dómr sb. m. [-s, dat. -i; -ar]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) [yfir e-n] [e-s / á e-u / um e-t / yfir e-t] [fyrir e-t] (jur.) dom, kendelse, afgørelse, voldgiftsafgørelse ⫽ (jur.) judgement, verdict, ruling, finding, award/decision by arbitration
●●● minn domr do᷎mir ykr bæðe samaɴ
~ lat.arbitrium
Pamphilus 2565 Pamph 11315●●● Þat þarf hann oc vaɴdliga at hugleiða oc skilia hvar hann þarf ræfsingar við oc striðleic í domum sinum eða hvar domum skal vægia
Kgs 10040●●● í allum domum skal ... rettlæti væra
Kgs 1011●●● ... hvernn mann þann er no᷎ckvð ætti at kæra oc veri kominn at læita doms konvngs a sinv mali
~ lat.iudicium
Vulg 2Reg 15,2 StjC 52525●●● Oc till santz vitnisburdar vm ... varn domm settom ver fyrnemfder dommsmenn voor jnsighli firir þetta bref
DN V (1345) 1423●●● diktar (páfi) svá fallinn dóm yfir sín afbrot: Sá er í fyrstu grein ... dómr minn, at ...
Æv³ 183●●● (proverb.; cf. FJOrdspr 183) Mun sá orðskviðr hér sannast, at fár gengr sekr af sjálfs dómi
GBpD 4530●●● þola ... dóm fyrir fors ok friðbrot
GBpD 11833●●● ganga menn nv meðal þeira, oc beiþa at Sturla iatadi i dom Ions vm malið
StuᴵK 11712●●● þegar at konvngr sá. at Sveínn skavt ǫllv malí vndir hans dom. þa villdí hann sva tíl haga at hvarvmtveggívm mættí lika
cf.Sveínn ... vílldí allt sítt mál vm skípít leggía á hans valld
17818-19 HalldSn³Hulda 17822●●● Einn klerk skulu þeir baðir hafa þann er skrái alla doma ok laga orskurði er lꝍgmaðr segir manna j millum
RbHM (*1308) 7622●●● sokner ‹ok› domar veralligra mala skulu æigi fram flẏtiaz ꜳ hatiðum ne helgum do᷎gum
StatJón 1769●●● ef hann hefir domandi verit. þa skulu hans domar firir ecki standa
StatJón 18115●●● bidr eg ydr at seija fvllann dom yfer hverrnn rett at hvn skvle standa fyrer sinn glæp
~ nty.ordel
LegHKPass 58vb17 HenKunReyk 5220●●● umm salugiafer skyllde standa til doms kongs og erchebiskops
ÁBpˣ 8417●●● Kom svá, at Hrafn ok Ásgrímr buðu dóm Þorgils á málum þeira
StuᴵᴵR11127ˣ 29026÷ scal flytia dom eptir þeim til þriðiunghs þinghs
Eið 52314÷ sva sem hann ræðr fyrir at mæla. oc ec segi þa secð .ɴ°. upp. oc þaɴ secðar dom. er sa domr váʀ allra
GrgStað 28116÷ konungrinn bauð at skunnda domenom sacar drotningar er beið orskurðar þeirra
Menota: 40ra27 Streng 2221÷ ef þeir vilia ecki um dꝍma. þa ero þeir seckir .xv. morcom. ef hinn krefr þa doms
Gulᴵ 2122÷ letr annarr dóm hallda firi. þann dom a marcteigr at have. sa er vitni berr til
Gulᴵ 4212÷ verðr hann at þola dom fylkismanna
Gulᴵ 8813÷ Oc nv er konvngr ser þat at Sveinn scytr ollo mali vndir hans dom
HalldSn³Mork 15314÷ þar er þu leitar hværsu doma skal hughleiða þa er hann (ɔ: konungr) dœmir manna milli
Kgs 10033÷ Hann var agetr maðr oc rikr væl lærðr til allz manvi⸌t⸍z oc sialfr rettlatr í allum domum
Kgs 1014÷ Ðat var nattura konongs þæssa at væra sæinn í at kvæðum um doma sina
Kgs 10113÷ Þat sa hann vist æf hann lyki upp domum fyʀr en skalirnar væri iamnvægar at sværd hins unga mannz kæmi þægar a hals hanum
Kgs 10140÷ Spækingar vacðu til at domar skylldu væra uppsagðer
Kgs 1023÷ Almsteinn baþ ser utgꜹngo. en Halfdan quaþ þat macligt at hann teci nu slican dom a sic sem hann hafþi honum hugat
Mork 1928÷ scal þo æigi brigða domi sectalaust
Járns 2614÷ kvaz skylld at dema mal sona sina oc bað þa hlita þeim domi. sem hon vilde gera
ÓTOddS 48÷ bæiði bꝍndr doms oc atfarar at taka till skuldar oc till sækta oc halfu mæira með
SvKr 43411÷ Væi þæim, er rong log setia, til þess at þæir fatœkum þrongui i dome
~
JBapt²A 87930 ~ lat.in iudicio
Vulg Isai 10,2 Thom¹ 824÷ Þeir ... sogdo postolan at rongom domi pindan vera
~ lat.iniusto iudicio
PassAndr 271 Andr⁴ 41030÷ fyrir þeim sama drottni man ek diarfligan dóm setia yðr i mot af o᷎llvm hans miskvnnsęmðvm er hann gerði við yðr oc yðra fæðr
~ lat.ut iudicio contendam adversum vos
Vulg 1Reg 12,7 StjC 44812÷ þa scal a þing fꝍra oc dꝍma oc eptir þeim dome refsing a leggia
Landsl 623÷ menn uarizt þui meir ranga doma
Landsl 633÷ þar sem domrenn vægr eptir mala uoxtum
Landsl 6618÷ ef hann fꝍrir eigi aptr. beiði ut oc stefni heim innan halfs manaðar. oc ef eigi kemr heim. stefni honum þing ... oc beiði bꝍndr doms
Landsl 1164÷ allt þat er maðr vinnr a akr eða eng til fimtar stefno oc fꝍrizt eigi vndan dómi. þa sekizt hann eigi
Landsl 1199÷ ef gerir eitt huert þætta ... bꝍte ... eptir .vj. skynsamra manna dome
Landsl 1368÷ akti þeir er dꝍma þo innuirðuliga dom sinn þar vm. at ...
Landsl 14111÷ skal hann taka halfu meira rett eptir logligum dome
Landsl 1779÷ En [var. + ef maðr gengr i (gildru) um daga hæil at aullu se undir dome. Nu DG 8 “Fe”] ef i gengr fenaðr vm daga þa hafi sa fenað er snoru atte
var. Landsl 14217: DG 8 “Fe”÷ er þa uærdær domrenn i hændær fenghen
RbHM (*1293) 219÷ huaruetna þer sem ek uerdar stadar iuir malom manna. domom eda radom
RbHM (*1302)² 533÷ huar sem brytar uar bref hedan af. doma [var. + eda AM 351 fol “D”, etc.]. varnadar bref eda stadfestu eda þau annur er uer gefom
RbHM (*1315)⁴ 11429÷ fader þæira kodz (ɔ: kvazk) hafa dom herra Gudþorms logmanz firer ser sem sia matte
RbHM (*1318)² 1309÷ en honom er fyrir ulata verdr rade huers dome ... er han uil
RbMH (*1277)¹ 48213÷ hann er vitraztr asaɴa ok *fegrst talaðr⸣, ok liknsamaztr, en sv [n]atvra fylgir honvm, at engi ma halldaz domr hans
SnE 2924÷ Þat var domr þeirra, at hamarriɴ var beztr af ollvm *gripvnvm ... ok dæmðv þeir, at dvergriɴ ætti veðfeit
cf.settvz æsirnir a domstola, ok skyldi þat atqvæþi standaz sem segþi Oþinn, Þoʀ, Freyr
12315-16 SnE 12412÷ skvlo þeir domar ok refsingar vera þar iafnrettir sem sialfs konvngs
SnE 16117÷ En sa er j dome er bæde harder ok diærfuer ok ranglatr, hans dírfd ok ranglætes domr fællr a sealfuan han
SvR 430÷ lagðu þeir ... vnðr varn ðomm ... att ...
DN III (1334) 1624÷ huarke ma ræna annat (hjón) sinni skyldu vttan doms oc sannar prouanar
JKr 37113÷ sa domr er ⸢vtlægr [var. ologlegr OsloUB 317 4° “E”] oc æighi haldande. er af þæim gerizst er vm þat mall a æighi retlega dꝍma
JKr 37619÷ ef nokor brytr kirkiu frið ... eða tækr vsott eða vdꝍmt hamfnaðom dome. þæirra sem þar vm æigha orskurð at væita
JKr 37910÷ kona bꝍtezst hæima firir eftir ⸢dome [var. raðe OsloUB 317 4° “E”] byskups
JKr 38124÷ (i propr.) Þorlæifuer skuldi koma in til Tunsbærghs ... ok suara þær Hauka dome firir hæitæn ok atlaupæt
DN II (1336) 18125÷ þui at aðr ber at skipat se þingit oc næfndir skoðaðar. logrettu men kosner. æiðar fluttir. oc grið sætt ... at þui bætr værði bokinni lyt siðan. oc ⸢dom [var. domum GKS 3262 4° “Na”] lit sem þingit er bætr stilt oc siðat
Bl 1865÷ En at men varezt þui gior ranga doma
Bl 22029÷ þui minnizt men at með fiorum hattum værða ranger domar
Bl 22030÷ ef hann gengr oc stendr þar ... þa sæti þan man i randsaks hus at usækiu oc biði þar doms
Bl 24017÷ scal þo þar domr ⸢ifir standa [var. a falla “fl.”]
Bl 24723÷ ef oðrum monnum værðr skaðe at. stande mal hans undir dome raðs manna
Bl 2486÷ bꝍte eftir skynsamra manna dome
Bl 24816÷ lagðu vndir varn ðom at þat skyldi þeir til æuærligrar sæt haua sem mer gerdom med dome eda hueiraleid (sic) adra sem oss likaðe þeiria j millum at gera
DN II (1337) 19010÷ þæir verða huerge driugare til a at minnazt um domana er ifir sitia
Hirð 43119÷ se þæir domar er storom lutum þyckia varða. æinkanlega um manna aftok eða limalat eða þui lika luti. se heðan af skraðer invirðilega
Hirð 43121÷ þa fare han sva undan sem konongs er rað til oc hirðar domr æftir logum oc monnum synizt at han mege undanfœrslu uið koma
Hirð 4366÷ þa er han or hirðlogum eða syni eftir hirðar dome
Hirð 4373÷ Ek stend við domstol keisarans, ok byriar mer þar ⸢dom at taka [var. at eiga þar dom SÁM 1 32vb9]
Páll²A 26129÷ Hefuir han stadet ærfuingium manzsins dom ok loket fyrsta saal
DN II (1348) 2447÷ dæmde herra Agmunder Gudthormsson os j dom æffte thy som Thronder laghmadher hafthe dømt mædh lagha vrskurdhe, æt døma mællan Nikulasa dyc ... ok bondanna af Jemptalande
DN III (1348) 21518÷ var þet min dombær ok lagha orskurdær at ...
DN IV (1348) 2686÷ var þet min domber ok laga orskurder at ...
DN IV (1348) 2738÷ dœyddi ek þæn dom ok ænggan gerde mædr þessom minum dome
DN IV (1349) 27633÷ sa domr er ologligr. oc eigi halldannde. er af þeim geriz er vm þat mal a eigi rettliga at dœma
ÁKrB 5213÷ Vei verði þeim, er lo᷎g setia moti rettindum oc rita ranglæti til þess at þraungva monnum i domum
~ lat.iudicio
Vulg Isai 10,2 JBapt²A 87930÷ diktar svá fallinn dóm yfir sín afbrot: Sá er í fyrstu grein ... dómr minn, at ...
Æv³ 184÷ opt hafdi siduenía til verít. þa er o᷎ruasa konungar ho᷎fdu andaz at slíta alla doma þeira ok rꜳ̋d
Rómv226(2010) 112÷ Þeir byrja fjársókn innan xiiij nátta eptir dóminn, at allr þat góðs, er klerkrinn hafði átt, skal falla upptækt í þeirra garð
GBpD 6527÷ Harlr for nv oc hitti Sturlu oc cveds vilia hans dom a sinv mali
StuᴵK 7515÷ Oc var þa sætz a þat mal vndir dom biskups oc Þorgeirs
StuᴵK 14518÷ Sturla hafði fram maálit, ok raufz dómrinn, enn maál Ions var tekit v́r dómi, þvi at Sturla villdi hann eigi sækia
StuᴵK 5482÷ Kolbeinn kuez allar (eignir) at laugum fengit hafa, ok kuez aungvar láata mundu fyrir dóma fram
StuᴵᴵK 4720÷ hann villdi i aungra manna dóm leggia eignir sinar eða manna forráað i Eyia-firði
StuᴵᴵK 4813÷ Buðu Skagfirðingar dóm Gizurar, hvern sem Þorðr tæki til. Enn Þorðr villdi ecki nema siaalfdæmi
StuᴵᴵK 9115÷ Ek stend við domstol keisarans, ok byriar mer þar ⸢dom at taka [var. at eiga þar dom SÁM 1 32vb9]
var. Páll²A 26129 → Páll SÁM 1 32vb9÷ halldi þeir lifi sino ef þeir uilia leɢia sitt mal ꜳ yðuarn dóm
ǪgmÓT 41÷ skulo þeir standa a domi herra erchibyskups
~ lat.iudicio
46534 Sættarg 47310÷ þa ma sa sem misgert er uid koma hinum til doms huart er hann uill konungs edr erchibyskups
~ lat.iudicio
4665 Sættarg 47316÷ Var sueinninn ... kallaðr Dan. þat þyðiz domr
~ lat.judicium
HistSchol 797 Stj¹ 17417÷ Nú heldr maðr á vápni, en annarr rasar á ok skeiniz, bœti eptir dómi [var. + ok GKS 3268 4° “a”, etc.] eptir atvikum
Jb 5010÷ þá bœti fullrétti eptir dómi, ef hálfrar merkr skaði er, en ǫfundarbót eptir dómi
Jb 16912÷ ef þeir sem misgerðu vilja hlaupaz undan dómi
Jb 29712÷ Slikt hit sama fyrir staðfestu bref fyrir logmanna orskurð domum ok oðrum rettinnda málum brefum skal cancellarius ecki taka en klerkr ꝍrtug
RbHM (*1308) 786÷ þeir sem þa doma rita til staðfestingar
StatJón 18221÷ sa sem tækir annars manz godz ... af honum með valde vtan doms
StatPáll³ 75310÷ ef eigi veri her domr kongs þa munda ek nu saxa þik j svndr j sma hluti med suerdi mino
KlmA1980 1762÷ logmadr huar i sinne logsokn gefua ut sit bref firi sinum orskurde ok dom
RbME (*1347)² 17610÷ var þet vaar samþykkialægr domr
RbME (*1348)² 17131÷ þat uar af þui meinlig hugsan, at nu var sua fottrodinn uigdr sem ouigdr, ok sua dreginn til doms lærdr sem leikr
Thom² 31324÷ þui veri mer sꜳ domr makliga dicktadr
Thom² 3394÷ Sem herra Thomas heyrir dom uppsagdan, suarar hann sua...
