dvǫl, dval (spec.: dawl- Ant 88.5n.; daul- HálfdEyst 119⁶n., etc.) sb. f. [-ar; dvalar/dvalir]
(cf. dval sb. n.) dval sb. n. [2]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) [í e-u (etc.)] [um e-t] [til e-s] (item pl. dvalar) ophold (et sted) (et stykke tid), fortsat ophold, forbliven ⫽ (item pl.) stay (somewhere) (for a time), stop, continued stay, staying
●●● ec hefi buid ferþ mina ibrot oc ma ec nv ongva dval (!) her eiga
SneglMork 2463●●● att þrimur vikum samflæyttum skolu þeir ... hafua kæypt ollum sinum kaupum ... sua at engin þeirra hafue lengr duoll til nockora kaupa nea wtsolu
RbHM (*1316)⁴a 1239●●● her uilium uer éia ok eiga duol
Heiðy 9819●●● Nemi þer, meyiar, at renna eigi opt um annarra manna herbergi, eða eiga langar dvalir a strætum
JBapt²A 85735●●● Eptir þat helt Unnr skipi sínu til Færeyja ok átti þar enn nǫkkura dvǫl
Laxd 817●●● (def.?) Án enn hvíti skyldi ríða með liði Ósvífrs ok hugleiða afhvarf manna eða ⸢dvalar [var. dvalir ÍB 225 4°ˣ “V”] ((at ngn gør) ophold?, sakken agterud? ⫽ (that sby makes a) stop?, lagging behind?)
Laxd 1745●●● verðr fyrir þeim stór steinn ... þar gera þau illmannliga dvöl, leggja niðr barnit undir steininn ok víkja annan veg til saurlífis
GBpD 783●●● Duo᷎l mína i likama þurfi þer framarr en ek ... þuiat ek fer vm dauðann til lífs
~
PS 11914 ~ lat.Commoratione
PassPaul 3816 Pétr SÁM 1 26ra35●●● foru allir Jsraels synir i brott af ... eydimork ... hafandi sinar dualir ok náttstadi eptir skyssins teiknan ok tiluisan
Stj¹ 29428●●● Nú munu þér eiga hér dvǫl um hríð, en ek mun ríða inn með hlíðum
Reykd 23225●●● Heilagr Maurus mintiz ꜳ spasogu meistara sins, þa er hann sagdi mart torvelligt vera i þessi stundligri dvol, þviat gud launar þat margfalldliga, er menn þola til vandræda her i heimi
Maurus 66530●●● hér er engi dvöl okkr með frelsi at vera. Vitið ... at ef vit dveljum hér, sitjum vit í harmi
Trist¹ˣ 215÷ foro þav inn ok rannsokvdu; ok var þat ⸢ekki long [var. skǫmm AM 142 folˣ “R”] dvol, þvi at hvsin voro einkar litil
FbrHb 18314÷ viljum vér lofa yðr mánaðar yfirferð um land várt, ef þér þickiz dvala viðþurfa ... ok ef annarr konungr veitir yðr slíkar náðir ok hjálpir, þá mun yðr vel atfara
HG 1420÷ Hér munu þér eiga dvǫl um hríð, en ek mun ríða inn með hlíðinni
●Glúm 5112÷ Snorri ... bað hann sitja. Ásgrímr kvezk þar mundu eiga skamma dvǫl
NjM 29914÷ (evt. dvala vb.) Mun sá allr einn, er nú á dvalar ok þá mun verða svá hræddr, at eigi mun vita, hvert hlaupa skal
NjM 3378÷ firirbioðom ver at nokorer varer vmbodsmæn hafa længer duel j Rafundum æn vm (“ɔ: viii?”, ed. note) ... neter
DN XVIII (*1301›Holm Fa 12ˣ) 29÷ Þeir attu dvol vnder fiallsmv́la þeim er þeir nefndu Reidarmv́la
LdnStˣ 22819÷ Bǫrkr kvez ætla, at skamt mundi líða, at þeir sjálfir mundi verst una við dvǫl sína, ok verr en hann við félát sitt
StuᴵᴵR11127ˣ 2328
2) [e-s / á e-u / í e-u] [e-m] [til e-s] [fyrir sakar e-s] (item pl.) nølen, smøleri (med ngt), trækken i langdrag, forhaling, opsættelse, udsættelse (af ngt), forsinkelse ⫽ (item pl.) tarrying (over sth.), procrastination, prolongation, postponement (of sth.), delay
●●● ef dvol er fire *nackvars sacar *annars en af fiolscyldum þeim er opt kvnnv til bera at ferþir Svia konungs dveliaz meiʀ en hann etlar
ÓH 19013●●● varþ þeim Þori þat dvol mikil aðr þeir kømi up avðro sinni seglino
