dára vb. [-að-]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
A.
1) [e-n/e-t] [fyrir e-t] håne, spotte, bespotte ⫽ ridicule, mock, taunt
●●● Herodes saurgaði mustari enn rænti lærdominn, neykði hann vigslupallinn en daraði konungsrikit
JBapt²A 90228●●● spottar hann ok dárar hins uuitzku
~ lat.irridet
GenMan 18519 Stj¹ 2231●●● Þær hlógu at honum mjök, ok dáruðu [var. + hann mjök ok AM 173 folˣ “E”] klæðabúnað hans
Án 34314●●● vorv þar nockrer sem þetta villdv ecki trva. og sogdv at þetta være ecki neitt nema dravmo᷎rar hans. og darvdv hann fyrer þat
~ nty.spotteden ene dar to
LegHKPass 61va16 HenKunReyk 701●●● darudu mig
~ lat.Omnes uidentes me diuiserunt me 18¹⁴ (deriserunt Vulg Psalm 21,8; cf. ed. intr. p. lxiii)
1814 (Vulg Psalm 21,8) GlossPsalt 1914●●● vijser menn eru därader
~ eng.scornede
1123 ÆvMið⁶186ˣ 119÷ ⸢hæda aller ok dara [var. Spotta nú allir Rémˣ 2927] Menon fyrer sitt raup ok hol er hann hafde hin fyrra dag
Rém 29231÷ Wictor nefner sik ok kuezt vera hans fostbroder. Blauus suarar ... viler þu armur pwtu son dara Wictor fostbrodr minn
Vikt 4022÷ nú galt ek yðr einn tíma, er þér hafið mik opt dárat. Hirðmenn kváðust mjök spottaðir ... síðan varð hvíld á gabbit
Án 3331÷ hann hafði þat jafnan lagt í vanda, at dára Ketil, ok kallaði hann Ketil Hrafnistufífl
Ket 11023÷ gabbadi ok daradi adra riddara hia sier
Trist¹Reeves 3053÷ dara mik nu eigi fostbroder ... sla helldur burt mitt ho᷎fud
Jarlm¹ 405÷ aller favgnvdv þꜳ er adr darvdv hann
cf.hiner er þig darvdv og fvndv at vid þig med hædne og spotte
17115-16 JGullmReyk 17219÷ däri mig
~ lat.Neque irrideant me inimici mei
2428 (Vulg Psalm 24,3) GlossPsalt 2527÷ suma ‹menn› dáraði hon
StSt1228*** 35817
2) [e-n] [með e-u] føre bag lyset, narre, forlokke ⫽ deceive, fool, beguile
●●● hversv margan dyran dreng hon dꜳraði allt her til með sinv kvkli ok klokskap, verðr seint talit
ClarA 311●●● Sa hinn ebreski þræll ... gekk til min ok hugdiz skylldu daara mik
~ lat.illuderet
Vulg Gen 39,17 Stj¹ 19934●●● Illa hefir þú mik blekkt með fé þínu, ok þín vizka hefir mik sárliga dárat
cf. fr.