Thom² 34231÷ Hulikr er þessi domr, er þer hafit mer sett?
Thom² 34232÷ Nyrr er þessi hattr domanna, kꜳn ok uera, at hann see eptir nyium logum diktadr
Thom² 34234÷ þott signadr Thomas uæniz þar um uottum, at þessa peninga hafi konungrinn æigi led honum helldr gefit, þꜳ heyriz þat ꜳ eyngan ueg, þuiat uitnin æru þar eingin, helldr er settr i stad domr annar
Thom² 3439÷ ef hann fellr at mꜳli, skal hann þola byskupa dom ok annara rikismanna
Thom² 3507÷ ef madher fester ij konor oc wil ey lita dome vm þa luti þa werder han wtzlæger af þui
BorgKrNY 17630÷ þar sem vo᷎nd mal verda fram borin og til dȯma skotin manna j mille
Adon 7018÷ ek sé berliga, at þér deilit allir um einn dóminn at gera
Klma 30025÷ hvat nær sem fyrer þig kann koma storer hlvter og mikil vanda mꜳl þeir sem fiarlæger erv wr avdrvm lavndvm. þꜳ hleypttv eigi þar skiothvm dome ꜳ. nema helldr skalltv lijda lata þriathige daga adr enn þv leggr þinn fvllann dom þar vpp ꜳ
AmbrReyk 771÷ Herra erchebiskop tok so til *mals ... af þvi ad þetta mäl er til vors doms komed, þa gio᷎rum ver þennann urskurd ... dæmum ver ...
ÁBpˣ 347÷ ef xij skilr á dóm
BjarkExcYaˣ 81b9÷ Nu verdur þat at gialldkyra skilr á dóm oc bæar menn
BjarkExcYaˣ 9141÷ hvort olafr vill helldr vnnder dom eda dandemanna giord vm þær lavggiafer sem erlendr gaf Olafe sẏne sinum
DI IV (*1444›apogrˣ) 65214÷ Svo dæmdum vier hann skyldugann ad sueria þar firer .vj. eid jnnan halfs manadar ad heyrdum dominum firir Biskupinum edur hans logligum wmmbodzmanni
DI V (*1467›ÍB 125 aˣ) 50811÷ Nu saker þess ad suo stendur skriffad fyrri j dominum. ad sira Kar var særdur og sleiginn
DI V (*1467›ÍB 125 aˣ) 50836÷ Pietur lofade j saugdu handabandi. ath leggia sig vnder dom til Sueinsstada j vatzdal a̋ þijngstad riettum
DI VII (*1497›AM 242ˣ) 3191÷ fyrst at alein. af annara sambrœdra sinna raaðe firirsmande domara ok dom kirkiunnar. hefuir med leindi hendi tekit tau nett firir prestenom .j. Ose
DN VIII (*1329›apogrˣ) 11218÷ Gud hefur ⸢riettum domi yffer oss komid [var. dæmit riettann döm i millum vor ErBˣ 4022]
ErAˣ 407÷ ef aðrer tveggia leggia fyrr dóm á oc troða þing oc vitni hins. þá
Frostˣ 17727÷ scal þó eigi dóme bregða secta laust
Frostˣ 18327÷ ef búandi recr vercmann or vist sinni. þá hafi hann oc slícan dóm sem áðr var um sagt
Frostˣ 21923÷ Nú cemr hann þar oc cveðr hann oc tecr dóm
Frostˣ 22113÷ lysti Þorvalldr yfer þui at Rafn skylldi taka af lifi. ok er Rafn heyrdi þann dom þa beiddizt hann at ganga til skriftar ok taka þionosto
HrafnAˣ 23420÷ Gizurr svarar: eigi vil ek á þessu þinn dóm
StuᴵᴵR11127ˣ 13727÷ Síðan vill hann hafa fyrir Stafaholts-ferð þeira sex manna dóm, sem þeir allir samt vilja nefna, jafnmarga hvárir
StuᴵᴵR11127ˣ 17221÷ Þorgils svarar vel erindum ábóta ok kvað rán skyldu rakna á hverja leið er hann vildi, en dóm á máli okkru Halldórs kvaz hann engum mundu í hendr fá nema sjálfum sér
StuᴵᴵR11127ˣ 17724÷ Bauð Þorgils mál þeira undir dóm Páls prests, en Sturla vildi þat eigi, vil ek, at þú skipir sjálfr. Var nú svá sætt þeira, at Sturla seldi Þorgilsi sjálfdæmi
StuᴵᴵR11127ˣ 18329÷ af þeim dómi má eigi undra at, hversu * Salomon kóngr dæmði á millum tveggja kvenna
Æv⁷¹ˣ 1927÷ Hann (ɔ: dómandinn) gaf Jafnann harda döma, og vægdar lausa
~ eng.he yaf harde dome
717 ÆvMið⁵ˣ 73÷ þa war þet min domer ok laghar orskurder at Swen skal vpp luka ... swo mykin arf sæm Gunnare bør at hafua
DNᴵ 685÷ Fansz mer ok flæirom godom monnom æi sannare j þui male vttan at fyrnæmder Asgæir a at luka þen dom
DNᴵ 40521÷ kændoz þa bader at þæir hafdu laght vndir os. till andelægs doms vm mylnuna ... sæm þæir vm þrætto
DNᴵᴵᴵ 35516÷ krafdhe þa fyr nemdir men mik doom vm þæt maal
DNᴵᴵᴵ 39325÷ ef þa skill a i dome
FrostÁMˣ 237
● dǿma dóm [e-m / á milli e-rra] [um e-t] [til e-s] afsige dom ⫽ pronounce judgement
●●● ec (dómandi) viɴ eið at crossi lög eið. oc seg þat guði at ec mvn þaɴ dom döma sem ec hyɢ log vera
GrgKonᴵ 725●●● scal ... hava þar þing sem vig er vigit ... þa megu þeir dóm dꝍma. þo at eigi kome fleiri bꝍndr. en .vii. oc .xx.
Gulᴵ 6011●●● þa er hann kœmr i domstol sinn um doma þa er hann skal dœma um mal manna
Kgs 10024●●● healpi mer suo nu Freyr ok Niordr ok hinn almatki as sem ek mun sua sok þessa sækia eda ueria edr uitni bera edr kuidu edr doma dęma sem ek væit rettazst ... at lo᷎gum ... medan ek er a þessu þinge
ÞUxaf 24922●●● þat jarteigner þann dom er gẏdíngar. dœmdu drottín vorn til pislar
Mess³ 615●●● Svá líz oss, herra! sem þessi dómr sé heldr stríðr, er þér dœmið þessum manni
Knýtl1741ˣ 10423●●● Dœm nu rettan dom á milli min oc Agamemnon konungs Girkia
TrójO¹ˣ 794÷ saker domns þess sem haldor logmaðr hafde þar vm dꝍmpt
NoDipl (1292) 6040÷ Hann var ... svá mikill *lǫgmaðr, at engir þóttu lǫgligir dómar dœmðir, nema hann væri við
NjR 59÷ Marger men hafa kert sek firir oss vm orskurd þan sem logmadar leggar a manna millum oc domar þæir sem dꝍmder uerda
RbHM (*1309) 8632÷ medr engu moti dømir þu þess háttar dom. þar sem þu dømir rettligha alla iardrikit
~ lat.iudicium hoc
Vulg Gen 18,25 Stj¹ 12010÷ skal allt so hallda sem dómur dœmdi
BjarkExcYaˣ 9631÷ og hallda fyrir sig obrigdugliganna sem laugsamdann dom. sem Arnor ... dæmdi sialfur
DI VII (*1492›Lbs 1974ˣ) 14229÷ þeir dæmdu þa doma er honum voru eigi ‹vid› skap þött logdomar væri
PBpˣ 42818
‖ dómr dǿmðr [af e-m] [yfir e-m / millim e-rra] [á !] :
●●● sa domr sem dꝍmðr var af herra sigvati ... millim fyr nefndra manna skal allr standa eftir þvi sem hann er dꝍmðr
IslDipl (1310) 615●●● sagdizt hann ecki lofa ath hallda dominn sem dęmdur var yfer honum vm halfkirkiuna
DI VI (1481) 34013●●● á því áre er dómr var dꝍmdr á
Frostˣ 18324
● dómr fellr [á e-n / millum e-rra] [á e-t] der falder dom ⫽ judgement/verdict is given, sentence is passed
●●● er sokin for fram i dom. þa gecc at E. (ɔ: Eysteinn) konvngr aðr domriɴ felli á S. H. s. (ɔ: Sigurð Hranason)
Þing¹Mork 37219●●● till þæss er ændælighæ domer være a fallen þæiræ millium
DN V ([c1330]) 8021●●● aller þæir sem siðan fylgia honum eða nokora lyðni væita honum losteger ef domr fællr a mal hans. þa ero þæir aller ubota men
Hirð 4024●●● Fellr þa domr a malit, at hana skal brenna ꜳ bali
~ lat.Iudicatum est
SpecH 1033b47 (XXV 90) MarS 2782÷ þeim liggr ecki við til domr fellr a
Gulᴵ 7210÷ En þa er domr var fallinn a mal adams
Kgs 7731÷ ef eigi hefir aðr logligr domr a fallet
Landsl 918÷ ef ⸢domr fællr [var. ðomær fællær AM 322 fol 3rb8] a mal hans
Hirð 4024÷ til mins *kiors hafa flestir vikit, en fyrir malvm þessum hefir eigi sva skiotr domr a fallit
StuᴵK 4321÷ þar til er dómr fellr á
Jb 1552÷ Síðan var dœmt um mál Guitalins konungs, ok féll sá dómr á, at hann var settr í myrkvastofu, ok fjöturr lagðr á fœtr honum
KlmA 4328÷ Þórði kvaz þykkja tvennir kostir til: bjóða Þorgilsi jafnaðardóm, ok mundi hann svara fégjǫldum eptir því sem dómr felli á; sá annarr, at ...
StuᴵᴵR11127ˣ 17913
● fella dóm [á !] fælde dom ⫽ give judgement/verdict
● festa dóm [e-rs] [á e-u / fyrir e-t] [e-m/sér] overdrage (sag) til (ngns) dom, lade (ngn/sig selv) dømme (i sag) (cf. def. 8) ⫽ submit (a case) to (sby’s) judgement, let (sby/oneself) arbitrate (in a case)
●●● Kom þa sva at iarl festi goðra manna dóm. var Vegarþi dæmt fe fyrir
HákFris 4179●●● Haraldr konungr lét festa sér fyrir mál þetta sinn dóm; Haraldr ... dœmdi ...
