dýrka, dýrðka vb. [-að-]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
A.
1) [e-n/sik/e-t] [í e-u] [með e-u / í e-u / af e-u] dyrke (en gud, etc.), tilbede, hædre, ære, lovprise, prise, hylde, forherlige ⫽ worship (a god, etc.), pay homage to, venerate, adore, honour, praise, glorify, magnify
●●● es oss nauþsýn at dýrca helga engla i beónom órom
●Hóm237² 16632●●● Etke es dýrþ mín ef ec dýrka mic siálfan
~ lat.glorifico
Vulg Jhs 8,54 HómÍsl²⁷(1993) 40r8●●● heldr dýrka ec fǫþor miɴ en ér ovirþeþ mik
~ lat.honorifico
GregHom 115052 HómÍsl²⁷(1993) 40r33●●● dv̇rkaþi (hann) gvþ i ollom iarteinvm þeim er honom voro vęittar fvr helgan dom nicolas
~ lat.gratias Deo ... retulerunt
NicSpecH 532a26 (XIII 76) Nik655 123●●● sva sem vér dyrcaðum Crist boren fra u-saurgaðre møyo. sva gꜵfgum vér hann nu ...
~ lat.miramur
PsAugSerm 20121 HómNo⁹ 5728●●● Postola guðs eða aðra hælga menn ⸢dyrcaðer [var. heidrader ViðrLaug405ˣ 28539] þu aldrigin
~ fr.Ne celebras lor feste
Samedi 140a27 ViðrLaug619 2858●●● mællto þeir a margar tungur ok ⸢dyrkuðu [var. lofuðu Pétr²Aˣ 1706] guð
~ lat.magnificantes
Vulg Act 10,46 PP 2919●●● Þa tok iarll tru oc let skirazt, oc mart manna með honum, er þeir sa þetta, oc dyrkuðu kenningar postulanna oc iarteinir
~ lat.admirans
Vulg Act 13,12 PP 2953●●● var Kain rekningr fra gvði ... En Abel er dyrkadr i ollvm helgvm bokvm
VerA 911●●● Drottínn iesus christus. þig lofa ek. ok þik mikla ek ok þíg dyrðka ek
~ lat.glorifico
10328 BǿnAlk 10315●●● at dyrka drottinligan kross
~ lat.colere
VitAnt 15857 Ant 10232●●● tók hann um þat at leita með helgu ráði, hversu hann mætti hana (ɔ: Maríu) enn háleitligar dýrka. Þá setti hann þat, at hátíð hennar skylldi hallda ...
~ lat.honorare
MirMar1927 167 MarB 7817●●● hann uilldi alldri dyrðka heiðin skurð god. ok setti hug sinn miok j mot ollum blot skap
ÓTᴵ 1066●●● ⸢Dyrkadr [var. Blezadr MEg¹ 49230] ser þu guð
~ lat.Gloria tibi Christe
VitMAeg 14211 MEg² 5075●●● Calldei ho᷎fdu þann uillu átrunat. at þeir dyrkadu elld
~ lat.adorare
HistSchol 4731 Stj¹ 10315●●● kugadi Ysmael hann til at dyrka likneski þau sem hann hafdi sér af leiri gort
~ lat.adorare
HistSchol 6232 Stj¹ 1281●●● fagna litillatir, er þeir ero fyrirlitnir, sem dramblatir fagna, þa er þeir eru dyrkadir
~ lat.honoribus ... gratulantur
Dialᴵᴵ 6217 GregDialB 18722●●● lofa ek ok dyrka nafn þitt
~ lat.glorifico
PassTheod 3810 Theod 3144●●● Þa stodu menn wpp ok dyrkudu helghan dominn med tarum
~ lat.adorauerunt
TranslSteph 48138 Steph 30422●●● Bu þig ... at taka vid Jesu, sa er sialfan sik dyrkar ok segiz vera Kristr son guds
