eðli, øðli, eyðli (spec.: -ðrl- Þiðrᴵ 46²⁴, etc., cf. Hægstad 1899 37) sb. n. [-s; dat. -um]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) substans, materie, stof ⫽ substance, matter
●●● goþ es osundrscillegr í þrenningo. Faþer es í eldlego ęþle en sonʀ í liose. en heilagr ande i hita
~ lat.substantia
928 ●Eluc674(1989) 94●●● Huaþan vas hann (ɔ: maðr) scapaþr ... Af andlego oþle oc licamlego
~ lat.De spirituali et corporali substantia
3933 ●Eluc674(1989) 398●●● Hvert hold er sem gras. En er guð gerðisc maðr. þa snere hann graslego øðle varo í hveiti
HómNo⁴ 3923●●● Hvært er æðli engla ... Andligr ælldr ... sa (N:ɔ: guð) gorði ængla or ællz loga
~ lat.natura angelica
2829 Eluc675(1989) 288÷ Huert er eþle engla ... Andlegr eldr sem ritet es. Sa es gerþe engla ór elz loga
~ lat.natura angelica
2829 ●Eluc674(1989) 283÷ hann (ɔ: maðr) kenner sin sem kvquende þuiat þat alt ‹es› ⸢licamlect eþle manz [var. æðli likamlegs manz Eluc675(1989) 4112]
cf. ed. note
~ lat.substantia corporalis
4124 ●Eluc674(1989) 412
2) oprindelse, herkomst ⫽ origin, descent, extraction
●●● Unngan mann noccon danscan at ⸢*øðli [non emend. ødli; var. kyni ÓH 6431] toco hæiðnir menn ok fluttu til Vín-lannz
~ lat.natione dacus
PassOlav 8423 ÓH619 12020n.÷ Ungan mann nǫkkurn danskan at øðli tóku heiðnir menn
Hkrᴵᴵᴵˣ 3099
● ǽtt ok/... eðli
●●● tigurllegr at ætt oc eðli. en margum lutum mætare i sialfs sins meðferð
~ lat.bonus iste nobilis quidem corpore, nobilior uero et regalior anima
JDamBarl 1254 Menota: 96rb23 BarlA 18240●●● *huerr erttu at nafni eða at ætt eða æðli. eða huar vartu fœddr ... hann suarar mit nafn er þiðrekr. ec em fœddr i villcina landi ec var þar hertugi aðr en ...
Þiðrᴵᴵ 7818●●● ⸢Giffarðr var valskr at ætt. ok eðlí [var. (hann) qvaz vera kyniaþr af Vallandi Mork 32318]
Huldaᴵᴵ 1533●●● (Sveinn) let ath eigi væri osandligt at Daner þio᷎nodu honum ... þui hier er ætt min og edli sem þier vitid
MHFlat 27426÷ heilagr Mikael skylldi verda nafnkunnigr verolldinni, er enga ætt eða edli tok af verolldinni
Mich 69236÷ huert er nafn þitt. ætt eðr eðli. Ek er segir hun konungs dottir af Ir landi
ÓTᴵ 16615÷ oc goða gæizlu menn með haunum. oc sua sem samðe hans æit oc æðli
BarlC 2089÷ hann spurði, hvert nafn þessarrar konu var, ætt eða øðli
Hkrᴵˣ 3131
3) [til e-s] [af e-u/e-m] natur ɔ: iboende (fysisk/åndelig) natur, (sandt) væsen, (naturlig) tilstand, egenart, (grundlæggende) egenskaber, karakteristika ⫽ nature ɔ: inherent (physical/spiritual) nature, (true) nature, (natural) state, character, (innate) properties, characteristics
●●● Huar byggver goþ ... Hvorvetna es velde hans en þo es oþle hans i scilningar himne
~ lat.substantialiter
1328 ●Eluc674(1989) 132●●● gengr hon (ɔ: sólin) ens óarga dýrs merke. þa keomr hon viko fyr. iacob. messo. þa er solar gangr í kólnon sua at miɴi hiti er af solo ofan vert þat merke. Sua sem et óarga dýr hever kaldara ęþle aftr. fra miþio heldr an fram
EncCod1812 341●●● Ę́ttem vér oc at varasc viþ munoþlife allra helst þat es mest fylgia méin. oc umbfram es of eþlet