Hkrᴵˣ 22720●●● Urðu þá engi fǫng ǫnnur en festa Erlingi sinn dóm á ǫllu því máli
Hkrᴵᴵᴵˣ 4712÷ Vvrðv þa eingí favng ǫnnvr en festa Erlingi sinn dóm á ǫllv þvi málí
Huldaᴵᴵ 33117÷ Kom þa sua, at jarl festi godra manna dom
Hák81 3433
● festa í dóm [e-rs] [e-t] overdrage (ngt) til (ngns) dom ⫽ submit (sth.) to (sby’s) judgement/verdict
●●● Svmir gengo slyppir a vallð biskups oc * svorðv honum ęiða, festv i hans dom skrip‹tir› oc fe-giallð
StuᴵK 2834●●● festi þá jarl alt í konungs dóm
Hkrᴵˣ 14316
● halda dóm [við e-n] rette sig efter dom ⫽ comply with a judgement
●●● firir domrof þat sem hann gaf vp vider Vestmann ... at hann hafde æighi haldet domm vider Olaf Finsz sonn
DN III (1324) 13337●●● sagdizt hann ecki lofa ath hallda dominn sem dęmdur var yfer honum vm halfkirkiuna
DI VI (1481) 34013●●● hvar er maðr rýfr .xij. manna dóm. ef hann siálfr gerir þá er hann secr .xviij. aurum silfrmetnum ... oc þó hallda dóm sem áðr
Frostˣ 22014÷ um oll onnur mol er menn setia logdoma til a meðal sin. þa seckizt sa atian aurum við sakar aberan er ryfr. oc hallda dom sem aðr
GulKrᴵ 1931
● halla dómi [frá e-u / eftir e-u] dreje dom (i den ene el. den anden retning) ɔ: fælde partisk dom ⫽ sway a judgement (in one direction or another) ɔ: give biased judgement
●●● En annan veg [a]ttu lut i maleno þeir menn er hanom var illa við oc han var mikill ovin oc gerðez þa sva til. at konongr hallaðe meir dome eiptir vilia sinum en eiptir rettendom
KgsFrgβ 1375●●● Retuisi a at varazt at eigi uerði með rangendum hallat rettom dome
Landsl 6225●●● konungi likade illa ef dómum uar hallat fra rettu
ÓHFlat 17026÷ Alldri batt hann sigh i vínattu vid konunga ... til þess at þegia ifir þeirra lostum eda lẏtum. eda halla rettum domum
~
HMSᴵᴵ 8420 Nik Holm perg 16 4° 19v13
● dómr kemr [á hendr e-m] [á e-t] der falder dom ⫽ judgement is given, sentence is passed
●●● Kona ma fꝍða bonda sinn netr .v. at usecku. siðan domr kemr a hendr hanom
Gulᴵ 7212●●● þar til er domr ⸢kemr [var. fellr Holm perg 34 4° “K”, etc.] a mal
Hirð 43819÷ dómr kꝍmr a hendr hanom
Gulᴵ 6333÷ siðan domr kꝍmr a
Gulᴵ 649
● leggja/setja dóm [á e-n / millum e-rra] [á e-t / upp á ■ / á ! um e-t] fælde dom ⫽ pronounce judgement
●●● Spurðu (þeir) hann hværn dom hann lægði a mal hænnar
Kgs 8817●●● ver saom opet bref ... er ... vattar vm dom þænn er þæir hafua a lagt, æftir varo boðe, millum fru Jngibiorgar ... ok Ottars ... Klemetz, ok Æiriks
DN II (1313) 10322●●● bauð han oss ændelegan dom a sætia vm þa longu þœfuo ok þrætto. sæm verit hæfir millum fru Jngibiorgar ... ok Aslaks
DN V (1313) 547●●● ek baud þæim ... at taka þesse vitni ok ændaleghan dom a læigghia vm þetta mall
DN I (*1336›vid 1347) 19324●●● hleypttv eigi þar skiothvm dome ꜳ. nema helldr skalttv lijda lata þriathige daga adr enn þv leggr þinn fvllann dom þar vpp ꜳ
AmbrReyk 773÷ [...] leggia dom a. dꝍma þa alla ubota menn. oc alla þa er kunnir. oc sanner verða at þui
Eið 52227÷ ængi ... er þer gaf sakir lagði dom a mal þitt þa vil ec æigi dœma þer dauða
Kgs 8821÷ Sverrir konungr krafði þa laga oc þes at bøndr scylldu leɢia dom á. oc døma at landzlꜹgum hverso marga huscarla erkibyscup scal hafa
Sv 12333÷ sua marger sem nu fœre vt af þæssom allum. skilldu sem aller hæfde ut faret. ok vndir einu skilorde vera ok dome sem ver lægðim a
DN III (1303) 658÷ æf pafwe hæfuir nokom dom a lagdan þa man sa ekkí till konongs taka ædr enskes saklaus manz j lande
SvR 333÷ leikmenn sem dom leɢia ꜳ kirkiu eigner
StatJón 17716÷ skal erkibiskup þa dom a leghia
RbME (1337)ˣ 16210
● leggja í dóm [e-t] bringe til doms ⫽ submit to a ruling
● lǫg ok/... dómr lov og dom (ɔ: retslig afgørelse) ⫽ law and judgement (ɔ: legal ruling)
●●● ec a þa iorð. oc ver ec þa logum oc dome. oc festi ec þer dóm firi
Gulᴵ 8623●●● uær ek þessa iorð lagum oc dome
Landsl 9724●●● Oss er tet ... at þeir men ... þriotzkaz ret at gera eftir lagum oc dome eda laga orskurdum
RbHM (*1307)²a 7225●●● ... ef hann mette honom til lagha oc ⸢doma [var. doms Holm perg 34 4° “C”] koma
RbHM (*1318)⁴ 13323●●● baud sig þar þa̋ vnder dom og log vid offtskrifadann þorkiel Jonsson vm þad sem hann mætte med logum til hans tala
DI VII (*1492›Lbs 63ˣ) 9417●●● an doms edur laga
DI VII (*1494›Lbs 1974ˣ) 22719●●● baud grimur ... log og dom fyrir sig
DI IX (*1522›apogrˣ) 6830÷ korsbrœðr fyrirbuðu herra abota ok breðronom at nyta nokon lut af þeiri nyu fiskinne er korsbrœðr hafa latet gera ... ok vorðu hena loghom ok dome
DN IV (1316) 11030÷ ver saom dauduliga synd vera ok ban viðr ligghia huerium sem sik fœrer j annars manz fasta godz vituligha vttan dooms ok lagha
DN IV (1348) 2691
● rjúfa dóm misligholde dom, tilsidesætte jur. afgørelse ⫽ violate a judgement/settlement, disregard a ruling
●●● þer rivfit dom allz heriar þann er goʀ var a Uppsala þingi
ÓH 2218●●● hverr sa er þa doma ryfr er þar verða dæmðer þa sekiz hann .v. morkom
Járns 26017÷ ef maðr ryfr dom þann er dꝍmdr er a logðingi
Landsl 178÷ ef maðr ryfr dom þan er dꝍmdr er a logþingi i Biorguin. oc vapna tak er at att. innan logrettu oc uttan. þa
Bl 19016÷ sá er ryfr þann dóm...
BjarkExcYaˣ 921÷ sá er rýfr dóm lögsamdan ...
Frostˣ 1839
● skjóta dómi [á e-t / í e-t] anke domsafsigelse (til højere (jur.) instans) ⫽ appeal a finding (to a higher (court) assembly)
●●● ef þeir verða eigi a satter. þa scolo þingmenn skiota dome þeirra veðiaðom a fylkis þing
Gulᴵ 882●●● vill annarr skiota dome sinum i logretto
Gulᴵ 8810÷ þeir er dóm settu veriande oc sꝍkiande. scolo skiota dome veðeaðom a fiorðongs þing
Gulᴵ 8733÷ þa er eigi ero þingat þingsoknar menn. þa scal hann þo skiota dome sinum a fylkis þing
Gulᴵ 886
● standa dóm/dómi [um e-t] acceptere dom, underkaste sig dom, anerkende en doms autoritet ⫽ accept a judgement, submit to a judgement, recognise the authority of a ruling
●●● huer sem firir smar domarenn ok vill eighi dom standa ... ok vill eingan reet standa
~ lat.contempto iudice et iudicio
45036 StatVilhj¹ 45218●●● dæmdu ver sira halkell skylldugan at færa sig vndan med logum a næstu prestastenfnv (!) ella standa þar strax dom ef honum fellz eidurinn
DI VII (1493) 19333●●● kuæzst han ækki vilia standa varom dome vm þat maall. vttan skaut þi male vndir yðr
DN VIII (*[1320]›apogrˣ) 8823÷ En af þui at fyr sagðr abote ok hans munkar villdu æighi standa dome herra biskups her vm. stæfndi sira Græipr bondom til at briota uiðr opt nempndan garð
DN VIII (*1328›apogrˣ) 10432
● stefna dómi til rofs stævne dom til underkendelse, appellere (til højere instans) om at en dom kendes ugyldig ⫽ summon a judgement to obtain its revocation, appeal (to a higher court) against a ruling
●●● stefna domi til rofs
GrgKonᴵ 10214●●● Hann fór þa til Saurbæiar ok stefndi Ioni Þorbiarnar syni til alþingis vm þat, at hann hefði dǽmt v-laug aá Þorska-fiarðar þinngi, ok stefndi til rofs dóminum
StuᴵK 54720÷ stefna til rofs dominom
GrgKonᴵ 10217
2) (om den yderste dom på dommedag ⫽ of the Last Judgement on Doomsday)
●●● glosa sva helgir fedr, at honum hafa syndir verit hvildarstaþir, þeir er andir rettlatra manna skulo hafa til ⸢doms [var. domsdags Páll²C 26827]
Páll²Frg 2829●●● bein þin skvlv her *hirð vera framan til ⸢doms [var. dőms dags NKS 1772 a 4°ˣ “B³a”, etc.]
EVíðB 10423●●● Allar (sálar) ... bida doms guds
~ lat.judicium dei
6929 Dugg681a 6910
● efsti/... dómr
●●● Sva keɴa oc helgar béocr sem a drottens dag skyle aller meɴ uprísa at enom efsta dóme
HómÍsl²⁴(1993) 35r28●●● ... þess dǫmara er kǫma man ꜳ hinum efzsta dǫmi at dęma alla verǫlldina
JBpB(2003) 6610●●● hann spaadi fyrir ... hinn efzta dom
~ lat.de judicio
HistSchol 212 Stj¹ 3330●●● eftir sidazstann do᷎m
~
HMSᴵᴵ 8935 Nik Holm perg 16 4° 22v14●●● ostrafader fyrer wors herra sidazsta dom
IslDipl (1443) 36119●●● ad sꜳ mun fegínn vakna ꜳ doms degí. ok fegínn fra enum efsta domi fara til eilifra lofsaungva
Mess²625 2717●●● fúit hold ok bein ... lætr hann ok endrnýjast ok kvikna ... á efsta dómi
~ lat.in die novissimo
PsTurp 666 Klma 28030÷ dómr en efzti, sá er dróttinn skal dœma um allt mannkyn
MarS 528÷ Hoggvaz hart seggir, / enn hallaz veggir, / illa erv * settir, / þa er inn coma * hettir. / Værk mvnv vpp innaz, / *þa er alldir⸣ finnaz, / engr er a somi / a efsta domi
StuᴵK 2867÷ eigi mun hun ottaz ꜳ hinum efzta dómi
~ lat.in die nouissimo
MMSpecH 360b60 (IX 106) MMA 54416÷ hann man tala til rettlatra manna at hinum efzta domi
Stj¹ 1528÷ a þat horfir minn hugr at vm þa muni rætt vpprisuna er a enum efzsta domi er
SvFlat 69933÷ dómr hinn efsti, sá er Dróttinn kemr at dæma um alt mannkyn
Encᴵᴵᴵ731ˣ 821÷ þa er hann kemr a hinum efsta domi at døma um allt mannkyn
Jón¹ˣ 43540
3) (Guds) bestemmelse ⫽ (God’s) ordinance
●●● guð ... syndi honum leynda lute, bæði þa er a himne ero ok a iorðu, ok marga doma sina
Jón¹FrgA 4387●●● kirkia brann vpp avll með avllv skrvði sinv *at leyndvm domi gvðs
JBpA(2003) 1631●●● Rettlꜳtr ert þv drottinn ok rettr er domr þinn
~ lat. in textuiudicium
27325 ÆvFocas 27326●●● Á þvílíkum atburðum má marka, at leyndir eru dómar guðs
~ lat.iudicia Dei
PsTurp 618 KlmA 2772●●● Moyses ... sagdi þeim ord drottins ok doma
~ lat.iudicia
Vulg Exod 24,3 Stj² 30518●●● do᷎mar drottíns
~ lat.iudicia domini uera iustificata in semetipsa
1222 (Vulg Psalm 18,10) GlossPsalt 1322÷ synnda ec þer oc morg dœmi hværso Guð skipaðe domum sinum viðr þa er ...