~ lat.se gloriatur
EvangNicod 7011 Niðrst⁴ 1831●●● þessir helger þrir kongar ... liethv þat fylgia med at þeir ... være fyrer þann skvlld þar komner at þeir villdv færa honvm forner og dyrcka hann
~ nty.anbeden
LegKonnPass 319rb14 KonReyk 621●●● var hann (ɔ: Freyr) því meirr dýrkaðr ... sem á hans dǫgum varð landz-fólkit auðgara
Hkrᴵˣ 2310●●● Þiofr einn ... dyrkadi ... helga guds modur Mariam af ollv hiarta
~ lat.venerabatur
SpecH 264b7 (VII 116) MarD635ˣ 94914●●● söcktu menn þangad vm allt land, ad dyrka hinn sæla Thorlak byskup, j vokum og j fostum og j bæna halldi og fiegiofum
PBpˣ 41814●●● hófu menn hann (ɔ: konung) svá einkum til tignar, ok gáfu honum þá enn af nýju dýrar præsentur ok dýrkuðu hann sem þeir höfðu framast föng á
StjǫrnODrˣ 11319÷ gefe haɴ oꜱ hǿgt oc rótt líf sva at ver megem dýrka goþ fꜵþor almátkan
HómÍsl²³(1993) 33v13÷ scolom vér véita ástsamlega gǫfgon ꜵllom saman postolom. þuiat þa es eíɴ þeira gofgaþr es aller o᷎ (ɔ: eru). ok þa aller es eíɴ es dýrkaþr
HómÍsl⁷(1993) 8v30÷ þui scolom vér ástsamlega lofa guþ oc dýrka
Mess²15(1993) 54v15÷ En es lucianus héyrþe þetta. þa dýrkaþe haɴ goþ. þuiat fundeɴ vas aɴaʀ vátr vitranar heilagra
~ lat.glorificaui
PassSteph 3274 Steph15(1993) 95v16÷ Sva lysi lios yðart fyrir monnum. at þæir se (ɔ: sjái) værc yður goð. ok dyrki faður yðarn þann er á himni eʀ
~ lat.glorificent
11323 Alk619 11311÷ dvrcaɴdi dvrca ec þic groþari heimsens
Eras 2216÷ þa lagþi hann hendr ýfir hana oc rettisc hon up þegar oc dvrcaþi Gvþ
~ lat.glorificabat
GregHom 122810 Hóm677 8520÷ Lysi lios yðart fyrir mꜵnnum at þer se (ɔ: sjái) værc yður goð ok dyrki fꜵður yðarn er á himnum er
~ lat.glorificent
Vulg Matth 5,16 HómNo¹² 678÷ hon (ɔ: María) vill hialpa allum þæim er hana dyrca
HómNo²⁸ 13416÷ En sa dyrcar sanlega moðor guðs er lif sit myndir eptir hennar at-færð
HómNo²⁸ 13417÷ nu sculum vér fyrst at upp-hafe nefna ok dýrca ok lofa þann sialfan er scop alla hælga menn
HómNo³¹ 1442÷ með þvi at vér holdum í dag hotið allra hæilagra goðer brøðr ok systr. þa er nauðsyn at licaz (!) þæim í siðum er vér dyrcum í hotiðar-halde
HómNo³¹ 14529÷ gereð tiund yðra af ollum þæim lutum er guð almatigr lér yðr. ok dyrkið várn droten væl með þvi ollu er nu hꜵfum vér í fra sagt ok hæiðvirðlega
HómNo³² 14814÷ dyrkaðe hon (ɔ: ambáttin) oc truði fastlega a hinn hælga Olaf konong
~ lat.erat erga venerationem sancti devotissima
ActOlav 13610 ÓHLeg 955÷ Jarl toc tru, er hann sa þetta, oc dyrcaði *namn drottens⸣
~ lat.admirans super doctrina Domini
Vulg Act 13,12 Páll¹ 21811÷ Heilagr domr Bartholomeus var þar dyrcaðr langa riþ