HómÍsl¹⁵(1993) 21r13●●● þat es eþli hoɢɢormsins. þa es vetr keomr at haɴ skríþr a miþli triá þar es þrǫngt es oc strýkr ór ser éitrit allt oc verþr þa spanýr eptir
HómÍsl⁴³(1993) 72v21●●● þætta var æigi annur kona en þat sem kallat er sækonor. en þat a æðrli i sio ok synizt a lande sem konor
Þiðrᴵ 4624●●● tok sv̇n gvþs fvllan mandom a sik ... gerðiz ęinn i tvænnv æðli J þvi æðli er hann var gvð stæig hann v̇fir diofvlen ... En i þvi er hann var maðr tok haɴ dꜹða
~ lat.in duabus naturis
6235 Eluc675(1989) 6212●●● ekki er annat illt nema þat er eigi ‹er› (cf. ed. note) gott ok er þat spiall skepnv en eigi eðli Annat er skepna en annat eðli ok annat verk Skepna callaz allar hofoð skepnor en eðli þat er af þeim geriz ok gøzsko sem log verk þat er men gera
~ lat.Tria sunt: creatura, natura, factura; creatura ut elementa; natura ut ex eis nascentia; factura quae angelus vel homo facit aut patitur
9026 cf. Lefèvre 1954 141 & note 1
Eluc675(1989) 903●●● iohanneꜱ ... baþ þa þeꜱ ... biþia ... at ... steinarnir er at gimsteinom voro orþnir at þéir snęrisc aptr í ęþli sitt
~ lat.ad suam naturam
MelitoHeine 11418 Jón³ 1926●●● Sol ok Bil erv talþar með asynivm, en sagt er fyʀ fra eðli þeira
SnE 3925●●● þuilikr kraptr hugarins syniz i orrosto sem hverr hefer eðli til ok af siðum numið
~ lat.natura
21525 Rómv595(2010) 2158●●● sva kveðr að hverivm raddar staf i hveriv malí sem hann heitir i stafrófí nema þa er hann hafnar sinv eðlí ok hann ma helldr þa samhlioðandi heíta en raddar stafr
Gramm¹ 22214●●● Titvll hefir enn ekkí eðlí til stafs enn hann er þo til skyndingar ritz ok minnkvnar settr fyrir ymsa stafí aðra
Gramm¹ 2406●●● ok ... guþ hefnir syndar en eigi ⸢*eðlis [non emend. eyðlis]
~ lat.non naturæ ultor est
HieronNatMar 29926 MarS 412n.●●● undruðuz (þeir) hui þat mundí gegna er iorðin ok dyrín ok fuglarner hofðu saman eðli í sumum lutum ok þo ulik at hætti. þat uar æítt eðlí at iorðin ... Onnur natura er su iarðar at ...
SnEW¹ 123●●● þeir hafa allt edli af diôfuligum krapti
DínDr 408●●● eptir natturligu edle þess manz, sem i ser hefir micit kapp ok forvitni at fremia sinn krapt
KirjA 15●●● Hun atti einn smapillt suo haurmulegan ok afleiddan sinne natturu, sem hann uæri allr frasnvinn sinv edli med undarligum krankdome
Thom²y 47720●●● þesse Anacorita heffur edle og nätturu aff diøfflinumm j helvijte
DínDrˣ 7810●●● fared til þess edles sem þier erud til sko᷎pud, þviat þier megud heita tro᷎ll
SigrFrˣ 477●●● Ector ... sagdi þat vera þeirra (ɔ: kvenna) edile at vera űstyrkar i hug
TrójOˣ 1749÷ sua sem þeira (ɔ: djǫfla) oþle es gløgsẏnna an manna. sua ero þeir oc slogre í ollom velom an menn
~ lat.natura
3627 ●Eluc674(1989) 364÷ meþ tveɴom eþlom. goþs oc maɴz
FV15¹(1993) 14r23÷ fyr ofan himen es staþr engla goþs. es nalǽgast sia øþle goþdóms af hréinléic sínom. oc af dýrþ øþless þeꜱ es þeir hafa
FV15³(1993) 91v14÷ gerþi guþ faþir bruþcáup guþi syni sinom. es haɴ samtengþi haɴ maɴligo eþli i meyiar quiþi
~ lat.humanæ naturæ
GregHom 128317 HómÍsl⁴⁴(1993) 74v11÷ Vmm fiora crafta (cap.) ... Craftr er gørfi hugar. Pryði øðles. *scynsemi lífs. Mildi siða. Gofgan guðdóms ...
