsFrgα 12925hafði hann numit allan riddarligan hatt oc orrostulega speki
ÓTOdd 2815Ðo at vit skildim [f]leira um þesse lond rœ[ða þa ero] þau þo mioc með imisu[m] hattom [o]c ero þau eigi oll eiptir [e]inum [hætte þ]vi at ...
KgsFrgβ 13525Traust frægðar. getr oft hugræysti mikla. oc æigi lætr í hætti sina drotning (og lader den på en måde ikke være den dominerende faktor?)
~ lat.Inque modum dominam non sinet esse suam
Pamphilus 2177 Pamph 9811tak þu orvar þinar. or hiarta minu eða fo᷎r þu grimt sár með þinum hattum
~ lat.modis
Pamphilus 2185 Pamph 9819ef hann mætte nokkorom hætte
Menota: 47vb9 BarlA 8631varlla kan ec hatt. af sott þessa mannz. þui at mer finzt. sem hann have enga verkki
BarlA 9114Margir hlutir þykkia þæir synnz hafa i hans hattom, at hann hafe mikilmenni verit þegar at þessa hæims virðingo
Barth¹Frg 75427En manvit er mæðr marghum hattum þvi at þat stænndr a marghqvislaðum rotum
Kgs 6530þegar er hann hann reð sialfr hattom sinom. þa afrøcþiz hann klerca siþo
Mork 4064sagði Hialti henne opt fra konunginom oc hattom hans
ÓH 1443þat er hattr frasagnar i þessaʀi sogu at af heiti ens fyrsta hofðingia tekr hans riki nafn. oc su þioð er hann stiornar
Þiðrᴵᴵ 621þat er sendi mannzz hattr at þeir skulu æigi vera margir menn saman
Þiðrᴵᴵ 1614vndír þeim hætte orrð eppttir orðe
NoDipl (1299) 10041hattr beizslu ydarar oss synðr var sua at ...
NoDipl ([c1300]) 1261þat sa Baglar þeir er a verði varo oc þotti þui licaztr hattr a vera sem noccuʀ maðr myndi vilia
Sv 15032hue trulyndr er ek var honum epter hætte hæims þessa
~ lat.secundum statum huius mundi
10927 Thom¹ 1094var þar nest sagt af hans hæilagum háttum meðr marghattaþum dygðarverkum, er hann vann
Thom¹ 1189sialfr hann með ollu sino rike man i þat fyrdœmða forað falla, er eige er vis vón, hvæim hétte er hann frealsar sek af
Thom¹ 20719hann þickez hafa mycklo usœmelegra hátt a sinne gongu, en hann var van
Thom¹ 2554nv ertv eigi i bettra hatt komin at nv hefir þv tynt en fysta vnasta
situation? ViðrLS544(1995) 21510Annaʀ hefir hatt annan fagar illzkv elskar vfrið
ViðrǼHHauksb 3037En huer smið j þeima greinum ræynist at annare vorv ok eigi selist huert i sinum ⸢hætte [var. tigund Holm perg 34 4° “B”] sæm nu var reiknað
RbEM (*1282) 1320þa greinir þessir ⸢hattr [var. hættir GKS 1154 fol “Gd”, etc.] firir yðr sem her fylgir
Landsl 810með .iiij. hattum uerða rangar domar
Landsl 634Þenna hatt hꝍfir sysl‹u›monnum oc logmonnum at hafa
RbEM (*1281-1282)² 8212þykkiumz ver ok vist vitha at sylfer slatta su sem ver vilium at gange i landeno varo stande þui heldr med æinord oc godom hætte er slikir guds vinir bindaz heldr vid i radom med oss
DN III (*[c1220]›AM 309) 127þa greinir ⸢þesse hattar [var. þessir hattr Landsl 810] firir yðr sem her fylgir
LandslBorg 37b21utlendir hafþingiar ... vavnndvþv litt siðv manna [var. + eþa hatto AM 68 fol “68”]
var. ÓH 773: AM 68 fol “68”Loki er friþr ok fagr synvm, illr i skaplyndi, mioc fiolbreytíɴ at hattvm
SnE 3411ec man skynea hattu hans. ok uita hvers hattar maðr hann er. ok uita þa kost ok laust a honum
Rauð4 66212at þer skili þui gior hui ver hofum sua skipat bolkum i bokenne sem nu er. þa græinir þessi hattr firir yðr sem her fylgir
Bl 1862oc þui minnizt men at með fiorum hattum værða ranger domar
Bl 22030ef konongr gerer hertogha innan landz með goðra manna raðe ... þa skal sa hattr þar a vera sem her fylgir
Hirð 39920Sa er en fyrsti hattr er Noreghs konongr gefr sunum sinum skilgetnom iarls nofn
Hirð 40210sa er annar hattr iarls nafns er Noreghs konongr gefr þæim monnum er han skipar ifir skatlond sin. Fyrst Orknæyiar
Hirð 40315Sva oc ef konongr gefr iarl til Islandz ... þa ma til huarstvæggia þæirra þan hatt nyta sem her sæghir æftir loghum
Hirð 40323þa hꝍver þan hat a at hafa at fyrst se græindr sa vætr oc sa timi a .xij. manaðom er dꝍmt var malet
Hirð 4326skulu ver til þes sægia huærn hat a skal hafa ef missætte verðr innan hirðar
Hirð 43519margskonar krasir dyrðligar ... komv ꜳ borð konvngsins. þꜳ varð sveininvm Joni þat fyrir sem iafnan er barnnanna hattʀ at hann retti hendr til þeira lvta er hann fysti at hafva
JBpA(2003) 413hann tok at færa siðv manna ok hattv miok i annat efnni en aðr hafði verit
JBpA(2003) 181Vel fortu Þorolfr með þinum hattum er þu vart með oss
EgM(2001) 2214Cosmographía er þat, er skalldit seger fra heimsins skipan, skapan, stǫðv ęðr hættí ęðr setningv
Gramm⁴ 12221annan hátt hafi þer en ver hofðum a vnga alldri. gerit yðr at ginnungum er hofðingia efni erut
Hallfr 253riss hann vpp i moti henni með veralldar bliðu. ok er hon skilr þann hátt með honvm, sem eigi er ritaðr i klꜹstramanna løgvm, spyrr *hon at eyrendvm
MarS 31013Hafði jarl á því ríkra manna hátt, at Flosi gekk undir þá þjónostu, sem Helgi Njálsson hafði haft
NjM 43916Þat var háttr í því héraði til viðrværis mönnum
Æv⁹ 2922þeir (hlutir) eru med margfo᷎lldum háttum teliandi
~ lat.multis modis
Epistola 112 AlexBr226 15612slikt sama gerði hakon konungr son hans ok eɴ sama hatt hafði ok guthormr konungr
Hák325VIII5a 1916hann veit vel eiginni raun, at þessi er í curia nýr háttr bréfanna, at þau leysist út, svá at hvárki komi þeim í nánd fé né flutníngr
GBpD 12516varð sueininum þat fyrir sem iafnan er barna hꜳ̋ttr, at hann rette henðr til þeira luta sem hann til lysti
JBpB(2003) 5918lagðiz ‹s›a ordromr a, at annar hattr þotti a vm herads-stiornina, en þa er Þorgils hafdi
StuᴵK 651Var hann þa nokkora vetr i Norege, ok gerðvz þar margir ‹merkiligir› lvtir þa vm hattv hans ok ⸢spasagnir [var. spasogvr GBpB(2018) 16318]
StuᴵK 35912leiddi mio᷎k at spurningum vm hattu ok ho᷎fþingskap rikra manna af hinum næstum lo᷎ndum
Hallfr61 1313Erv hans hættir þvilikir nv ... sem þa er þer likaði vel til hans
HrafnG 7921þegar er han rieð síalfr háttvm sínvm. þa afræktíz hann klerkasiðv
Huldaᴵᴵ 2527Olafr konungr ... leiddi mio᷎k at spurníngum vm hattu ok ho᷎fþingskap rikra manna
ÓTᴵᴵ 1769vvisir ero mo᷎nnum hættir hans ok fram ferði
ÞorvTÓT 9514spurðu þeir hann at hybylum ok háttum Barðar
ÞorvTÓT 9610Þenna hátt hæfir syslumonnum uarum ok logmonnum at hafa ok dẏɢiliga at hallda
DI II (*1309›AM 350) 36417vtskyrandi þeim to᷎lu ok hátt .vij. ho᷎fudsynda ok mikilleik heluitis pinu. er menn verdskyllda med ho᷎fudsyndum
StatEi³ 62527þat mætti synaz nyrr hattr *krofunnar
~ lat.genus
4633 Sættarg 4695þessi uar háttr eidstafs þæirra sem sóru
~ lat.forma
46633 Sættarg 4765For byskvp til tiða ok hattade ollvm hattvm sem hann var vanr vel ok godmannliga
GBpB(2018) 21416ho᷎fum þann haatt ok hugsan aa so᷎gdum ordum. sem sealfr hann hefir medr þess fulltingi gort ok gefit. sem oss eggiar at bidia leita ok knyia
Stj¹ 2925freistnin uerdr ok go᷎riz af þrimr hááttum
~ lat.tribus modis
GregHom 113543 Stj¹ 1462þat er optliga skriptarinnar háttr. at
~ lat.Mos
GregHom 13073 Stj¹ 15538uar þersi háttr meðr o᷎ngu lo᷎gmáli bannaðr
Stj¹ 17318skiptiz skaplyndi mitt ok braz i hatt annan
Malc 43810En at þér skilið því gjørr, hví vér hǫfum svá bálkunum skipat í henni sem nú er, þá greinir þessi háttr fyrir yðr sem hér fylgir
Jb 26með fjórum háttum verða rangir dómar
Jb 568skyrandi þeim vo᷎xt ok hátt allra ho᷎fuðsynda ok mikilleika heluitis kuala er firir þær so᷎mu gefaz
StatEi³351 63018hann segir honum nu greiniliga allan hatt þersaʀa fadêma
DínDr 4024Pilagrimar segia þeim frida manni allan hatt þessa lutar
~
HMSᴵᴵ 9216 Nik Holm perg 16 4° 24r12Eftir þessi o᷎rd bo᷎da þeir erchibyskupi allann hatt hversu gio᷎rdz hefir
~
HMSᴵᴵ 9238 Nik Holm perg 16 4° 24v1Segianndi honum allan ha᷎tt híns fy᷎ʀʀa efnís
~
HMSᴵᴵ 1077 Nik Holm perg 16 4° 32r29tekr kristni madr nu hinn fyʀa hatt. fæ᷎z i kaupferdum til ẏmissa stada
~
HMSᴵᴵ 1353 Nik Holm perg 16 4° 47v8uanda sem mest bæde hatt ok ordfære ok æinna mest kenningar
ÞorlJ 21519með því at Rollant var ... kvikr á sér ok kurteiss í öllum sínum hætti
KlmA 27819Eingi tunga ma skyra hversdagliga hattu hans ok athferd
Martin² 57933ferr honum, sem hattr er ueralldar hofdingia, at ...