Barth² 76534÷ er lucianus heyrði þessi tiþendi. þa dyrcaði hann guð
~ lat.glorificaui
PassSteph 3274 Steph655XIV 14714÷ eggið menn. at dyrkka iesum yðan
~ lat.deorum honorem Iesu deferendum esse prædicatis
JDamBarl 753 Menota: 53ra24 BarlA 9618÷ þat sem þu dyrkkar. þa er firir vttan allan guðlegan kraptt
~ lat.colis
JDamBarl 8416 Menota: 62ra10 BarlA 11339÷ þu ert minn sannr guð. þik skal ec dyrkka. faður oc sun oc hinn hælga annda
~ lat.te glorifico
JDamBarl 1331 Menota: 100vb3 BarlA 19124÷ dyrkaði hon (ɔ: ambáttin) Olaf konung oc truþi fastliga hans heilagleic
~ lat.erat erga venerationem sancti devotissima
ActOlav 13610 ÓH 6362÷ þar (ɔ: í borginni Tirus) hefir siðan verit dyrkat af rettruaðo folki nafn ens krossfesta
~ lat.adorat
Alexandreis 8014 (III 339) Alex 4832÷ Lýsæ liós ýðvart fýrer mꜹnnom at þæir siái verk ýðor góð ok dýrke fꜹðor ýðvarn þann ær á himnom ær
~ lat.glorificent
IsidConflict 113434 Isid 18023÷ Þæssa lute alla, sagðe Sathan til vars drottens, man ek geva þer, ef þu mek dyrkande fællr til fota mer
~ lat.adoraveris
21429 Thom¹ 21410÷ lofodo allir gud oc dyrkodo hans postola
Andr⁴ 4125÷ Þa urðu heiðnir menn fegnir, er þeir heyrðu þetta, oc dyrkuðu orð guðs oc truðu allir
~ lat.glorificabant
Vulg Act 13,48 PP 29617÷ fyrirlietvð þer mik oc dyrkaðvt annarliga gvða
~ lat.coluistis
Vulg Judic 10,13 StjC 40419÷ risv þav ... vpp snimma oc dyrkvðv drottinn
~ lat.adoraverunt
Vulg 1Reg 1,19 StjC 4291÷ þann skal ek vegsama sem mik dyrkar
~ lat.glorificaverit
Vulg 1Reg 2,30 StjC 43120÷ far nv oc fylg mer at dyrka drottin
~ lat.adorem
Vulg 1Reg 15,25 StjC 4581÷ þv far með mer at dyrka drottin gvð þinn
~ lat.adorem
Vulg 1Reg 15,30 StjC 4589÷ hon ... dyrkaði hann sva segiandi
~ lat.adoravit
Vulg 2Reg 14,4 StjC 52234÷ þeir fyrirletv drottin gvð sinn ... enn þionaðv oc dyrkaðv annarliga gvða
~ lat.adoraverunt ... et coluerunt
Vulg 3Reg 9,9 StjC 56928÷ Achab ... dyrkaði Baal
~ lat.coluit
Vulg 4Reg 10,18 StjC 62915÷ hann let settia vp skvrgod i Iorsalaborg ok bavd at alþyda skylldi þau dyrka
VerA 5213÷ Evdoxia ... færdi helgan dom Stephani til Rvmaborgar ok er hann nv þar ⸢dyrkadr [var. gofgadvr Holm perg 9 4° 65v10 “B”] i kirkiv Lavrencij
VerA 6314÷ þvi afsakiz eingin vigslupallr, alldr eða kyn þenna (ɔ: Mikhael) dyrka, lofa ok vegsama
Mich 71234÷ sa er allt ueit ok ollu styrir. villdi ... at hans nafn væri jafnan elskat. ok dyrkat af ollum ... monnum
ÞBpA 1783÷ Þa bavd Guðmundr prestr at gefa Steini presti af beininv Ions biskups, ef hann villði dyrca hann af avllv hiarta. En hann qvez villia fegin, oc var ræddr um, hvart Ion biskup mundi villia þiggia dyrcan hans