ÓH 3577●●● ef hann gerir oss eigi dvol. þa mvn ek veita þer þetta
ÓTOddS 5521●●● firirbioðannðe nockora duol at verða j þæssare gerð æða framferdom
DN III (1303) 6134●●● Yckr er meiri þaurf dvalar dauða mins, enn mer er
PP 3149●●● ⸢Dvala leitar hann ser i sliku [var. Nu leitar hann raða ThPost¹ˣ 72520], at hann bloti eigi
~ lat.excusationes
PassThom 1576 ThPost² 73314●●● Nv þa snid i sunndr allar dualir ... algerandi gott verk
~
HMSᴵᴵ 7029 ~ lat.morulas
VitNic1910 29811 ●Nik Holm perg 16 4° 12r14●●● madr stenndr ifir þeim vppi med brugnu sverdi. ok er eingi onnur duol ꜳ̋ hans ho᷎ggi e᷎n su at bo᷎rgarlydrinn næ᷎r staddr vill med o᷎ngu (móti) at þeir menn se drepnir fyʀ en Nicholaus ... kemr til alitanndi dauda sokina
~
HMSᴵᴵ 1002 ●Nik Holm perg 16 4° 28r30●●● þat uillda ek at þu uæittir mer at þu latir duo᷎l a at ho᷎ggua mik at ek nai adr at biarga brokum minum
JvsFlat 19837●●● (þess legg ek hǫnd á helga bók at ek skal) hafa engar dualir a malefnum þarflauslighar til vndandrattar ok fals við heilaga kirkiu ok ydr
DI II (*[c1321-1400]›AM 354) 50932●●● En þa er dva⟨u⟩l (ms. dual) vard ꜳ saunginum ... þa ...
Martin² 60614 → ms. 66rb17●●● oss eru dvalir þinar leidar, ok synaz oss oll frest þin lo᷎ng
~ lat.dilationes ... morulæ
PassBlas 342b24 BlasB 2658●●● ydr mun mart til torfellda verda ok dvala i þessi ferd, ok mun fiande upp egna sno᷎ror slægdar sinnar i moti ydr
~ lat.moram
VitMaur 1042b71 Maurus 66124●●● Gio᷎rde profan hans mala langa dvo᷎l a kosningunum
ÁBpˣ 1164÷ ef in gængr braðlega hinn øfste dagr. þa fyrifærsc ⸢dvolen [var. tomit Alk685 7623] en æftir stændr dømengen
~ lat.perit dilatio
7922 Alk619 7913÷ við þersa dvol varv Girkir komnir
~ lat.nec mora
IliasLat 294 TrójHb 17526÷ Skytr nu solinni vel a lopt. þuiat dvaler þersar droghu timann
HákHárA(2009) 287÷ Þar a Jon ecki leingri duol vikr aftr til keisarans ok seger honum sin erendislok
DrJ 5515÷ konungrinn uirdir duol ok undandratt i fara
Thom² 34317÷ er signadr Thomas heyrir ordrædu þeira, helldr hann ecki til duala, ok hefir sik þegar fram ꜳ ueginn
Thom² 35916÷ Enn i þeiri duaul gengr i sua obęriligan uauxt krankdomr unga sue⟨i⟩ns, at hans kuidr þrutnar
Thom² 46121÷ Þorsteinn kuat þeim mundu ofleingi frestazt upp festing þeirra ... konungr kuat þessa (ɔ: frásǫgn Þorsteins) uera skylldu daulina (ɔ: dvǫlina)
ÞórNef 80737÷ og halldest þesse borgan medann af þeim stendur dvo᷎lenn so ad kyrkiann fær ei sin rettinde
ÁBpˣ 15823÷ einginn duøl edur bidlund, mä oss näder edur nockra rö vinna ... sødled vora hesta ... rijdumm sem fliötligast
DínDrˣ 2317÷ Í þeiri dvǫl dró sundr með þeim
Hkrᴵᴵᴵˣ 12720÷ var alt um seinna en segir, af því at þar ... lǫttu (menn) fyrirsátarinnar ... en margra mundi við kostr, ef menn hittaz eigi, ok margt varð til dvala, ok er af því eigi riðit lengra, ok stíga menn af baki
StuᴵR440ˣ 344÷ Var þá rannsakaðr *bær allr í Þingnesi ok tekit fé þat, sem laust var innan gátta, en rænt hjá fram hrossum ǫllum, ok varð þetta lǫng dvǫl
StuᴵᴵR11127ˣ 2326÷ Teitr bað þá menn skunda á bak, kváðu þetta ekki vera annat en dvǫl þeira
StuᴵᴵR11127ˣ 2519÷ Þorgils sá nú, at þetta var eigi utan prettr ok dvǫl
Vatnˣ 1029÷ varð þetta dvöl nökkur
Þórð²ˣ 18025
● án dvǫl/dvalar uden opsættelse/forsinkelse, straks ⫽ without postponement/delay, immediately