Thom² 29638Hann byriar nu þann hatt heimkominn ꜳ faudrgard ... þat er at studera sina bok
Thom² 30224gerir hann sina sendiboda med brefum til pafagardz, i huerium hann greinir sua smasmugliga herra pafanum allan hatt ꜳ sinu falli
Thom² 33922Nyrr er þessi hattr domanna, kꜳn ok uera, at hann see eptir nyium logum diktadr
Thom² 34234sꜳ brodir, er Kristianus kallaz, hæfir ser einn hꜳt‹t› ok hæuersku yfir bordinu
Thom² 35933Var þar suo skipat, sem hattr ær heimsins, at menn æru mislikir
Thom² 3662Þat ær hattr gods hofdinngia at reisa kirkiur ok fyrndar endrbæta
Thom² 39134guds madr heyrir sua uisan hꜳtt ok forsaugn sinnar pinu
Thom² 43528Þa bad hon, at hann segdi honum at eins hátt vanmattarins
~ lat.imbecillitatis suæ causam
34534 VP 3463Sama hætti so᷎gdu þeir ok iafnvel korkodrillum fyrir honum flyit hafa
~ lat.Simili modo
37935 VP 37918hefir þesse verit mins lifs háttr her til
~ lat.mihi vitæ institutio
44630 VP 44613Inn gamli fadir skildi glo᷎ggt hatt hialsins ok þagdi
VP 49312Þessa kostar for iafnan med þeim, at þeir hittu alldri hatt deilunnar
~ lat.quemadmodum litigarent
58227 VP 58311fretti brodir heilagan fodur, hversu ... Þessum hætti ... at ...
VP 60317At þeim hætti, sagdi inn ungi brodir, megu vit hardla vel bua samt
VP 6192Hann greinir þa fyrir þeim allan hatt glo᷎ggliga, hverssu guds engill hefde um .vij. daga i samt þionad honum
VP 65333spyrr huersv henni virdizt þar hybyli .eda. hættir manna
Eir557 41a18en gridungrinn beliadi vid um sinn hatt, sidan fell hann daudr nidr
Silv 27020ef naukud þiker til hatta snuazt uid þina kuomu ok fæde hun sueinbarn at þu skuler rada fyrer nafne þess suei[ns]
hvis lejlighed byder sig? hvis situationen er til det? ÓGeir75 73219Arinnefja sat hjá brúðum, ok hafði allan setning á þeirra háttum
EgÁsm 7215(þeir) er samtida voru vid hann ok giorla visso hans hattu ok atferdi
Hák81 29812sogdu þat Nordmanna hatt at fara ꜳ skipum, ef þeir skulu ofrid hallda
Hák81 57221þat var hans hattur at hann for vida vmm lond og baud monnum burt reid og lagdi þar vid mikit fe
SigTurn 2044Hann var nǫkkut með undarligum hætti, þvíat hann hafði grímu fyrir andliti, svá aldri sá hans ásjónu bera
ǪrvA 18625vor herra kemr med maurgum hattum annligrar vitianar til kristinz mannz salv
Thom²y 50125Sidan fer Jarlmann j borgina. ok breyter nu no᷎ckut sinum hattum. hefir hann orikmannligann buning. gengur uid staf. ok lætur krankliga
Jarlm¹ 107Electuarium pliris artoncithon ... helpur vid brot falli. ok monnum þeim er med þeim hattum eru
MedMisc 10224Erkibiskup vill hafa þann hátt á skiptinu, at vaðr sé dreginn yfir þveran akrinn
Æv¹⁹624 714hattr
~
Rafn 1830 8411 HG AM 152 fol 144ra20allann hatt se klaustrid og brædurner j þann stett sem var vm daga
LBpA 1103skulu uier fara sem hattur er til hæueskra manna
FormBrúðᴵᴵᴵ 324breyttizt nockut hattur i borginne af þui, er uar um daga Palnatoka
Jvs510 4618hvort sem þeir hefde feinged ad erfdum edur kaupe og kvennagiptingum edur med odrum ranglegum hattum ä heilagrar kyrkiu nader
ÁBpˣ 16315kom hann sér vel með tignum mǫnnum, því at ǫllum fellu vel í skap hættir hans ok skaplyndi
BjH488ˣ 1208⸢hans talande [var. ... ecki þiki mier of sogum sagt af ydar hefd og hæversku ... sem þier hafid a allri ydar hattu og hegdan Holm papp 1 folˣ “C”]
var. DínDrˣ 304: Holm papp 1 folˣ “C”þeir brædur spyria brátt vm háttu þeira fridþiofz og so lidz afla hanz
FriðAˣ 914efter þui er ver mattum næst þessom hętti gætta. sua at ęigi brygði hinni forno skipan
FrostÁMˣ 2510Mer var sagt, at ek mundi fa menn sia; en þoat ek sæe nockura, þa mundu þeir vera likari j sinne atferd dyrum en mo᷎nnum. En nu se ek hier otaligan ‹her› af þessu landsfolki, ok syniz mier med godum ⸢atferdum [var. hattum AM 42 folˣ 171v27]
var. Hák81 59710 → Hák AM 42 folˣ 171v27Um haustit fór hann upp á Raumariki ok fór þar alt at sama hætti
Hkrᴵ37ˣ 11610þat er háttr skálda, at lofa þann mest, er þá eru þeir fyrir
Hkrᴵ38ˣ 62varð af þessum hætti land byggt
Hkrᴵˣ 613þegar hann réð sjálfr háttum sínum, þá afrœkðisk hann klerka-siðu
Hkrᴵᴵᴵˣ 3417þótti vera kona sœmilig ok allmikill gleðimaðr ok samði sik mjǫk í háttum með ungum mǫnnum
LjósvLˣ 6512Eigi hefi ek hlutsamr verit um hagi þína ok háttu hér til
LjósvLˣ 1303hann hafdi og ȧkienning allra hluta þeirra, er hann mätti var vid verda ad hinn sæli Thorlakur byskup hafdi ȧ synum hättum
PBpˣ 4198Þorsteinn frá Hofi kom til hans ok kvaz eigi vilja bygð hans þar, - nema þú takir annan hátt en þú hefir áðr
Vatnˣ 7010
● (upp á) þann/ ... hátt
a ⸢þænna [var. þann AM 115 b 4°ˣ “B”, etc.] hatt sem her fylgir
RbHM (*1302)² 5219han gaf vpp tuinnar loðennar oc landnam a þæn hatt at herra Hakon skilði ...
DN II (*1323›vid 1331) 12831fór ok miok ꜳ einn hátt
ÞBpB 2506tekr sjálfan hann ... sem fanginn í varðhald heim til Hóla, mjög á líkan hátt ok faðir hans forðum, utan þat var hér léttara, at biskupinn hafði ljósa stofu, ok mátti lesa tíðir sínar
GBpD 14618hún fékk sik ekki upp rétt eðr gengit annan hátt, en hún dró sik fram með tveim stöfum
GBpD 1677Kaupmenn ... fengu ꜳ ongann hatt upp nad ackeri sinu
ÞBpA 2327Oc vrðv sątir ⸢a þann hatt [var. með þui mote GBpA 1536], at oll mal skyllðv vera vndir erki-biskupi
StuᴵK 2798sa hafdi ... ok spiot mikit i henði; ok for aa einn haat með sem hinn fyrri. Hann sa rida hinn þrida mann með slikvm hætti sem hina fyrri
StuᴵK 31115Hinn fyrsti sínodus halldinn af herra Joni byskupi á norænan hátt
AnnSk 2114ꜳ þenna hátt
Sættarg 46925upp aa þann háátt ok mynd sem manzins likamr er uordinn ok uaxinn
Stj¹ 5717upp á þann haatt sem sa mundi eigi misgo᷎ra. sem hann keypti þat plaz i dagh ... sem ein kirkia stendr á
~ lat.sicut
SpecH 39b61 (I 108) Stj¹ 13416upp aa þann háátt ... sem nu var sagt
Stj¹ 2819ꜳ ⸢þann [var. þenna AM 115 b 4°ˣ “B”] hátt at ...
