á·kall sb. n. [-s; *-]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) råb, kalden, (højlydt) tilskyndelse ⫽ shout, shouting; urging, clamour
●●● þa muno guþs englar weka (rettet › wekia af yngre hånd, cf. ed. note) upp af dáuþa alla þióþ þa es veret hefer her i heime meþ ó᷎pi micklo oc meþ á kalle
●HómÍsl¹⁵(1993) 21r30●●● þar matte þa heyra mikenn luðra gang oc þioðsynlict akall
~ lat.clangor
Alexandreis 2518 (I 364) Alex 143●●● haɴ verþr nv þes va af orþum þerra oc á kalle at þar ero comnir jomsvikingar
Jvs291 10120●●● œpa þæir upp aller i sænn riddararner meðr hotvm oc heruilego akalle
~ lat.in minas easdem prorumpentes
24725 Thom¹ 2472●●● haufum þat akall sem Birkibeinar erv uanir fram Kristz menn kros menn oc ins helga Olafs konungs menn
HákEirsp 60127●●● þar ⸢er ákall ok óp [var. war op micith ok kall AM 152 fol 147va14], er hverr eggjaði annann
HG 2714●●● tok allr lyðr at kalla ... En er hann heyrði akall lyðsins
Andr²A 36931●●● eftir þat gerdiz ⸢akall [var. kall Orkn325I 27714] mikit ok æptu flestir a Suein ok spyria huat til raads skal taka
OrknFlatᴵᴵ 49533÷ Nv sundraz mioc fylkingar Darij konungs af akalli oc þys þeim er vard þa er saman dro liðet
Alex 338÷ hafe þat akall, sem Birkibeinar voru vanir: Fram Chrizstzmenn ok crosmenn, hins helga Olafs kongs menn
Hák81 5552
2) [e-rs/e-s / til e-rs] påkaldelse (af helgen/gud), bønfaldelse ⫽ invocation (to a saint/deity), entreaty, supplication
●●● þa toc en selste herasmus at biþiasc fvrir ... eɴ uiþ akall enselsta herasmus tok at scina lios himnescrar dvrþar ...
Eras 1717●●● Hakon ... fo᷎rþi fornir guðum sinum. oc ueitti þeim acall mikit oc a þeim degi var þo avaxtalaus hans bo᷎n
ÓTOdd 6115●●● nu ætla ec firi þvi sva skipat atkvæðum i hælgum bænum at hælldr se æinfalldat en margfalldat akall guðlegs nafs at aller þeir er a guð trua skili þat til fullz at ver truum a æinn guð sannan en æigi a marga falsguða
Kgs 4838●●● ein af eiginkonvm spamanna veitti akall Helyseo
~ lat.clamabat ad Eliseum
Vulg 4Reg 4,1 StjC 61220●●● hann græddi karlla oc konur oc baurnn fra ymsum sarleik firir akall nafns Jesus Cristz
ThPost² 73117●●● Nu ef firir þa sauk verðr guð þinn styrkri oc verðr sa diofull eigi niðr brotinn af akalli nafns guðs mins, þa mun ec eigi at eins luta honum helldr oc blota hann
~ lat.inuocatione nominis dei mei
PassThom 15811 ThPost² 73340●●● þickiaz allar þioðir þvrfa at breyta nafni hans (ɔ: Óðins) til siɴar tvngv til akallz ok bæna firir sialfvm ser
SnE 2816●●● þu drottinn valdir þenna stad til akallz nafns þíns. ok dyrdar enn lyd þinum til bæna halldz
~ lat.ad invocandum nomen tuum
5532 Gyð(1995) 5517●●● hann hafði jafnan ákall til almáttigs guðs í sínum bænum
Játv 1015●●● Eigi mun mik saka þo at þu gefir mer eítr at drecka. fẏrir þa greín at ꜳkall drottins míns Ihesu Christi er almattigt at deẏða eítrit
~
PS 65722 JJ SÁM 1 68va7●●● i minni þro᷎nguing ok angist het ek upp aa gud drottin. ok af sinu heilagu musteri heyrði hann aakall mitt
cf. lat.vocem meam
Vulg Psalm 17,7 Stj¹ 513●●● at þes beter haldis vppi huars dagligh mæssa firir adernemfdum altara ok guðs þionest med gudlegho akalle
DN II (1370) 32233●●● Hann ueitti henni (ɔ: Þorgerði ho᷎lðabrúði) mikit ꜳ-kall af ollum hug, enn hun dauf-heyrdizt uit honum
Jvs510 7912●●● Ek kalladi til hennar (ɔ: Maríu) ... Ef þin milldi heyrdi mina raust, hui hafnadir þu mitt aakall?