StuᴵK 25412÷ gud þin, er þit dyrdkit
Agat² 812÷ þeir ... sem goðfusliga dẏrðka guds moður Mariam
~
PS 70925 JJ SÁM 1 81rb23÷ þvi dẏrka hann margir ok hafa dẏrðkat ágiętir menn
~
PS 70932 JJ SÁM 1 81rb31÷ var þar i eyiunni dyrdkaðr heilagr domr hiɴar sælu Svɴifo
ÓTᴵ 2517÷ segia þeir menn sva at þar se haleitliga dyrkat ho᷎fut heilags Albani
ÓTᴵ 2528÷ fundo þeir Plautillam isama porti. lofandi ok dẏrkandi guþ
~
PS 1215 ~ lat.glorificantem
PassPaul 4111 Pétr SÁM 1 26va14÷ Hann neyddi menn ok kugadi til þess at dyrka elldinn
~ lat.adorare
HistSchol 4322 Stj¹ 6529÷ Þrir lutir eggiudu menn i fyrstunni mest framm at dyrka ok stunda upp aa þess hattar likneski
~ lat.cultum
SpecH 37b54 (I 102) Stj¹ 10210÷ til iardar frammfallandi dyrkadi (hann) þo einn af þeim
~ lat.adoravit
Vulg Gen 18,2 Stj¹ 11733÷ Drottin gud þinn skalltu dyrka
~ lat.adorabis
Vulg Matth 4,10 Stj¹ 14634÷ dømi saa gud okkar i milli sem Abraham ok Nachor ok þeirra fedr dyrkadu
Stj¹ 18223÷ hon dyrkar ok kyssir dauf ok dumba skurdgod
Stj¹ 20713÷ engi er liki uid þann gud sem uær dyrkum
Stj¹ 2705÷ Þersi er minn gud. huern er ek dyrka
~ lat.glorificabo
Vulg Exod 15,2 Stj¹ 28828÷ ef þu ⸢dyrðkar [var. dyrkar AM 54 fol “C¹”, etc.] með hreinu hiarta ... guð
ÞórhÓT 1853÷ þa falsa guða er þer hafit tignat her til skaltu alldri ⸢dyrðka [var. dyrka AM 54 fol “C¹”] heðan af
ÞórhÓT 18512÷ ꜳ ek mikit travst vndir honum (ɔ: spámanninum). ok hefi ek hann dyrðkat langa æfi. en misþockaz þu honum miok
ÞorvVÓTᴵ 28511÷ Ek hefi þik dyrkat sva sem nytsamligan ok styrkan guð meþan ek var v vitandi ens sanna
ÞorvVÓTᴵ 2882÷ Svá segja Saracinar, at sá Maumet er þeir dýrka, gerði þessa líkneskju
~ lat.colunt
PsTurp 4519 KlmA 2673÷ hann (ɔ: Paulus) skrifar til Thessalonicenses ... at ... æigi dyrki þeir þann, er drambarr i hasætistign umakligr allrar uirdingar
Thom² 32836÷ En er Lucianus heyrdi þetta, þa dyrkadi hann gud
~ lat.glorificaui
PassSteph 3274 Steph 30132÷ postolarner ... dyrckande gud ... beiddu sier liknar af blezudum thoma
~ lat.glorificaverunt
TransMarA 12131 MarFramf 33229÷ Sama mal er vm þa. er ræna þa menn. er taka staf og skrep⟨p⟩v. og fara til Jorsala. eda til roms ... eda ... til heilagra manna þeirra er ver fagvm. eda dyrkvm af gudz alfv
DI I (*[c1176]›AM 186) 23327÷ minnizt hann (ɔ: hugrinn) þá guðs sins eptir hvers líkneski hann er gjorr skile hugrinn hann ok elski ok dýrki með hverjum hann má jafnan vera sæll
~ lat.colat
Medit 48626 BernhRitn 1898÷ Ef þu uillt gud lofa ok hans almatt dyrka þa ...
