1bryggja (spec.: briugg- Sv81 100², ÓTᴵ 175⁷: Holm perg 1 fol “C²”; briyɢ- Jvs291 88²) sb. f. [-u; -ur, gen. bryggna]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) anløbsbro, skibsbro, brygge (i by) ⫽ quay, landing-stage, wharf
●●● Einn dag ... gec S. k. (ɔ: Sveinn konungr) ofan a bryɢior oc voro men þa at bua scip til ymisa landa
AuðMork 18510●●● for hann ... iɴ til caupangs. oc lagði scipum sinum þegar við bryɢior
Sv 3539●●● let Magnus ... leɢia (ǫll kaupskip) ut ifra Holmi. oc yfir Munka-bryɢiu oc strengði allt imilli scipanna oc bryɢnanna sva at ganga matti um þveran Vaginn
Sv 5229●●● Allmenninga⟨r⟩ ok bryggior skolu jafnan rudd uera
RbHM (*1302)¹ 434●●● skulu þæir (ɔ: verðir) .iij. niðr ganga a bryggior sem nest er gengt er æppla garði konongs oc sva in æftir bryggium
Bl 2419●●● Kaupmen þæir aller sem koma til Biorgvinar. leggi þar at bryggium sem þæir læiga hus af
Bl 24927●●● Lágu þar fyrir bryggjunum þrjú skip
Laxd 14314●●● þar med gefi hann oss ollum og skipi þessu alla farsælu til fiskz og ferda byrz og brygna landz lendinga og godra hafna
FormSkipˣ 6225●●● (i propr.) rero þeir ut a vagenn firir Biorgyniar bryggiu
FskBˣ 34416÷ lagu þeir nu firir bryggiom
ÓTOdd 12217÷ þann umbunað þarf a skipi at hafa til varnaʀ. Uig gyrðla væl oc vigh æsa ramlega. læggia hatt viður oc gera unnder viðu fiugur gagnskœytilegh lið sva mikel at æinn maðr eða baðer tvæir mæge rumliga laupa mæð allum vapnum sinum gognum. En gera mæð bryggium utan tva væga slett stræti til astigs hia viðum
Kgs 6027÷ Stoð S. (ɔ: Sigurðr) vpp oc talaþi viþ þa er stoþo a bryɢionom
Mork 41322÷ logðu þeir Magnus konungr sibyrt við sandinn oc scutu upp bryɢiom undir fætr Birkibeinum
Sv 7018÷ oll scip flutu tiolldut fyrir bryɢiom
Sv 8212÷ huart sem þæir hafa mang sitt ⸢i buðum eða a stræti [var. a bryggium eða stretum LundUB Mh 15 “Bn”]
var. Bl 20412: LundUB Mh 15 “Bn”÷ Lago langskip konvngs með endilongom bryggiom
HákFris 5013÷ Blauta fiska skal huerge kaupa nema fyrir torge eða a bryggium
RbEM (*1282) 133÷ Draf ok garðsaur skal æigi bera fyrir bryggiur
RbEM (*1282) 147÷ fim penninga veghna vndir huern pundz þungha æða biortunnv ef þeir uinna eptir endilongum bryggium ok bæ varum
RbEM (*1282) 1524÷ kaupmenn ... hafue skipat upp uarningi sinum innan .viij. virka dagha att fꝍru ueðri er þeir hafa att bryggium lagt ok skipe þar vpp ollu j þan garð sem þeir læigha ok ⸢leggia [var. liggja Holm perg 34 4° “B”] fyrir
RbHM (*1302)¹ 4226÷ sá þeir i Bryggiv i Flándr mann þann er kominn var langt vtan ór lǫndvm
AnnReg 1346÷ ef maðr verðr uegin i heimili sinu eða i starfhusum. eða i grasgarðe. a bryggium eða a stræte þui er til þess garðz hꝍyrir. eða a torge. þa ...
Landsl 649÷ [var. skulu þæir (ɔ: verðir) ... ganga vtt a bryggiur æftir biskups almenningi. ok sva vt æftir bryggium AM 309 fol “Oa”]
var. Bl 24115: AM 309 fol “Oa”÷ þæir leggi firir almenninga ⸢er firir ofan stræte æiga skip eða þar læiga hus [var. er eigi eigu budir uiðar bryggiur NKS 1642 4° “Ta”, etc.]
var. Bl 2502: NKS 1642 4° “Ta”÷ geck Skuli v́t med Gunnlaugi ok ofan áá bryggiur. Þar var Einglandzfar albuit til v́tlátz
Gunnl 217÷ a bryggium eða a stræte þui er til garðz þes horvir
Bl 22123÷ snuizt þæir (verðir) er æftir bryggium gengo ut hitt ꝍfra. en þæir er hit ꝍfra gegno snuizt ut eftir bryggium oc hittizt uið Sandbru
Bl 24111÷ scal han skipa heðan af sem logmaðr oc gialkyri eða raðzmen sea at rettlegazt se bæðe uið stræte oc bryggiur. Sva uið almenninga oc væitr
Bl 2439÷ skulu þæir læggia (ɔ: lǽgia) sinar bryggiur er ofhafar hafa en hinir up fꝍra eptir þui sem logmanne ... synizt rettlegazt ... En ef siðan siga bryggiur. þa ...
