eigandi sb. m. [-a; eigendr/eigandar(DN VI (1328) 148¹¹) (nom. sg. æighander DN VII (*13[27-1328]›DonVar 1ˣ) 142²²)]
(cf. eiga vb., -eigandi adj.) 2eiga vb. [1387] -eigandi adj.
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
[e-s / at e-u / til ■] ejer, ejermand, besidder, hersker ⫽ owner, proprietor, ruler
●●● Nu es at sꜵɴo ... sa saþr eigande hveʀ es óstena á. þá es boþen es. en saɴlega sa hveʀ øreige es heɴar es andvane
●HómÍsl³³(1993) 51r15●●● þeir es cꜹpa se sva sem eigi eigendr
~ lat.possidentes
Vulg 1Cor 7,30 Hóm677 5517●●● Fe þat er þar verða eigi eigendr at
GrgKonᴵᴵ 1572●●● Eigandiɴ a sócn við þaɴ er leði eða leiga selldi
GrgStað 2428●●● sa er girnisc ꜹ́þsins hann er þionn ꜹþar sins en egi eigandi
Jón³ 1729●●● Hvernig skal keɴa Þór? Sva at kalla hann ... styrandi ok eigandi Miollnis ok megingiarþa ...
SnE 9420●●● Hann (ɔ: Freyr) ⟨er⟩ eigandi Skiðblaðnis ok galltar þes, er Gvllinbvsti heitir
SnE 9810●●● Nú drepr maðr eða berr fénað manns ok segir eigi sjálfr eiganda, þá ...
Jb 16911●●● verðr fé þat eptir er eigi verða eigendr til
Jb 1837●●● þá hafi hann með sér þrjú sumur, nema fyrr verði réttr eigandi at, ok lýsi í lǫgréttu
Jb 2744●●● Sigmundr hefir suo mikít fe a ser ... at ver hafim alldri sligs æigande vordít
Fær 8619●●● með því at Flóres konungr var þá eigandi orðinn at því ríki, sem Filipús konungr mágr hans hafði átt ... þá ...
FlórKon 17514●●● Bjǫrn tók spjótit á lopti ok sendi aptr til eiganda
BjHˣ 20029●●● engi maðr má meira fé fyrirgera at eino sinne en því er hann er eigandi at
Frostˣ 15827÷ barn ... hafþi farit i fiøro at leíca sér oc faɴ þat hlekina. oc vise non hvat var. oc léc sér át. oc hafþi heim. keɴdo þá siþan roskner menn. oc sendo heim til haɴda eigaɴda
ÞBpCod645 1224÷ Hann scal syna at þinglav́snom eiganda hros sitt kuict eða dav́tt
GrgKonᴵ 12415÷ Ef þrælarnir beriaz lama barning. þa scolo eigendr fe nyta báþir iɴ heila þræl. oc báþir fram föra eɴ lamþa
GrgKonᴵ 19120÷ Þa scal eigande beiða seto siɴar með vatta. oc varðar þat fiorbavgs garð ef þa er varnat
GrgKonᴵ 21219÷ scal queðia til bva v. ... at scipta savðom ... er þar verðr eigi eigande at
GrgKonᴵᴵ 1576÷ hve margir savþir þar ero ... er eigi er eigande at
GrgKonᴵᴵ 1579÷ Eignaz hann (land) ef eigi verðr eigande at
GrgKonᴵᴵ 18610÷ Þeir bvar ... scolo segia ... hue margir savþir þar ero þeir eptir er eigi ero eigendr at. oc queþa a mark. Eɴ ef eigandi gørir eptir. þa a hann at syna varðveizlo manne oc hafa siþan at osekio a bravt
GrgStað 2329÷ er þa vitis lavst varðveizlo manne þoat hann halldi feno ef eigandi kømr eptir
GrgStað 2332÷ Nu kømr eigi eigandi
GrgStað 23319÷ hverr a sinn fynd er hittir. til eigande efter kemr með vattom
Gulᴵ 586÷ (fejl for víganda, cf. Hertzb eigandi) fe eiganda felle i þa sǫk
Járns 27410÷ handsal ... við eiganda
Járns 28622÷ Nu koma eigi eigendr til
Járns 29127÷ Liggr fenaðr manz uti a hæiði davðr allum monnum iamner. till skal granna læiða oc lata sea. ef þæim syniz manz handa uerk a þa skal æigande nyta hava uið roð granna sinna. Ef þæim syniz æigi nytande þa skal æigande vnyta
●BorgKr¹ 34115÷ [var. + ej er han skyldur ad gjalda aðrum en þeim er fyrst atti fie ad honum Nema han sie vtan hierads edr eigandj haffue adur heimtt i rettan gialdaga oc feinget eigi AM 56 4° “Gf”]
var. Landsl 16214: AM 56 4° “Gf”÷ ⟨Vm langripi ok afang eiganda⟩ emend. Bl 26126: LundUB Mh 15 “Bn”
cap.