Floire 7813-15 FlórM 5812●●● báðu þeir illa fyrir honum ... er þá hafði svá dárat
Gr 20711●●● Auui þu falskur mann huersu þu * hefir mig darat
~ eng.I-gane
6830 ÆvMið²⁷ 687●●● þv skalt ecki fleire kongsonv dꜳra eda med þinvm flærdvm svikia
~ nty.bedreghen
LegBarlPass 287vb37 BarlReyk 11832●●● hann var almæltr kvenna biðill, gabbaði ok dáraði aðra riddara hjá sér
~ fr.Il ert ... Doneür e gabeeres
Tristan 954 Trist¹ˣ 1528●●● tók hon blæjuna ... ok bar fyrir augat á bóndanum ok dóttirin hennar, ok dáruðu hann svá þar til at hinn leyndi maðr var úti
~ lat.delusus est maritus
DiscCler 159 Æv⁶⁴ˣ 17814÷ setti eptir Serenam ok meistara Pervm at dꜳra hana með micklv kvkli
ClarA 2419÷ ottaz ek. at hann hyggi mik uiliat hafa dára sik
~ lat.illudere
Vulg Gen 27,12 Stj¹ 16526÷ Einn ebreskan þræl tok bondi minn her inn til sin. til þers at hann skylldi dára mik
~ lat.illuderet
Vulg Gen 39,14 Stj¹ 19927÷ Ok þegar at þeir fostbrædr funduzt kallzar Blauus er nu fostbroder hier komenn Fulgida drottning med ydr ... ei þarftu fostbroder at daara mik ecki er Fulgida j minni ferd
Vikt 389÷ Illa hefir þú mik dárat
EgÁsm 4622÷ Herodes vard var vid at kongarner hofdv darat sig og faret annann vegh
AnnaReyk 39627÷ skilr þú ei, at hann dárar þik
Blómstrˣ 520÷ eigi fannzt mier meira vm þennan gudræka glæp enn eg hefdi dꜳrat minn lika
DI VI (*[1479]›JS 308ˣ) 24633÷ er þetta fullkomid vissu merke huorsu Gude lijkade vel huorsu þesse köngs son heffur hier vtleijkinn vered, og dȧȧradur
DínDrˣ 475÷ Þad sǫgdu menn ad þeir mundu med geitum vera fæddir og dära þꜳ̋ þui þeir voru jafnann j kuflum og toku alldrei ofan kuflz hǫttuna, og þui ætludu margir ad þeir mundi hafa geitur
Hrólfˣ 723÷ þessi fýla er þik ⸢gabbaði [var. dáraði AM 531 4°ˣ “b”] var þín stjúpmóðir
var. KlmBˣ 7132: AM 531 4°ˣ “b”÷ Eg forstend nu̇ ad þu̇ hefr dȧrad mig, þuiat þessi madr vard reẏdr vid mig
LBpÞˣ 1813÷ Frá því hversu tvær mæðgur dáruðu sinn bónda
cap.
Æv⁶⁵ˣ 17824
‖ vera dáraðr [af e-m] [fyrir e-t] :
●●● hann ... bleckiz nu þungligarr af sialfum ser, en hann hafdi adr ⸢blecktr [var. daraðr AM 234 fol “C”] verit af dio᷎flinum
~ lat.deceptus
35927 var. VP 3604: AM 234 fol “C”●●● Makligha vart þu daruth firir þitt ⸢fordz (!) [var. forz AM 589 d 4° “C”]
ClarB 187
3) [e-t] [af e-m] franarre (ngn) (ngt), ved list berøve (ngn) (ngt) ⫽ trick (sby) (out of sth.)
●●● Hann kippir stúfunum at sér ... segir at Verri hefir dárat af honum báðar hendr
Æv⁹⁰ 28518●●● Samson ... seger huersu sueinninn daradi af honum skiolldinn enn Galinn suerdit
Sams 2616●●● darvdv (pharisaei) sva peninga a[f k]vende
SpecPen 21310
B. dára + præp./adv.
braut: dára braut
[e-n] [frá e-u] narre (ngn) væk (fra ngt) ⫽ trick (sby) away (from sth.)
C. dárask
[af e-u] føres bag lyset, narres ⫽ be deceived, be fooled
Form.: dárat (5); darvdv (4); dára (4); dáruðu (3); dara (3); dáraði (3); dꜳra (2); daradi (2); darat (2); daara (2); dárar (2); daraði (1); daraðr (1); däri (1); dꜳraði (1); dȧȧradur (1); därader (1); dȧrad (1); daruth (1); dära (1); darudu (1); dáraz (1); dꜳrat (1);
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb _; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ; deVr (dár sb.); Fr4; NO; Walter _; ÁBlM _; Bl; WPA _;
Litt.: Veturliði Óskarsson 2003 [BA 43] 105, 228, 367
Genre. (expected): religious works [rel]: 19 (12); romances [rom]: 14 (5); legendary sagas [fas]: 6 (2); learned works [div]: 2 (1); family sagas [isl]: 1 (5); contemporary sagas [bis]: 1 (3); charters [dip]: 1 (3); legal works [jur]: 0 (4); unclassified [ ]: 0 (0); þættir [tot]: 0 (1); historical works [his]: 0 (8);
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
dagverk - darraðr
dáinn - deila
dáð - eða
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Dåre (dára) ODS: daare (dára)