á·kafi sb. m. [-a]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
A.
1) [at e-u] voldsomhed, intensitet, styrke ⫽ violence, intensity, strength
●●● sva mykil á-cafe hafðe þeꜱ áðr veret
~ lat.uehementia
PassOlav 8827 ●ÓH619 1249●●● Þ. geck at med acava ... let sem hann myndi liosta þau oc gera miskunnar laust ... hann ognaði þeim
ÓTOdd 914●●● Roa nu at konungs skipinu með miclum acafa. sua at þat er sumra manna sogn at brotnaði nocquot at O. i atlogunni
ÓTOdd 21714●●● sva mikill acafi var at hvasleic veðrsins þa er konungr toc at mæla. at varla namu þeir er næstir varo
Sv 231●●● Þessi sokn var harðla lo᷎ng. sva at akafi orrostvnnar hellz allt til þess staðar er het Bethven
StjC 45321●●● Svá var ákafi veðrsins mikill, at bæði fylgði storminum fjúk ok frost
ǪrvS 4924●●● kom þo alldri sua mikill akafi allzkonar vhæginda bædi af mædi ok illindum suefnleysi ok matleysi a haund Suerri konungi sem i þessari ferd
SvFlat 5515●●● flyuga oruar ok spiot suo þykt sem þa er rigner med mestum akaua
Rém 29729●●● er tungl stendur gegnt solu, þa heiter solin hafit med ‹sva› miclum akafa ... at hafit vellur
Encᴵᴵ624 895●●● þar (ɔ: á Íslandi) eru þær kelldur er æ og æ vella akafliga bædi vetur og sumar. Nu er stundum suo mikill ⸢akafi [var. akefd AM 243 a fol 9rb27] ꜳ vellu þeira at þæʀ spya lángt j lopt wpp vatni wʀ sier
KgsE 1827÷ fara ... at þeim með miclum acava oc calli
ÓTOdd 7510÷ fara þeir eptir mer með miclum acava
ÓTOdd 795÷ tecr hon þetta með miclom acafa
ÓH 6912÷ spretr O. (ɔ: Óláfr) upp. oc þeir sem með honom voro ok hliopv til skipana. ok þat sa vvnir þeira oc sottv eptir ꜹðro sine með akafa
ÓTOddS 3828÷ Einn mikill hofþingi ok hetia ... ryfr fyst fylking þeira Eugenius med akafa vedrsins; ok þo at þeir skyti i moti spiotum edr steinum, þa bar vedrit þat allt aptr a þa
Ambr 4318
● í ákafa
●●● Nu siglir Ærlingr i a kava æftir Olave konunge
ÓHLeg 6433●●● nemr eigi fyrr stadar en vid hurd herbergis hans, knyr i akafa, grætr ok sno᷎ktir
VP 51614●●● sæker at Viktor j akafa. spyiandi ofan yfer hann ogurligu eitri suo at aull herklædin Wictors drafna nidr af honum
Vikt 317●●● falla menn Asmundar ⸢j akafa [var. miꜹcc Mork 22421]
MHFlat 37116●●● Rauðr sækir ⸢með akefð [var. í ákafa AM 510 4° “B”] ok þar til at hann mæðiz
var. Finnb 6817: AM 510 4° “B”●●● hafa þar ... ludur ok bliesu i akafa
HeiðrUˣ 12731÷ Grikkir reka flottann í akafa. oc geva morgom ecke goðan bacslett
Alex 4421÷ ‹Hann sótti at› [Raf]ne, ok let sem hann e᷎tte ecki ‹annat at gera en hǫggva› til hans i akafa
StuᴵᴵK 2419÷ saa þeir at Ribbungar hofdu fylkt fyrir þeim ok skutu aa þa i aakafa
HákFlat 9425÷ Hleypr Kylam vpp or æinvm runni ok sotti at Mavi i akafua
GullÞ 2225÷ skutu ꜳ þa j akafa
Hák81 45112÷ tók hann spiót eitt litid og huatti i ákafa
Krók 3013÷ og sa at þar ‹er› komen Soley uinkona Kols. og sæker hun nu at Vilmundi j akafa
Vilm 18011÷ sottu þeir á Jngialldi j akafa. Ok er þat hafde gengit nǫckura stunnd þꜳ̋ heyrdu þeir gny mikinn
ÞorstVík556(2025) 2114÷ Tekst nu haugg orusta j ȧkafa
GibbC 10825÷ Ketill lætur, sem einnginn væri annar, enn Ketill sæker hann i akafa
