2grǿnn adj. [superl. grǿnastr/grǿnstr]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
I.
1) [at e-u] grøn
var sú hin auma (sála) grǿn sem graslaucr
●ViðrLaug619 2807Nu ma þat undarlect calla þviat su myrr er i þeire mǫrko sem allzkyns er reɴ viðar vǫxtr. oc sacar þat ecki maðan þat er grnt oc i vexte en þegar er þat er hǫggvit oc þat tecr at reyrna oc er þat þa castað i myrena þa snysc þat til steins natvrv
KgsFrgα 13340En þessi hinn auðgi maðr hafði sua um sec buet at alnar viðan garð *undir borgar turnenom hafðe hann lateð gærða hovan grœns malmara grioz vegg mikinn
~ fr.De vert marbre fu li muralz
LaisMar 1213 Menota: 18vb18 Streng 1814●●● kyrtil mattu oc hafa mæð brunaðum lit eða mæð grœnum eða rauðum oc þo goð klæðe oc sœmilegh en linklæðe þin þa skalltu lata gera af goðu leræpti oc þo litil æfní í
Kgs 4537sva sæm grœnnt tre bar þat alldin er þu vannt nu sigr mæðr sva skal þurt tre bæra þat alldin eʀ þinn sigr skal tynazt mæðr
Kgs 821Gręnar ekrur oc þyrnafvll iorð taka nu kveina vm þat er vercføre scolo hvilld taka
Alex 5133gefr (hon) honum merci af silki halft grœntt en halft rautt
Þiðrᴵᴵ 1789þu mat sia grœnt landtialld oc af upp með stonginni æinn mikill silfr knappr
Þiðrᴵᴵ 23416er þetta eð grœna svmar fagrt
Þiðrᴵᴵ 29715ek gef yðr kyrtils-klæðin bæði grøn oc rꜹð ef þer roit vel
Sv 1652●●● vm haustet er hann grꝍn sem sior
EncHauksb 15125gimstęiɴ, er smaragdvs heitir, ok sigrar með siɴi fegrd allan bloma grasa, þeirra er grenst erv ok fegrst
KonrA 7837man þar vpp hefiaz vegr gro᷎nn
KrossOrigA 36at alldri siðan vox þar gro᷎nt gras er vit gengum
KrossOrigA 310var slettr vaullr oc gręnn i dalnum
Mág¹A 3029●●● Hann er sva agætr ... sem hinn fegrsti kvistr nyrvnninn vpp af algræno alldintre
StjC 5096Har segir: Vpp skytr iorþvɴi þa or sænvm ok er þá græn ok fꜹgr
SnE 7514Gríꝍn (!) eppli af cipresso
Med696I 829liɢɢr sꜳrligr siukleikr i golu. sua at þar rann or grænn lo᷎gr
Gyð(1995) 1566Hann var i halflitum kyrtli, ravðum ok gre᷎num, ok hafðe kastað yfir sik savlu-vað, ok voro saman savmaðir iaðrarnir
StuᴵᴵK 12511hann ... stoð undir tiallde i stufunne. Prest-Ioan sa, at gre᷎nt kyrtils blað kom undan tialldino
StuᴵᴵK 21220hann var i gre᷎num kyrtle
StuᴵᴵK 23722sua ferr hann i herínum sem leo þa er hann sierr huar villi gelltir fara er þeir ero feitir oc katir oc vgga ecki ad sier oc treystaz grænum grosvm. en leon aurdgar hofudit oc þystir til blodsins
TrójS 14327j yfirklædum sinum ꜹllum skolo prestar einlitt hafa allzkyns. utan æigi gult eda grænt. rautt edr ro᷎ndott
StatEi² 5328io᷎rdin bar þegar grænt gras meðr hinn bezta bloma
~ lat.herbam virentem
Vulg Gen 1,12 Stj¹ 1422þar þrytr alldri grænt gras edr lauf aa uidum
Stj¹ 6915●●● hann tok gręna uo᷎ndu af popleris
~ lat.virgas virides populeas
HistSchol 817 Stj¹ 17731Er saa ok einkannliga i fyrstu medr hinum grænazta frykt ok auexti uegsamandi
Stj¹ 2837jtem ein grøn silki mottul meder norrønum gullodum
DN IV (1366) 3524grøn mottul nyskoren ok vsaumader
DN IV (1366) 35211eptir leitandi ef þeir hefdi faul nockur. grên clenodia j kryddum eda spizum
DínDr 433tolf pilarar stodu upp j midiu þersu herbergi med ymisligum litum raudum ok gulum blam ok grênum suortum ok huitum
DínDr 9221skylanndi mer fra siafar gannginum ... þar til er hann leiddi mik a græna io᷎rd
~
HMSᴵᴵ 1338 Nik Holm perg 16 4° 46v4þar vard grænn vollr, er hann var veginn