Mess⁵ 7918÷ heidnar þioder ... dyrckvdv þetta barnet ... sem sannan gvd
~ nty.anbededen
LegKonnPass 320rb46 KonReyk 1630÷ At visu er sa sannr guð, er þessir menn dyrka
~ lat.colunt
MirAndr 83314 Andr¹ˣ 32722÷ er hann þar nu dyrkaðr, ok verða þar allzkyns iartegnir at hans helgum domi allt til þessa dags
cf.þar var kominn heilagr domr Bartholomei postola
7545 Barth¹ˣ 7548÷ Þar sytie þid Herians-synernner; munu þeim þikia þid vera sæmiliger hofdingiar, sem yckur dyrkar
Fljˣ 10925÷ dyrke þier hann
~ lat.uniuersum semen iacob glorificate eum
2016 (Vulg Psalm 21,24) GlossPsalt 2116÷ hon (ɔ: ambáttin) dýrkaði inn helga Óláf konung ok trúði fastliga hans heilagleik
Hkrᴵᴵᴵˣ 15117÷ Lijsi lios ydartt fyrer monnum til þess ad þeir siae verk ydar god. og dyrki fodur ydarnn þann sem ꜳ̈ himnumm er
~ lat. in textuGlorificennt
12420 JBpC(2003)ˣ 12422÷ Þa reis Stacteus upp i augliti postolans ok dyrkaði hann
~ lat.adoravit
MelitoHeine 11348 Jón¹ˣ 42610÷ Einn er guð sannr guð, þann er dyrkar Johannes
Jón¹ˣ 43037÷ Fyrir þessa hluti dyrkum ver þik
~ lat.glorificamus te
HFars 17811 MarD635ˣ 6613÷ þeir, er rettliga dyrka gud, dyrka gud fodur i anda ok sannleik
~ lat.adorant
HFars 17898 MarD635ˣ 67032÷ dyrkaði allr lyðr guð
~ lat.magnificabat
PassThom 15317 ThPost¹ˣ 72312÷ Eilífr allsvaldandi guð ... ek vil þik gjarna lofa ok dýrka
Trist¹ˣ 1997÷ sem blæzzat ok dyrkat se hans signadha namfn
DNⱽ 24024
● ‖ præs. part.: dýrkandi [af e-m] [með e-u] [um fram e-t]
●●● Hann (ɔ: dróttinn Jesús) er af ollum dyrkannde oc lofvannde vttan enndda
~ lat.glorificandum
JDamBarl 11818 Menota: 90va14 BarlA 17214●●● Heilagar meýiar eru her næst dýrkandí meðr hátíðar halldí þessa dags
Hóm671¹ 17410●●● Sannliga er eingi gud þeim likr er kristnir menn trua ꜳ hann er dyrkandi ok tignandi vm fram alla hluti
~ lat.iste est adorandus
9527 KatB(2017) 958
2) [e-t] [af e-u] [með e-u] helligholde (højtid, etc.), fejre, holde ⫽ celebrate (a feast day)
●●● Allar hotíþer heilagra goþs vátta eigom vér ástsamlega at dýrka góþer brǿþr
HómÍsl⁷(1993) 7r24●●● Nu er þesser dagr af slicu dyrcaðr
HómNo¹⁹ 911●●● Dyrðar dagr er mykil í dag. ok hefir sia dagr veret dyrcaðr bæðe í fornum logum ok í nyium
HómNo²⁰ 927●●● Nu kom at þæim hælga dægi er sa mildi konungr let lif sít á. ok aller ⸢cristnir menn dyrca [var. Norðmenn helldu ÓH 6367]
~ lat.celebrant
PassOlav 7819 ÓH619 11510●●● dyrkum vǽr þessa guds vinar hatid med andligri gledi arliga
~
HMSᴵᴵ 1295 ●Nik Holm perg 16 4° 44r19●●● presturinn er skryddr og er buinn til ad dyrka heilaga gudz þionustu
JónLeik AM 588 f 4°ˣ 4r26÷ En þo at yðr se þat iam-cunt sem mér af hverium at-burðum hvartveggia folc gyðingar ok cristnir menn dyrka þenna dag
HómNo²⁰ 929÷ Nu með þvi at þau log varo sett með ógn ok mykilli dyrð ok iartæinum. þa dyrcaðu þæir þenna dag ok alla vicuna eptir at hældr at guð sialfr bauð at sva scyldi vera
HómNo²⁰ 935÷ Þa dýrcum vér maclega hotið hæilagra byscupa ef vér erom lyðnir boðorðum kenni-manna
HómNo³¹ 14629÷ foro þau bæðe til hins hælga Olafs konongs kirkiu hafðu með ser vax lios oc dyrkaðe (!) þa hælgu hatið
