grein, gren sb. f., grein (ONP)

grein, gren sb. f. [-ar; -ir]

(cf. greinn sb. m.) ?greinn sb. m. [1]

Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English

I.

1) gren (på træ/plante) ⫽ branch (of a tree/plant)

væx af manvitz rotum hinn stærkazti stolpi er væra ma oc kvislaz siðan mæðr storum greinum oc marghfalldaðum limum oc mæðr misiamnum kvista fiolða Kgs 65³¹
ero þeir fleiri eʀ sma vænnde liota af manvitz kvistum. hælldr en storar greinir. Sumir liota hina smæsto kvisti en sumer ækki næma lauf æitt Kgs 66²
Sva ero glosur hvæʀar rœðo sæm limir eða kvistir af æino hværio tre. Þar væx fyst upp æinn bulr af rotonum oc kvislaz siðan mæðr marghum greinum oc limum Kgs 84²⁸
(of the cross on which Andreas is to be crucified)) Tac þu þan er til þin girnisc, ec em giarn at fina þina grein Andr⁴ 410¹²
ifir kelldunni sá hann apalldr einn standa með morgum greinvm ok þo barklausan KrossOrigA 5²
þriar uinuiðarins greinir hafa at merkia þa .iii. daga eptir hueria er Pharao man minnaz þinnar þionostu Stj¹ 200²⁸
Balsamus er heitt tre ꜳ India landi ... hefir greinar raud litadar ~ da. grenæ HarpK 114¹¹ MedMisc 61⁶
Greinin heitir (ed. heitur) vilobalsamum ok er god vid markyns siukleik ~ da. Grenæn HarpK 114²⁰ MedMisc 61¹⁴

2) [e-u / á e-u / af e-u / at e-u / um e-t] [e-rra / með e-jum / (í) milli/millum e-rra / (á) meðal e-rra] (ofte pl. greinir) diskussion, uenighed, uoverensstemmelse ⫽ (ofte pl. greinir) dispute, disagreement, differences

● ferr/gengr í grein [með e-jum]

● greinir verða/gerask/koma/fara/ganga í [!], grein gengr í [!] [með e-jum / milli e-rra / meðal e-rra] [um e-t]

● verðr til greina [e-jum /með e-jum]

3) [milli e-rra] punkt, emne, sag, hændelse, aspekt ⫽ item, point, issue, occurrence/event, matter, aspect/respect

● fyrir allar greinir

● í/með fyrstu/... grein

● með/í ǫllum greinum

4) afdeling/afsnit (af tekst), paragraf (i lovtekst) ⫽ article, paragraph/section (of a text), (spec.) clause (in a legal text))

● greinir (ok) articuli

5) kategori, art, element, del ⫽ category, species, element, part

en skelnen ml. def. 5 og 7 er ikke altid mulig ⫽ a distinction between def. 5 and def. 7 is not always clear

6) fag, profession ⫽ craft, business

Jtem at guldsmider, jarnsmidir, oc thresmidir, smidi huer i sinni grein, æffter thui sem at fornu heiffuir veiritt RbHM (*a1380) 143⁶

7) [e-s / á e-u/e-m / af e-u / um e-t ; e-s ok e-s / á e-u ok e-u / á e-u frá e-u / (á/í) milli/millum e-s/e-rs ok e-s/e-rs / á meðal e-rs ok e-s(hum.)] [með e-m] skelnen (ml. ngt), forskel, differentiering, specificering, betegnelse, forklaring ⫽ distinction (between things), difference, differentiation, description, specification, account

en skelnen ml. def. 5 og 7 er ikke altid mulig ⫽ a distinction between def. 5 and def. 7 is not always clear

● gera/gjalda grein [■ / á e-u / fyrir e-t / fyrir e-u / milli e-s ok e-s] [e-m]

● grein gerisk [á !] [eftir e-u]

● grein góðs ok ills

● með/undir grein ok reikning/reikningsskap

● segja/sjá grein [á e-u ; e-s ok e-s]

8) betingelse, bestemmelse ⫽ stipulation, proviso

9) [at e-u / fyrir e-u / til e-s] (item pl.) årsag, argument, argumentation, grunde, forklaring ⫽ (item pl.) reason, reasoning, argumentation, grounds, explanation

● fyrir þá/... grein (at/er ...)