RbHM (*1308) 7723Miok er þat ꜳ einn hatt daudr madr ok likneski
CecB 28015hann þikiz vita at keisarinn hefer a einn huern hatt mykit erenndi
DrJ 497fyst Heinreks konungs er nu sua heit ... at ꜳ eingan hatt suæfiz hon fyrir slikar matbarur
Thom² 31214Bar fyrir mik nockut i nott ... A huern hatt var þat?
Thom² 31719þo mun nu hellzt reik a raadinu þuiat vid mikit ofurefli er at eiga aa allan haatt
Vikt 1812eg mun handsala þer fee mítt allt ꜳ þann hꜳtt at þu skallt giallda heimanfylgíu mína slika sem fader mínn hefer ꜳ kuedit
Harð 1236Sumir gera ꜳ þenna hatt ath ...
Mat 1258ma gera oleum a þenna hatt at ...
MedMisc 7433sva framt sem þer meged a nokorum (sic) haatt
DN III (*[1309]›DonVar 1ˣ) 8214þad vil eg vid þig mæla ... ad þu siert med mier þar til ma̋lum þeszum lykur a̋ nockurn ha̋tt
Eb447(2003)ˣ 7629Bárðr gerði þeim vel til, sem verðugt var á allan hátt
GunnK554ˣ 36333Herra, segir hann, hugsit um, á hvern hátt Karlamagnús gerði við mik
KlmBˣ 14840skorti eigi gnógan ríkdóm í hans ferð einum manni til lausnar, á hvern hátt sem helzt vildi hafa
KlmBˣ 14916
● bregða í/á verra hátt [e-u]
En er þv bratt erindi þinv i hatt verra þa kenda ek at orð þin sannaðv skomm mina
ViðrLS544(1995) 21515ef sva illa verðr at þv fegriz vm rið ... En þv bregðr a hátt verra ok vendir þig til vandra verka
ViðrLS544(1995) 22828
● eftir ... hǽtti
Hin friða unnasta min. Sva ok eftir þeim hætti ero vit
Streng 1989eptir slikum hætte sem hon uattar
Landsl 87æftir hinum sama hætte mæler hín hælge ambrosius
SvR 94
● með/við (...) hǽtti
skal vandvirclega at grafa meþ hveriom hǽtte eþa af hveriom atburþ haɴ hever framet þat er haɴ telr sic gort hafa
HómÍsl²⁰(1993) 29v24meþ dasamlegom hǽtte
HómÍsl³⁶(1993) 59r10isaias. sagþe. meþ hveriom hę́ᴛe. coma mønde þetta firer heit
Jak¹Cod645 9528oc fann beinin sva meþ hætte, sem hann hafþi fyrir sagt
~ lat.sicut
TranslBarth 73657 Barth² 76614Siðan sem alldren læið framm ok æve mannanna þa vox list ok athygli ok smasmygli mannkynsens. með marskonar hætte
Menota: 17vb15 Streng 615með þessvm hætti do hann sem nu er sagt
Menota: 35ra34 Streng 16612oc freistaðe hans. með þessom hætte
Menota: 47ra7 BarlA 858at þiona. konongs. syni. með þeím hætti sem aðr þionaðezarðan
Menota: 50ra17 BarlA 915dyr klæðe með allzskonar hattom goʀ. gylltta vagna. oc kiærrur. með kononglegom bunaðe
BarlA 14234með þeim hætte sem salamon segir. i bok þeirri. er cantica canticorum heitir
~ lat.quemadmodum
JDamBarl 12438 Menota: 96rb3 BarlA 18230Þæss gatur þer mæð hværium hætte at burð hofin toku at lægia storma sína en um þat rœddur þer æcki mæð hværium hætte þau taca at ukyʀraz
Kgs 3531ívir bryniu goðan pannzara. gorvan mæð sama hætti sæm aðr var sagt
Kgs 6121Oc mæð hinum sama hætte bar til þiovonum á crossinom
Kgs 8936oc hogværðe mæðr þeím hætti reiði guðs
Kgs 9029viðr þæssom hætti var konong domr skipaðr firi aɴdværðu
Kgs 9812með þriðia hetti ma hann vera byscvp oc þat mvn hann *hellzt hliota
Mork 25110með þessom hętte geyzis Alexander ímot ovinom sinom
Alex 333hann vill sænda hann i villcinaland. at finna Osanctrix konong. mæð þæim hætte sem fyrr. sende hann osið frenda sinn. at hann biði dottor hans hanum til handa
Þiðrᴵ 5815þeir suara honum með sama hætti oc biðia hann vel kominn
Þiðrᴵᴵ 417sendi han riddara sina .xi. alluel buna til milias konungs oc lætr gera bref með þeima hætti. osangtrix konungr Villcina manna sendir queðiu konungi huna Milias enum rika
Þiðrᴵᴵ 7115með hueriom hætti komtu her. eða. huer scipan gerþiz eptir mina brot ferð um þinn hag
~ lat.quomodo
JDamBarl 1281 BarlB 22612⸢SEM [var. Meðr AM 230 fol “c”] þessom hætti voro þeir badir saman. Barlaam. oc Josaphat. samtengdir með goðum lutum. firir utan allt harc oc hegoma heimsins
~ lat.Sic enim
JDamBarl 1299 BarlB 2298mæðr þæima hǽtte
Thom¹ 5513meþ auðrum hǽtte
~ lat.in alia forma
6231 Thom¹ 6212með þessum ⸢hætte [var. hattom NKS 1642 4° “D”]
var. Hirð 43310: NKS 1642 4° “D”[var. + þat er þo mælt ... at þat se allt amvrligast er eigi er meþ þeim hætti sem skapat hevir verit fyrir avndverþo AM 68 fol “68”]
var. ÓH 18513: AM 68 fol “68”⸢med þeim hette [var. eftir þui Holm perg 35 4° “E”] sem fyr segir
RbHM (*1302)² 4623Þa spurdí gud annat sínní Peter ... Annt þu mer væl. Peter suarade ok hínum samum ordum, Ef þu annt mer væl þa gæt þu væl sauda mínna Ok en spurdí gud mædr hinum sama hætte Peter annt þu mer væl, Þa ræddezst Peter at grand nokot mẏndí hafwa funnizst j astsæmd hans vidr gud
SvR 629at eigí hafua þesser villzt aller mædr einum hætte, hælldr hafua þeír iammarga villi stigu genget sæm ...
SvR 205ef felag eða almenningr no᷎kkurs kꜹpstaðar borgar eða annarsstaðar. er j þesso brottligr. þa fellr hann þegar j forboð með sama hætti
DI II (*1326›AM 671) 58818þæir heldo handum saman ... med. þæim hætte at fyrnemder Vlfuer sælddi Þorære j Lidenne þretan auræ booll jerder
DN IX (1332) 1243Með þæim hætte skal konongr hertoga gera i hirð sinni
Hirð 39917⸢uið þui skilorði [var. med þeim hætti GKS 3270 4° “F”; var. med þvi moti AM 350 fol “G” etc.] sem vattar sættar skraa Suærris konongs oc Haralldar iarls
var. Hirð 40316: GKS 3270 4° “F”kristinrettr sa ... skall nu haldaz allra manna i millum. Sua ok með þeim hette sæm þa gek han
RbME (*1327) 15327⸢hueriom hætti [var. med huerium hætti Æv238XXI² 3205]
Æv238XXVII 32022Meðr svá greindum hætti tekr Rafn bóndi blezan, sækir heim á sinn búgarð
GBpD 5533sa hafdi ... ok spiot mikit i henði; ok for aa einn haat með sem hinn fyrri. Hann sa rida hinn þrida mann með slikvm hætti sem hina fyrri
StuᴵK 31117Asbiorn stoð upp ok suaraði erendi konungs með þessum hætti
ÓTᴵ 3216engi uissi með ⸢huerium hętti [var. hueriu motí AM 325 VIII 2 a 4° “C⁶”] þeir hefði i braut komiz
ÓTᴵᴵ 929þeir sem skutilsueinar ero skulo uera lutlausir af þessum lutum med þeim hætti sem þeir uaro uanir
Sættarg 47220hon fann eigi sidr þa list at uefa klædi medr ymissligum hætti
Stj¹ 4610Enn huerium hætti er hon hefir þat gort. þa ...