emend. Bl 26126: LundUB Mh 15 “Bn”÷ eigi ma maðr meiru fe firir gera einu sinni. en þui sem þa er hann eigande orðinn
Landsl 533÷ a eigande at abyrgiazt
Landsl 683÷ i abyrgð eiganda
Landsl 1242÷ ef þat kemr i akr eða eng þa lꝍysi eigande vtt at lagum
Landsl 12416÷ En ef sa fær bana af er til lꝍypr. þa liggr hann dauðr a uerkum sinum sialfs ogilldr eiganda
Landsl 12520÷ ef maðr lystr hest a hesta uigi naudsynia laust giallde eiganda ofundar bot eptir laga dome
Landsl 12615÷ ef maðr ler grip sinn þa skal huer lane heilu heim koma eða giallde uerð eiganda sem .vj. skynsamir menn meta
Landsl 12820÷ þa skal ... giallda iarðar spell eiganda oc landnam a ofan
Landsl 1347÷ gerir eitt huert þætta sua at eigande er hia. bꝍta fullrette eiganda eptir .vj. skynsamra manna domi logliga til nefndum
Landsl 1367÷ getr eigande eigi bygt
Landsl 13820÷ Nv hittir maðr net i latrom sinum oc sæl i. þa a hann sæl oc net þar til er eigande lꝍysir vtt með landname
Landsl 14818÷ En ef oreigi a manni skulld at giallda ... sueri eins eiði ef eigande heimtir at hann skal þa skulld luka þeim er a þegar guð ler honum efni til
Landsl 1537÷ hafe sa skulld sina er ueð tok en eigande þat sem auk er
Landsl 16121÷ Ef maðr finnr fear lut manz oc hefir eigande glatað. þa skal hann lysa firir monnum
Landsl 1732÷ Hvernig skal Freyiv keɴa? Sva, at kalla ... eigandi valfallz ok Sesrvmnis ok fressa, Brisingamens
SnE 11014÷ Þat erv viðkeɴingar, at nefna aɴan lvt rettv nafni ok kalla þaɴ, er hann vill nefna, eiganda eþa sva, at kalla hann þes, er hann nefndi, favþvr eþa afa
SnE 18813÷ þæir hafdo nytt fra forno ok nyio sæm æigandar, ær skog bygðo, æftir minne þæira ok sogn fador þæira
DN VI (1328) 14811÷ Rétt er at gymbrar sé með dilkum svá margar sem eigandi vill
Jb3271 2257÷ huatke er æigande uil um tala siðan
Bl 2556÷ Sa scal lan abyrgiazt er þiggr oc koma hæilu hæim eða gialldi verð æiganda
Bl 2617÷ ef eigande kemr eigi til
Bl 28422÷ þa skal æighande vnyta
BorgKr²ᴵⱽ 6717÷ Þat syniz mer nu rað, at þu stiger af baki ok later hestinn koma i hendr eiganda
Fbr 476÷ þa ma honum su synd æigi bætaz. vtan rettum eiganda se aptr lokit med fullnadi
StatEi² 5237÷ J þeirri sokn skal tiund gera af huerium iardar auexti sem upp uex. huar sem eigandi er at heimilis vist
StatEi² 5344÷ hann gaf alla þa luti sem hann hafdi eigandi at uordit
~ lat.omnia quae habuerat
Vulg Gen 24,36 Stj¹ 13714÷ skal alt fé virða þat er eigi taka erfingjar, hvárt sem þat er arfr eða vígsbœtr eða annat, ok flytja svá eða varðveita í hendr eiganda, ok ábyrgjaz at engu, en varðveita sem sitt fé
Jb 947÷ Eigandi skal ... vinna láta
Jb 1544÷ sá hafi vitni til at eigandi bauð honum um at taka af þeim umboð er áðr hafði, ok fá þeim umboð er hann vill at jafnfullu sem eigandi sjálfr
Jb 1578÷ Gæzlumaðr skal sýna hvert hross eiganda at þinglausnum annat hvárt lífs eða dautt, ella ábyrgiz hann við eiganda. Nú geldr gæzlumaðr eiganda fyrir þat hross er frá honum hvarf, þá á hann sókn ok heimtu á þeim er í brott tók
Jb 1686÷ Ef eigandi sendir mann með hross sitt eða eyk eða annan grip síns erendis, þá ábyrgiz eigi sá er með ferr, nema hann fari aðra leið eða lengra, eða eigi svá með sem eigandi bauð
Jb 16814÷ ef þá verðr nokkurr eigandi at