~ lat.cur vocem meam sprevisti
MirMar1731 44130 MarD635ˣ 90816÷ með akalle heilagra bœna. til varss lavarðar
cf. lat.invocatio
JDamBarl 2140 Menota: 11va8 BarlA 214÷ þesse mær. hafðe iðulegt akall til. guðs. oc bað hann vetta ser miskunn
Menota: 37ra25 BarlA 6715÷ (þeir) bva sitt akall með mykum otta oc ræzlo. til guðs
Menota: 42va9 BarlA 7630÷ þeir heilgir menn. er með skilum vilia bua. sitt akall til guðs. þiggia miok sua. þat allt er þeir biðia
BarlA 8014÷ þu skallt leggiazt til iarðar. með þesso akalle. þu skapare minn. virzt at miskunna mer
Menota: 45rb9 BarlA 8138÷ hann er iafnan buínn þeim til hialppar. er sitt akall hava til hans
BarlA 1009÷ oc var siðan alla nott i akalle til. Guðs
Menota: 59vb16 BarlA 10914÷ hafðu til þeirra. sitt akall. luttv þeim oc lovaðu þa
Menota: 68ra23 BarlA 12520÷ sialfr bað hann firir honom bæðe með tarom oc iðulego akalle til guðs
Menota: 86ra25 BarlA 16318÷ nu skolum ver firi þvi gofga æinn guð þann er allaʀr skepnur þiona oc biðia til hans mæð æinfolldu at kvæðe at æi þyðez flærðsamer guðaʀr til vaʀra akalla firi þat at ver margfalldem at kvæðe at fleiri væri guð en æinn íá kalli guðlegs nafns
Kgs 494÷ Drottinn hæyrði akall þeirra
StjC 40415÷ Drottinn hæyrði akall hans
~ lat.Et exaudivit Dominus vocem Eliae
Vulg 3Reg 17,22 StjC 59028÷ gud ho᷎yrdi skiott þeira akall ok bo᷎nir
MarF 11342÷ þegar heyrir almattigr gvð hennar akall fyrir arnan heilags Jons byskups
JBpA(2003) 3227÷ Sa ek aumleik þinn ok heyrða ek akall þítt
ÞBpB 31526÷ með hjartaligu ákalli ok áheitum bað hún til hins góða Guðmundar biskups sér miskunnar ok vægðar síns meinlætis
GBpD 16934÷ má þar sjá mikit miskunar-tákn grœðara várs, fyrir ákall síns ynniligs vinar herra Guðmundar
GBpD 1769÷ nu verðr optliga þat skiott *grætt ⸢af ꜳkalli [var. firir akall AM 382 4° “B”] hans nafns
ÞBpA 17814÷ þu skalt fulla tru ok van ok akall hafa til allzualldanda guds at hann uerdugiz ok uili fyrirgefa þau ꜹll þin afbrot
StatEi² 52421÷ fyrr so᷎gd ord. Circumdederunt me gemitus mortis. eru ord ok aakall o᷎nduerdrar kristninnar sytandi ok gratandi eptir guds frumuatt Abel
~ lat.vox Ecclesiæ primitivæ
DurRat 44628 Stj¹ 5131÷ Guds ord ... het honum (ɔ: Abraham) fyrstum allra spamanna fyrir allra þioda ákall ok leidretting
~ lat.vocationem gentium pollicetur
HistSchol 5636 Stj¹ 11816÷ hann sialfr lati ser soma fyrir akall nafns sins at lysa þessum manni
Maurus 66311÷ Þu skalt fulla tru oc von oc akall hafa til allzvalldanda guds at hann vili fyrirgefa þier oll þin afbrot
DI II (*1345›AM 39) 80639÷ heijrda ek ákall þitt, er tu ákallader mik til árnnadarords