Stj¹ 15930medr þeima hætti
~ lat.hoc ordine
Vulg Gen 41,28 Stj¹ 2031Var hugr minn med godum hætti
Malc 44115þa greinir ⸢þessir hattr [var. með þessom hætti Thott 1275 fol “Gm”] firir yðr sem her fylgir
var. Landsl 810: Thott 1275 fol “Gm”skulu frændr hans þat fé honum aptr gjalda með sama hætti ok skilorði, sem þeir tóku
Jb 424með hverium hætti sem hann kemz at þui
StatPáll¹ 7066suikinn keisarinn a pascha daginn med þeim hætti. at þa er hann hafdi tekit corpus domini. þa var borit eitr i kalekinn ... ok þar af feck hann bana
Ann1005 3939Olafr ... let boda um Uikina kristin lo᷎g med sama hætti sem nordr j lande
ÓHFlat 5420Olafr konungr for um Raumariki ok allt med þuilikum hætti sem fyrr uar fra sagt
ÓHFlat 6532konungr svaraði með sama ⸢moti [var. hætti GKS 1005 fol “D²”] sem fyrr
var. ÓTᴵᴵ 2817: GKS 1005 fol “D²”enda helgaz o᷎ll messo þíonosta af þeim jnvm so᷎mvm .víj. anda gíptvm hvar er hvn er med rettvm hęttí fraᴍ fęrd
Mess¹238 114haullin tekr med ongum hætti
Thom² 29838Sua fremr hann ok embettid med fogrum hætti, at ollum var hugbot i
Thom² 32138leggr hann likam sinn undir þiꜳn ok þyngslir, fostur ok meinlæti med sua miklum hætti, at iafnuel leggr hann um hrid sialft alltaris embættid
Thom² 33918ef þeim profaz hann med nockurum hætti færr, skulu þeir ...
Thom² 3476latum (ed. iatum) uer þat oss med aungum hætti mislika
Thom² 43720med undarligum hętte
Ragn 1183uissi hon eigi med huerium hætti guddomligt ualld leiddi hana þar inn
Dugg681a 931þviat fyrsagder hertugar villdv med aungvm hætti upp gefazt
Adon 1451vil ek þat giarna, ok þo med þeim hætte, ef no᷎ckut kann þat til at bera ꜳ þinni æfi, at þier þicke iafnmikit sem mer þickir þetta, þꜳ skaltu mer þvi heita, at giora þꜳ med sama hætte, sem þu beidir mik nu
Gísl 2221ædik ma med þessum hætti verda
Mat 1354med sama hætti
MedMisc 10232med þeim hætti at skilia, at ...
Encᴵᴵ624 1845Uikingur spurde med huerium hætte skal ek ganga ꜳ holm uid Harek. Konungur suarar. Þu skalt eiga dottur mina med sæmiligum munde
ÞorstVík556(2025) 1118grallara einn med fornnum. hætti
i gammel stil? på gammel måde? DI III (*[1355]›Bps A II 1ˣ) 10210fiorar messubokur med fornnumm hætti
DI III (*[1355]›Bps A II 1ˣ) 10212Med sama hætte hafum ver oc skipat vm alla þa menn
~ lat.Eodem modo
1633 DN II (*1276›apogrˣ) 1428En ef mál reyniz með sama hætti sem fyrr. þá ...
Frostˣ 18329hann reist ǫrn á baki honum við þeima hætti. at hann ...
Hkrᴵˣ 14119Eyjólfr vill bera þik sǫkum, með þeim hætti, at þú hafir legit dóttur Ísólfs
LjósvLˣ 701með adrum hette en uattar i firir sagdo erfda tale
RbHM (*1302)³ˣ 5419hann ꜳ xj. sonu og er hver þeirra med sama hætte sem þeirra fader
Þiðrᴵˣ 35427
● vera í hátt (om udseende, fremtoning) se ud ⫽ (of appearance, outward aspect) look, look like
Erlingr var mio᷎g i hátt sem faðir hans
Mág¹A 747Hvernueg uar Þiðrekr konungr i hátt?
Mág¹A 295Hverninn var Gunnaʀ konungr i hátt?
Mág¹A 2911Hverso vorv þeir menn i hatt er þer drapvt i Thabor
~ lat.Quales
Vulg Judic 8,18 StjC 39617Hverso var sa maðr i hatt er yðr bavð þetta ęrendi
~ lat.Cuius figuraw et habitus
Vulg 4Reg 1,7 StjC 60627Huerr var Michael fyrir ser eðr huersu er hann i hátt
ÓTᴵᴵ 1529
● tvenni háttar
Cardemomum er tvenne hattar. eitt er særra, enn annat smærri
MedMisc 6514Costus er tvenne. hattar eitt er rautt ok beisktt ... annath er hvitt ok heitt ... ok obeiskt
MedMisc 667Centaurea er tvenni hattar meiri ok minne
MedMisc 6616
2) [á ! / til !] [um e-t] egenskab, natur, levemåde, vane, skik ⫽ nature, way of life, habit, custom
cf. def. 1
Hofsæmi er hátr alz lifs at (maðr) ælsci æcki of mioc
~ lat.modus
13324 Alk619 1336sannliga ma ec yðr þat segia at mer lizc þessi vera um fram mannlegan hatt. oc o᷎ðli
ÓTOdd 3135er þat engi hattr ... at setia menn nidr í v́ vigða molld vid litla yfir songva
(god) skik?, ordentlig opførsel? Eir544 55b19ok við þenna hatt villda ek bva alla mina lifdaga
denne situation vil jeg holde fast i?cf. lat. lat.llud semper retinere et nunquam perdere
23536 ViðrLS544(1995) 23514Berserkirnir ganga heim um kuelldit ok uoru moðir miok sem hattr er ⸢til [var. ÷ Eb447(2003)ˣ 13825] þeira manna er ei eru einhamir
EbWolf(2003) 13911Þeir ... heldu enum sama hætti um heimboð; skyldu sitt haust hvárir aðra heim sœkja
Laxd 16513er iorðin ok dyrín ok fuglarnir hofðu saman eðli í sumum lutum ok þo ulik at hætti
SnEW¹ 123þat var *opt hatr hans at settia a langar tavlor of mala-ferli sin, þviat maðrin var bædi vitr oc tvngv-miukr
StuᴵK 11718Þat var hattr So᷎mundar, at hann hafdi veizlv-dag hvern vetr Nicholas messo, ok bavd til ǫllv stormenni þar i sueit
StuᴵK 3432Þorleifr var þvi vanr sem mio᷎k var forn mennis hattr at sitia laungum uti ꜳ haugi einvm eigi langt fra bænvm
Hallfr61 6823þa enn heiðinn syndi hann rettlæti vm fram hatt aɴaʀa heiðinna manna
ÞorvVÓTᴵ 28217Þorir erkibyskvp spvrdi Gvdmvnd byskvp hvi sætti er hann vigði keɴi menn flærvm vigslvm seɴ enn eiɴi seɴ sem lꜹg segia ok hattr er a
GBpB(2018) 1308Sa er haattr ok uani keisaralighs ualldz ... at ...
Stj¹ 14Æn þat var hattur Ketilbiarnar þa ær hann var heima at hann hiellt niosnvm ofan til Bæiar
GullÞ 3832Martinus ... qvad þat eingan hatt, at einsetumenn hefdi conur hia ser
Martin³ 62419Aristologia holurt hun er þriggia hatta
MedMisc 575spurði, hvat hann ætti svá nauðsynligt at starfa, at hann geymði eigi hátta með ǫðrum mǫnnum
Gr 595Nu ef þetta mætti vera med nockurum lijkindum edur hætti. þá ...