Kgs 10037÷ do᷎mar
~ lat.omnia iudicia eius in conspectu meo
621 (Vulg Psalm 17,23) GlossPsalt 722÷ guð ... syndi honum leynda luti, bæði þa er a himni eru ok a iorðu, ok marga doma sina
Jón¹ˣ 41923
4) straf ⫽ punishment/sentence
●●● skal ek lata hengia hann ok eigi fyrer jn mesta dal fullan af gulli þa villder þu eigi hafa slikan dom sem hann skal hafa
KlmA1980 17815●●● vil ek at hann hafi þann sama dóm, er hann gaf minni móður, ok skal flytja hann í þá sömu myrkvastofu er mín móðir hefir í setit
KlmBˣ 7433
5) (idømt) bøde ⫽ (imposed) fine/penalty
●●● skal þesse domr vplukazst samastad ok tima sem fyr seghir halft j huorn saladaghen
DN II (1337) 19037●●● Þorgills ... ok Þorer ... fengo Bergsuæini ... med handerbande fim aura booll iærder ... firir þæn domm sem Þorgills fyrnæmfder var skyllduger herra Gudþorme
DN III (1352) 22919●●● En þessa gjörð ... rýfr Kolbeinn ... svá at varla laukst helmíngr dómsins
cf.biskup ... dæmir ... xij. c. vaðmála
619-10 GBpD 6112●●● en biskupinn heimtir einart á Kolbein fullan dóm eptir handfestu þeirra
GBpD 6114
6) beslutning ⫽ decision
7) bedømmelse, vurdering, mening ⫽ assessment, opinion
●●● Var þat þa byscops atqvęþi og konungs samþycki oc domr allz heriar at Olafr konungr vęri saɴheilagr
ÓH 60113●●● þv vart lagr oc litils verþr af sialfs þins domi
~ lat.in oculis tuis
Vulg 1Reg 15,17 StjC 45714●●● eingi má at ⸢mínum dóme [var. minni hugsan JátvFlat 4645] vit hann jafnaz
Játv 1221●●● þu þikir mier vel til fallin at ⸢mínum domi [var. minni rꜹn Mork 821]
HuldaHrokk 66●●● var þat dómr þeira, er hjá sátu, at þeir væri eigi sterkari tveir en Grettir einn
Gr 2365●●● skal ek göra við yðr sœmiliga ok virðuliga, sem sjálfr yðvarr er dómr til
Trist¹ˣ 1430÷ ser hann at nu man þola uerða þann dom er uvinir hans leggia a hann
cf. var.at biða dóms sina vvina
ÓTOddS 7624 ÓTOdd 766÷ af þesu uarð konungrinn nakuað hryɢr. er menn drapu þanninn domi a um hans tiltǽki
HákEirsp 5977÷ fyrsto (ɔ: fýstu) allir at vigsla færi fram. ok þegar þeir visso at þat var erkibyskvps vili. var þat allra dómr
HkrFris 37413÷ fýstu allir, at vígsla fœri fram, þegar þeir funnu, at erkibyskup vildi svá vera láta; var þat þá allra dómr
Hkrᴵᴵᴵˣ 4644
8) [at !] (ofte sammenfaldende med def. 9) (item pl. dómar) domstol, ret, retshandlinger, rettergang, proces, retsmøde, sted/tid for retshandlinger ⫽ (often converging with def. 9) (item pl.) court, legal proceedings, court session/hearing, place/time for legal preceedings
●●● oc er ecki þeꜱ getit her i frasꜷgn. at þar yrði ne [e]itt til tiþiɴda at domunum
Eg162θ(2001) 16210●●● Hverr maþr þeirra er sauk hefir með at fara i döm
GrgKonᴵ 5310●●● Domr scal vera .xiiii. nottom siðaʀ eɴ stefnan var
GrgKonᴵᴵ 739●●● Domr scal vera rum helgan dag. Domr scal eigi vera vm langa favsto. ne um lavg helgar tíþir
GrgStað 25317●●● Nu scal hann sva hyggia at heimstefnu sinni. at domr hinn fyrsti verðe eigi a helgum degi
Gulᴵ 8629●●● Síðan gekk Gunnarr frá dóminum með ǫllu sínu fǫruneyti
NjR 671●●● En vm raðesmen i Tunsbergi. þæira frialse. stefnur. setor oc doma med rettarenom þa haldezst
RbHM (*1318)⁴ 13327●●● at aski *Yggdrasils; þar skolo gvþin eiga doma sina hvern dag
SnE 223●●● Suarade þer Sigurder till ok profuade j dome firir oss at af þeim sex kualeigum fek Gudleiker honom fiuguræ kualeigu
DN III (1332) 1518●●● fara menn nu til þings. ok er þar kyrt framan til doma
BandM 278●●● þar er domrinn var settr var vollr slettr ok settar niðr heslisteingr i vollinn i hring en logð vm vtan snæri vm huerfiss. voru þat kollut vebond. en firer innan i hringinum satu domendr
EgM(2001) 9515●●● Þykki mér þat ráðligast, at vér ættim inn fimmta dóm ok sœktim þau mál í fimmtardómi, er eigi megu lúkask
NjM 24222●●● þeir ætti í Norðlendingadóm at sœkja ... er fimmtardómsmál á þeim, ef þeir sœkja í annan dóm en vera á
NjM 37713●●● býð ek lǫgboði at dómi, svá at dómendr heyra um dóm þveran
NjM 3805●●● Ion Lopz son var at bvð, enn Sæmunðr var með flockinvm. At domum varð þravng mikil
StuᴵK 23716●●● Enn Sturla let ræka heim hesta sina, oc reið af þingi firir doma
StuᴵK 3824●●● Magnus biskup bannaðe øllum monnum at bera vapn til doma
StuᴵK 4611●●● lætr hínn hæsti gud kalla þing oc ad slítnvm þeim domvm huerfr solin af himninvm
TrójS 8822●●● Nu sitia þeir vid dryckiu Haukdæler, enn adrir menn voru at domum, þviat soknarþing var
Gísl 622●●● at þeir skulu i dom ganga ... oc eigi draga dom eda forfella
DI V (*1450›tr 1543) 6838●●● Þá er maðr festir eið á móti eða á nefndarstefnu eða á dómi
BjarkÁMˣ 3089●●● öll þau mál skal sꝍkia á dómi er eigi liggr við konungs réttr ok bꝍarmanna
BjarkÁMˣ 31414●●● þar er maðr gengr eigi viðr þá skal æsta hann taks til dóms ok eiga dóm at um morguninn eptir
BjarkÁMˣ 3154●●● nu iðrast annar tveggi þeirra kaups sins, þá skal sá er hallda vill veria á dóme
BjarkExcYaˣ 9221●●● ef sꝍciandi kemr eigi til dóms. þá er hann af sócn sinni
Frostˣ 2202●●● ef hann cemr til annars dóms. þá scal hann nióta vitnis síns alls í öðrum dómi
Frostˣ 22010●●● Nu sitia þeir þar til er domar fara wt ... Sꜳ̈mur ... geingur til logbergs, var þar þa domur settur, Samur geck diarfliga ad ⸢domumm [var. dominum AM 162 I fol “M”, etc.]
Hrafnkˣ 349●●● Samur sotti malid yfer dom þangad til ad Hrafnkele var bodit til varnna
Hrafnkˣ 351●●● þar a nesinu ... hafdi Þorolfr doma alla ok þar var sett herads þing med radi allra sveitar manna
LdnHb105ˣ 327÷ er sa hinn þriði domr
FrostII 51218÷ Siðan hliop Asc maðr oc þeir sueitungar til domsins. Skáro i sundr uebꜷndin. oc bruto niðr stengrnar. En hleypðo a brꜷt domꜷɴdonum
Eg162θ(2001) 1002÷ þat er rett þeim manne er með sakar feʀ at bioþa til hlutfalla at domi
GrgKonᴵ 538÷ sa scal verða vaʀ við vico fyrir domiɴ er sottr er
GrgKonᴵᴵ 7310÷ Rett er at stefna heiman til várþinga vm tiundar mál ef þeir ero samþinga oc søkia þar i dom ef hiɴ er þar er sóttr er
GrgKonᴵᴵ 21112÷ við scolom dom eiga oc coma þar sva at domr se nefndr ... oc queða a domstaðiɴ
GrgStað 2535÷ Nu er vel ef sa gengr út at eiga dóm við hann er veria scal
Gulᴵ 2227÷ scal hann ... leiða vatta sina a þingi. alla slica sem a dome settum skylldi
Gulᴵ 2322÷ nema dꝍmt se ór hende hanom a dome
Gulᴵ 527÷ scal hann þa iorð veria með dome
Gulᴵ 9310÷ er sokin for fram i dom. þa gecc at E. (ɔ: Eysteinn) konvngr aðr domriɴ felli á S. H. s. (ɔ: Sigurð Hranason)
Þing¹Mork 37219÷ sa skal faðer vera er moðer sægir a hendr. nema han með lyrittar æiði vndan fꝍrez a fyrsta dome er han er til kuaddr
SvKr 4195÷ geck Œysteinn a Leini við i ðome firir oss þa at
DN II (1301) 5521÷ Sa skal faðer at barne er moðer segir a hendr nema hann fꝍrezt vndan a fyrsta dome er hann er til kuaddr
FrostKrᴵ 13019÷ nema dꝍmt se or hendi honum a dome
Landsl 8722÷ Settvz gvþin vpp í sǽti sin ok rettv doma sina ok miɴtvz, hvaþan dvergar hofþv qviknat i moldvɴi ok niðri í iorþvɴi
SnE 2018÷ þau (hjón) hafa .ij. af þæim (ɔ: bóndum) till doms ⸢með [var. ÷ OsloUB 317 4°] ser
JKr 37315÷ kunnight gerande at sira Þorollfur i Hitrum kom firir oss j doom j vmbode Berghsueins Amundarsonar
DN IV (1348) 26820÷ til þesꜱ at hann segdi huerír fe ho᷎fdu tekit af honum ⸢til doms [var. ÷ Rómv595(2010) 342]
Rómv226(2010) 3322÷ Þorvaldr Snora son kom upp at domum miok fiolmennr
StuᴵK 3732÷ þá er kemr at dómum, þá gengr Þórir til ok býðr boð fyrir Þorgils
Ljósv 2416÷ er byskupar heyra, at enn skal i dom fara, ottaz þeir nockut, þuiat þeir mega muna, huersu Thomas erchibyskup fyrirbaud þeim ... at dæma sik optar
Thom² 35038÷ kom þar fram j domen fyrir oss oped bref
DI IX (1532) 63714÷ ef hann öfgar vápni at manni. þat á hann einn er at var hlaupit ef skirskotar ok sꝍki at dómum. þar á konungr ekki á
BjarkÁMˣ 3082÷ veriandi skal síns vitnis nióta á öðrum dómi ok haldi til þriðia dóms ef hann vill
BjarkÁMˣ 31511÷ Fiartak skal fœra ... at hann á at giallda, eða hann festir á móte eda dome
BjarkExcYaˣ 8031÷ baru þetta marger goder menn þar i domenvm fyrir oss
DI IX (*1523›apogrˣ) 15311÷ þann eid sor hann þar i domenvm fyrir oss ... þui ath suo profudu ... dæmdum wier ... domsmenn ...
DI IX (*1523›apogrˣ) 15329÷ Þar sem Þórr hafði á land komit, á tanganum nessins, lét hann hafa dóma alla ok setti þar heraðsþing
Ebˣ 102÷ þá scal hann kveðia föður arfs síns ... oc nioti vátta sinna at hann se arfs görr oc eiga doma alla
Frostˣ 21024÷ ef eigi kemr veriandi til dóms. þá er hann secr .iij. aurum
Frostˣ 2204÷ Nú cemr sꝍciandi til annars dóms en veriandi cemr eigi ...
Frostˣ 2208÷ ef hann cemr til annars dóms. þá scal hann nióta vitnis síns alls í öðrum dómi
Frostˣ 22010÷ leggia scal dóm hin þriðia á sama stað á fimm nátta fresti
Frostˣ 22010÷ Nú coma þeir báðir til hins þriðia dóms
Frostˣ 22020÷ Nú coma þeir báðir til hins þriðia dóms. oc hafi dꝍmendr hvárstveggia til dóms með ser
Frostˣ 22021÷ eigi scal lendr maðr coma á fimtastemnu helldr en i dóm
Frostˣ 2217÷ hverr maðr má hallda máli sínu til hins þriðia dóms
Frostˣ 22127÷ er sá hinn þriði dómr er cveðia scal
Frostˣ 2231÷ þó at hann se til dóms æstr tacs
Frostˣ 22417÷ ef sꝍciandi hefir eigi vátt til máls síns á dómi
Frostˣ 2252÷ sꝍciandi scal nemna vitni sitt at cvöð ef hann er atspurðr. oc hafa þat vitni fram á fyrsta dómi
Frostˣ 23819÷ ef heimilldar maðr er svá langt frá at hann má eigi coma til fimtar. þa scal gera honum lagastemnu sem til dóms
Frostˣ 2486÷ þat sumar var þrong mikil at domum
Kristniˣ 14810÷ treysti Eyjólfr fjǫlmenni sínu ok bað fylkja við dóminn, meðan þeir hefði fram mál sín
LjósvLˣ 9014
● bera fé í dóm gøre brug af bestikkelse i retten ⫽ practise bribery in court
●●● þeir ... stefna Oddi til alþingiss firir þat er hann hafði latið bera fe i dom at ologum
BandM 3810●●● Skalt þú nú ... segja þeim, at Mǫrðr stefni þeim báðum ... um þat, er þeir hafa fé borit í dóminn
NjM 39414÷ Væri sǫkin við þá, er fé var borit í dóm
BandM 369
● fé ferr í dóm der bliver brugt bestikkelse i retten ⫽ bribery is practised in court
● festa dóm [e-m] [fyrir !] give tilsagn (over for ngn) om at sag kommer for retten (cf. def. 9) ⫽ give (sby) an undertaking that a case be submitted to a court
●●● ec a þa iorð. oc ver ec þa logum oc dome. oc festi ec þer dóm firi
Gulᴵ 8623●●● Sá scal dóm festa er cvaddr er. oc casta fram laga kefli. en sá scal leggia dóm á er cvaddi á
Frostˣ 21926÷ ef hann vill eigi dóm festa...
Gulᴵ 2318÷ En ec þvi svara sem at forsogn svaraða ec. at ec a ecki i þeirri iorðu. en ec festi hanom þo dom at hvaro. af þvi at hverr maðr scal dom festa mote kvoðu
Gulᴵ 8837÷ hann gerer hanom eigi dóm at festa
Gulᴵ 8924÷ ef hann vill eigi dom festa hanom
Gulᴵ 902÷ At þingmale scal sva iorð sœkia. ef maðr festir eigi dom firi
Gulᴵ 9010÷ hinn scal eigi dóm festa nema vili
Frostˣ 21832÷ Sá scal dóm festa er cvaddr er
Frostˣ 2198÷ finnr hann eigi hann heima er dóm festir
Frostˣ 22110
● ganga dóm deltage i retshandling, sidde til doms, fælde dom ⫽ participate in legal proceedings, sit in judgement, pass judgement
●●● firirbaud hann prestunvm ath ganga þann dom sem biskupinn þa til nefndi vm kirkiunnar mal
cf.prestar af biskupinvm þar til nefnder dęmdv hann
3407-8 DI VI (1481) 34017●●● nefne eg ydur hier til ... og 12 hina vitrustu spekinga ... þeir ganga nu domenn, og sijdann seigir hertuginn Valdibrun hann upp
SigrValˣ 18521
● ganga at dómi/dómum [með e-u] gå til domstolen, rykke frem mod domstolen ⫽ go to (the site of) the court, move towards the court
●●● frændr Styrs. hliopu þeir til uapna ok ganga á milli domsins ok þeira Raudmelinga. en er þeir uilldu ganga at dominum slǽr þa i bardaga
EbWolf(2003) 26516●●● Arnkiell gode gieck ad domenum og vann eid ad stallahryng
Eb447(2003)ˣ 428●●● Kiallakyngar geingu ad domenumm og villdu vpphleipa dőmenum
Eb447(2003)ˣ 4218●●● Á þingi er mál búit til sóknar á hendr Bǫðvari, ok kom málit í dóm. Þá gekk at dómum Atli með fjǫlmenni
Flóamˣ 926÷ Samur geck diarfliga ad ⸢domumm [var. dominum AM 162 I fol “M”, etc.]