●●● hætt skiott þinv skiotmælge. oc seg mer ⸢on duolu [var. an duol AM 232 fol 20rb21]. huar barlaam er
~ lat.ilico
JDamBarl 7530 var. BarlA 9723 → Barl AM 232 fol 20rb21●●● Ok án duol ... færr hann honum ihendr sinn sueitaduk
~
PS 57320 ~ lat.statim
PassJacFabr 5184 JJ SÁM 1 48ra22●●● konúngsson ... sagði hana í þessari gjá skyldi deyja án allrar dvalar hitt snarasta
SǫrlaStˣ 4158●●● aller valldsmenn ... skilldu än dvalar til hallar kongsinns koma efter hanz bode
ÆvCallˣ 8114÷ far ann dvol i Frakland ok heilsa ivngfrv Feritra ok ber henne þenna *gullkistil er hvn skal af mer þiggia med þeim klenodiis sem þar ero i
Gibb 99÷ Ok þegar ꜳn duol bresta upp ymsar tillogr
Thom² 37616÷ stevppti (ɔ: skipinu) an dval j kaf
ÓH1 75337
● berr til dvala [e-t] [e-m] (ngt) forårsager forsinkelse (for ngn), (ngt) forsinker (ngn) ⫽ (sth.) causes (sby) a delay, (sth.) delays (sby)
●●● eigi ættla eg at Vilhialmi þætti illa þo nockut bæri til duala
VSj 9013●●● Bar honum mart til dvala, ok var af því síðbúinn
Gr 19016÷ Bæri þér ekki til ⸢*dvala [daula], þá væri þat nær hœfi, at þú kœmir þar, þá bardaginn ætti at vera
HálfdEyst 1196n.
● gefa dvǫl/dvalir [á !] tilstå udsættelse (af ngt), give en tidsfrist ⫽ grant postponement (of sth.), set a time limit
●●● bið ek (ed. corr. p. 1221) at þer giefit dvøl a ok nefnit dag til minna andsvara. Sva gerir herra keisarinn sem hon beiðir, at henni veitaz dualir
MarS 1651●●● Þvi gefr herra byskup þat rað sinum borgarmonnum, at þeir beiði þriggia natta frest af heiðingium til rꜳðagiorðar ... Ok ... gefa þeir dvalir þessar
Mich 69533
● útan dvǫl uden opsættelse/forsinkelse, straks ⫽ without postponement/delay, immediately
●●● uttan alla duol
~ lat.mox
2131 Thom¹ 2114●●● at hann læiti brotto vtan alla dvo᷎l a þessi nott
~ lat.abs dilatione
Vulg 2Reg 17,16 StjC 53131●●● man vtan alla dvꜹl með engiligri hvggan snvaz hrygð i fagnat
~ lat.sine mora
VitAnt 14611 Ant 8017●●● vtan alla ⸢dvo᷎l [var. dꜹl AM 233 a fol 13rb16]
~ lat.hac hora
MirMar1731 3622 var. MarD634ˣ 71531 → Mar AM 233 a fol 13rb16●●● huar ydar take af þessum brefum skiotlega transscriptum ok senda (!) sidan huar fra ser ok til annars vttan duol
RbHM (*1303?) 1389÷ Vtan duo᷎l muntu sia at vid Paulus ervm sann orðir Kristz lærisueinar
~
PS 10232 ~ lat.Sine mora
PassPP 16514 Pétr SÁM 1 22va31
3) [?■ / at e-u / á e-u] [e-ra / meðal e-s ok e-s / milli e-s ok ■] [e-m] (tids) udstrækning, tid (ngt tager), tidsrum, interval, pause, afbrydelse ⫽ span (of time), time (spent on sth.), interval, pause, interruption
●●● eigi es englom dvǫl at fǫr sinne. þvi at þeir fara á eíno augabragþe miþle himens. oc iarþar
●Hóm237² 16531●●● Vas honom duol necquer at scapa eþa scapaþe hann alt seɴ
~ lat.mora in creando
1927 Eluc674(1989) 193●●● Engi er dvol at nami ef hann (ɔ: heilagr andi) vill ceɴa. allt er seɴ er hann cømr oc er sa þegar lę́rþr er hann ceɴer
~ lat.Nulla ad discendum mora
GregHom 12263 Hóm677 351●●● i þesi dvol aðr en saman sigi fylkingar oþro sinni qvaþ Þioþolfr v. (ɔ: vísu)
Mork 2792●●● var oc þat eitt ro hans þegnvm er hann var ... or landino brottv ... fegnir væri þeir allir dvolenni en allir ottadvz heimqvamvna hans
Þiðrᴵ 2558●●● Magnus ... villdi biða þeꜱ er lokit væri gilldis-tið ... Oc i þeꜱaʀi duol tꜹluðuz þeir við konungar noccora stund a hveriom degi