KgsE 1839þetta horfir vænliga, að þú vilt mæla við mig, og er hjer undarligur háttur
Gautr²ˣ 522
● halda háttum [við e-n]
hvat er i þesso Haflidi, sagdi hon, at bera nv vapn helldr en fyr ertv vanr at gera, ok hallt þv hattvm þinvm
StuᴵR 2811huat uelldr vgledi þinne er þu gair uarla at hallda hattum vid oss
ÞorlJ 21017Gestr att jafnann litit ok drak, en hellt þo hattum vid adra menn
ÞJ 52Vémundr ... bað hann halda þꜳr nú háttum at boðinu
Reykdˣ 17719
● halda (fram) (upp) teknum hǽtti [til e-rs] [um e-t]
hann hellt tecnom hetti um rausn oc stormenzco
ÓH 6012heldr uppteknum hætti um kæti ok gleði við þá Hrólf konung
HG 5530halda teknom hette ... til var
RbEM (*1281-1282)¹ 3221mun ek sua gera a hueriu sumri meðan þu helldr teknum hætti vm beitina
EgM(2001) 1581eki mvn vm heillt groa med okr ef þu helldr teknvm hætti ⸢vm þann hlut [var. ÷ EbWolf(2003) 22514]
Eb445b(2003) 22415Þorvalldr ... eggiaði biskup at hann skylldi hallda ⸢fram vpp teknu efní [var. vppteknvm hętti Holm perg 1 fol “C²”]
var. ÞorvVÓTᴵ 28625: Holm perg 1 fol “C²”hun gaf sier ei miked at þessu, og hellt uppteknum hætte
SigrFrˣ 4914
● kunna (góðan/...) hátt [á e-u]
hofum ver iattat ... stad hins helga Olafs konongs oc Gutthormi ærkibiskupi ... at hafua sylfr slatto man þan sem þar kunni godan hatt a
DN III (*[c1220]›AM 309) 118syndiz þa bratt huersu ⸢goða stilling [var. godan hátt AM 53 fol “B”] hann kunni þegar ꜳ her stiorninni
var. ÓTᴵ 1083: AM 53 fol “B”þau uoru ꜳsamt iij uetur adr sꜳ tijmi kom at hanna þur‹f›ti ij kuenna hus ath leida. þꜳ fylgdu hennj þęr konur er ꜳ þuij kunnu beztan hatt
Hect 827hatt
~
Rafn 1830 6823 HG AM 152 fol 141va38skilja þikkjumst ek, at þú munt ekki jafna okkar í millum, því at ek kann ⸢lítinn hátt [var. lited vit AM 590 a 4°ˣ 9r14] á tafli
Mág² 2214leitar keisarinn vandliga eptir, ef hann wissi nockurn þann mann, er kynni hꜳtt ꜳ at dicta bref eda skrifa honum likt
MarD634ˣ 112127
3) mådehold ⫽ moderation
Agirni kan æigi ⸢hát [var. hof ne hatt Alk685 982]
~ lat.modum
9830 Alk619 991þa er honom er ængi hatr at haua. æigi værðr honom hóf at girnasc
~ lat.modus
12121 Alk619 1213með ꜹngum hætti ne stillingu
~ lat.sine modo
4929 Rómv595(2010) 496Hugr hans var ákafr í áhyggium heims þessa, ok ekki var honum at hætti gefit um líkamligar girndir
~ lat.ultra modum
MirMar1731 31027 MarB 7425Steinn svarar þar sem hendr þinar voro lengri enn at hætti oc eðli, þat syniz i þvi at langar muni verþa fyrir þinar tiltekior
ÞSHˣ 1729
4) versemål ⫽ (poetic) metre
Svmar hvern frekvm erni. her er hvern sett fyrir hvert, til þess at hendingar halldiz i drottkvęðvm hętti, ok ma her kalla beði stafs skipti ok samstǫfv
Gramm³748 656Tveɴ erv kyn þꜹ, er greina skaldskap allan ... Hver tveɴ? Bragi segir: Mal ok hættir
SnE 8516Hvat erv hættir skaldskapar? Þrent. Hverir? Setning, leyfi firirboðning
SnE 2131Hvat er setning hattaɴa? *Tvenn. Hver? Rett ok breýtt
SnE 2132Sv er ein tala, hversv margir hættir hafa fvɴiz i qveðskap hofvtskalda
SnE 2135Ǫɴvr stafa setning er sv, er fylgir setning hlioðs þes, er hátt gerir ok kveþandi
SnE 21417Þetta er drottqvæþr háttr. Með þeima hǽtti er flest ort, þat er vandat er
SnE 2158Her er skialfhent ... Þenna hatt faɴ fyrst Veili
SnE 23115Nv þo að kveðandin skylldí hann til at slita æína sam stǫfv i svndr ok gíǫra tvær vr. til þess at kveðandí halldiz í hættí þa rak hann þo æingí navðr til þess at skipta stǫfvnvm ok hafa e. fyrir i
Gramm¹ 2268þetta heiter stællt, ok er þat hinn fegrsti hꜳ̋ttr
Gramm⁴ 1375Þeir ortu badir saman Hꜳttalykil hinn forna ok letu vera v visur med hverium hætti
Orkn 20514‹hann var ok versificator svó fróðr með gátum ok ǫllum háttum (var. hlutum AM 395 folˣ “G”), at enginn meistari var hans líki› emend. Kirj 10020: AM 532 4° “D”
metrum? emend. KirjB 10020: AM 532 4°ˣ “D”
‖ (propr. comp.) :
Nv skal rita Torfeinarshátt ... Her er i fysta ok þriþia visv orði hattlavsa, en i ꜹðro ok fiorþa skothent ok riðhent
SnE 23822Nv er Egilshátr: ... Her er i fyrsta ok þriþia visv orði hattlavsa, en i ꜹðrv ok env fiorþa aðalhendingar ok riðhent
SnE 2397Nv er Braga hattr: ... Her er i fyrsta ok þriþia visv orði it siþarsta malsorð haft til hendingar, en misser þes orðz ens fyrra, er gera skildi skothending, en við þetta hendingar orð erv i ǫþro ok env fiorþa visv orþi hendingar ... en þesar hendingar, er standa i oðrv ok fiorþa visv orði, standa sem i Fleins hætti
SnE 23921
5) (gramm.) modus ⫽ (gramm.) mood
med bodligum he᷎tte
~ lat. in textuIMPERATIUO MODO
1567 GrammLat 1567med e᷎skiligum hætte
~ lat. in textuOPTATIUO MODO
15616 GrammLat 15617med samteingiligum he᷎tte
~ lat. in textuCONIUNCTIUO MODO
15716 GrammLat 15717
I. B. háttar (gen. sg. i forb. m. adj./pron.)
‖ (adjectiv.) al slags, al mulig ⫽ all kinds of, all manner of:
með allz hattar læika oc skemtan
StjC 44413hon eggiaði þik a ⸢allzhattar [var. allz-konar AM 229 I fol “Frag”] vhæfvr
StjC 60129ok leiddi sitt lif sva fram meðr allzhattar goðlifnaði
Mich 68235þjónaði guði nótt ok dag sem ein fátæk ambátt með allzháttar ölmusugjörðum
Æv⁴ 2121‹A›ðalsteinn konungr lét skíra Hakon ok kenna honum retta tru og goða siðu. ok allz hattar kurteisi
ÓTᴵ 172ok allz haattar þeim treom sem full uoru af frygd
Stj¹ 153Ualldimar ... lęrde hann at list ok kurteise ok herskrude ... ok allz hattar jþrott
ÓTFlat 898Hann ... þynnir likamann med allzhattar þro᷎ngving
VP 6451skipar konungr ok erckibyskup almenniligan fvnd i Einglandi allzhattar stettar lærdra ok leikmanna
Thom²y 49021mátti þar nú heyra alsháttar hljóðfæri, en ekki þótti Þorsteini af setníng slegit
ÞorstBm 18419Eg hefi misgert j allz hattar vanrækt minnar saluhialpar
DI VI (*[1479]›JS 308ˣ) 23917alls háttar stéttir sátu upp meðr keisaranum, byskupar, klaustramenn, kanokar, prestar, riddarar
KlmBˣ 14638Váru þá framborinn allsháttar herklæði
KlmBˣ 17334Svá mikil völ var þar á allsháttar herskrúða, sem eigi er auðvelt at telja
KlmBˣ 20321af þeiri gipt toku þeir iartegnir at gera allzhattar oc reisa menn af dauda
PhJˣ 73640
‖ (adverbial.) på enhver måde ⫽ in any way:
‖ (adjectiv.) anden slags, (en) anden art (af) ⫽ another type of, (a) different kind of:
medr ... grioti ok gimsteinum ⸢ok [var. meðr ǫllum AM 227 fol “B”] annars hattar steinum
Stj¹ 142Pichus er annars háttar fugl. þo at þeir beri likt nafn baðir
Stj¹ 817Ebreskir menn skyra þetta medr annars haattar skilningu
Stj¹ 2338hann uar af annars háttar ættum ok husi til konungs tekinn enn hinir fyrri konungar
Stj¹ 24622annars hattar menn
Theol AM 672 4°¹ 77v12enn j aunguum log odrum. edr annars hattar uokua skal barn skira. oc þui er onyt hraka skirn
DI II (*1345›AM 456) 8115
‖ (adverbial.) på (en) anden måde, anderledes ⫽ in another way, different:
● eins háttar (adjectiv.) en slags ⫽ a type of
murex. Hann er eins hattar skelfiskr i sudrhaufunum
Stj¹ 888kaullum uær einsháttar skelfiska kyn o᷎strur
Stj¹ 8814ek kenda þik þegar, er ek kom higat fyrir sakir eins hattar vinnu
~ lat.ego autem veniens ex occasione pro quodam opere hoc, cognovi te
VitPat 89932 VP 62721