Hrafnkˣ 3410
● ganga til dóms/dóma [með e-m] gå til domstolen ⫽ go to (the site of) the court
●●● eru vér hingat komnir at biðja þik liðveizlu, at þú gangir til dóma með oss
NjM 30414●●● Fór ... Þorgils til þings ok kom eigi fyrr en gengit var til dóma
Gr 938●●● er til ⸢doma [var. doms AM 448 4°ˣ 78r(155)9] skylldi ganga
var. EbWolf(2003) 26514 → Eb AM 448 4°ˣ 78r(155)9●●● Var þá þat mælt, at Oddr myndi tjalda á brottu ór þinghelgi, en ganga til dóma ok at nauðsynjum sínum
Hǿnsˣ 395÷ ekki mun ek til dóma ganga
NjM 37212÷ Gengu menn þa vapn-lausir til doma, *er þar⸣ skyllde ‹mál› fram flytea
StuᴵK 4611
● halda dóm/dómi afholde retsmøde ⫽ hold a court hearing
●●● Nu er þar domr festr ... þann dom scal a sycnum dogum hallda
Gulᴵ 8631●●● ef hann hafðe dóm festan. oc villdi eigi þann dom hallda. þa skylldi hinn dom setia oc setia dꝍmendr sina firi durum verianda
Gulᴵ 9012●●● þann dóm skolo þeir a iorðu þeirri hallda er hann hever hanom til stemt
Gulᴵ 9318●●● ‹hann gat› eigi halldit dominvm fyʀ en hann setti a Exar ar brv́ ok let veria brvar *sporð‹ana bada med› vapnvm
Kristni 13822●●● hann gat eigi halldit domínum fyrir vinsæld Hialta
ÓTᴵᴵ 1628÷ hann uilldi eigi hallda ⸢domum. ok [var. dom um AM 621 4° 47r8] Euellium raðunaut sinn
~
PS 10426 Pétr SÁM 1 23ra13
● halda dóm/dóma [fyrir e-u] få (ejendomsret til ngt) prøvet ved domstol ⫽ have (property rights to sth.) tested in court
●●● Hvervitna þess er menn skilr a um sætr. Nu letr annarr dóm hallda firi ...
Gulᴵ 4211●●● scal ec mina (jǫrð) firi selia iammicla sem ec misver. hallt (ɔ: held) ec doma firi iorðu annars mannz
Gulᴵ 897÷ letr annarr dóm hallda firi. þann dom a marcteigr at have. sa er vitni berr til
Gulᴵ 4213
● leggja dóm [á !] [við e-n] beramme retsmøde ⫽ appoint a court meeting
●●● sá scal leggia dóm á er cvaddi á ... oc nemni bꝍinn sá er leggr dóm
Frostˣ 21927●●● sꝍciandi scal leggia dóm á fimm nátta fresti í dómstað réttum
Frostˣ 23832●●● sꝍciandi scal leggia dóm við varnarmann
Frostˣ 2394÷ sá scal leggia dóm á er cvaddi á ... oc nemni bꝍinn sá er leggr dóm
Frostˣ 21928
● leggja/setja (lǫg ok) dóm [fyrir e-t] lade (ejendomsret til ngt) prøve ved domstol ⫽ have (property rights to sth.) tested in court
●●● Ef maðr leggr dom firi þat er hann a ecki i
cap.
Gulᴵ 535●●● ef maðr kaupir grip hafðan at manne ... maðr ... kallar þan grip stolin vera fra ser. en hin er kꝍyfti nefnir hæimilldar man sin oc sætr dom firir oc logmanz orskurð
Bl 25520●●● lagde opt nefndur finnboge þa laug oc dom fyrir jordena grund ... og alla adra greinda peninga
DI VIII (1508) 23717÷ Nu sitr maðr i arve oc leggr dom firi. en annar kallask tilkomenn
Gulᴵ 536÷ ef maðr tecr grip einnhvern firi manne oc leggr firi log oc dom
Gulᴵ 746÷ Nu sitr maðr i arfi oc læggr dom firir. en annar kallazt til komen. þa
Bl 2374÷ vændizt olafr þui og fyrir oss at hann hefde fystr lagt laug og dom fyrir þessa peninga efter pal bonda jonsson daudan
DI VII (1496) 31513÷ a̋durgreindur Biorn Gudnason lagdi lo᷎g og dom fyrir alla þessa adurskrifada peninga
DI VII (*1495›Kr 2ˣ) 2579÷ Vitum vær og aunguan fir haffa jnn settst og løg og dőm haffa fyrer lagt arff og peninga effter tijttskriffadan Jőn Biornsson
DI IX (*[c1510]›Lbs 65 IIˣ) 587
● mál ferr/kemr í dóm [e-rs / undir e-n] sag kommer for domstol (til ngns afgørelse) ⫽ a case is brought to a hearing (before sby)
●●● þou mol komo firir [k]onong oc i hans dom
KgsFrgβ 1372●●● er malit kom i dóm gengu menn imilli ok uar leitat um sættir með þeim
EbWolf(2003) 1279●●● þeir urðu sattir ok er þat flestra manna so᷎gn at i dom Uermundar uæri komit malit
EbWolf(2003) 2194●●● Fara nú mál hvártveggi í dóm á þingi; flytja hvárir sitt mál
NjM 16420●●● Var þá rætt um sætt, at málin skyldu fara í dóm undir jafnmarga menn
StuᴵᴵR11127ˣ 30314●●● er í dóm kom málit, gengu þeir Ingólfr ok Jǫkull at dóminum ok hleyptu upp með hǫggum, ok fell niðr málit
Vatnˣ 8528÷ ek gaf mér lítit um slíkt, mun ok lítit af verða, þá er í dóm kemr
Boll 3046
● rjúfa dóm [við e-n] [með e-u] opløse (ngns) retsmøde ⫽ break up (sby’s) court hearing
●●● þa scal hann með þvi dóm riuva. at hann hever vitni i gegn nemd. oc leggia domstefnu aðra at
Gulᴵ 8719●●● þa scal ec riuva við hann dom. oc lata upp risa dꝍmendr mina oc lyða eigi a vitni hans
Gulᴵ 893
● ryðja dóm forkaste/annullere (tidligere) proces ⫽ reject/nullify (previous) legal proceedings
●●● skal þar ryðia dóma þeirra alla sem farit hafa
BjarkÁMˣ 31511●●● scal sꝍciandi ... ryðia dóma alla þá
Frostˣ 2211
● sitja dóm sidde til doms ⫽ sit in judgement
●●● fyrirbiodum uer ollum ydr ... at sitia hedan ifra nockurn þann dom, er minni personu til heyrir
Thom² 3482●●● skulu þeir undan færaz uid konunginn at sitia dominn
Thom² 3514÷ (lectio?) sꝍciandi scal ... ⸢sitia [var. setia AM 314 folˣ “c”, etc.] þann dóm oc hallda
Frostˣ 2396
● sitja í/at dómi, sitja í/á/yfir dómum [með e-m] (spec.: j domen HenKunReyk 52²⁴) sidde til doms (cf. def. 9) ⫽ sit in judgement
●●● Allir er at sato domenom varo ryggir mioc. ok harmaðo mioc at þeir skylldo dœma hann sva dyrlegan mann
~ fr.jugement
LaisMar 8521 Menota: 40ra27 Streng 22025●●● kallaði (hann) son sinn a mal við sec þann sæm van var at sitia i domum mæð hanum oc mællti við hann. kalla þu spækinga mina þa er vaner ero at sitia a domum mæð mer
Kgs 10119●●● hann hafde iafnan nærr ser .xij. hina uitrazsta menn. þeir satu yfir domum med honum ok redu um uandamal ... en þat uar æigi uandalaust þuiat konungi likade illa ef dómum uar hallat fra rettu
ÓHFlat 17025●●● Ef ek sat i domi, sveigda ek hvergi rettlætis sann
~ lat.in iudicio
44538 VP 44519●●● Þa savgdv herrarner þeir j domen (sic) satthv
cf. nty.Sy scolen ... sitten eyn richte
LegHKPass 58vb1 HenKunReyk 5224
● stefna til dóms [e-m] indstævne til retsmøde ⫽ summon to a court hearing
●●● scal hann stefna honvm at logbergi. oc lata varþa .iij. marka vtlegþ. oc stefna þar til doms
GrgKonᴵ 458●●● ef hann hafðe dóm festan. oc villdi eigi þann dom hallda ... þa stemnir hann hanom til dóms
Gulᴵ 9014÷ sa scal stefna hanom til marcteigs. oc til dóms er eigi vill una
Gulᴵ 4222
● verðr dóms [fyrir e-u] [?fyrir e-t] berettiget til at få (ejendomsret til ngt) prøvet ved domstol ⫽ entitled to a test (of property rights to sth.) in court
●●● doms er hverr maðr verðr firi sinni iorðu at hava
Gulᴵ 864●●● (lectio?) ekki skulo vær oss at gripdæilldom gera doms er huerr verðr fire sina athofn
~doms er hverr maðr verðr firi sinu fe at hava
Gulᴵ 2032 Járns 29221÷ doms er hverr maðr verðr firi sinu fe at hava
Gulᴵ 2032÷ Dóms er hverr maðr verðr fyrir sínu at hafa
Jb 2105÷ Doms er hver verdur fyrer sínu fíe ad hafa
GulExcˣ 614
9) (ofte sammenfaldende med def. 8) nævn af domsmænd, dommerpanel ⫽ (often converging with def. 8) panel of judges
●●● a domr at døma a hond honom scips varþveizlona
●Grg315d 22222●●● logsogv maþr scal raþa oc at queþa. hvar hvergi domr scal sitia
GrgKonᴵ 4523●●● þa a domr at døma vm sakar allar sem fullr se domriɴ
GrgKonᴵ 5023●●● hann scal setia dom sinn eigi nérr husi. en sva at veriande mege setia sinn dom milli dura oc doms hans. oc aca lasse viðar milli dóms oc dura
Gulᴵ 2226●●● ef hann hever sett i dom með ser baugilldis menn ... þa scolo þeir risa upp oc ganga brott or dome
Gulᴵ 2232●●● þeir megu eigi i dóm með sér nánga sina
Gulᴵ 872●●● bendr i bønom oc þingonꜹtar scylldo fyrst ganga a þingit oc scipa domvm eptir logom
Þing¹Mork 37532●●● Sua uarum ver yðr oc uiðr at engi dirfizt heðan i fra at segiazt or lagligum dome til krafðr af rettarans halfu
RbEM (*1280) 106●●● ef maðr rís or dómi annarstveggia. þá er dómr únýtr
Frostˣ 22028●●● Hvar er menn leggia hendr sínar saman. oc ero .vj menn af hvárstveggia hendi. þá scal allt svá hallda sem dómr dꝍmdi
Frostˣ 22323÷ Allt er domr dꝍmer manne. þa er vitta fe
FrostII 51125÷ ef hann er i dominum
GrgKonᴵ 5014÷ Sa scal søkia goþaɴ er sott vill hafa til fvllra laga. þeirra maɴa er sakar hafa i dom þaɴ
GrgKonᴵ 5026÷ Domr scal doma xii. mercr at gialda sacar aðilia
GrgKonᴵᴵ 7313÷ a domr at døma at giallda i þeim stað enom sama xiiii. nottom eptir vapna tac. iɴstøðaɴ oc vi. mercr alaga oc scal þeim døma .iii. mercr er søcir
GrgKonᴵᴵ 21323÷ En um oll onnur mal er menn setia logdoma til a meðal sin. þa seckizt sa atian aurum við sakar aberan er ryfr. oc hallda dom sem aðr ... oc take hinn skulld sina fyst upp efter þui sem domr dꝍmde
GulKrᴵ 1933÷ Nu er domr settr
Gulᴵ 8722÷ menn er utan standa við dóm
Gulᴵ 8732÷ scal hann niota vatta sinna a dome þeim. er hann iorð brigðar. at ...