Fljˣ 674÷ geingu þeir saman til ad beriast og sottust j akafa
Gibbˣ 5213÷ Siðan börðust þeir í ákafa
GunnKˣ 3552÷ Þormóðr sótti þá í ákafa
Hávˣ 723÷ Hann sótti at Hrafni, svá sem hann ætti ekki annat at gera en hǫggva til hans í ákafa
StuᴵᴵR11127ˣ 26833÷ Blængr sótti at Bjarna allfast í ákafa
Vápnfˣ 624÷ Þorsteinn grœddi fé í ákafa
ÞHvítˣ 49÷ Sótti Özurr nú at í ákafa
Þórð²ˣ 21016
2) hidsighed, raseri ⫽ frenzy, fury
●●● sva er orðenn mikill a kave folcsens með agangu knuz konongs
ÓHLeg 714●●● Nero mællti þa enn meþ acava
cf.meþ engri stillingu
21212 Pétr²B 21216●●● eru þeir Eysteinn og hans menn suo odir ath þeir sækia ⸢med akefd [var. í akafa Mork 27923]
var. MHFlat 39633 → Mork 27923●●● hann vill eigi kolna lata með Grickiom vpptekenn akava
cf.bardaga fysten
5526 ~ lat.ne frigeat ardens / Impetus
Alexandreis 8919 (III 540) Alex 5530●●● þa þusti at fioldi manna med kalli myclo oc acafa
Andr⁴ 4102●●● Snorri kuedz eigi hafa lið til þess, við heimskv þeira ok akafa
StuᴵK 32114●●● Þessi atburdr þverdi ecki ædi edr akafa villumanna
Ambr 3231●●● Veit ek ákafa kvenna, en gott mun at hepta vandræði þetta
LjósvLˣ 7616●●● bar hon sína sǫgu með inum mesta ákafa
StuᴵᴵR11127ˣ 14716÷ er F. fann acafa lyðsens
ÓH 22411÷ er Olafr konungr heyrþi acafa lyþsiɴs þa crafþi hann ser hlioðs oc męlti siþan
ÓH 5412÷ Ion qvað með miklvm akafa fariþ a hendr Pali
StuᴵK 11616÷ þú hyggr at engu ǫðru en ákafa einum ok ágæti
Knýtlˣ 2797
3) [um e-t] iver, engagement ⫽ eagerness, involvement
●●● tekr at vaxa miok ⸢ákave [var. akefd AM 226 fol 141ra19] konungs vm eptir forna (ɔ: fǫrina). oc hann eggiar nv fast at enge spare sporana við sinn hest
~ lat.maior ... creuit Alexandro ... cupido
Alexandreis 17819 (VII 146) Alex 10517●●● Hallgerðr var vel til Sigmundar, ok þar kom, at þar gerðiz svá mikill ákafi, at hon ... þjónaði honum eigi verr en búanda sínum
NjR1908 9310●●● þu hefer flutt mal Egils með akafa miklum er þu byðr at etia vandræðum við mik
EgM(2001) 1185●●● eggiaði i ákafa, at menn skylldu vera sem hraustaztir, þo at i nauckura raún kuæmi
StuᴵᴵK 6310●●● Reyginn geingur ad birla mǫnnum og bar a̋ þä ǫlid med a̋kafa
Hrólfˣ 1211●●● Tók hann þá heit mikit til guðs ok talaði langt ‹erindi ok snjalt› ok herði alla í ákafa, ef fund manna bæri saman, at hverr skyldi duga sem mannligast
StuᴵᴵR11127ˣ 3320÷ kvað hann þegar mundu (ɔ: virkit) unnit geta með áhlaupum ok ákafa ok orðaskrumi
HG 2229÷ Erlingr Jarl eggiar nu sina menn i akafa
SvEirsp 2871÷ Hallgerðr var vel til Sigmundar, ok þar kom, at þar gerðisk svá mikill ákafi, at hon bar fé á hann ok þjónaði honum eigi minnr en bónda sínum
NjM 10612÷ Eggiar hvortveggi i akafa sitt lid
KirjA 430
4) heftigt ønske, kraftig opfordring ⫽ deep-felt wish, plea
●●● Samvel hefir hæyrt orð ok akafa Gyðinga
StjC 44121●●● Er þetta sem þer megit heyra sialfir konungr ⸢*ꜳkafi [AM 53 fol “B”; non emend. ꜳkafa] ho᷎fþingia ok þar með allz folks
emend. ÓTᴵ 347: AM 53 fol “B”●●● er þetta, konungr, sem sjálfir þér meguð heyra, vili ok ákafi hǫfðingja ok þar með allz fólks