Dámˣ 915÷ letom ver firirbioða. efter skylldu vaarre nu .j. vetr pilagrims færð þa ok ouenio er menn sloghozst a með ymisolegho akalle at hafua j Norðness við Berghwin til kono þæirrar er þar var brend firir morghum vetrom
DN VIII (*[1320]›apogrˣ) 889÷ mun eg sijngia fimmtijgi sinna pater noster ef hann virdist ad heyra akall mitt
JBpC(2003)ˣ 15522÷ i äkalle, og trauste ä hanz Nafne
~ eng.callyng
2933 ÆvMið¹⁷ˣ 2910÷ fyrir utan akall
~ lat.non invocatione
270.** DI 137.***
3) [á e-t / til e-s / um e-t] [við e-n] [af e-m] krav, fordring ⫽ claim, demand
●●● fekk þat fyrst til ákalls á Gautland austr, at hann kvaþ Dal ok Véar ok Varþyniar meþ rétto eiga at liggia til Nóregs
Ágr 4718●●● hof konungr upp sama akall til rikis í Orcneyiom sem hann hafði við Brvsa jarll
ÓH 2469●●● Gautar gafuo vpp þau akoll er þeir mælto a Trysilar þa er þeir settozst a Magnorom
Endamerki¹ 49134●●● var mikit akall ⸢i rikino til foðvrleifðar konvngs [var. ꜳ riki kongs ok faudrleifd Hák81 37525] af þeim monnom er sig villdo fram draga til rikis
HákFris 43313●●● Þat er yðr kvnnict o᷎llvm. at ek hefi hæyrt akall yðart vm alla lvti
~ lat.audivi vocem vestram
Vulg 1Reg 12,1 StjC 44728●●● gafuum ver oc upp ... akall þatt sem ver attom med rettom oskurd lanz laganna vm almennings tuftir þær a Jlauollum er Jon ærkibyskup leet upp a gera fatꝍkra manna spitall
RbMH (*1277)¹ 4832●●● I þenna tima hóf Ormr Svinfellingr akall aa fe Kols hins auðga
StuᴵK 5015●●● þath akall sæm han[n] hafdæ wæitt till reka wt wndir biorghum
IslDipl (1386) 8438●●● krafði þa Gullharalldr konunginn at skipta riki við sik i helminga ... ⸢*Við þetta ákall [AM 53 fol “B”; non emend. Þessum ordum] varð Haralldr konungr reidr mio᷎k
emend. ÓTᴵ 894: AM 53 fol “B”●●● ef þu berr hæra lut. þa skaltu vera freals fyrir mínu ⸢aa kallzi [var. akalli EindrFlat 46125]. ok hallda þa trv sem þv vill
var. EindrÓT 22312 → EindrFlat 46125●●● kemr Rodbert aptr ok hefir ꜳkall til rikis, enn Heinrikr uill eyngum kosti upp gefa
Thom² 29632●●● vita munud þier ꜳkall uit oss af Haralldi kongi
ÞTjald 4342●●● bað þá eigi ákall veita um fé þetta, því at hann kvazk halda mundu sem fǫðurarfi sínum
Ebˣ 8931●●● Segir konungr jarli, hvert ákall Gull-Haraldr hefir haft við hann til ríkis
Hkrᴵˣ 26915÷ Mǫgnús réþ síþan Danmǫrk ok hǫ́lfom Nóregi meþ kyrþ ok meþ ró fyrir utan alt ákall
Ágr 3912÷ fecc þat fyrst til akallz oc sacagiptar viþ þa Gꜹtana
Mork 32326÷ uitum ver ok flestra manna málefni þeiʀa sem her ueíta akall
HákEirsp 51611÷ veitti konvngr akall til eyiar þeirrar er liggr i Miors ok Eyin helga heitir
HákFris 48313÷ Jarl ... atti tal við bændr hvert rað skylldi gera fyrir akꜹllum þeim er konvngs menn hofðo
HákFris 56718÷ Nv skaltv hlyðnazt þeirra akalli
~ lat.Nunc ergo vocem eorum audi