10) [e-s / yfir e-u / í e-u] (item pl.) forståelse, opfattelse ⫽ (item pl.) understanding, perception

● bera grein á [■]

aungua grein bera þeir ꜳ, at nockut sie skipt um mennina MarE 564²⁸

II. (y. isl.)

III. (y. no.)

Form.: grein (183); greinir (55); greinum (30); græin (20); greín (13); greina (10); greiner (9); græinir (6); græinum (5); greinvm (5); greinn (4); græín (4); greinar (3); greínir (2); græiner (2); greinom (2); grejnum (2); grejner (2); græinom (2); gren (1); Greinir (1); greı᷎nar (1); greininni (1); Greín (1); greínina (1); grener (1); græina (1); græína (1); gréiner (1); greinumm (1); Greinin (1); græinar (1); græinvm (1); græínar (1); greíner (1); greína (1);

Comp.: á·eggjanar- (1), anda- (1), á·skilnaðar- (3), á·vítanar- (1), dispútanar- (1), dóma- (1), -eggjanar-, elsku- (1), fagnaðar- (1), fjǫgurra·tíða- (1), flótta- (3), friðar- (7), graðungs- (1), guðs- (1), hafs- (1), hé·góma- (2), hljóða- (8), hljóð- (1), hljóðs- (15), hǫrmungar- (1), kosnings- (2), laga- (3), landa- (3), lofs- (1), mála- (4), máls- (20), manna- (1), mann- (2), man·vits- (1), minningar- (1), minnkanar- (1), mis- (3), mis·kunnar- (1), mis·þykkju- (1), mót·mǽlis- (1), mýkðar- (1), of·sóknar- (1), orða- (3), ó·þykkðar- (1), raddar- (1), ritninga- (1), siða- (1), skáld·skapar- (1), skil- (4), skilningar- (2), skyn·semðar- (11), smá- (3), spurningar- (3), stiga- (1), sundr- (6), sundr·skiftingar- (1), tungna- (1), út·legðar- (1), var·hygðar- (1), vetra·tals- (1), virðingar- (1), vista- (1), þrenningar- (1), ǫfundar- (1)

Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4; Fischer _; Anm _; Bin; Rím; LP; Med; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr ¹^,²grein; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM ¹^,²grein; Bl; WPA _; LMNL 1811; ; LMNL

Litt.: Bandle 1956 [BA 17] 233; Boer 1927 [ANF 43] 264ff; Faulkes 1991 111; Hægstad 1902 20; Kreutzer 1977 216-218; Kristján Árnason 1993 [ÍMAM 15] 176f; Kusmenko 1997 [Skandinavistik 27] 114-124; Ulvestad 1995 [Skandinavistik 25:1] 51-55; Ásgeir Bl. Magnússon 1950 [ANF 65] 119

Genre. (expected): religious works [rel]: 148 (99); charters [dip]: 45 (29); historical works [his]: 44 (65); contemporary sagas [bis]: 36 (27); legal works [jur]: 29 (35); romances [rom]: 27 (38); legendary sagas [fas]: 12 (16); unclassified [ ]: 11 (1); family sagas [isl]: 10 (45); learned works [div]: 9 (11); þættir [tot]: 5 (8);

CS (red.) — September 2012

ER (omred.) — October 2020

External (non-ONP) resources:

...

IN PROGRESS

...

Lexicon Poeticum (2nd ed.)

This uses metadata and images from septentrionalia.net

greiði - grenja

gátt - gørva

...

Lexicon of Medieval Nordic Law

https://www.dhi.ac.uk/lmnl/nordicheadword/displayPage/1811

DSL (experimental)

Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.

ODS: Gren (grein)

Cookies

ONP: Dictionary of Old Norse Prose

grein, gren sb. f. [-ar; -ir]

I.