~ lat.naturæ decus
13128 Alk619 13110÷ þat øþli maɴdoms for i dag til himins. er sva var fvʀ vid męlt. Iorþ ert tu. oc scaldu i iorþ fara
~ lat.Illa ... natura
GregHom 121828 Hóm677 2713÷ andir retlatra þęr es i gøtsco øþlis sins hafa miscuɴ
~ lat.in suæ naturæ bonitate
GregHom 130819 Hóm677 4327÷ engla(N:sveita) nofn ero af þionosto þeira en eigi af øþli
~ lat.non naturæ
GregHom 125038 Hóm677 617÷ þa gorþi Gvþ faþir Gvþi sóni sinom brulꜹp er hann samreþi honom maɴlict óþli
~ lat.humanæ naturæ
GregHom 128317 Hóm677 7817÷ En þæir konungar hugðu át vandlega himin-tunglum ok at hinu á-gǽzto øðli þæirra. þvi at þat (ɔ: hingatkváma dróttins) var spát. En at fvrsto nꜵt iola þa sꜵ þæir ... myccla stiornu
HómNo¹⁰ 6232÷ Maria ... hafðe hann nio monꜵðr sér í cviði. ok toc hann af hennar holde allt licamlect øðle
HómNo²⁸ 13126÷ sva sem góðer englar ero sva hælgir ok ræinir at þæir hafa í engum lut sit øðle saurgat
HómNo²⁸ 1332÷ I sino øðle er hann getenn fyrir tiðir af fæðr. en í varo øðle com hann á tið
~ lat.In natura ... sua
GregHom 110415 HómNo⁴ 3919÷ faþer oc sonr oc eɴ helgi andi. Þeira ǫðli er eit oc alt it sama
~ lat.natura
Epigram 5001 Prosper677 230÷ Saɴa ǫðli gvðs oc einca ǫðli er ei at vera enda hvergi er við hann festisc
~ lat.Esse Deo verum et proprium est
Epigram 50223 Prosper677 420÷ a vaʀi ę́fe tóc hann licamligt øþli. oc gerþisc maþr. oc let berasc fra meyio
Pétr²Cod645 7514÷ in fatǿke maþr faɴ þat. oc scilþe at sva moᴛogr craftr var comeɴ til fvltings viþ hann. At selreɴ máᴛe non ǫþli sino halda
ÞBpCod645 141÷ sa uvinr allz mannkyns diofulinn sialfr huersu eyðaz tok hans rettr. er iafnan er gagnstaðlegr mannlegu o᷎þli
ÓTOdd 1317÷ hann er drꜹm stolin en þat hlyþir øngvm manni. oc er ecki øðli til þess at menn dreymi ecki. oc at þat megi hlyþa
Mork 11910÷ aller ero þæir risar. at afle ok æðrli
Þiðrᴵ 4819÷ þetta erv ekki aðrer menn. en þat sem kallaðar erv siokonor. ⸢þær eigv æðli a [var. þeirra edli er i AM 178 folˣ “A”, etc.] sio eða votnvm
Þiðrᴵᴵ 2863÷ kꜹp-meɴ eða bøndr scylldu oc fara sva með sinu eðli afla fiarins með rettu oc þo með erfiði
Sv 11125÷ hann likðiz mannligv æðli at ollo fvrvtan sv̇nð
~ lat.humanam naturam
6630 Eluc675(1989) 668÷ ekki er annat illt nema þat er eigi ‹er› (cf. ed. note) gott ok er þat spiall skepnv en eigi eðli Annat er skepna en annat eðli ok annat verk Skepna callaz allar hofoð skepnor en eðli þat er af þeim geriz ok gøzsko sem log verk þat er men gera
cf. ed. note
Eluc675(1989) 903÷ Farit nu oc berit vaundu þessa til skogar, þangat sem it tokuð, enn steinana i fiauru, þviat nu hefir hvarttveggia snuiz i sitt eðli
~ lat.ad suam naturam
MelitoHeine 11427 Jón² 45029÷ Þat siam ver oc verða, at lygin sialf kann verða goð af atburð, þott hon se ill i sinu eðli
~ lat.per naturam