ÓHLeg 10236÷ forv bæþi hión til kirkiv ins helga Olafs konvngs hǫfðv með ser vax liós at dyrka þa hina helgv hatið
ÓH1005 8428
3) forherlige sig selv, prale ⫽ extol oneself, vaunt, boast
4) [e-n] kaste glans over, give status til ⫽ lend lustre to, enhance the status of
5) [e-n/e-t] [fyrir e-t] [með e-u / í e-u] (ved prøvelse/lidelse) ophøje, gøre salig, belønne (med himmelsk herlighed), (ved martyrium, mirakel, ludøvelse, etc.) herliggøre, forlene med hellig status ⫽ (through trial/suffering) elevate, make blessed, reward (with heavenly glories), (as martyr, by working miracles, etc.) glorify, endow with holy status
●●● þa lætr retlǽte guðs til þess menn starfa í ymsom mæinlætom. at *hann dyrki vesla menn fyri þolenmøðe
~ lat.ut ... miseros pro patientia ... coronaret
8733 Alk619 8715●●● hann dvrcaþi valaþan fvr frestni þa er hann sa hvern dag en ꜹþga
cf.valaþr stvrcþisc til dvrþar af frestni 42⁶ & þa dó en valaþi oc var boriɴ af englom i faþm Abrahe
427-8 ~ lat.probavit
GregHom 13067 Hóm677 4128●●● dyrcaði guð Olaf konung með morgum kroptum
ÓTOdd 1519●●● hellír sa er Michaell engill dyrkaðe i sínní tíl komo
EncHauksb 15610●●● Nv er tíþ drottiɴ sv er þv dyrkar oꜱ ambattir þinar. at ver komím til þín
cf.þa voro þér hꜹgnar oc foro til gvþs
4316 ~ lat.glorificare dignatus es
PassBlas 342b61 BlasA623 433●●● helldr dẏrkaði guð Abraham ok guð Ẏsaach ok guð Iacob iþessu uerki son sinn Ihesum ... ꜳkall hans nafns. ok su trua sem ver ho᷎fum af honum. vann þessum manni alheilsu
~
PS 2418 ~ lat.glorificavit
Vulg Act 3,13 Pétr SÁM 1 5vb33●●● margir ... sungu lof gudi þeim, sem svo dyrkar helga menn sina
~ lat.mirificat
VitMaur 1044b27 Maurus 66420●●● hann ... geingr sidan berrfættr fram til þeirar kirkiv, er astuinr guds dyrckadi enn ath nyiu bædi med blodi sinv ok biorttum hiartteignum
Thom²y 4884÷ Fyrir þær sacar dyrki hvær drotten varn sa er dyrcasc
~ lat.qui gloriatur, in Domino glorietur
12920 Alk619 1291÷ Hæilagr croꜱ er ... hælgaðr af guði. dyrcaðr af englum. gofgaðr af mꜵnnum. ok vegsamaðr af allre scepnu
HómNo²⁴ 10512÷ ᴍ. (ɔ: mǽlti) rꜹᴅ ór scyino. Ec em gvþ sa er þíc dyrkaþac cappi miɴ oc mon ec en dyrca þic
~ lat.et glorificabo et glorificaui
PassBlas 343b60 BlasA623 4615÷ Paulus, hann uar fyrri motstodvmadr guds kristni, enn sidan mestr upphelldismadr i ordi ok eptirdæmi, ok dyrkadi hana at lycktum med sinu banablodi
Thom² 31626÷ ek vil láta fœra mik í Skálaholt, ef ek ǫndumk ór þessi sótt, því at mér segir svá hugr um, at sá staðr muni nǫkkura hríð vera mest dýrkaðr á þessu landi
Ebˣ 14122
B. dýrkask
1) [af e-u] fordyres (i forhold til ngt), blive dyrere ⫽ become more costly, be raised in price
2) dyrkes, helligholdes, fejres ⫽ be observed/celebrated, be venerated
●●● á þeim sama degi, sem nú dýrkast hennar assumptio í kirkjunni, leið hún brott af þessu lífi
GBpD 15315●●● þar er borgin ... Montakassín, er dýrkast Benediktus ábóti
Enc764² 41512●●● sꜳ sami kross vil ek ath dyrckizt i þessari kirkiu ok skutlizt i aungvan stad annan
Thom²y 4772
3) [af e-u / í e-u/e-m/sér / með e-m / fyrir e-t] forherlige sig selv, prale (af ngt/ngn), være stolt ⫽ extol oneself, vaunt, boast (of sth./sby), be proud