Vulg 1Reg 8,9 StjC 44032÷ veittu Þorbrandssynir ⸢tillkall um fé, þat er Úlfarr hafði átt [var. akall til fiaarins EbWolf(2003) 16313]
var. Ebˣ 8927 → EbWolf(2003) 16313÷ þið hofut þetta sama akall við Barð, ok heyrðiz mér sua. sem honum þætti þar engi sannyndi til
EgM(2001) 1429÷ þykkisk Bersi nú skilja, at Þórdís hefir valdit því ákalli, er Þórðr veitti honum
Korm 24617÷ vill hann at engi mál sé kjærð ok í engum ráðagjörðum með hertogunum vera, því at þenna tíma villdi hann vera frjáls af öllu ákalli
Æv⁸¹ 21813÷ virdiz mer akall þetta Sigurdar konungs meirr kenna ranglætis enn rettvisi
SSlef 1927÷ var mikit ꜳkall ꜳ riki kongs ok faudrleifd af þeirra manna hende, er sic villdu fram draga til rikisins
Hák81 37525÷ kongr veitti ꜳkall til eyiar þeirrar, er ligr j Miors ok heitir Eyinn helga
Hák81 47816÷ Pall byskupp ritadi nordr til erkibyskups ok Skula jarls vm akall þetta, er kongr hafdi haft vid hann
Hák81 4794÷ Arnbiorn hafdi sua mælt vid sina menn, at hann skyllde einn suara ollum ꜳkollum jarls
Hák81 4901÷ og fyrerbiodum Sighvate og brædrum hans og so þeirra orfum, ... nockurt a kall umm þetta
ÁBpˣ 3415÷ og j þessu akalle leyddu syslumennerner nytt ofrelse mote fornu kyrkiu frelse
ÁBpˣ 10613÷ Her med hefr hann lofad ad leggia af þad akall ok bulldur sem hann hafde til þeirra iarda sem Are bonde hefur af oss adur feingid
DI IX (*[1534-1539]›Lbs 62ˣ) 71823÷ þeir munu æigi skiliaz við Skula Iarl firi ⸢sakir akefðar yðaʀar [var. akall þeiʀa AM 42 folˣ 140r23]
var. HákEirsp 56129 → Hák AM 42 folˣ 140r23÷ Krafði þá Gull-Haraldr Harald konung, at hann skipti ríki við hann í helminga ... Við þetta ákall varð Haraldr konungr reiðr mjǫk
Hkrᴵˣ 2687÷ átti hann þá tal við bændr, hvert ráð fyrir skyldi gera þeim ákǫllum, er hann vissi, at konungsmenn fóru með ok hann hafði konunginum heitit
StuᴵᴵR11127ˣ 3186
cf. simplex kall (75)
Form.: akall (38); ákall (10); akalle (8); ꜳkall (5); akalli (4); akallz (3); ákalli (3); aakall (3); á kalle (2); ꜳkollum (1); a kall (1); ákalls (1); äkalle (1); ꜳkalli (1); akoll (1); acall (1); ákǫllum (1); á=kalli (1); ꜳ-kall (1); akꜹllum (1);
Gloss.: EJ _; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím _; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ _; deVr _; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM _; Bl; WPA _;
Litt.: Gundersen 1964 [KLNM 9] 283
Genre. (expected): religious works [rel]: 32 (23); historical works [his]: 24 (15); contemporary sagas [bis]: 10 (6); charters [dip]: 5 (7); family sagas [isl]: 4 (10); legal works [jur]: 3 (8); romances [rom]: 3 (9); þættir [tot]: 3 (2); learned works [div]: 1 (3); unclassified [ ]: 1 (0); legendary sagas [fas]: 1 (4);
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
agni - aldaheimr
áðan - álfúrr
...
...