PassMatthFabr 65713 Mth³ 8321÷ sva sem bogiɴ ma égi einart vppi standa sva er oc farit manligo eþli at eigi ma viþ allt senn sciliasc
Jón³ 166÷ þat hvgsaþi hann, hvart þat mvndi vera af eþli sialfra þeira (ɔ: ásanna), eða mvndi þvi valda goðmavgn þꜹ, er þeir blotvþv
SnE 819÷ ek hefi ... snyz mer til eðlis að giora uel af ueniunni
~ lat.in naturam
11333 Rómv595(2010) 11313÷ sá ‹... líkami› ... lét beraz frá henni at óbrugðnum meydómi hennar ... þá sýnde hann, hvert eðli líkamir manna *skolu hafa eptir upprisu
MarS 5320÷ þann tima sem hann þurfti eptir likamsins ‹eðli› fædunnar emend. Stj 14734: AM 227 fol “B”
~ lat.cibo adhuc indigens
BedaSerm 35723 emend. Stj¹ 14734: AM 227 fol “B”÷ Þath er enn ⸢edli kvenna [var. kueɴa edli EncHauksb 16619] sumra, ath eitt megu barn ala allz ꜳ e᷎fi
Encᴵ 368÷ þa syndizt allr likame hans snæve biartare, sem þegar væri hann i ædli upprisudyrdar sinnar
~ lat.quasi in futurae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset
EpistMartᴵᴵᴵ 1504 Martin² 60237÷ hefði hann mik yfirunnit, ef ek væri alþýðligr maðr, en nú em ek eigi síðr andi en maðr, en hann hefir náliga brotit í mér hvert bein, svá at þau skrapa ǫll innan i skinninu, svá ek væra dauðr ef ek hefði øðli til þess
ǪrvA 13328÷ fíorer psalmar kuelld saungs skolo vera til yfer botar vm þat er ver haufum mísfarit med ferfaulldu edli. er ver haufum af fiorum haufud skepnum elldí ok vedrum. ægí ok íordu. þat edli eígum ver sameigít med kuikenndum. ok heíter ad bokmalí enn ytre madr
Mess²625 3633÷ þat edli (ɔ: af fjórum hǫfuðskepnum) eígum ver sameígit med kuíkenndum. ok heíter ad bokmalí enn ytre madr. Enn ... þat edlí er ver eígum vid guds eíngla. er skilningar anndí er j briostí voro. ok heíter enn idre madr
Mess²625 3635÷ eftir þeiri list sem keɴir at rannsaka natturligt edli ymisra hluta, hversu *ymisligar skipanir⸣ limavaxtar manzins, litar-hafz eda augna bragdz syna ... astar þocka eda sidu mannanna
Physiogn435 9528÷ Fornir frædi-menn ok meistarar skildu ok trudu alla hluti gerazt eftir natturligu edli, ok þviat þeir skildu af natturu skepnunnar, at sa var almattigur, er hana hafdi i fyrstu skapad ... þvi hielldu þeir ser fra rangri agirni ok o᷎drum ro᷎ngum laustum
Physiogn435 9614÷ ko᷎lludu þeir þat likamligar fystir, er fornir meistarar kolludu natturligt edli ... þęssar likamans fystir ... megi hverr er vill tempra med guds fulltingi
Physiogn435 9711÷ suaradi kongr: Þui ertu so diarfur at kallaz minn son? Og mun moder þin midur hafa uandat fo᷎dur at þier og meir epter sinu edli
Jvs510 1230÷ þeir gengu berserksgang ok váru þá eigi í mannligu eðli, er þeir váru reiðir, ok fóru galnir sem hundar
Ebˣ 617÷ þad er og mikill o vanndj. ad menn vaka vmm nætur til onjjtra hluta. enn vmm morguninn eru menn suefnuger. þetta er J mot munndangligu edli. og Gudligri skipan
