gríss sb. m. [; grísir, acc. grísu/grísi/grísa]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
I.
unggris, smågris ⫽ young pig, piglet
Far a bravt tu fra maɴi þeꜱom oc tac gris þaɴ es her er i velli scamt fra oꜱ. þa fløþi en ohreini andi fra maɴinom oc greip gris
●GregDialA 10032Sa maðr er æin kalf á eða æit lamb eða æin grís. þa scal meta þat sem vært er ok gefa tiunda lut værðsens guði
●HómNo³² 1483●●● Sýr ii. vetr eþa ellre oc ix. grisir með við kv́
GrgKonᴵᴵ 19417gallt hann gagl fire gas gris fire gamallt svín
ÓH 2172er gagl var fire gas en gris fire gamallt svín
ÓH 2198tók hann við grisinom
SneglMork 23825imoti grisinom
SneglMork 23829lamb at fimm pæningum taldum oc sua kið oc gris
SvKr 42013[mantv fi]nna ... hvita gyllti með .xxx. g[ri]svm
BretHb(2025) 1219su er ⸢gris [var. go᷎llt var. HMSᴵ 25932: Holm perg 2 fol “B”] eínn atti til atuinno [ser]
~ lat.porcum
PassBlas 340b45 BlasA623 3720castaþi niþr ⸢grisinom [var. gelltinum var. HMSᴵ 2602: Holm perg 2 fol “B”] héilom fyrir fętr henni
~ lat.porcum ante pedes mulieris illæsum proiecit
PassBlas 340b56 BlasA623 3731(heiti) Svin: syr, gylta, rvni, gavlltr, griss
SnE 1719hræðiz þu nu grisinn
Hallfr 11610●●● ‹sem forn orðzkuiðr kemr til. at griser giallda þess er gǫmul suin vallda› emend. Stj 6332: AM 227 fol “B”
emend. Stj¹ 6332: AM 227 fol “B”Hræðiz þu nv grisinn (ɔ: Grís Sǽmingsson) ok væri þer betra at hafa fyrr sætz við hann þa er hann mælti vel til
Hallfr61 11621Ef dilkær eru, þá er eigi skylt at marka dilkinn, móðir berr þar vitni um, ok svá kýr um kálf, gyltr um grís
Jb 17912Sýr tvévetr ok ellri ok .ix. grísir með fyrir kú
Jb 2173Um ... kið ok grísi þá sekiz maðr eigi, þó at úmarkat sé
Jb 2872●●● Um kálfa ok lǫmb, kið ok grísi þȧ sekiz maðr eigi, þó at úmarkat sé meðan i sjálfs hans landi gengr
Jb 2872suin II hlvpu æins vegar fra husunum gylltr ok griss. Þorir þreif æinn rapt or elldinvm ok skaut logbrandinvm aa lær galltanvm ... æn gylltrin hliop i skog
GullÞ 2328(proverb; cf. FJOrdspr 91) Gnydia mundu nu grisir, ef þeir visse, hvat enn gamle þyldi
Ragn 15815suo brytiu vær grisuna Grundar menn
Svarfd(1966) 4321ii svin gomul ok vi grise
DI VI ([1483]) 4722sa̋ þeir huar gylldur eín rann med tueimur grisum. nordur ur garde
Harð 15934þriu suin ... gyllta med niu grisum fyrir .c.
DI VII (1493) 1845þar váru undir fimtán grísir: þeir váru lítt stálpaðir
Blómstrˣ 3821þridiung afreitar j vatnnadal vmm framm stodhrossa beit oc gẏlltu med niju grijsum
DI II (*[1324]›Bps A II 1ˣ) 57528Gylltu þreuetra med þrimur grijsum
DI III (*[1377]›Bps A II 1ˣ) 32423þat er *grísasýr; þá er grísir sjúga hana, þá hrínn hón
HeiðrHˣ 8029þar fanstu grisa, og drucku grisir þeigandi, enn suinid rytti vid
HeiðrUˣ 1395þad mun vera suinzinna ... og seigir þu, ad hun hafi niu grisa ... Þa mællti kongur ad drepa skylldi suinsinnuna, og reyndist so, ad ar voru ix grisir
HeiðrUˣ 13916[var. Um kálfa ok lǫmb, kið ok ⸢grísu (var. grise Jb 287.02) Holm perg 5 4° “p²”, etc.]
var. Jb 1786: Holm perg 5 4° “p²”Nu vil eg senda þig j Torfu fell, og seig ad Torffi sendi mier grys nockurn
Vallˣ 514mun eigi vel fallit at taka oss grísinn nokkurn til matar?
Vatnˣ 9930Rýta mun göltrinn, ef gríssinn er drepinn
Þórð²ˣ 18212
II. (cogn.)
Gvðmvndr gris
Kal1812 238Hakon griss
HákFris 50625dottur Guðmundar gris
GBpA 10425Halwarder gris
DN IV (1341) 21036Maðr sa er Gudmunðr gris het
ÞBpA 2286Gvðmvndr griss
StuᴵK 477dottur Gvdmunðar griss
StuᴵK 506Sun Gudmundar gris var Magnus godi
StuᴵK 22021I þenna tima bio Gvdmundr gris a Þingvelli
StuᴵK 24811Paall griss
StuᴵᴵK 6123.d. Guþmundar griss
GenealBS 911Arni Wason hefdi lagit til Liotz Jonssonar griss
Ann1005 42120i gardi Hakonar gris
HákFlat 913hakon gris
Hák81 5365(Obitus) Gvðmvndar Gris
AnnResˣ 2312modur Gudmundar Griꜱ
LdnHb105ˣ 4530Guðmundr, er gríss var kallaðr
StuᴵᴵR11127ˣ 2406
III. (propr. pers.)
het maðr Griꜱ. ok var kallaðr Kollgriꜱ
Heið 6614Griꜱ felaghi var mvn ecki vera sakbitinn
Heiðy 10214Griss bad Kolfinnu
cap.
HallfrFlat 30335madr hæitir Griss ok er Semings son
HallfrFlat 3042
IV. (propr. topogr.)
Form.: gris (13); griss (8); grísir (3); Griꜱ (3); grisinom (3); grisum (2); grisir (2); Griss (2); grís (2); grisa (2); gríssinn (2); grijsum (2); grisinn (2); grísi (2); grísinn (1); griser (1); Grisenom (1); grisuna (1); grísu (1); grise (1); Gris (1); grys (1); g▹ri◃svm (1); gríss (1);
Comp.: svía- (3)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin; Rím _; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM (¹grís), ²grís; Bl item cf. corr.; WPA _;
Litt.: Astås 1985 [Opusc 8] 128; Finnur Jónsson 1914 [ANF 30] 91; Ropeid 1972 [KLNM 17] 565; Ross 1974 [MSc 6] 87
Genre. (expected): family sagas [isl]: 13 (7); contemporary sagas [bis]: 8 (4); historical works [his]: 8 (10); legal works [jur]: 7 (5); religious works [rel]: 6 (15); charters [dip]: 6 (4); legendary sagas [fas]: 4 (2); learned works [div]: 2 (2); romances [rom]: 2 (6); þættir [tot]: 2 (1); unclassified [ ]: 0 (0);
CS (red.) — January 2012
ER (omred.) — October 2020
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
gríma - grjót
gátt - gørva
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
ODS: Gris (gríss)