Gulᴵ 9435÷ þa varð engi til at reifa malit fyʀ en Þorbiornn svn Þorkels or Gvðdolum settist i dominn ok reifði malit
Kristni 13825÷ take hann fyrst skulld sina upp sua sem domer dꝍmde
Landsl 1916÷ þa skal a þing fꝍra oc dꝍma oc eptir þeim dome refsing a leggia. þa hꝍfir þeim innuirðiliga at ranzaka er til ⸢domanna [var. domaranna Holm perg 28 4° “Bk”] eru teknir
Landsl 624÷ skal ⸢domenn [var. domaren “fl.”] hueruitna til hins bætra fꝍra
Landsl 6219÷ ef annar huar sætr þann (frǽnda) i dom þa skal ⸢stefna þeim [var. nefna þann “fl.”] or dome
Landsl 983÷ var sætz a malin firir ðoma
Heiðy 10227÷ En Þorr gengr til ⸢*domsins [non emend. dom sins; var. at domi DG 11 U] ok veðr ár þær, er sva heita
SnE 231n.÷ varo þæir Endridr Jonss son ... ok Arnulfuer j Birki ... a dome firir oss ollum soman
DN I (1347) 24235÷ Enn ef ⸢domr [var. domari AM 233 a fol “B”] tekr fe til at dæma, er greinanda, hvart hann tok til þess at dæma rangt, eða tok hann til þess at dæma rett
JBapt²A 88226÷ ef ⸢domr [var. domandi AM 233 a fol “B”] snyr sinum retti i giafir
JBapt²A 88318÷ býð ek lǫgboði at dómi, svá at dómendr heyra um dóm þveran
NjM 3805÷ til huers dóms ok þings kemr almꜳ̋ttigr guð meðr sinum helgum mǫnnum. ok uitiar godra manna ok godra doma
JBpB(2003) 6612÷ Eptir þat gekk hann at domi, ‹ok gekk upp dómrinnn›
StuᴵK 5928÷ vill hann eigi skipta, lǫgfesti heyit ok seti á fimtarstefnu, hafi þat hverr af sem dómr dœmir
Jb 1549÷ hliop Onundur til domsins oc hanz sveitungar ok skꜳru j sundur vebondinn, enn brutu niþr steàingur enn hleyptu j brott domendum
Eg28(2001)ˣ 10012÷ Allt þat er dómr dꝍmir manni
Frostˣ 2225÷ sꝍciandi scal leggia dóm ... í dómstað réttum. Þá sculu þeir þann dóm sꝍcia
Frostˣ 23833÷ riðu ofan á þingit at finna Þorgeir, - en létu standa dóminn á meðan
LjósvLˣ 1417÷ beiddu þeir Hafliði, at síðan skyldi færa dóma út í annat sinn, ok náðu eigi fleirum dómendum en í þeira flokki *hǫfðu verit, ok settu þeir þrisvar niðr dómendr sína í dómsstaðnum, ok mátti aldri dómrinn setjaz
StuᴵR440ˣ 2924÷ er í dóm kom málit, gengu þeir Ingólfr ok Jǫkull at ⸢*dóminum [AM 396 folˣ “D”; non emend. dómum] ok hleyptu upp með hǫggum, ok fell niðr málit
emend. Vatnˣ 8529: AM 396 folˣ “D”÷ æftir þæsom wittnom læidom þa gængom mer a dom ok dømdom at þau saatmalæ skuldi standa vbridhiligha en wm þa jordhina Bærgastrøm
DNᴵᴵᴵ 40426÷ er þinga skylldi vm mal manna þa gengu huarertueggiu þar til er domrinn var settr at flytia framm sannindi sín
EgM(2001) 9513÷ En [er þinga] skylldi um mal maɴa. þa gengo huarir tue[ɢio þar til]. er domriɴ var settr. oc flytia þa fraᴍ huarer saɴ[ynd] sin
EgFrg² 33732÷ þar er domriɴ var settr var vꜹllr sléttr. En settar niðr hesliss stengr ivꜹlliɴ i hring. En lꜹgð um snǫri utan allt umhuerfis. Voro þat kꜹlloð uebꜹnd
EgFrg² 33733
● dómr ferr út [til e-s] dommerpanel træder sammen (ɔ: domsmænd indtager deres pladser) ⫽ a court is convened (ɔ: the judges proceed to where the court is to sit)
●●● doma utfærslor (cap.). Domar scolo fara ut þaɴ dag er meɴ queða á oc eigi sidaʀ eɴ sol kømr a gia backa iɴ hæra fra logbergi. or logsogv manz rumi. at sia
GrgKonᴵ 5225●●● hann scal lyst hafa (sǫk) aðr domr fare ut til saka
GrgStað 12011●●● vm kuelldit foro domar vt. ok er ecki getid at þar yrði til tiðenda
EgM(2001) 16523÷ Maðr scal quatt hafa vatt orþa allra oc frum quiþa þeirra er sok hans eigv at fylgia. aþr dómr fari ut. rett er at queþia. xijar quiþa aþr domr fari ut. oc sva at döme
GrgKonᴵ 513÷ fyʀ eɴ domar fare ut til saca
GrgStað 11810÷ er domar fara vt. hefir Oddr framm vigs malit
BandM 278÷ vm kuelldit skylldu domar v́t fara til soknar
EgM(2001) 15914÷ Líðr nú þingit þar til, er dómar skyldu fara út til sóknar
NjM 14212÷ Líðr nú þingit þar til, er dómar fara út
NjM 1799÷ Þú skalt fara með ǫllu liði mínu ok veita Njálssonum, þá er dómar fara út
NjM 30611÷ Þórhallr ... kvað það ekki ráð, að eigi fœri leynt, allt þar til er dómar fœri út
NjM 3074÷ fǫstunátt skyldu fara út dómar til sóknar
NjM 30712÷ er domrinn for vt nꜳdu Austmenn eigi mꜳlum fram at koma ok stucku fra
Grǿnl 44835÷ þiki mier þikir sem Þorkell vilie ad þier vitied hans dur domar fara wt
Hrafnkˣ 3311÷ sitia þeir þar til er domar fara wt. þa kuedur Smur vpp menn sijna og geingur til logbergs, var þar þa domur settur
Hrafnkˣ 347÷ Þá var um rœtt, at dómr mundi út fara
LjósvLˣ 9013÷ er kom at því, er dómar skyldu út fara, þá tǫluðu þeir Þorvarðr ok Þorgils þetta mál
StuᴵᴵR11127ˣ 28719÷ En of kuelldit foro þar domar út
EgFrg² 3421
● fullr dómr fuldtalligt dommerpanel ⫽ complete panel of judges
●●● Ef goðiɴ viþr eigi dóm fullan. aþr sol komi a þinguoll. þa er hann vtlagr. oc ór goþorþi. oc sva ef hann nefnir annan i dóm eɴ hann eígi. þa a domr at døma vm sakar allar sem fullr se domriɴ
GrgKonᴵ 5020●●● þeir scolo hafa maɴtal at domr þeirra se fullr. oc scolo þeir at fullom domi segia dom siɴ vp
GrgKonᴵ 7313●●● ef hann (ɔ: verjandi) i gegn setr suma (dǿmendr). en suma eigi. þa hever hann eigi dom fullan. þa er hann domfloge oc af sokn sinni
Gulᴵ 9015●●● maato þeir þa med fullum dome ok mellto tolf salld korns firir fiugur kyrlogh
DN II (1337) 18911÷ þeir scolo hafa maɴtal at domr þeirra se fullr. oc scolo þeir at fullom domi segia dom siɴ vp
GrgKonᴵ 7313÷ þeim er þa iafn rett at døma sem fullr se domr þeirra
GrgKonᴵ 7322
● fǿra út dóma [til e-s] føre medlemmer af dommerpanel ud til deres pladser ⫽ move panel of judges out to their seats
●●● Veʀ scolom fara til logbergs a morgin. oc føra doma vt. til hrvþningar
GrgKonᴵ 4515●●● beiddu þeir Hafliði, at síðan skyldi færa dóma út í annat sinn, ok náðu eigi fleirum dómendum en í þeira flokki *hǫfðu verit, ok settu þeir þrisvar niðr dómendr sína í dómsstaðnum, ok mátti aldri dómrinn setjaz
StuᴵR440ˣ 2922
● ganga í dóm/dóma indtage sin plads i dommerpanel (på altinget), indgå i dommerpanel ⫽ take one’s place on the panel of judges (at the althing), join a panel of judges
●●● Rett er at hann taki þingfarar kavp ef hann gengr i doma. eþa berr quiþv
GrgKonᴵ 4415●●● ero þeir scyldir at ganga i dom
GrgKonᴵ 5011●●● munu þer lofa mer at ganga i dominn. þeir iátta þui. hann gengr i domhringinn. ok sez niðr
BandM 3213÷ Njáll hafði beðit dómendr at ganga í dóminn
NjM 3087
● hleypa upp dómi [fyrir e-m] sprænge dommerpanel ved at jage domsmændene væk ⫽ break up the court by driving away the judges
●●● hliop Asc maðr oc þeir sueitungar til domsins. Skáro i sundr uebꜷndin. oc bruto niðr stengrnar. En ⸢hleypðo a brꜷt domꜷɴdonum [var. hleiptu upp döminum AM 453 4°ˣ 48v18]
var. Eg162θ(2001) 1003 → Eg AM 453 4°ˣ 48v18●●● æt[la]di (hann) ad hleipa vp domenum fyrer Sami, og hrekia hann af malenu
Hrafnkˣ 3511÷ Dynja þá þegar menn hans fram á þingit ok hleypa upp dóminum
LjósvLˣ 1356
● kveðja í dóm [e-n] tilkalde (ngn) til deltagelse i dommmerpanel ⫽ call (sby) to sit on a panel of judges
● nefna dóm [yfir e-t] [fyrir e-t] udnævne domsmænd ⫽ nominate judges to a panel
●●● Goðar scolo þar dom nefna. oc scal hverr þeirra .xii. menn nefna i dom at døma vm sacir þær allar er þar coma í dom þaɴ er þa scyllda lög til
GrgKonᴵ 9819●●● ec legg domstefno uið þic oc nefna hann a nafn. a vii. natta fresti at við scolom dom eiga oc coma þar sva at domr se nefndr fyrir miðian dag
GrgStað 2536●●● Nv vill veriandiɴ eigi nefna domiɴ
GrgStað 25315●●● eru domar nefndir yfir sauk Johannes
~ lat.Iudices, facto consilio
SpecH 691b35 (XVII 104) MarE 44223●●● Jon eiriksson beiddi og krafdi Biorn gudnason ... ad nefna dom yfir. huort hann mundi hafa fulla heimilld fyrir jordunni Þuerdal til abudar til næstu fardaga
DI VII (*1492›Lbs 1974ˣ) 10120●●● Þorleifr Bio᷎rnsson beiddi og krafdi Hrafn lo᷎gmann nordan og vestan á Jslandi ath nefna dom yfer ath skoda og ransaka sín bréf
DI VIII (*1480›Lbs 871ˣ) 6722●●● setti ... logmadur þar þing ... suo sem eitt aurskot eda tuo᷎ i burt fra tungardenum a̋ sueinstaudum. og nefndi þar dom
DI IX (*1522›apogrˣ) 6824●●● þeir skylldu nefna doma a þingum ok styra sakferli. þui voru þeir gvdar kalladir
LdnHb105ˣ 9616●●● Þorgils sendi Eyjólf ... til alþingis með goðorð; ‹hann skyldi ok nefna dóma fyrir Reykhyltinga goðorð› ok Jǫklamanna goðorð; en Eyjólfr þóttiz því eigi fram koma, ok nefndi Þorleifr dóma fyrir ǫll hǫfðingja-goðorð með styrk Hrafns emend. Stu 17537: Adv 21 3 17 “IIp”
emend. StuᴵᴵR11127ˣ 17537: Adv 21 3 17ˣ “IIp”÷ Rett er at nefna þa meɴ i dom er til þings koma. fyrr eɴ domar se nefndir
GrgKonᴵ 4417÷ Þa er domr er nefndr
GrgStað 25321÷ til doms þess er þeir scolo eiga firi durum verianda. þann dom scolo þeir sva hava nemdan at hvarke se a sunnudegi ne a messodegi
Gulᴵ 2223÷ þa scal sa dom nemna er þvi velldr
Gulᴵ 431÷ þui er domren til næfndr at þa scal ranzsaka oc meta saker oc misgerningar oc tempra sva domen æftir mala voxtum
Bl 22012÷ af þui firer biodum wer huerium sem einum liekmanne. þetta mál er oss berr til ok heilaghre kirkiu. at profua. de᷎ma edr dom ifuer at nefna
IslDipl (1364) 41818÷ ef landsdróttinn ... vill nemna dóm sinn
Frostˣ 2391
● nefna dóm halfan udnævne halvdelen af dommerpanel ⫽ nominate half the judges on a panel
● nefna í dóm, nefna til dóms [e-n] [■] [yfir ■ / um e-t] [fyrir e-t] udnævne domsmænd ⫽ nominate judges to a panel
●●● Rett er at nefna þa meɴ i dom er til þings koma. fyrr eɴ domar se nefndir
GrgKonᴵ 4416●●● [var. + skall loghmadr ... næmfna tolf men edr sex til doms LundUB Mh 15 “Gn”]
var. Landsl 6314: LundUB Mh 15 “Gn”●●● þeir nefni .xij. menn til doms huarke sakaða eða siuiaða uiðr þa er vm skal dꝍma
RbEM (*1280) 101●●● fyst nemfdi Ommundr vi. menn skilrika j doom, ok krafde vmbodesmans Æilifs ok suna hans at sætia halfan doom vidr sik
DN III (1321) 11720●●● spyr þu hann ef hann hafi nockuru sinni i dom verit nefndr firir goðorð Helga Asbiarnarsonar
Dpl 15016●●● Skal réttarinn jafnan nefna menn til dóms
Jb 2587●●● Ef lærdan ok leikmann skilr ꜳ um einhueria eign ... nefniz i dom þar yfir tolf menn
Thom² 37323●●● vorum uier j dom nefnder af uirdulegum herra ... ad skoda ransaka og fullnadar dom ꜳ ad leggia
DI IX (1532) 63714●●● Lathit þier kalla til saman alla hina megthogvztv og vissvzttv hier j stadnvm Roma og nefnnit sidan alla þessa j einn dom vmm greintt efnne
cf.herrarner þeir j domen satthv
5224 ~ nty.Sy scolen ... sitten eyn richte
LegHKPass 58vb1 HenKunReyk 524÷ Fara eigv meɴ vm daga. at leita hrosa siɴa. sva at eigi dveli þat gogn fyrir mavɴvm. eþa dom nefnv fyrir goþum. ef hann vill þa i dóm nefna
GrgKonᴵ 451÷ þa scal goðiɴ ganga vt oc nefna mann i dom
GrgKonᴵ 504÷ skal nemfna .vj. skynsama menn [var. + i dom AM 62 4° 55r28 “Ge”]
var. Landsl 1197: AM 62 4° “Ge” → ms. 55r28÷ skal so᷎kiande nemfna adra vj. .i. dom oc fimtar stefnu
JurForm309 485 n. 124÷ aa manadaghin næsta firir Jons voku a loghþingi aa inzsta-Skaghanom j Stawangre varum ver j dom nefndir af Þorleifui Gudmundarsyni loghmanne j Ryghiafylki at dœma vm stefnu þa sem ...