JBpC(2003)ˣ 15931
● eðlis (gen. sg.) hørende til (menneskets) natur ⫽ inherent in (human) nature
● at eðli, af eðli, í eðli (sínu) af natur (fysisk/åndeligt), af væsen ⫽ by nature (physically/spiritually), in essence
●●● Guð er miscunnsamr í øðle. buin at grøða fyri miscun
~ lat.natura
7714 Alk619 775●●● ec em maþr. glícr yþr. at øllo øþle. oc at ostyrcleíc licama míɴs
ClemCod645 5713●●● þa siom vér oc. at lygen es góþ. þót hon se ill i sino øþle
~ lat.per naturam
PassMatthFabr 65713 Mth²Cod645 11910●●● eige er veit (ɔ: verkit) ⸢af øþle [var. at eðlinu Mth³ 8328] ill (!). sed af ostilling
~ lat.per naturam
PassMatthFabr 65812 Mth²Cod645 11920●●● Minnizt menn ... a ... at fa þeim monnum prest sem til bana eða lima latz eru dꝍmdir ... þui at ill uerk skal hata en ælska mannen ⸢at [var. af Bl 2218] natturolego eðli en salena allra hellzt sem iamkristinn ser
Landsl 6314●●● þat fell honum sua ne᷎r at naliga matte kalla at hann skiptiz i annan mann at mørgu eðle siþan
GBpA 6116●●● Calcedonius er ... miklo ... a-gie᷎tligri i edli en saphirus, en hann ma mikit iartegna
Lap¹194 418●●● smaragdus, sa er dyrligr i sinu edli enn dyrligri i iartegn valdra manna guds
Lap¹194 4119●●● raun var at rada ... at leoni þa er teknir ero fra henne huelparnir er hon þa grimmuzst j sinu edli
FbrFlat 1652●●● þú ert eigi i ǫðli þínu sem aðrir menn
cf.á mik kemr berserksgangr
8319 Vatnˣ 8324÷ Vas christus veɴ at licam ... At oþle vas hann skicr (ɔ: slíkr) sem hann uitraþesc lęre sueinom sinom a fialle
~ lat.Secundum naturam
6929 ●Eluc674(1989) 692÷ Alt saurlifi mislicar guði. ok þat mest er æigi er ⸢í [var. at Alk685 9015] æðli
~ lat.non sunt naturales
9130 Alk619 9117÷ Eigi eru flest verkin at eðlinu ill helldr af ostillingu verksins
~ lat.per naturam
PassMatthFabr 65812 Mth³ 8328÷ illt værk scal hata en ælska mannen af naturulegho æðli. en salena allra hælzt sem sin iamkristin
Bl 2218
● mannligt eðli (fysisk) menneskelig natur, menneskelige egenskaber, menneskeskikkelse ⫽ (physical) human nature, human properties, human form
●●● þa es hann toc maɴlict ødli
~ lat.humanam naturam
GregHom 124749 Hóm677 5825●●● Galienus mællti sva: þessi ero daudlig mork i ⸢mannligu edle [var. manligum likam Med434 4011], ef rodnar enni enn brynn falla
Med194 6214●●● dyr þat, er honocenntaurus heiter, ok einge madr gat unnit med nocru mannligu edli
Enc736III 19611÷ Her er greind ... samiafnan ... milli vandar þes, er aron bar ok lꜹfgaðiz með avexti, ok marie drottningar er feddi gvðsson vm fraᴍ mannlikt eðli
Gramm³748 1196
● rétt eðli rette (iboende) natur ⫽ true (inherent) nature
●●● þessi hinn liote stadr og fvle er hann hafde sied. heyrde heimenvm og þeim til og so ollvm avdrvm sem meira elska vervlldina enn rett edle er
BarlReyk 12317●●● þeirra framferde syskenna var ... j ollvm matha efter rettv edle. bæde ꜳ gvdz vegna og manna