1) gren (på træ/plante) ⫽ branch (of a tree/plant)

2) [e-u / á e-u / af e-u / at e-u / um e-t] [e-rra / með e-jum / (í) milli/millum e-rra / (á) meðal e-rra] (ofte pl. greinir) diskussion, uenighed, uoverensstemmelse ⫽ (ofte pl. greinir) dispute, disagreement, differences

● ferr/gengr í grein [með e-jum]

● greinir verða/gerask/koma/fara/ganga í [!], grein gengr í [!] [með e-jum / milli e-rra / meðal e-rra] [um e-t]

● verðr til greina [e-jum /með e-jum]

3) [milli e-rra] punkt, emne, sag, hændelse, aspekt ⫽ item, point, issue, occurrence/event, matter, aspect/respect

● fyrir allar greinir

● í/með fyrstu/... grein

● með/í ǫllum greinum

4) afdeling/afsnit (af tekst), paragraf (i lovtekst) ⫽ article, paragraph/section (of a text), (spec.) clause (in a legal text))

● greinir (ok) articuli

5) kategori, art, element, del ⫽ category, species, element, part

6) fag, profession ⫽ craft, business

● gera/gjalda grein [■ / á e-u / fyrir e-t / fyrir e-u / milli e-s ok e-s] [e-m]

● grein gerisk [á !] [eftir e-u]

● grein góðs ok ills

● með/undir grein ok reikning/reikningsskap

● segja/sjá grein [á e-u ; e-s ok e-s]

8) betingelse, bestemmelse ⫽ stipulation, proviso

9) [at e-u / fyrir e-u / til e-s] (item pl.) årsag, argument, argumentation, grunde, forklaring ⫽ (item pl.) reason, reasoning, argumentation, grounds, explanation

● fyrir þá/... grein (at/er ...)

10) [e-s / yfir e-u / í e-u] (item pl.) forståelse, opfattelse ⫽ (item pl.) understanding, perception

● bera grein á [■]

II. (y. isl.)

III. (y. no.)

External (non-ONP) resources:

Lexicon Poeticum (2nd ed.)

greiði - grenja

gátt - gørva

Lexicon of Medieval Nordic Law

DSL (experimental)

Cookies

ONP: Dictionary of Old Norse Prose

Word

grein, gren sb. f. [-ar; -ir]

I.

1) gren (på træ/plante) ⫽ branch (of a tree/plant)

2) [e-u / á e-u / af e-u / at e-u / um e-t] [e-rra / með e-jum / (í) milli/millum e-rra / (á) meðal e-rra] (ofte pl. greinir) diskussion, uenighed, uoverensstemmelse ⫽ (ofte pl. greinir) dispute, disagreement, differences

● ferr/gengr í grein [með e-jum]

● greinir verða/gerask/koma/fara/ganga í [!], grein gengr í [!] [með e-jum / milli e-rra / meðal e-rra] [um e-t]

● verðr til greina [e-jum /með e-jum]

3) [milli e-rra] punkt, emne, sag, hændelse, aspekt ⫽ item, point, issue, occurrence/event, matter, aspect/respect

● fyrir allar greinir

● í/með fyrstu/... grein

● með/í ǫllum greinum

4) afdeling/afsnit (af tekst), paragraf (i lovtekst) ⫽ article, paragraph/section (of a text), (spec.) clause (in a legal text))

● greinir (ok) articuli

5) kategori, art, element, del ⫽ category, species, element, part

6) fag, profession ⫽ craft, business

● gera/gjalda grein [■ / á e-u / fyrir e-t / fyrir e-u / milli e-s ok e-s] [e-m]

● grein gerisk [á !] [eftir e-u]

● grein góðs ok ills

● með/undir grein ok reikning/reikningsskap

● segja/sjá grein [á e-u ; e-s ok e-s]

8) betingelse, bestemmelse ⫽ stipulation, proviso

9) [at e-u / fyrir e-u / til e-s] (item pl.) årsag, argument, argumentation, grunde, forklaring ⫽ (item pl.) reason, reasoning, argumentation, grounds, explanation

● fyrir þá/... grein (at/er ...)

10) [e-s / yfir e-u / í e-u] (item pl.) forståelse, opfattelse ⫽ (item pl.) understanding, perception

● bera grein á [■]

II. (y. isl.)

III. (y. no.)

External (non-ONP) resources:

Lexicon Poeticum (2nd ed.)

greiði - grenja

gátt - gørva

Lexicon of Medieval Nordic Law

DSL (experimental)