DN II (1362) 2964÷ Sex skynsama menn skal hvárr þeira í dóm nefna á stefnu at virða vitni þeira ok málefni
Jb 15511÷ vorum ver i dom nefnder ... at dæma vm þa akæru. er biskupinn kærdi til þorlaks
DI VII (1492) 9027÷ þa er lidid var fra hijngadburd wors herra Jesu Christj M Vc. og fio᷎gur aar ... vorum vier j dom neffnder aff ærligum dandimanne Fimboga Jonssyne
DI IX (*1504›AM 255ˣ) 4717÷ þa er lidit uar fra hingad burd uors herra iesu christi. M. d. og viii ar ... uorum uier j dom nefnder af uorum ... herra ... ad dæma um þa akæro. er ...
DI IX (*1508›AM 238ˣ) 518÷ vorum wær til dommz nefnder af erligum manni Þorleife bonda Eijnarsyni
DI IX (*1536›ÍB 309ˣ) 7687÷ .vj. menn scal hvárrtveggi nemna í stemnu sem í dóm
Frostˣ 24625
● rísa (upp) ór dómi rejse sig og forlade dommerpanel, trække sig ud af dommerpanel ⫽ stand up and leave a panel of judges, withdraw from a panel
●●● Næsta bræþra eigv upp at risa or domi. oc nanari meɴ at frendsemi
GrgKonᴵ 4717●●● er sa þo skyldr at risa or domi. er or er nvmin
GrgKonᴵ 4928●●● Eɴ þeir eigo at risa or dominom. oc sitia í dom hring iɴan meþan vm söc þa er dømt
GrgKonᴵ 8213●●● scolo menn sva dóm hallda. at risa eigi upp or dome. ne a brott ganga. nema nauðsynia ærenda gange
Gulᴵ 2312÷ Guþsifia .iij. eigv or domi at risa
GrgKonᴵ 4721÷ enda erat honvm þa scyllt at risa or döminum
GrgKonᴵ 483÷ ef maðr rís or dómi annarstveggia. þá er dómr únýtr
Frostˣ 22027
● ryðja dóm [at e-u] [um e-t] gøre indsigelser mod domsmand i et dommerpanel, erklære domsmand i dommerpanel for inhabil ⫽ challenge a member of a panel of judges, declare a member of a panel of judges disqualified
●●● þeir eigv eigi doma at ryðia vm sin mal
GrgKonᴵ 467●●● Sa maþr er hann vill dom ryþia. hann scal ganga þar at. er sa maþr sitr i dómi er hann vill vr ryþia
GrgKonᴵ 4610●●● Saka søkiendr oc veriendr saka scolo dom ryþia ef þeir vilia
GrgKonᴵ 4618●●● Þar er maþr uill ryðia dom at guþsifium ... Ef at sokvm scal dóm ryþia. hann scal telia frændsemi með þeim er i domi sitr
GrgKonᴵ 483●●● Þar er meɴ ryþia doma. oc er sa þo skyldr at risa or domi. er or er nvmiɴ
GrgKonᴵ 4927●●● Nu er domr þeirra settr. þa scal veriande ryðia dom sꝍkianda
Gulᴵ 2229÷ Eigi scal maþr dom ryþia sa er eigi hefir vorn tekna af þeim er sottr er
GrgKonᴵ 4713÷ Nu scal sva sꝍkiande ryðia dóm verianda. sem veriande ruddi dóm sꝍkianda
Gulᴵ 233
● ryðja/rengja/nema ór dómi [e-n] forkaste en af modparten valgt domsmand ⫽ reject a judge appointed by the opposing party to a panel
●●● ec viɴ eið at krossi log eið oc segi þat guþi. at ec mvn sva rengia maɴ or domi. sem ec hygg saɴazt oc rettast oc hellzt at logvm
GrgKonᴵ 4621●●● hann a at nefna vatta. at ec nem þik or domi. ok nefna hann ... oc queþa a huart hann nemr hann or sinu or nami. eþa annars manz
GrgKonᴵ 4821●●● hann hefir rengþan þriþiungs maɴ hans or domi
GrgKonᴵ 4829●●● hann ruddi hiɴ or domi
GrgKonᴵ 492
● setja dóm (saman) [á móti e-m/e-u] [um e-t] [með e-u] nedsætte domstol (ɔ: dommerpanel), fremsætte begæring om at domstol nedsættes ⫽ establish/appoint a court (ɔ: panel of judges), request that a court be established/appointed
●●● Alla þa doma er um vigaferði scal setia ... þa skal þa alla setia með logum oc griðum til fysta sals
GulKrᴵ 1921●●● hinn scal annattveggia festa fe ... æða dom setia a mote kvoðu hans
Gulᴵ 2219●●● Nu scal dom setia firi durum verianda. en eigi a bak husi
Gulᴵ 2224●●● scal hann ganga inn með vatta tva. oc stefna hanom út at setia dom a mote sér
Gulᴵ 2228●●● ef eigi kemr annarr tveggia (ɔ: sǿkjanda eða verjanda). þá scal þó dóm setia saman. oc .vj. menn af hvarstveggia hendi
Frostˣ 21930●●● Guðmundr inn ríki sœkir nú málit í Norðlendingadóm ok setr dóminn ok býðr til varnar
LjósvLˣ 1347÷ þa scal hann ... setia eigi dom annarra a mote hanom
Gulᴵ 3412÷ þann dóm scal setia firi durum ... sva fiarre durum at bera mege inn bæðe vatn. oc við. oc aca milli doms. oc dura. Nu er þar domr settr
Gulᴵ 874÷ scal sꝍkiande sinn dom setia. oc hverva til karldura. en veriande fra
Gulᴵ 875÷ þeir er dóm settu veriande oc sꝍkiande. scolo skiota dome veðeaðom a fiorðongs þing
Gulᴵ 8733÷ ef eigi kemr veriandi til dóms. þá er hann secr .iij. aurum. en sꝍciandi seti dóm sinn
Frostˣ 2204
● setja (niðr) dóm sinn [á/í gegn !] nedsætte sit dommerpanel, nedsætte sin halvdel af dommerpanel ⫽ appoint one’s own panel, appoint one’s own half of a panel of judges
●●● ef annar sǽtr æigi sinn dom ⸢á giǽgn [var. ígegn Frostˣ 22232]. þa er sa sæckr
FrostII 51214●●● hann scal setia dom sinn eigi nérr husi. en sva at veriande mege setia sinn dom milli dura oc doms hans
Gulᴵ 2225●●● Nu vill maðr oðal sitt brigða ... þa scal hann ... stemna hanom (er hǫnd hefir at jǫrðu) ... til iarðar. oc fara a iorð siðan. oc setia þar dóm sinn ... sem hinn þar være
Gulᴵ 949÷ þa scal hann setia niðr dom sinn. oc niota vatta sinna hvessu micla aura hinn a i þeirri iorðu
Gulᴵ 9428÷ þeir settu sinn dóm á bryggju einni *við sjóinn⸣
Æv⁸¹ 2269÷ ef menn hafa dóm sinn settan
Frostˣ 22230÷ ef annarr setr eigi sinn dóm ígegn
Frostˣ 22231
● setja dóm (sinn) halfan [við e-n / móti e-m] nedsætte sin halvdel af dommerpanel ⫽ appoint one’s own half of a panel of judges
●●● Hinn scal setia halvan dom við hann er mál a mote hanom
Gulᴵ 4225●●● þa scal hann ... setia dom sinn halvan við hinn
Gulᴵ 9418●●● þa skal sꝍkiande ... biðia verianda setia dom mote ser halfan oc nemfna .vj. menn
Landsl 981÷ þa hever hann dom settan halvan
Gulᴵ 9013
● setja í dóm [e-n] [með sér] indsætte i dommerpanel ⫽ appoint to a panel of judges
●●● ef hann hever sett i dom með ser baugilldis menn
Gulᴵ 2230●●● ef þeir ero settir i dom. þa scal rengia ór með vattom
Gulᴵ 873÷ ef hann hever sett lendan mann i dom með ser
Gulᴵ 2233
● sitja í dómi/dómum, sitja á/at dómum have sæde i dommerpanel, sidde til doms (cf. def. 8) ⫽ have a seat on a panel of judges, sit in judgement
●●● Sa maþr er hann vill dom ryþia. hann scal ganga þar at. er sa maþr sitr i dómi er hann vill vr ryþia
GrgKonᴵ 4611●●● þa eigu þeir um at dꝍma er i dome sitia
Gulᴵ 237●●● ... nema nauðsyn banne ... ef ... sitr maðr ⸢a [var. at “fl.”] domom eða yfir mat sinum
Bl 25111●●● Klerkum ꜹllum er fastliga fyrir bodit undir banz pinu i nockurum domum sitia. bref edr doma rita
StatEi² 53221÷ sa maþr ... er i dömi sitr
GrgKonᴵ 473÷ sa maþr er í domi sitr
GrgKonᴵ 4720÷ nema þar er meɴ leɢia magsemþ þa undir þegnskap siɴ. er sa er sciliþr við konvna er i dominvm sitr
GrgKonᴵ 503÷ ef þa skilr a er i dome sitia
Landsl 11920÷ þeir menn er ... i domom sitia
RbHM (*1313)¹a 10016÷ En ef þa skil a er J dome sittia. oc uerða eigi samdoma þa gialde sa er rangare hefir
LandslBorg 136a14÷ Þar dǽmduz Vrækiu launndin aull; einn maðr sat i dómi v́r Saurbæ
StuᴵK 54518÷ hinum bótum er þeir ofsa eða vansa er í dómum sitia oc sáttmál gera
Frostˣ 18410÷ ef öðrum þeirra brestr einhverr er i dóme scylldi sitia. þá er þeim fallin sócn
Frostˣ 21932
10) [á ■ / yfir e-m/e-n/■] domsmyndighed, jurisdiktion ⫽ judicial authority, jurisdiction
●●● Gvþ gef þu dom þiɴ konongi oc retlęti þitt konongs sóni
~ lat.judicium tuum
GregHom 128314 Hóm677 7815●●● Hrólfr konungr ... fór víða um England, skipaði ok setti þeim málum, er Ella konungr átti dóm á, þvíat hann var gamlaðr mjök
HG 5822●●● Ef þer gefvit honum sakir um nockurnn lut, þann er ver eigum sannliga dom ꜳ, þꜳ man ek hegna; en um laug yður Gyðinga hirði ek ecki at dæma
Páll²A 2529●●● þui biodom ver logmonnum varom at læiggia ordskurd a æypter þui sæm han (ɔ: kristinréttr) vattar vm oll þau mall sæm logmen haufdu þa dom ok lagha ordskurd ifuir
RbME (*1327) 1542●●● yfir ⸢biskupinn [var. byskupum AM 397 4°ˣ 76r20] er einkis manns dómr á jarðríki utan herra páfans ok várr (ɔ: erkibyskups) af hans álfu
GBpD 9124●●● talma þeir edr fyrirbioda. at þau mál sem af lo᷎gunum edr af fornri sidueniu kirkiuligum domi tilheyra. do᷎miz fyrir kirkiunnar domarum. til þess at þeir renni þvi helldr undir leikmanna dom
StatEi³ 62713●●● allar kirkiur ok kirkiu fe ok kennimenn skyldi wera j walldi ok domi biskupa. en eingra hofðinga
Ann351 537 n. 15●●● ek ⸢á sjálfr hér dóm yfir [var. hefi hér dóm allan yfir at segja Blómstr523ˣ 5211] ok muntu hánum hlýða vilja
Blómstrˣ 56÷ kirkiunnar forstiorar eigu log skipa af andligum lutum ok hafa þar dom yfer
StatJón 1832÷ ek hefi hér dóm allan yfir at segja ok muntu hánum hlýða verða
Blómstr523ˣ 5211
● heiðinn dómr (cf. heiðindómr sb. m.) hedenskab ⫽ heathendom
●●● þa skal þat baʀn til kirk[iu] fꝍra oc hæuia or hæiðnum dome
GulKr315f 141÷ Ðat sculu oc þæir menn vita er born annarra manna hefia ór hæiðnum dome. at þæir menn ero scyldir at ꜳllum hæilum raðum ok mykilli vinato
HómNo²² 1015÷ þa scal þat barn til kirkiu fꝍra. oc hevia ór heiðrnum dome
GulKrᴵ 1219÷ tok hann þegar af vid lydinn margar uueniur ok heidinn dom
ÓHFlat 516÷ heriar æigi ꜳ heidinn dom ædr vtlenzka hofdingia, helldr ꜳ hinn saklausa suein drottin Jesum
Thom² 29613
● kristinn dómr (cf. kristindómr sb. m.) kristendom, kristning ⫽ christendom, christianity, christianization
●●● þa er sa æin hærnaðr er konongr lꝍyfði innan landz at hæria monnom till kristins doms
BorgKr¹ 3446●●● Þat er upphaf laga vara at ver skolum kristni lyða oc kristnum dome
FrostKrᴵ 13015●●● skipar (hann) síðan þeim erindum kirkjunnar ok kristinsdómsins
GBpD 15624●●● fek Olafr konungr Þangbrandi skip ... ok menn ... ok alla hluti þa er hann þurfti til kristins domsins
ÓTFlat 36333●●● mun ek nu þegar skilia þik fra cristnum domi ok allri þeiri lausn ok miskunn, er geraz ma af holldi ok blodi drottins vors
Ambr 3929÷ ver skulum kirkium þæim ollum oc cristnum dome up hallda
GulKr315f 55÷ Eɢiomc vér a þat at biþia guþ oc sva gera sialuer. at eige se syslo lꜹ́s miscuɴ hans í oꜱ. þat es skírn oc cristiɴdómr
HómÍsl⁶⁰(1993) 100v9÷ hann sa megnasc cristiɴdom i borg þeira