cf.vpp qveiktte (óvinr alls mannkyns) j brioste þessa hins vnga herrans. oleyfelegꜳ fyst til savrlegs samrædis vid systvr sina
223-25 GregBpReyk 220
4) ?køn ⫽ ?gender
●●● geymir huart þeirra (ɔ: corcodillorum) karldyrsins ok kuendyrsins sinnar natturu ok edlis sin i milli
~ lat.masculus et femina vices servant
IsidEtym XII 6,20 Stj¹ 7724●●● (evt. def. 3) hann (ɔ: orra) kann þat henda. at karlfuglinn kemr ok blandaz uid annan karlfugl. ok gleymir sua sinnar tegundar ok natturuligs edlis af rasandi girnd ok fulu raadleysi
~ lat.obliviscitur sexum libido praeceps
IsidEtym XII 7,63 Stj¹ 782
5) [til e-s] potens, evne (til forplantning) ⫽ potency, (reproductive) ability
●●● Zacharias svaraþe englenom ... Ec em gamall. en kona mín hever eige eþle til barna elþes
HómÍsl⁶(1993) 5r21●●● hann atti ekki barn. þviat sva segiz at hann hefði til þess enga ⸢fyst ne eðli [var. girnnd GKS 1005 fol “D²”]
ÓTᴵ 1297●●● legr kongs son fruna a sinn arm med blidligum kossum ok fogrum fadmlogum hugsandi at afblomga hennar likama sinum meydomi med karlmannligu edli ok fysi
GibbB 86
6) naturen ɔ: naturens orden, (naturlig) betingelse/vilkår ⫽ nature ɔ: natural order, (natural) condition
●●● sia var. iartegn. miǿc igegn øþle. At ...
ÞBpCod645 42●●● Einn er dꜹði oc iamt ęðli manna oc smala. sva deyr. maðr. sem smali
~ lat.aequa utriusque condicio
Dialᴵᴵᴵ 3011 GregDialFrg² 5614●●● er þat kallat nygervingar allt, er vt er sett heiti lengra, en fyʀ fiɴz, ok þickir þat vel allt, er með likindvm ferr ok eþli
SnE 12127●●● J þenna tíma vrdu mo᷎rg vndr ... þa vard ꜳ sól [ok] tungli fyrst þat sem eclipsinn er kallad. allt i moti edli. [Þa var o]k sén stiarna ... i likíng suerdz
Rómv226(2010) 24413●●● þat ser hann ok þo at þeir ho᷎ggizst af hendr edr fætr edr særizst odrum storsarum þa eru þeir a annarre stundu hæilir. en þat er Þorsteinn hio þa var þat eftir edli
ÞUxaf 25511●●● Nu fagnade abotinn mikilliga ... af ... taknsamligum avo᷎xt tressins, er sprottid hafdi utan alla natturu ok edle
VP 65718●●● Geirmini vard eigi þat lagat at verda vopndaudum. helldr anndazt wr sott med naaturligu edli heimsins
Vikt 4919●●● er madrin er daudr eftir natturligu edli
Physiogn435 941●●● var þad miskun Gudz. ad hann hiellt lifinu. enn mote natturligu edle. ad hann tapade eigi heilsunne
LBpA 5510÷ þvi at I. (ɔ: einn) er dꜹþi maɴa oc smala oc iafnt óþli hvarstvegia
~ lat.aequa ... conditio
Dialᴵᴵᴵ 2424 GregDialA 1293÷ hverso ma einn dꜹðe vel iamt eyðli vera maɴa og smala. þar er smali lifir æigi epter dꜹða
~ lat.aequa ... condicio
Dialᴵᴵᴵ 3028 GregDialFrg² 572÷ olldungar Gydinga sꜳ blod ok vatn renna or sidu likneskinu i mot ollu edli
KrossFlag 3109÷ skiliazt þau nu med fagri frænsemi ok þo med sorg ok swt ⸢med [var. epter AM 567 VIII 4° “A²”, etc.] naatturligu edli