Jb 18216÷ Nú tekr maðr merktan fugl í sínu landi, þá skal hann gera orð eiganda innan mánaðar
Jb 1916÷ Nú koma eigi eigendr til, þá skal hann láta setja til á alþingi, hvat fé þar er rekit. Hann skal svá jafnan laust láta sem eigendr koma eptir annat hvárt fé eða verð. En þat er engi verðr eigandi til, þá eignaz hann
Jb 2091÷ eigi er hann skyldr at gjalda ǫðrum en þeim er fyrst átti at honum, nema hann sé utan heraðs eða eigandi hafi heimt ok eigi fengit í réttan gjalddaga
Jb 2313÷ Nú ef maðr lér grip sinn, þá skal hverr láni heilu heim koma eða gjalda verð eiganda sem .vi. skynsamir menn meta
Jb 27517÷ þat hygg ek at nu hafua ek æigi olo᷎gliga vid skilit þetta fe ok huat annat þat er til eiganda er komit
ÓTFlat 40611÷ lagdi hann malann upp j bezztu eign þa hann a eda eigandi uerdr at
DI V (1451) 8728÷ biskup jon gaf fyrnefndri Olofv jordina stafn ... met ollvm þeim go᷎gnum og giædum ... sem greindre jordv fylgir og fylgt hefur ... ok hann hefur fremzt eigande at ordit
DI IX (1531) 5961÷ jordina hol er liggur ä tiornesi ... og hann hefur fremzt eigandi at ordit
DI IX (1532) 61717÷ umm þad ef nockur þarf hey ad kaupa, og ver eigande odde og eggiu
ÁBpˣ 7715÷ hafde ... Narve biskup ... þessa ... jord so sem sanner æighander
DN VII (*13[27-1328]›DonVar 1ˣ) 14222÷ skal sa er auðn a hallda upp boðburð ok fatækra maɴa flutning en eigandi kome hann kaupi sino við þann er næstr byr auðniɴi efter þui sęm skynsameʀ menn virða
FrostÁMˣ 2320÷ ef eigandi lætr eigi laust. þá ...
Frostˣ 1813÷ Þat er annat fornæmi ef maðr tecr scip manns með árum oc með þilium. hvárt er eigande ser eða eigi. þá liggr þar sama gialld við oc sama hætti
Frostˣ 22717÷ bꝍti (þeir) spell sem menn meta. oc landnám oc öfundarbót eiganda
Frostˣ 24412÷ En sú lögfesta scal standa .xij. mánaði hina næstu eptir ef eigandi lögfestir eða umboðsmaðr hans
Frostˣ 24416÷ Nú er höggvit naut eða fénaðr manns oc er eigi boðit heim at útgilldum görðum. þá sculu uppi holf giölld ef þræll hefir drepit. en sá hafi húð af oc átu er fénað átti. En ef friáls maðr drepr. þá sculu uppi full giölld. en húð oc átu hafi eigandi
Frostˣ 24615÷ ef sá callaz ceypt hafa ... at þeim manni er þá var eigandi at ... þá ...
Frostˣ 2494
● eigandi hugar síns ?person som er velforvaret, ?person med mod (og mandshjerte) ⫽ ?a person of sound mind, ?a courageous soul
Form.: eigandi (24); eigande (20); eiganda (20); eigendr (7); æigande (3); eigandj (1); æighande (1); Eigandiɴ (1); Eigandi (1); æighander (1); æigandar (1); æiganda (1); eigaɴda (1);
Comp.: barn- (1), fjár- (1), hross- (1), húsa- (2), hús- (1), jarð- (4), land- (21), lands- (1), vits- (1)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím _; LP _; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr _; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM _; Bl; WPA _;
Litt.: Hægstad 1915 181; Iversen 2001 [CollMed 14] 100; Magnús Stefánsson 2000 79, 205
Genre. (expected): legal works [jur]: 60 (8); charters [dip]: 5 (6); learned works [div]: 4 (3); religious works [rel]: 4 (22); family sagas [isl]: 3 (10); historical works [his]: 3 (14); contemporary sagas [bis]: 2 (6); romances [rom]: 1 (8); unclassified [ ]: 0 (0); legendary sagas [fas]: 0 (3); þættir [tot]: 0 (2);
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
...
...
...