Sv 666●●● ær skǫmm samstafa skiott fram flvtt ok hefir æina stvnd, sem fyrri samstafa i þæssv nafni: ari. lǫng samstafa er sv, ær sæinliga ær fram flvtt, ok hæfir .ij. stvndir, sæm hin fyrri samstafa i þessv nafni: hari (ɔ: hári). Oc ær timi æða stvnd ⸢kallaðr [var. kallat Gramm³W 415] dvǫl mælandi ⸢*framflvtning [var. framflvttrar Gramm³W 415] raddar
Gramm³748 405●●● Eingi var ⸢*dvavlin [non emend. dawlin], við en fyrstv tár ... spratt brvnnr vpp i þeim sama stað, sem hann baðz fyrir
~ lat.mora
VitAnt 15034 Ant 885n.●●● engi var duolin þess J milli er hann hafði þessvm orðvm fram kastað. ok þꜳ ser hann þegar gvllit
JBpA(2003) 5012●●● siaim nu þessu næst i litilli dvol settra greina, hverri dyrðartign auðgaz ... Johannes
Jón⁴ 46728●●● Siꜳm nu til eptir þessa duol, huat lidr sendibodum til Einglandz
cf.taka sendibodar orlof ok uenda i veg. Nu mun sua synaz med bradu tilliti, at ... Enn ef uitr madr hugleidir ...
3132-5 Thom² 31333●●● iafnan verdr eingi dvol medal bodskapar vilians ok framkvæmdar verksins
~ lat.quasi nulla mora
CTV 79a11 Physiogn435 9519●●● eingi er [dvol] ꜳ kvomv þeirra
~ lat.mora
11823 Eluc238XVIII(1989) 1181●●● Ei lætr þú dvǫl á fólskunni, ok er jarl ei því vanr at hlaupa til tals við þorpara
Gautr¹ˣ 3712●●● hon flýgr í lopti utan nökkurra fjaðra, ok þó með engri dvöl at fara svá skjótt sem *hon vill⸣
KlmBˣ 5810●●● duol timans gerir aukning sarleika ok bruna
~ lat.mora temporis
HFars 177730 MarD635ˣ 65518÷ Donom leiddiz at roa. oc i þesi dvol þeira Dana er nv sagt at flotarnir sciliaz
Mork 1688÷ nv hefir hvilld verit á bardaganom ... hava þa eɴɴ hvarirtveɢio bviz viþ oʀostoɴɴe sem venligaz þotti meþan þesi dvol var
Jvs291 1167÷ Bóndi sagði: ... eðr villtu með oss vera? hann (ɔ: Án) kveðst þat þiggja mundu; en hafa verð ek dvöl nökkura, áðr enn ek mötumst
Án 3418÷ I þessare dvol aðr enn fylkingar genge saman
FskAˣ 29317÷ enn vil ek biðja, at þér heyrið kvæði mitt, ok mun yðr þat skǫmm duǫl vera, þvíat þat eru fár vísur
Knýtl1741ˣ 5219
Form.: duol (16); dvol (15); dvǫl (13); dvalar (5); dvöl (5); dualir (4); dvala (4); dvalir (3); Duo᷎l (2); duala (2); dvo᷎l (2); dval (2); dvø᷎l (2); dvøl (1); ▹dvol◃ (1); dvolenni (1); duøl (1); duel (1); daula (1); dvolen (1); Dvala (1); duaul (1); dvo᷎lenn (1); dawlin (1); dꜹl (1); daulina (1); dvaler (1); dual (1); duǫl (1); duolin (1); dvꜹl (1); duoll (1); duo᷎l (1);
Comp.: búðar- (1), dauða- (3), eftir- (1), fara- (1), farar- (2), lang- (1), nátt·verðar- (2), nǽtr- (1), sam- (1), stundar- (1), þar·vistar- (2)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím _; LP ¹dvǫl; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH dvol; AJ; deVr; Fr4 item dvel; NO; Walter _; ÁBlM; Bl cf. Viðbætir; WPA _;
Litt.: Helgi Sk. Kjartansson pers. 2004 (konsulent april 2004); Lundahl 1940 [ANF 55] 63, 65
Genre. (expected): religious works [rel]: 42 (25); historical works [his]: 14 (16); family sagas [isl]: 11 (11); contemporary sagas [bis]: 8 (7); romances [rom]: 7 (10); legendary sagas [fas]: 6 (4); charters [dip]: 3 (7); legal works [jur]: 2 (9); þættir [tot]: 2 (2); learned works [div]: 0 (3); unclassified [ ]: 0 (0);
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
dús - dyggr
dáð - eða
...
...
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
ODS: Dvale (dvǫl, dvala)