Hkrᴵˣ 19111
B. ákafa (gen. sg. = adv.)
(intens.) overordentlig, overmåde ⫽ (intens.) extremely, exceptionally
●●● Konungr varð þessu ⸢ákafliga [var. akafa AM 45 fol “F”] reiðr
var. Hkrᴵˣ 1535: AM 45 fol “F”●●● Hann var ⸢akafa [var. ꜳ kafliga þrutinn ok Holm perg 7 fol “B”] reiðvligr
KonrA 6226●●● Iofridr fæddi ... meybarn akafa fagrt
Gunnl 615●●● uar þar gior a kafa þykk fylking
~ lat.fortissima densant agmine
32726 Rómv595(2010) 32711●●● feck mikit vedr ok ⸢akafa [var. kafa Hák81 6537] þuert
HákFlat 19437●●● ok kvo᷎lduz i sott akafa mikilli
Silv 2761●●● sprettr Helgi upp ok verdr ꜳkafahræddr ok felmsfullur
Gísl 6022●●● þetta er mikit skip ok ákafa-fagrt; þetta mun vera Ormr inn langi
Hkrᴵˣ 43510÷ Við orð þesse postolans varð iarlinn akafa ræiðr
Jón¹FrgA 43612÷ varþ hann acafa reiþr. oc qvað firnn at hon scyldi briota boð hans
Mork 13817÷ var konvngr akafa catr. oc sat lengi við dryccio vm qvelldit
Þing¹Mork 3676÷ hann er akafa vifinn ok slægvitr
KonrA 5437÷ þa sa hann þar vaxit mosa akafa þyckvm
KonrA 724÷ þa verðr hon akafa fegin
KonrA 7829÷ hon var akafa fogr
VerA 4414÷ þæir uꜹrðuz naukkura stund a kafa uel
Rómv595(2010) 28711÷ ok var akava reiðr
JBpA(2003) 1015÷ verðr hans þjónostumaðr ákafa hræddr
Æv¹⁶ 5915÷ var þeirra at gangr ok ecki akafa langr
Grega 20427÷ mællti akafa hꜳtt, ... ok mꜳtti iafnvel heyra, þott fiarri væri
Orkn 3109÷ er þeir hofdu fylkt lidinu, seig saman orrostan, ok var akafa hord
Orkn 3247÷ þeir voru aakafua modir ok lagu þar til þess ær suefn fiell aa þa
GullÞ 931÷ var Víglundr ákafamóðr, en ekki sárr
Vígl 9317÷ sprettr hann upp ákafareiðr
Hávˣ 2124÷ ríða nú hvárirtveggju ákafa fjǫlmennir
Hǿnsˣ 3726
(Unsorted)
÷ ecki vil ec laupa eptir akafa Biarnar. eða annars mannz um sva mikit vandamal
ÓH 1326÷ Skundum hedan ... Sidann ridu þeir med myklum ꜳ kafa
Flóv² 20349÷ Finnboga leiðiz nu ⸢akefð [var. ákafinn AM 510 4° “B”] hans
var. Finnb 4519: AM 510 4° “B”÷ Varð Þórðr sekr ok ... Var þetta illa ræmt af alþýðu; þótti ǫllum í þessu sýnaz inn mesti ákafi, ok kǫlluðu þeir Þórðr þetta flauta-sekt
StuᴵᴵR11127ˣ 3128
cf. simplex -kafi (0)
Form.: akafa (37); ákafa (19); acafa (6); ákafi (5); acava (4); akafi (3); akava (3); a kafa (2); akafua (1); a̋kafa (1); ꜳ kafa (1); ákafinn (1); ꜳkafi (1); acafi (1); ꜳkafa (1); a kave (1); aakafa (1); á-cafe (1); a kava (1); aakafua (1); ákave (1); akaua (1); ȧkafa (1);
Gloss.: EJ _; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb _; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím _; LP _; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ; deVr _; Fr4 _; NO; Walter _; ÁBlM (ákafur); Bl; WPA _;
Genre. (expected): historical works [his]: 29 (16); family sagas [isl]: 20 (11); romances [rom]: 16 (10); religious works [rel]: 14 (25); contemporary sagas [bis]: 9 (7); legendary sagas [fas]: 5 (4); þættir [tot]: 1 (2); learned works [div]: 0 (3); legal works [jur]: 0 (9); unclassified [ ]: 0 (0); charters [dip]: 0 (7);