Orkn 1194maðr ríðr ... í kápu grœnni
Reykd 2331fylkia a grænvm uelli lidinu
Adon Holm perg 7 fol 66rb33●●● Stappar madur alee vid grænan lo᷎g af kali ... þat leysir maga
MedMisc 5813af þessu grase medan þat er græntt
MedMisc 6319Dreckur madur gronan log af honum þat er gott uid kuerck þrota
MedMisc 8126Dreckur madur grœnar roser stappadar med hunang. þat er gott vid myklum hita
MedMisc 8724Pors grion (ɔ: grǿn, cf. ed. note)
MedMisc 11924Prestar skulu eigi bera raud klædi gul eda græn eda half skipt. eda rend utan j uosi
DI II (*[1269]›AM 456) 253með algrœnum grösum
Blómstr523ˣ 5415●●● Hann bra suerdinu, og var þad grænnt ad lit, enn brunnt med eggiunum
Fljˣ 1815ef á fellir iörð manns. þá scal mæla frá grꝍnu grasi
Frostˣ 24223þar var þa jordin er Rafn var hauɢveɴ eɴ vmm sumared eptter var þar grænn vollur
HrafnAˣ 2355sverð bitrlig grœn at líta af snarpri herðu
KlmBˣ 17336●●● sverðin váru grœn af stáli sem gras
KlmBˣ 1933er haugr hans iamnan grænn vetr og sumar
LdnHb105ˣ 2714er haugr hans ꜳvallt græɴ vetr ok sumar
LdnStˣ 14912fiorir pilarar grænir at lit
~ lat.columnæ ... virides
MirMar1731 3466 MarD635ˣ 103220Fyrir jól lét Gróa gera Þorgilsi grænan kyrtil af nýju klæði, en hann gaf Sámi blán kyrtil
StuᴵᴵR11127ˣ 13732*Þorgils fekk kyrtil grænan, en Þórðr treyju
StuᴵᴵR11127ˣ 1604þar eru landskostir miklu betri. Ingimundr svarar: þá er hóf at, ok væntum enn, at nokkut ⸢grænt [var. gott AM 396 folˣ “D”] mun fyrir liggja
mul. i betydningen ngt bedre, cf. def. 3 & Fr; cf. Einar Ól. Sveinsson 1939 [ÍF 8] 41 note 1 Vatnˣ 3511
● grǿnn sem gras
Sinntram hæuir marc a sinum vapnum a þa leið at hans skiolldr oc oll hærnæskia er grœn sem gras
Þiðrᴵ 3356grænn sem gras
Þiðrᴵᴵ 2398þer syndizst j suefnni kross standa a io᷎rdunni mikill ok grænn sem gras
RauðFlat 29820léku þeir svá við vára menn undir höfuðmerkinu með sverðum sínum, at öll váru svá grœn sem hit grœnasta gras
KlmA 30420hjálmr þinn er grœnn sem gras, gerr af inu bezta stáli ok settr gimsteinum
KlmA 3118
● grǿn torfa
þa menn er nu talda ec. scal grava i flꝍðar male. þar sem særr mꝍtesc oc grꝍn torva
GulKrᴵ 1334Nu scal hann skera a diupi. oc bera eigi up a grꝍna torvo
Gulᴵ 5915skal grafa i flꝍðar mal þær sem mꝍtez sær oc grꝍr (sic ms.; fejl for grꝍn, cf. ed. note) torfa
SvKr 43111skall þessa men grafa i flœdar male þar sem mœttiz sior oc grœn torfa
BorgKrNᴵᴵ 29626
2)
● spǽnskt grǿnt spanskgrønt
3*) ?giftiggrøn
4) frisk, fersk
vpp runnu .ííj. teinungar ór mvnni Adams. ok stoðu með gro᷎nu blómi bæði vetr ok sumar
KrossOrigA 810●●● hon scvnndaði oc drap vxann oc bio grænt kiot til fæðo
StjC 4937þetta sals er gott ... vid gꜳs grion flesk ok nauta kiot
~ da.grønt flæsk
HarpK 1973 Mat 1334Malurt er god vid grœn sar
MedMisc 549verdur hun ok stoppud vid græntt smior. ok logd firir mys. þa deyia þar af
cf. “fresh butter”, Larsen 1931 156 (transl.); grønt smør ɔ: muggent? MedMisc 7119●●● Stappar madur reykelsi. ok temprar vid edik. ok kvodo. ok miolk. þat heilsar græn sꜳr
MedMisc 922
● grǿnn fiskr
konongs menn roa a sio með strandvorpo (!) at fa grœna fiska til konongs borðs
Þiðrᴵ 839Laxa nya oc sva aðra ⸢nyia [var. grꝍna AM 78 4° “Be”, etc.] fiska oc ostrur. þat scal kaupa a batom eða a bryggium ef uil. en eigi flytia i buðir til mangs
var. Bl 2635: AM 78 4° “Be”[var. Huar sælia skal grꝍna fiska AM 31 8° “Xa”]
cap.