●●● svasem pǫll postole (mælir). Sa es dýrkasc í drotne ... dýrkasc (“ɔ: dýrkesc”, ed. note) haɴ
~ lat.Qui gloriatur, in Domino glorietur
Vulg 1Cor 1,31 HómÍsl⁶⁰(1993) 99v27●●● Sa er dyrcasc ... dyrkisc hann með guði
~ lat.Qui gloriatur, in Domino glorietur
11129 Alk619 11113●●● Avitar pall postole þa er dyrcasc í værcum sinum goðom
~ lat.in suis gloriantur benefactis
11232 Alk619 1134●●● hvat dyrcaz tu
~ lat.quid gloriaris
Vulg 1Cor 4,7 Alk619 1136●●● æigi man ek Madian selia i hendr her þessvm o᷎llvm. þviat þa myndi Gyðingar dyrkaz i sialfvm ser oc dramba i moti mer
~ lat.glorietur
Vulg Judic 7,2 StjC 39225●●● Skamiz en dyrkizt eigi ... skammiz en hæliz eigi
Ant 1043●●● Fyr þessa sauk, segir Pall postoli, mætta ek hellzt dyrkaz
~ lat.gloriabor
Vulg 2Cor 12,5 Páll²A 26731●●● trautt byriar oss ydr slika lute at tia, at ver synimz eigi dyrkaz af guds gernninge
~ lat.gloriari
42120 VP 4211●●● Worir ovinir hafa saman safnazt ok dyrkaz af sinum mátt
~ lat.gloriantur
HelChron 9926 MarD634ˣ 78223÷ Hirð æigi þu (maðr) at dyrcasc í crapte þinum
~ lat.in virtutibus tuis gloriari
6627 Alk619 677÷ þú hæýrðer drotten mæla við þá ær dýrkoðvz af iartæinom
~ lat.cum his qui ... de miraculorum signis gloriabantur
IsidConflict 113441 Isid 18029÷ Synder verksins ... dyrkaz af illgerdvm
SpecPen 20710÷ dyrkast
~ lat.Qui ... in multitudine diuiciarum suarum gloriantur
602 (Vulg Psalm 48,7) GlossPsalt 612÷ Sagt er mer Jason at þu dyrkist af þinum storvirkium oc þu takir metnat af þinum monnum firir þat verk er þu vant i Kolkos i voro fostr landi
TrójO¹ˣ 199
4) tro sig herlig/salig ⫽ believe oneself to be guaranteed bliss
5) [af e-m] udmærkes (frem for ngn) ⫽ be distinguished (from sby)
6) [af e-u / í e-u / fyrir e-t] [e-u / með e-u] [af e-m] (ved prøvelse/lidelse) bringes/komme til salighed, belønnes (med himmelsk herlighed), (ved martyrium, mirakel, ludøvelse, etc.) herliggøres, forlenes med hellig status ⫽ (through trial/suffering) be made blessed, be rewarded (with heavenly glories), (as martyr, by working miracles, etc.) be glorified, be endowed with holy status
●●● dyrcaðesc þolen-møðe ret-látra
~ lat.esse coronandam
BedaHom 6811 HómNo⁷ 5123●●● sva sem dyrcaðesc ræinlifi Marie eptir burð. sva gꜵufgaðesc reison (ɔ: hreinsun) vatz eptir skirn Crist. fyrir þat utan at vatnet oðlaðesc í sumu mæiri giof hæilaglæics
~ lat.glorificata est
PsAugSerm 20126 HómNo⁹ 5731●●● Thomas dyrkaz af drotne Jesu Kristo mæðr marghattaðum taknum epter sinn dyra dauða
~ lat.glorificatus est
2032 Thom¹ 2014●●● Tvefalldri ambvn dẏrkaz þeir
~ lat.remunerabuntur
8219 Eluc675(1989) 823●●● verit er þolinmoþir litla stund. at er dyrkisc
~ lat.vt coronemini
Milit 20b43 Ridd623 2816●●● kemr yfir hann rodd sua hliodandi: Thoma, Thoma, kirkia min mun dyrkaz i blodi þinu
Thom² 37837●●● þeir dyrkaz af gudi, er fyrir henni (ɔ: kristninni) þreyta
Thom² 40213●●● hel[g]ir menn dyrkazt af þeirra (ɔ: fjándans ok hans liða) freistní ok hefíazt til himna
cf. ed. note
~ lat.examinati ad caelestia deportantur