Vikt 61÷ hann bauð mér at gjöra þessa ... hluti, sem ek má með engu móti orka, því at ek veit, at þat er í móti náttúruligu eðli
Mág² 1326
7) ?befrugtende faktor/agent (cf. blóð sb. n. def. 7) ⫽ ?of a fecundatory factor/agent
●●● son signadrar Marie getinn ꜳn manligu edli æda fri
~
PS 531 Pétr AM 621 4° 3v23●●● hafdi (ek) þær hræringar med sialfri mier adr hann bar sig til nocko᷎ra gio᷎rda at mitt natturligt edli losadizt burt vr tilheyriligum stad og i ogilldan akr a minn líkama. myrdandi þad efni og understo᷎du ... sem almattigr gud hefer til ætlat at af samblandi blódsins ma gio᷎raz
DI VI (*[1479]›JS 308ˣ) 24128
8) foster, afkom (metat. for elði sb. n.?) ⫽ embryo, progeny
●●● Sem meyiar eþle er at geta ekke eþle af ser
EncCod1812 346●●● Hvn þottiz vera oravst ok þotti henne hafva kviknat eðli sitt fyrir iolafavstv, hvn var ok sva digr, at þær einar konvr verða iafndigrar, er með fleirvm bavrnum erv en einv
MarA 15616●●● þat et helga ⸢eðli [var. elði MarS 1911], er af þer man getazt, mvn kallaz sonr gvðs
MarA 35826÷ ath þa er eingi freovon, hvorki grass ne vidar, sem meyiar edli er ath geta ecke edle af ser
Encᴵᴵ625 552
Form.: edli (26); eðli (20); edle (9); æðli (8); øðli (5); øðle (5); eþli (5); eþle (5); øþle (5); oþle (4); eðlí (3); ǫðli (3); øþli (3); ødli (3); ęþle (2); óþli (2); æðrli (2); edlis (2); eþlet (1); æðliꜱ (1); ęþli (1); ęðli (1); edile (1); eyðlis (1); øðles (1); eðlinu (1); eðle (1); ǫþli (1); o᷎þli (1); ædli (1); øþlis (1); edles (1); eðlis (1); eyðli (1); eþlom (1);
Comp.: alda- (4), aldar- (1), andar- (1), arnar- (1), dúfu- (1), einka- (1), einkar- (1), engils- (1), engla- (1), goð·dóms- (1), jarðar- (1), kvenna- (1), líkams- (3), mann·dóms- (2), mann·kyns- (1), manns- (6), meyjar- (2), náttúru- (2), stein·geitar- (1), virðingar- (1)
Gloss.: EJ öðli; ClV item öðli; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr item öðli; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP item øðli; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH item øðle; AJ; deVr; Fr4 item -eyðli, øðli; NO item øðli; Walter _; ÁBlM item (öðli) #øðli; Bl; WPA _;
Litt.: Evans 1975 [ANF 90] 88; Helgi Sk. Kjartansson pers. 2004 (konsulent april 2004) ; Hægstad 1899 37; Kaiser 1998 283; Konráð Gíslason 1882 [ANOH 1881] 224-225; Leijström 1934 [ANF 50] 312-313; Lundahl 1944 [ANF 58] 14-15; Salvesen 1968 36-38, 62, 63
Genre. (expected): religious works [rel]: 87 (34); historical works [his]: 12 (22); romances [rom]: 9 (13); contemporary sagas [bis]: 5 (9); legendary sagas [fas]: 5 (5); learned works [div]: 4 (4); family sagas [isl]: 3 (15); legal works [jur]: 2 (12); þættir [tot]: 1 (3); charters [dip]: 1 (10); unclassified [ ]: 0 (0);
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
eða - efnd
...
...