● einskis háttar (adjectiv.) ubetydelig, ringe ⫽ insignificant, little
‖ (adjectiv.) ikke noget særligt, ubetydeligt ⫽ nothing special, insignificant:
‖ (adverbial.) på ingen måde ⫽ in no way:
at þvilic nyivng se ⸢engis [var. einskis Holm perg 1 4° “E”] hattar þolandi
~ lat.nec novæ adinventionis pondus debere superponi
PDamEpist 45124 MarS 21313at alldri mun hann verða krankr ne síukr. ok engis hattar særðr. þo at hann se sleginn
~
PS 62518 JJ SÁM 1 60va8hann mun ok uerda sua uel heill at alldri mun hann uerda krankr ne síukr ok eingishattar særdr þott hann se slegínn
~
PS 62518 JJ AM 764 4° 23r23
‖ (adjectiv.) hvad slags ⫽ what type of:
nv skal leggia o᷎sku i ho᷎fuð monnuᴍ a þessum degi oc minna oss a þat huershattar uer erum at uer erum dust eitt oc aska
Hóm655XI 5928skil ek eigi, hvers hatar maðr sia er
KonrA 684hon hafði eptir leitað, at hon skylldi vís ‹verða›, hvers hattar maðr hann vęri
KonrA 843þvi hefi ek visat fra mer o᷎llvm svæinvm i ymsa staði. at ęngi maðr skylldi vita með hvershattar boðskap ek *fer
StjC 4748●●● ⸢Hverss hattar maðr [var. Hvat manna AM 226 fol “A”] ærtv
StjC 4908Hann verdr miok ræddr, er hann heyrir þetta, ok veit eigi, hvers hattar er
Mar240a 80025æinsetumadr æinn sꜳ er [i]hugadi ... lijf ok werdlæika Thorlaks byskups huers hattar vera mundi
evt. adverbial. ÞBpC¹ 28814innan bordz voru volldugir menn ok foru mattuligir med hestum ok hvershattar hofslekt
VP 4759Hvers hattar asakan
VP 63035græddi og m‹ǫ›rg kynia mein þau er menn *vissu eigi hvors hättar voru
HrafnB²ˣ 77eingi madr kann skilia, huers hattar wll eda wefnadr er ꜳ þui helga klædi var
MarD634ˣ 117016hugsar hann, hvers háttar brögð hon hafði frammi
Æv⁶⁸ˣ 1844
‖ (adverbial.) hvordan ⫽ how:
● lítils háttar (adjectiv.) ubetydelig, uanselig, med ringe status ⫽ insignificant, unremarkable, of low status
brøðr .ii. litils hattar at bvrþom oc þo framqvemþar menn
Mork 513Þat er litils hattar er menn minir hafa tekit or riki Amalech
StjC 4577vil ek heldr vera gift ágætum konungi ... heldr en þeim, er lítilsháttar er
HG18 513Skopti bio i Crocs-firði oc atti v-megd mikla, enn fe litit, oc sialfr litils hattar
StuᴵK 7710þott ek hafí verít lítilshattar konvngr
Huldaᴵ 1658þu munt þickia litils hattar konungr ok miok ættleri ef þu þorir eigi at hallda sęmð þinni fyrir oðrum ho᷎fþingium
ÓTᴵᴵ 24521Þorolfr skialgr hafði sett fyrir eignir þær er þar voro litilshattar menn
RRÓT 31812hann kveðz vera brautingi einn litils hattar ok utlendr
ǪgmÓT 1316fatækis elldr ok ofn fær lettliga þat uel reinsat. sem litils háttar yfirgirnd ok liknsamligr syndalifnaðr hefir saurgat
Stj¹ 15635þo af Dan *uerði litils haattar ætt
Stj¹ 23316þeir voru lítilshattar at burdum en framkuæmdar menn þo miklir
HuldaHrokk 327ek em Nord madr eínn ⸢liti[l]shattar [var. litils verðr Mork 74]
HuldaHrokk 428ef smamenne og litils hattar hafa vid fenu tekit
MHFlat 2584Eigi samir ydr þat herra segir Þrandr ⸢þuiat hun er litils hattar hia ydr [var. ÷ Mork 12115]
MHFlat 32428Nockurir klerkar ofundado svo dyrliga krapta verda i suo litils hattar stad
MarD634ˣ 6932sem þessi brodir war miok sæmiliga tekinn af conuentunni ... þa segir annat hueruetna vti herfiligr ok litils hattar lydr
~ lat.a rudi plebecula
MirMar1731 42128 MarD634ˣ 81823er nú vel, at þú reynir þat í dag, hvárt Íslendingar eru svá linir ok lítilsháttar sem þér sǫgðuð í vetr
StuᴵᴵR11127ˣ 14812
‖ (adjectiv.) mangfoldig, mangeslags ⫽ diverse:
sua mo᷎rg sem þeirra kyn eru. sua margs háttar eru ok eigi siðr þeirra eitr
Stj¹ 9634gud lét þeirra land ok herud hinna egiptzku driugum alskipad uerda af þeim margsháttar uillidyrum. sem engin madr þordi moti renna ne tilræði ueita
Stj¹ 2735
‖ (adverbial.) på mange måder ⫽ in many ways:
● meir/meira/meiri háttar (adjectiv.) af større betydning, vigtigere ⫽ of greater importance, more important
þottu þeir allir myklu meira hattar menn siþann, er farit haufþu
Orkn325I 25914hvart er hann væri meiri hattar eða minna
Sv 8718ihuga vm hvers maɴz ręður. hvart er hann væri meira hattar eða minna
Sv 8718uer litillatr uið alla men huart sem þæir ero ⸢firir ser mæirri [var. meirihattar AM 304 fol “B”] eða minni
var. Hirð 4212: AM 304 fol “B”ec man sla með harðri raðningarsvipv allt þitt afkvęmi oc alla þina vndirmenn meira hattar sem minna
StjC 58317af oss ellrum monnum ok meirhꜳttar numit
JBpB(2003) 5725engi var ofund þeira I millum eða sundr þycki. engi ꜳ̋gángr eða þrættne. huer uilldi annan ser meira hꜳ̋ttar
JBpB(2003) 8710segir mer sva hugr vm at þit mvnit uerða af stundo meira hattar menn en nv ma likligt þickia
Hallfr61 912þotti hann þvi ⸢meír- [var. meíra GKS 1010 fol “Hr.”] -hattar sem hann hafði þar leingr verít
Huldaᴵᴵ 2663i meiri hattar kirkiu
StatJón350 18711Hefdir þu, son, sem ek baud þer, dvaliz .xl. daga i morkinni, þa mundir þu seed hafa meira hattar eitthvat
VP 63934vil eg at þier seigit at eg se lendz mannz son enn ecki meire hattar at ætt
SigTurn 20117var hann jafnan útanlands vel virðr af meira háttar mǫnnum sakar menntanar sinnar
BjH488ˣ 11114var hann jafnan útanlands vel virðr af ⸢meira háttar [var. mæire háttar AM 71 folˣ 63r25] mǫnnum sakar menntanar sinnar
BjH488ˣ 11114Gizurr var vel til Þorgils, ok þótti Þorgils meiri-háttar; skipaði honum it næsta sér
StuᴵᴵR11127ˣ 1379þóttiz Brynjólfr finna, at Þorgils var miklu meira háttar en alþjóð manna, vissi hann ok góð skil á ætt hans ok bauð þeim til vistar með sér, lagði ekki á *nema aufúsu
StuᴵᴵR11127ˣ 13830
● mest/mests háttar (adjectiv.) af største betydning, vigtigste ⫽ of the greatest importance, most important
skal konongr kalla til sin ... þa .ij. sem ⸢sꝍmelegazter [var. mesthattar AM 304 fol “B”] ero innan hirðar
var. Hirð 40621: AM 304 fol “B”at hann þykki einn verit hafa mestháttar maðr jafnborinna manna í fornum sið
ǪrvS 1971bauð til ǫllum búǫndum, þeim er mestháttar váru í Eyjafirði
Glúm 6715mestháttar maðr í því héraði
GBpD 323Giszuʀ byskup hefir uerit mesthꜳttar maðr ok algiorfuaðzst‹r› her ꜳ Islandi
JBpB(2003) 773hafande hiꜳ ser alla þa menn er mesthattar voru ꜳ staðnum
JBpB(2003) 9630‹Þ›At er mal manna at Erlingr hafi verit mest hattar maðr í Noregi þeira er eigi baru tignar nafn
ÓTᴵᴵ 32919huer er mestz haattar ok fræguz lo᷎nd liggia i séér huerium haalfum heimsins
Stj¹ 6728Ein af þeim (eyjum) heitir Delos. su sem i midiu er ok mestz haattar af þeim
Stj¹ 8631Man þer þa miklu liettara falla. þo at þeir dæmi at eins um hin minni malin. enn hin se til þin lagit ok rekin. sem einna stærst ok mestháttar eru
Stj¹ 29830af þeim spamonnum sem mesthꜳttar reiknastzt
Enc AM 764 4° 9v41hun var mest hattar borg i allri Licia
~
HMSᴵᴵ 761 Nik Holm perg 16 4° 15r4hann er nv ⸢mestr ok go᷎fgaztr [var. gofgazstr ok mesthattar Holm perg 1 fol “C²”] lendra manna
var. ÓTᴵᴵ 3452: Holm perg 1 fol “C²”giorir drottningin bod um allt rikit til allra mest hattar manna bædi af kirkiunne ok curia
MarE 42429uar þa uigdur til biskups ꜳ Holum Audun ravdr. var hann mest hattar af kors brædrum ok uar leingi fe hirdir kong Hakonar j Þrand heime
LBpB 6524á nasir þeim cardinalis sem næstr sat páfanum ok mestháttar var