Eras 1914÷ Hann tóc viþ þeim vel. oc keɴde þeim cristiɴ dóm
ClemCod645 377÷ Olafr virði mikils kirkiur oc kænni menn. oc allan kristinn dom
ÓHLeg 2733÷ þegar er Olafr var orðenn æinvallz konongr ivir allum norege Þa lagðe hann allra luta mestan hug a i landeno at æfla kristinn dom. firir Þui at kristnin var miok sva af ser komen
ÓHLeg 2822÷ elfdez kristenn domr i heroþom oc i borgum
Páll¹ 22011÷ spurði eptir vendiliga hvernig kristinn domr veri halldinn a Islandi
ÓH 1055÷ .i. er almennileg tru oc einn er cristinn domr
HómHauksb¹ 15617÷ í sömu gæzku ok góðvilja til kristinsdómsins sem greint var
GBpD 3536÷ at þeir bæti svá yfir afbrotin, at þeir styrki kristinndóminn ok veri hans rétt fyrir ranglátum
GBpD 8917÷ Þa var Iorsala-borg vnnin af Serkiom, sva at allir cristnir menn, þeir er voro, vrðo annatt-tveiggia at flyia, æða voro drepnir ella, oc allr cristinn-domr niþr brotinn
StuᴵK 14916÷ sva at æ siþan hefir kristinn domr halldiz. ok friofaz en alldregi eyðz
ÓTᴵ 26816÷ skal ek alla yðr mína tengða menn ok frændr efla yðr bæði at riki ok sæmðum. ef þer vilit efla kristinn dom með mer
ÓTᴵ 3033÷ þeim mun ek hallda her i gislíng þar til er kristinn domr er lo᷎g tekinn ꜳ Islandi
ÓTᴵᴵ 16512÷ skulum ver ok hallda o᷎ll o᷎ɴur hín fornu lo᷎g. þau er eigi standa berliga ímoti kristnum domi
ÓTᴵᴵ 1977÷ Aa hino ysta Indialandi bodadi Barth‹o›lomeus postoli ⸢kristinndom [var. tru AM 736 I 4° “736”]
Encᴵ 92÷ [var. + Margir keisararnir fęrdv kristínn dom j danmork AM 62 fol “D¹”]
var. ÓTᴵ 11616: AM 62 fol “D¹”÷ a þui þingi (ɔ: i Niceaborg) var settr allr cristinn domr
AnnFlat 48517÷ spurde hann af hattum manna ok sidum þa menn er gerlla uissu ok læidde mest at spurningum um kristinndom
ÓHFlat 498÷ elskadi hann miok kirkiur ok kenni menn ok allann kristinn dóm
Dám 4927÷ ath efla þar kristinn dom
Dionys 31322÷ sinn cristinn dom fyrirlætur hann ... hann fyrirlætur allar godar bænir
ÆvMið²⁰ 436÷ (hann) taldi þat fyrir lyðnum, at hann elskaði kristinn dom ok kennimenn sina
ThPost¹ˣ 72326
11) styre, regering ⫽ rule, reign
12) tilstand, ?skæbne ⫽ condition, ?destiny
● fátǿkr dómr (cf. fátǿkdómr sb. m.) fattigdom ⫽ poverty
13) ?(værdifuld) genstand ⫽ ?(valuable) object
● heilagr dómr (cf. helgidómr sb. m.) helgens jordisk(e) levning(er), relikvie ⫽ mortal remains of a saint, relic
●●● nu er guð sialfr fyrstr i griþum þeirra er baztr er. oc allir helgir menn oc allr heilagr domr
GrgStað 4037●●● var vp tekinn heilagr domr hans (ɔ: Óláfs helga) var þa eɴ cistan comin up mioc or iorþu
ÓH 6004●●● Þesser tolf skulu oc æid sueiria a hælgom domom. adar er þeir take uidar rikis stiorn
RbHM (*1302)² 5218●●● Þessi maðr varðveitti nu nefndan helgan dom (ɔ: hǫfuð Jóns baptista) leyniliga
JBapt²A 9228●●● fundo þeir ok hvarvitna milli steínanna manna beín ... likama hiɴar helgv meyiar Sunnivo heilan ok v skaddan með holldi ok hári sem hvn væri með ollu ny o᷎ndut. Þeir toko upp helgan domiɴ
ÓTᴵ 2515●●● þar er geymdr innan kirkiu agiætr thesaur ok miok heilagr ... dyrkaz þar heilagr domr sæls Iohannis baptista
~
HMSᴵᴵ 8524 Nik Holm perg 16 4° 20r20●●● Hun ... geymdi dreyra erchibyskups milli annara helgra doma
Thom² 46136÷ þa com hann i sala holt. of fareɴ veg. oc baþsc firer. at helgom dome. ens sela thorlacs biscops
ÞBpCod645 2126÷ er helgir domar varv ut bornir oc scrin var niðr sett
ÓH 64018÷ konungar oc byskupar ... skolu siðan fylgia hinum hællga krosse oc hællgum domum aptr til kirkiu
Landsl 329÷ [var þa vpptekinn] heilagr domr hins sæla Þorlaks byskups. ok [settr] a mítt kirkíugólf
ÞBpB 3064÷ Nv vil ek þessvm helga konvngí gefa af krossinvm. ok til þess hins helga staðar sem hann hvílír. ok pryða sva riki Sigvrðar konvngs með helgvm domí krossíns
Huldaᴵᴵ 17710÷ verdr þat rad þeirra at skrydaz ok taka kross helgan ok uigt uatn med odrum helgum domum
DínDr 3913÷ Hær meðr dẏrkaz sancta Sẏon af heilugum do᷎mi elskuligs guds vínar Stefhaní
~
HMSᴵᴵ 8532 Nik Holm perg 16 4° 20r26÷ klerkar ganga skryddir ut af kirkiunum med faugrum saung ꜳ ueginn uida mot honum med krossum ok heilogum domum
Thom² 42815÷ iafnfram sem heilagr domrinn kemr aptr yfir halsinn ꜳ honum, fann hann fullkomna heilsu
Thom² 4647÷ Litinn partt af beinum lætr erckibyskup fyrer utan kistvna, til þess ath skipta þeim til dyrdligra havfudkirkna eda veita nauckurvm agætvm personum i astargiof, ath minning astuinar drottins dreifizt ok frægizt þvi framar, sem hans heilagr domr dyrcka
Thom²y 49420÷ hans heilagr domvr var vpp hafen af heilagre kirkiv
NikTolReyk 16519÷ þꜳ fognnvdv brædrner þessare syn og slíkvm helgvm dome er gvd hafde þeim og þeirra klavstre giefit
OsvReyk 9419÷ hann beiðist af oss hátíðliga góðfýsi ok einkanliga vegsemd, er byggjum hjá hans helgum dómi, ok undir hans varnaði ok varðveizlu, ok væntum í hans verðleikum
Magn¹ˣ 26715
Form.: dom (145); dóm (79); domr (58); dome (55); doma (33); domi (32); doms (27); dómr (22); domum (21); dómi (19); domar (17); dóms (15); dóma (11); dómar (8); dóminn (8); dómum (5); dominn (5); dóme (5); domiɴ (4); domom (4); dóminum (4); domrinn (4); dominum (4); domm (3); domer (3); doom (3); domriɴ (3); Domr (3); dómsins (3); domsins (3); domen (2); domenum (2); domvm (2); domenvm (2); domenom (2); döminum (2); dom sins (2); domenn (2); dominom (2); domanna (2); do᷎mi (2); dominvm (2); do᷎mar (2); domrenn (2); do᷎m (2); domí (1); ðome (1); Dóms (1); ðomm (1); ðom (1); domana (1); domur (1); dombær (1); dommz (1); dȯma (1); domunum (1); domumm (1); dömi (1); domvr (1); dooms (1); döma (1); domeɴ (1); domns (1); Domar (1); Doms (1); domren (1); dőm (1); domenumm (1); dǫmi (1); domber (1); ðoma (1); döm (1); dómur (1); dómrinn (1); domínum (1);
Comp.: ábóta- (4), á·falls- (29), á·fellis- (3), af·réttar- (4), af·setningar- (1), alls·herjar- (2), á·lykðar- (9), al·þingis- (6), al·þýðu- (1), al·þýðu·manna- (1), arin- (1), at·fara(r)- (4), aust·firðinga- (2), banns- (1), barn- (37), blót- (1), breið·firðinga- (1), bruna- (1), byskup- (21), byskups- (50), dándi·manna- (6), dándi·presta- (2), dauða- (8), djǫfla·þrǽl- (1), dróttningar- (3), dura- (5), ekkju- (12), elli- (11), engi- (4), engja- (1), falls- (1), falsara- (14), fá·tǿk- (19), fá·tǿki- (2), fá·tǿkis- (1), fé·ráns- (31), festar- (1), fimmtar- (9), fjórðungs- (16), for·boðs- (1), frelsi- (1), frelsis- (2), frí- (1), frǽgðar·vís- (1), fullnaðar- (3), full·réttis- (2), goð- (14), greifa- (2), greinar- (1), guð- (47), guðs- (16), hefndar- (1), heiðin- (7), heiðins·manns- (1), heilag- (2), helgi- (4), heraðs- (4), herra- (44), her·toga- (20), hirðar- (2), hór- (66), hreppa- (3), hugar- (3), hǫfðingja- (10), jafnaðar- (7), jarl- (46), jarls- (12), jung·frú- (10), jung·frúr- (8), keisara- (19), kenni- (13), kenni·manns- (4), kirkju- (2), klerk- (46), konung- (135), konungs- (35), krank- (28), kristin- (24), kristni- (2), kvenna·sjúk- (1), kvǫðu- (1), laga- (31), leik- (3), leik·manna- (16), leik·manns- (1), líf·láts- (2), lǽki- (15), lǽkis- (6), lǽkni- (13), lǽknis- (20), lǽr- (45), lǽri- (4), lǫg- (10), lǫg·manns- (4), lǫg·réttu·manna- (4), mann- (97), meistara- (51), mey- (53), mis·kunnar- (19), mjúk- (2), norð·lendinga- (5), ógnar- (2), ór·skurðar- (2), ó·virðingar- (1), páfa- (16), patríarka- (1), postula- (3), presta- (4), prest- (7), ráða- (1), ráðs·manna- (1), rang·lǽtis- (1), rang·ǽinga- (4), refsingar- (4), réttenda- (1), rétt·lǽtis- (7), ríðara- (1), riddara- (11), rík- (77), ríki- (3), ríkis- (2), rǫk·semðar- (1), sáttar- (2), sekðar- (1), sex·manna- (11), sex·presta- (1), sjúk- (21), skila- (21), skulda- (9), skuldar- (2), skylda- (1), skyn·semðar- (4), sleitu- (1), spá- (26), spekðar- (1), svein- (4), svikara- (2), svik- (1), tolf·manna- (30), tolf·presta- (1), tolf·þegna- (2), troll- (19), ung- (4), út·legðar- (4), valds- (1), veðjaðar- (2), veðjanar- (1), veik- (1), veraldar·rík- (3), vís- (89), yfir- (1), þinga- (10), þing·manna- (7), þrǽl- (44)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer -dómr; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ item -dómr; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM; Bl item cf. corr.; WPA _; ; EDPG *dōma-
Litt.: Andersen 1996 32; Dennis, Foote & Perkins 2000 382-383; Grøtvedt 1939 139; Gunnar F. Guðmundsson 2000 37, 294-295; Guðbjörg Kristjánsdóttir 2000 155, 162, 194; Halvorsen 1958 [KLNM 3] 214-218; Halvorsen 1958 [KLNM 3] 219; Halvorsen 1959 [KLNM 4] 262; Hamre 1958 [KLNM 3] 159-161; Hamre 1958 [KLNM 3] 163-165; Hamre 1958 [KLNM 3] 510; Holm 2010 118; Housken 1954 [ANF 69] 32; Hægstad 1899 75-76; Jakobsen 1966 [MM 1966] 18; Karker 1967 [KLNM 12] 639; Kjartan G. Ottósson 1983 111-112; Kock 1946 [ANF 61] 20; Kuhn 1994-1997 [SB 24] 251; Maurer 1907ᴵ 324; Maurer 1907ᴵᴵ 30; Maurer 1908 (Verw) 542; Maurer 1909 335, 373-383; Maurer 1910 423; Nordling 1930-1931 [NB 18] 163; Seip 1934 60-63; Seip 1955 205, 241; Seip 1955 81, 116, 139, 184, 299, 329; Sturtevant 1916 [JEGP 15] 261-262; Tamm 1897 8; Tarsi 2022 195; Veturliði Óskarsson 2003 [BA 43] 126; Vilhjálmur Finsen 1883 707; Ásdís Egilsdóttir 2000 70; Åkerblom 1920 [ANF 36] 62-65
Genre. (expected): legal works [jur]: 295 (63); religious works [rel]: 89 (176); family sagas [isl]: 62 (80); charters [dip]: 61 (51); historical works [his]: 61 (115); contemporary sagas [bis]: 52 (48); romances [rom]: 20 (68); þættir [tot]: 10 (14); learned works [div]: 9 (20); unclassified [ ]: 5 (3); legendary sagas [fas]: 2 (28);
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
dolgr - draga
dáð - eða
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
ODS: -dom (-dómr) ODS: -dom (heilagr dómr) ODS: Lærdom (lær(i)dómr) ODS: Biskopdom (biskup(s)dómr) ODS: Dom (dómr) ODS: Hedendom (heiðinn dómr) ODS: Helligdom (heilagr dómr) ODS: Kristendom (kristinn dómr, kristinsdómr)