9529 Eluc685b(1989) 9519●●● þꜳ er gud drottinn vill einkannliga dyrckazt lata i kristninne sina uini med heilagleik ok storum hiartteignum, lætr hann ei fyrer stannda bæner syndugra manna, ath þeira dyrdarfullr verdleikr skine suo yfer iardriki sem fyrer hans augliti
Thom²y 48632●●● hann (ɔ: Jesús) dýrkaðiz fyrir dauða
~ lat.ad suam gloriam ... pervenisse per pœnam
GregHom 117321 Hóm624² 15326●●● rettlater dẏrkast at meir er þeir standast meire freistní
~ lat.remunerentur
11626 Eluc238XVIII(1989) 1168●●● lítit meðr yðrum augum þenna háleita heilaga dóm (ɔ: heilagan kross dróttins), er fagrliga dýrkaðist af hreinum dreyra várs lausnara
KlmBˣ 22337÷ rev̇niz fianden ... helldr nꜹzsv̇nilegr þvi at helger menn dv̇rkaz af þeiʀa freistni ok hafaz til rikis himna
~ lat.examinati ad caelestia deportantur
9529 Eluc675(1989) 954÷ Heyrðv Thomas min kirkia man dyrkaz i þino bloði
Thom³F 5302÷ Kirkia min mun dyrkazt i blode þinu
Thom¹B 5113÷ kristnin styrctizt af krapti, kennimenn dyrkoduzt af vitran
Martin² 60535÷ sofnadi hann sua sętliga, sem hans daudi dyrkaz eilif⟨l⟩igha
Thom² 44624
Form.: dyrka (18); dyrkaz (10); dýrka (8); dyrkar (8); dyrki (6); dyrkaði (5); dyrkat (5); dyrkadi (4); dyrkum (4); dyrcaðr (4); dyrðka (3); dyrkuðu (3); dyrkaðe (3); dvrcaþi (3); dyrcasc (3); dyrcaði (3); dyrkazt (3); dyrca (3); dyrcaðer (2); dýrkaðr (2); dẏrkandi (2); dyrcaðesc (2); dyrkadu (2); dẏrka (2); dẏrðka (2); dyrkadr (2); dẏrkaði (2); dyrkaðr (2); dyrkast (2); dýrca (2); dyrkka (2); dýrkar (2); dýrkast (2); dýrkuðu (1); dýrkaðist (1); dyrckvdv (1); dýrkaþe (1); dyrkande (1); dyrkannde (1); dyrcaðu (1); dýrcum (1); dyrkist (1); dyrkimzt (1); dyrkoduzt (1); dyrcka (1); dv̇rkaþi (1); dyrcum (1); dyrðkar (1); dyrckizt (1); dyrkumzt (1); dyrkisc (1); dyrckazt (1); dyrkadir (1); dyrkodo (1); dýrkaþr (1); dyrkið (1); dyrdkaðr (1); dyrkizt (1); dýrki (1); dýrke (1); dýrkandí (1); dyrckadi (1); dyrkaþac (1); dyrkudu (1); dyrdkit (1); dyrkaðvt (1); dyrkaðv (1); dýrkaði (1); dýrkoðvz (1); dyrcaðum (1); dyrkvm (1); dyrckande (1); dyrkvðv (1); dyrkandi (1); dẏrkaz (1); dyrcar (1); dyrðkat (1); drkaz (1); Dyrkadr (1); dvrca (1); dyrke (1); dyrcaz (1); dýrkasc (1); dẏrkast (1); dýrkaðiz (1); dyrkkar (1);
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl dýrkandi; Suppl1 _; Suppl2 dýrkandi; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ; deVr; Fr4 _; NO; Walter -sk; ÁBlM (dýr adj.); Bl; WPA _;
Litt.: Astås 1989 30-31; Astås pers. 2004 (konsulent 31.4.2004) ; Bandle 1956 [BA 17] 120; Helgi Sk. Kjartansson pers. 2004 (konsulent april 2004); Salvesen 1968 36; Seip 1955 208; Walter 1976 101
Genre. (expected): religious works [rel]: 145 (47); historical works [his]: 11 (31); romances [rom]: 6 (18); contemporary sagas [bis]: 5 (13); þættir [tot]: 4 (4); family sagas [isl]: 3 (21); learned works [div]: 2 (5); legal works [jur]: 1 (17); unclassified [ ]: 1 (1); charters [dip]: 1 (14); legendary sagas [fas]: 0 (8);
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
dýrð - dæll
dáð - eða
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Dyrke (dýrka) ODS: dyrke (dýrka)