Æv⁸⁸624 26910á nasir þeim cardinalis sem næstr sat páfanum ok ⸢mestháttar var [var. ÷ AM 657 a-b 4°]
Æv⁸⁸624 26910hann uar mest hattar af cardinalibus
LBpA 715þa er þeir eru frummvaxta, fara þeir land af landi ok þikia þar mesthattar sem þa koma þeir
Hrafnkˣ 526allir ríkisins mestháttar menn risu snarpliga móti sinni sáluhjálp meðr öllu fyrirlítandi hans kenning
KlmBˣ 12732Var mest háttar maðr af þeim Milon hertogi
KlmBˣ 14816ef þat gerist, skal ek ykkr mest háttar setja allra minna höfðingja
KlmBˣ 19327hann var allra þeirra mest háttar
KlmBˣ 2073segiandi ... at mest hattar likneski wæri i hinne mestu kirkiu
MarD634ˣ 6934hann var ⸢mests [var. mest GKS 1005 fol “F”] háttar þeira manna, er váru þar með Sveini
Orknˣ 2957
‖ (adjectiv.) betydningsfuld, anselig, vigtig ⫽ significant, considerable, important:
þessi maðr man vera mikils hattar oc dasamlegrar naturu
ÓTOdd 3130Uist er sia maðr scapstorr oc mun vera mikilshattar maðr er honom þotti eigi þurfa orð vm at hava
BrandMork 19428riddarar oc aðrer mikels hattar mænn
~ lat.cæterique potentes
3933 Thom¹ 3918fara marger mikils hattar mænn optlega millem Hæinreks konungs ok Thomas ærkibyskups
Thom¹ 653tvæir trygger mænn mikils hattar hofþingiar
Thom¹ 11413sua mikils hattar manne
~ lat.tantæ excellentiæ
25135´4 Thom¹ 25115margir varv með konvngi þeir menn mikils hattar er baðv fyri þeim
Skáld 44631hon mælti ... þykki mér ráð þetta ekki svá mikils háttar sem þér hétuð mér
NjR 3120þit eruð mikils háttar menn báðir
NjR 435eru þeir svá mikils háttar menn, at þar mun ... mikit eptirmál
NjR1908 26727sua mikils hattar rettr
RbHM (*1311)¹ 9020ec em æigi sva mikils hattar af mer sialfri at ec mega þar fyrir samvirðaz þinvm ambattvm
StjC 42232Þv ert mikils hattar maðr vm marga lvti
~ lat.eius grandis auctoritatis
Vulg 3Reg 21,7 StjC 60030voro þa með honum Margir ⸢mikils hatar [var. lendir Sv 8936] menn
SvEirsp 33325Hvggivm at ok, bræðr, hverssv mikils hattar þat er orðit, er frægð þessa ens helga manz hefvir flogið ok flvzt vm aull lavnd
Ant 12010þótti vera mikils háttar maðr
Laxd 2186Einn gofvgr madr ok audigr atti mikils hattar kono
Mar240i 11773Nokkvr maðr var storliga mikils hattar bæði kyngofvgr ok veralldligvm ꜹðæfvm fvllrikr
Mar655XXXII 5793eru þeir svá mikils háttar menn ... at þar mun svá mikit eptirmál verða
NjM 29416mikilshattar maðr af veralldar metnaði. auðigr ok ættstórr
ÞBpB 24812bar fvrir hinn sæla Iohannem mickilshattar vitran
JBpB(2003) 6213hann var mikilshattar maðr ȷ́ allri atgerví ok raðvm
Huldaᴵ 10319Erþv míkilshattarmaðr ... þott ek hafí verít lítilshattar konvngr þa ...
Huldaᴵ 1656bio i skaga firði no᷎ckurr mikils hattar maðr ok miok griᴍr
SvaðaÓT 1786Klaufi var mikils hattar maðr
ÞorvVÓTᴵ 2921Klaufi var ⸢mikils hattar maðr [var. hofdingi Kristniˣ 12812]
ÞorvVÓTᴵ 2921nema þau se sva mikils háttar menn. skynsamir ok merkiligir. at engin grunsemd meghi ꜳ vera. at nockurir menn megi tálma þetta samband edr brudkaup
StatEi³ 6299For þa mikill partr af Judum heim ... meðr þeim mikils hattar kennimanni sem Jesus het
~ lat.sub Jesu magno sacerdote
DurRat 44239 Stj¹ 505þat land hefir i sér mikla nægð af storum skogum ok mikils hattar dyrum
Stj¹ 802Gerdiz hann medr guds blezan ok uilia einn mikils háttar madr
~ lat.locupletatus est homo
Vulg Gen 26,13 Stj¹ 1631ein hustru mikilshattar gecc ut af einne kirkiu ok ætlade til herbergia sinna
Ann764 22826hann var michilshattar madr
AnnL 26634var hann michilshattar klerkr ok stadit leinge utlendiss j Bononia ok Paris ad studium
AnnL 26731selia mikils hattar menn sina sonu honum til læringar
Mar240a 43918mikils hattar madr sꜳ er Gudmundr gris hiet
ÞBpC¹ 29324Gerir hann ok æigi sidr nockura mikils hattar menn af leikualldinu
Thom² 36312Enn slik framferd i kristni guds heyrir ꜳ eingan ueg sua mikilshattar personu
Thom² 3687Ecki man ek mik mikils hattar gert hafa
~ lat.Nihil ... magnum
42628 VP 4269Firiʀ þessum stad Ciuile var einn mikils hattar fru
BevB(2001) 2579her erv komnir menn margir mikils hattar af Noregi
HuldaHrokk 1127hann uar fostri signyiar. ok mikils hattar madur. skiotlatur. ok skyníugr um flest
Harð 1219kongr iatadi þuij blidliga. og let bod gera wm sitt riki kallandi þangath konga iarla og hertuga og alla hinna mesu mikils hattar menn wm allt Tyrkland
Hect 8410þu ert micilshattar ho᷎fdingi
~
Rafn 1830 597 HG AM 152 fol 140rb9ein mikils hattar hustru j bynum
LBpA 227þesse köngur Maximilianus var so mikill og megtugur, rijkur og raadvandur marg vitur og mikilz haattar, ad honum þötti lijtilz vert vmm alla könga adra j verølldinne
DínDrˣ 1115ij. konur mikils hattar aufunndudu hana
JBpC(2003)ˣ 1345fyrr sagdr klerkr war ecki miok rikr eda ⸢mikils hattar [var. af mikils hattar ætt Holm perg 1 4° “E”]
MarD634ˣ 77116Einn mikils hattar riddari
~ lat.Qvidam miles nobilis
SpecH 260b49 (VII 107) MarD634ˣ 88030sællifir menn ok mikils hattar personar
~ lat.teneras et delicatas personas
HFars 178041 MarD635ˣ 66012Einn mikils hattar madr ok wolldugr herra
~ lat.Quidam ... nobilis Heros
SpecH 254a58 (VII 91) MarD635ˣ 11074[var. + hun var mikilz hattar kona AM 380 4°ˣ “C³”, etc.]
var. ÞBpA 1851: AM 380 4°ˣ “C³”Grymur hiet einn bondi mikils hättar og vel fyar eigandi
ÞBpC³ˣ 1215Þórðr er mikils háttar maðr ... en Þorkell er lítilmenni ok heimskr
Þórð²ˣ 17511
‖ (adverbial.) af stor betydning, vigtigt ⫽ of great importance, important:
þotti ollum mikils hattar. huersu iarl gerði við þenna mann
Finnb 439Sua mikils hattar geriz her af, at ꜹll þau volld ok forrædi, sem fyrr hafdi hon, tekr hon aptr vndir sik
Mar233 5264
● minna/minni háttar (adjectiv.) af mindre betydning ⫽ of lesser importance
Nv er þat vist, segir en ellri Þora, at þat er aquedit, er minna hatar er enn forlavg manna
StuᴵK 2497er sv ofriðari. ok at o᷎llu minna hattar sem vera ætti
ÓTᴵ 1775J hueriu ertu honum eðr ollum þeim minna hattar madr
Stj¹ 1436minna háttar er ek ollum þeim sannindum ok miskunnsemðum. sem þu fylldir ok fram komt med *fǫðurfeðr minum Abraham
Stj¹ 18317ok þar medr hinir minni hattar kennimenn
Stj¹ 29918woru skiput ok hueruetna herbergi af minna hattar folki en allar haller woru af herrum ok hofdingium ok odru uilldis folki alskipat
Rém 36530Þætti mer *betra helldvr at fa minna hattar mann ok niota hans leingi
Mág¹B 236at þessar pinur halldiz af þeirra ⸢vndirprestum [var. vndirmonnum minne hattar prestum AM 456 12° “H”]
var. StatEi¹351a 2477: AM 456 12° “H”þott eg sie med minni nafnbót enn þeir brædur hennar, þá þikist eg þo ecki minne ⸢*hattar [ÍB 65 4°ˣ “a”, etc.; non emend. mattar]
emend. FriðAˣ 49: ÍB 65 4°ˣ “a”
● minnst háttar (adjectiv.) af mindst betydning, uanseligst ⫽ of least importance, insignificant
ero þvi minir frendr minnz hattar oc siðarzt i ættartǫlo Beniamin
StjC 44313Þórir kvaz minstháttar af þeim
Vatnˣ 8318
‖ (adjectiv.) en el. anden slags ⫽ some kind of:
þvílíkt, sem hún gleypti hár eðr nokkurs háttar strá
GBpD 17311eigi erfidi ne ⸢nockurs [var. nǫkkur AM 227 fol 6ra9] háttar krankleiki