var. Bl 2634: AM 31 8° “Xa”Herra Guðmundr lofar guð fyrir, ok segir svá: nú megu vér hafa grænan fisk í dag, en draga skulu þér optarr
GBpD 14432nv skvlv vær hafa j dag græna fiska⟨.⟩ Faret til enn ok it þridia siɴ⟨.⟩ god er gvds þreɴing
GBpB(2018) 19211Hans menn róa ꜳ sió einn dag ath fꜳ græna fiska til kongs bordz
Þiðrᴵˣ 838
5) god, tjenlig
● grǿnni/grǿnstr den bedre/bedste mulighed
Sua fremi er vpp komit. at sa mun nu ⸢grænstr at segia satt [var. hinn greiðasti at segja svá sem er AM 510 4° “B”]
Finnb 1211flyt mik aptr til eyiar minnar. ok mun sa grenstr
Finnb 3122þeir leitaðu brott síðan þeir sá engan ⸢annan [var. sinn kost AM 531 4°ˣ “b”] grœnna
KlmBˣ 21228
6*) ?
II. (y. no.)
Form.: grœn (7); grænn (6); grænt (6); græna (4); grænan (4); græn (3); grøn (3); grꝍna (3); gre᷎num (2); grœna (2); grœnum (2); græntt (2); grꝍn (2); grion (2); grænir (1); Gríꝍn (1); gronan (1); grǿn (1); gręnn (1); grœntt (1); grꝍr (1); grênum (1); grœnnt (1); gro᷎nn (1); grœnar (1); grænazta (1); grønan (1); Gręnar (1); grænnt (1); grꝍnu (1); gręna (1); grœnt (1); grœnn (1); grenst (1); grœnna (1); græɴ (1); grên (1); grænstr (1); grœns (1); græno (1); gro᷎nt (1); grenstr (1); grænum (1); gre᷎nt (1); grœnni (1); gro᷎nu (1); grænvm (1); grnt (1);
Comp.: døkk- (1), ei- (1), fagr- (3), gras- (2), gul- (2), lauf- (4), ljós- (1), rauð- (1), sí- (1)
Gloss.: EJ (cf. corr.); ClV (grænn), item algrænn; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 al-; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím -æ-; LP item algrœnn; Med -æ-, grion; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr (grœnast); Fr4 item algrœnn; NO item algrœnn; Walter _; ÁBlM (grænn); Bl -æ-; WPA _; ; EDPG *grōni-
Litt.: Falk 1914 4; Heidermanns 1993 260-261; Hægstad 1906 (Harp) 9; Lindow 2007 [JEGP 106] 73; Valtýr Guðmundsson 1893 [ANF 9] 190; Wolf 2006 [ANF 121] 177, 183, 189; Wolf 2007 [MM 2007] 57; Wolf 2008 [Skandinavistik 37] 3, 6-7; Wolf 2010 [Orð og tunga 12] 116-124
Genre. (expected): religious works [rel]: 27 (22); romances [rom]: 14 (8); legal works [jur]: 8 (8); contemporary sagas [bis]: 8 (6); legendary sagas [fas]: 7 (3); historical works [his]: 7 (14); family sagas [isl]: 5 (10); charters [dip]: 3 (6); learned works [div]: 1 (3); unclassified [ ]: 1 (0); þættir [tot]: 1 (2);
ÞH (red.) — July 2017
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