Stj¹ 212sa er at þui verðr logliga profuaðr at hann hafi nockurs hattar samkeypi eða skilmꜳla inn leitt wið þa sem hann hefir gort sacramenta
StatPáll² 71128
‖ (adverbial.) på en el. anden måde, på nogen måde ⫽ in some way:
þat allt ... sem undir þeim hinum einlitum elz ... fleckott eðr ⸢nockurs konar [var. nǫkkurs haattar AM 227 fol “B”] mislitt
var. Stj¹ 17714: AM 227 fol “B”at hann viki meðr engu moti sinni syn eðr blundskaki nǫkkurs haattar moti solargeislanum
Stj¹ 8120atti Jacob eptir fyrr so᷎gðum skilmala allt þat sem fleckutt fæddiz edr no᷎ckurs háttar mislitt
Stj¹ 17815kvað henni eigi hlýða mundu nema um batnaði nokkurs háttar
StjǫrnODrˣ 10721hann bað lið‹s› lærða menn, at biðja skyldi fyrir þeim til guðs, ok þess, at mál þessi lykiz með góðu ok svá yrði nǫkkurs háttar, sem (ed. som) bezt gegndi ǫllum landsbúendum
StuᴵR440ˣ 3311
2) (adjectiv.) af nogen betydning ⫽ of some importance
‖ (adjectiv.) af den beskaffenhed, den slags, en sådan ⫽ that kind of, such (a):
Af þess hattar ahyggiom møðiz hugr Darij
Alex 5732þess hattar smiðe heitir piramis á latino
Alex 6217þo at þess hattar (klaustra)manni væiti tilræþi
ÁKr 268Þess bið ek yðr meðr, at þer þolet ok samþycket, at ek sæte þæim þess hattar pinu fyri, sem kirkiunnar log vatta þæim under at standa
Thom¹ 2088Philistim hæyra hvert lof Gyðingar væita Saul konvngi vm allt Gyðingaland með lvðra þyt oc þesshattar kalli
StjC 4508segiandi sitt ęrenndi með þesshattar bęnarorðvm
StjC 60712Sendv þeir þesshattar bref oc boðskap i mot brefvm Hieu
StjC 62813hafði ‹hann› ok sva dasamliga þesshattar giof avðlazt af sialfvm gvði
~ lat.hujusmodi
VitAnt 15620 Ant 9827þessattar trv ok skynsemð, sem þer fylgit
Ant 10519En þesshattar likami villdv þeir eigi i iorð grafva
Ant 1178En i þess hattar brǫgðum blekkiazt heiðingiar eigi litt
Mich 69536þa‹r› bygðu þa þesshꜳttar þíoðer sem ekkí erfiðaðu
SnEW¹ 65sem ván er í þessháttar tilfellum
GBpD 2028þótt þess háttar efni dragist í langmæli
GBpD 11716hefir nafn af þess háttar einni borg edr þorpi sem Garama heitir
Stj¹ 968at hon hafði þers háttar likneski
Stj¹ 17832af ⸢þess hattar [var. þessattar AM 232 fol 110rb25] rotum renna upp hædiligar hugrenningar
var. VP 3516 → VP AM 232 fol 110rb25er firirboðit o᷎llum prestum ok serhuerium þessháttar menn wið no᷎ckurn eða no᷎ckura saman at vigia ‹ok› þuilik bruðlaup at sitia
StatEi³351 63213ef þeir dirfaz at dæma epter þess hattar skipanum
StatJón 18220at þes hattar misgerð oc syndar auke forðizst þui heldir
StatPáll³ 7541alldri heyrdu þeir a sína daga þess hattar hliod fyrr med suo sætum son
ÓH1005 7526gnogu mart vita þess hattar menn sem hon er
OStór 5261þuilik ok þesshattar messuklæde merkia þa hinu styrku uon er mer hlifir
ÓTFlat 51335Er þat ok alsida midil þess hattar manna, ef þeir hafa til tæripeninga, at þann tima sem þeir buaz i sitt fostrland heim uenda, kaupa þeir giarna skolabækr, at þeir megi hallda med fullu þat gott, er þeir skildu
Thom² 30227Ok margir adrir godir menn renna til hafnarinnar, stydia skipid i lendingunne, falla fram ok fagna sinum fedr med tarum ok þess hattar ordum: Blezadr ser þu kominn, fadir fatækra ok faudrlausra
Thom² 42718ek skal ganga j yduarn grasgard ok skal ek taka þessattar gro᷎ss
BevB(2001) 15914huersu meistarinn talar af þess hattar efni
MarE 68532nu ser Sigurdur at eigi fær hann þenna jarls sonn yfir komit med þess hattar leik
SigÞǫgl 21410þeir sendu sijna menn j allar alffur landzins, huar sem kaupmenn kunnu ad koma, þess hättar hlute aff þeim ad kaupa
DínDrˣ 111sueinn nockur tok þess hattar fotar mein ad verk sló j kalfann so ad holldid fvnadi
ÞBpC³ˣ 35220Þorbiorn ... brendi þann mann sem med sama hætte var til lækningar, med þess hattar atferd, ad hann lagdi ä kvidinn þad jarn sem bora var ä
ÞBpC³ˣ 3567
‖ (adverbial.) på den måde, således ⫽ in that way, thus:
Merkti þess haattar þeirra no᷎ckleiki andarinnar skirleik
Stj¹ 3430hann þidnar ok hitnar sua þann tima nætr sem kalldaz er. at þa er engi uán. at þess háttar megi menn honum nærri koma
Stj¹ 9614ef nockurr yrdi sua diarfr. at þers haatar kęmi nær hans konu. þa skylldi honum dráp ok dauði sialfdæmðr uera
Stj¹ 16231Engan tima kom hann þers haattar vid hana
Stj¹ 1986Iarll ... kuad þa annat-huort fara þess hattar, at þeir feingi sier sialfer allt, þat er *þeir þurfu at hafa, eda fara huergi ella
Jvs510 339kan her ænghin mader þesshaattar fa. aat sua bunu. þat nokorom godom manne se gefuande
DN VIII (*[1340]›apogrˣ) 14831
II. (y. isl.)
Form.: hattar (147); hætti (66); háttar (56); hatt (43); hátt (29); hætte (24); hattr (23); hattum (12); haattar (11); háttum (10); háttr (9); hættir (7); hattu (6); hattom (6); hętti (4); hꜳttar (4); hette (4); hattur (4); haatt (4); hǽtte (4); hatar (4); hattvm (3); háttu (3); hättar (3); hꜳtt (3); attar (3); hátr (2); hóttr (2); hættí (2); hetti (2); hatr (2); háátt (2); hatta (2); hꜳ̋ttr (2); hattv (2); he᷎tte (2); hat (2); hętte (2); háttur (1); hǽtter (1); hę́tte (1); haat (1); haatar (1); hǫttr (1); hattʀ (1); hattaɴa (1); hꜳ̋ttar (1); hétte (1); ha̋tt (1); hęttí (1); hát (1); hꜵ́ttom (1); hę́ᴛe (1); hꜳtt (1); háttom (1); hátta (1); hättum (1); hatto (1); hótt (1); hǫ́ttr (1); haattr (1); háttvm (1); hꜳ̈ttar (1); ha᷎tt (1); hááttum (1);
Comp.: á·lags- (2), al·þýðu- (2), ástar- (1), bragar- (2), dóma- (1), drápu- (1), draugs- (1), ein·setu·manna- (1), flagða- (1), fleins- (1), fram·ferðar- (1), fyrnsku- (1), her·manna- (2), hvers·dags- (3), hý·býla- (9), iðranar- (1), karla- (1), klǽðnaðar- (1), konungs- (1), kviðu- (1), kvǽða- (1), kvǽðis- (1), lands- (1), leikara- (1), letrs- (2), lífs- (1), litar- (1), ljóða- (2), ljóðs- (1), lǽkna- (1), máls- (31), mann·dóms- (1), messu- (3), munka- (2), náttúru- (1), ó- (4), orðs- (1), orðs·kviðu- (1), pínsla- (1), plǫtu- (1), ref·hvarfa- (1), rits- (4), sendi·manna- (1), skáld·skapar- (2), spá·manns- (1), staf·karla- (1), sǫgu- (1), sǫngs- (1), trolls- (1), veiði·manna- (1), verk- (1), verks- (5), víkinga- (1), þjófa- (1)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill; Suppl4 hǫ́ttr; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP -ǫ́-; Med -a-; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl; WPA _;
Litt.: Bandle 1956 [BA 17] 242; Boer 1927 [ANF 43] 262ff; Bugge 1888 [PBB 13] 200; Hamre 1960 [KLNM 5] 657; Holtsmark 1958 [KLNM 3] 476; Holtsmark 1961 [KLNM 6] 243; Kreutzer 1977 216-218; Lie 1958 [KLNM 3] 336; Magnús Stefánsson 2000 78, 204; Mogk 1889 [PBB 14] 87; Nygaard 1917 25
Genre. (expected): religious works [rel]: 206 (141); historical works [his]: 77 (92); contemporary sagas [bis]: 52 (39); legal works [jur]: 49 (50); romances [rom]: 46 (55); family sagas [isl]: 45 (64); legendary sagas [fas]: 20 (22); þættir [tot]: 16 (12); charters [dip]: 15 (41); learned works [div]: 14 (16); unclassified [ ]: 3 (2);
ER (red.) — January 2011
TW (eng. def.) — February 2024
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
harri - haukland
háss - hefna
hár - hávi
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
ODS: drotkvædet (dróttkvæðr(háttr), dróttkvætt)