Bl 24311÷ ef ælldr er uti gorr a tuftum eða a strætom eða bryggium eða i gorðom uti eða a almenningum
Bl 24717÷ Þær skulu bryggiur gilldar vera oc stræti oc almenningar er gialkyri oc raðs men meta at gilldar se oc væl fꝍrar
Bl 2492÷ Laxa nya oc sva aðra nyia fiska oc ostrur. þat scal kaupa a batom eða a bryggium ef uil. en eigi flytia i buðir til mangs
Bl 2636÷ þeir settu sinn dóm á bryggju einni við sjóinn
Æv⁸¹ 22610÷ lágu þar þa fyrir bryggiunum .iij. kaupskip er islendzkir menn attu
ÓTᴵ 35811÷ flaut þat (ɔ: skipit) fyrir bryɢiunum albuit
ÓTᴵᴵ 18717÷ bruggiur (ms. brẏɢíur)
HákFlat 14730 → ms. 71631÷ varom ver j hia a brygionne firir nedra Fattenom j Bergvin
DN IV (*1347›vid 1413) 25327÷ þeir hlupu nidr strætit ok ꜳ bryggiur
Hák81 3576÷ Þa er kongr kom til Biorguinar, lagdi hann sinu skipi fyrir ⟨konungslægi⟩; sidan logdu langskip allt med endilongum brygium j innanverdan bæinn
Hák81 47319÷ Sudrmenn hofdu lagt kuggum sinum at brygium, þar sem bæiarmo᷎nnum likadi eigi
Hák81 4976÷ (i propr.) Betur blæs bickiuhuolpurinn þinn j Biorguinarbryggium, er þu tokt silfur af mo᷎nnum
Hák81 5591÷ hrinnda wt j fra briuggonom
Sv81 1002÷ Laxa æder adra blauta fiska skulu þeir kaupa firir [...] a bryggium oc a torghe
DN VII (*1331›DonVar 1ˣ) 15311÷ var skip hans búit fyrir bryggjum ok á komit lausafé alt
Hkrᴵᴵᴵˣ 2721÷ æigi skal bera sorp æða saur vt fir brygguir or gorðum
RbHM (*1313)¹b 10425÷ ek hefuir vnth oc lathith Thomas Buknam ... kaupmanne i Biorgwin ... eldhuss tuftena ... oc kiellona medh oc bryggiona medh nidri firir Skaftanom
DNᴵᴵ 9134÷ mit varum j Skidunni j Sundonom a bryggiunum
DNᴵ 714÷ mit varom a bryggium Holfmzs gulsmidiars
DNᴵ 722÷ varo mith a bryggiunom vidher Olafss klauster j Tunsbergi
DNᴵⱽ 4709
2) gangbro (mellem skibe el. mellem skib og land), landgangsbro ⫽ gangway (between ship and land), gangplank
●●● Þeir hofdv eina feriv, ok la ein bryggia a land vpp af ferivnni
FbrHb 15211●●● brast styri a konvngsskipi ok geck af nær allt blaðit. var þa styrt með bryggiom ok árom inn vm Skiarrandasund
HákFris 5118●●● ef maðr leggr or læge oc fer ꝍrænda sinna oc letr bryggiu eptir uera. þa ...
BlFar 2845●●● hratt hann þegar vt bryggivnní. drogv siðan vpp ackeri ok sveíf skípínv fra landí
HrafnG 7821●●● .lx. storskipa uoru komin a haufnina og .ij. drekar storer sem dromundar. þesser kasta bryggium a land
VSj 2914●●● og stiga þeir nu ꜳ̋ skip sin og kippa bryggivm ... og lata j haf
Adon 15818÷ Maðr rindr oðrom firi borð. æða af bryggiu. æða út firi marreinsbacca a kaf. þa scal bꝍta hanom fullum rette
Gulᴵ 6933÷ scolo þer hleypa v́tt bryɢio af laɴdi oc á scip v́tt oc mǽ̨la sva at meɴ sꜹckvi egi scipom vɴɴdir os oc troþiz egi sva a kaft
Jvs291 8728÷ þa scal kippa af þeirri briyɢoɴe (!) er á þat liɢr scipet
Jvs291 882÷ hon gengr vt epter brygio oc sva i skipit
LaxdE 32723÷ er þeir komv a skipit, þa heimta þeir bryggivna vt
FbrHb 1537÷ brast styrit a konungs skipinu oc gek af blaðit allt naliga vcro þa teknar bryɢiur oc arar ok styrt þar með
HákEirsp 59813÷ firir bryggiu .ij. ertogar
BlFar 28318÷ þeir ... skutu út bryggiunum ok slogu streinginum ok drogu vt skipit
EgM(2001) 2513÷ lendir við Kambsnes ok bar bryggjur á land
Laxd 541÷ Síðan fara bryggiur á land, ok gengr Óláfr á land
Laxd 7020÷ tóku Breiðafjǫrð; bera nú bryggjur á land í Laxárósi
Laxd 9815÷ er þeir kómu þar, sem skipit flaut, ok var þá ein bryggja á land, þá tók konungr til orða
Laxd 1623÷ hann let skiota ⸢bryggiu [var. briuggió Holm perg 1 fol “C²”] ꜳ̋ land af þvi skipínu sem næst var landi
ÓTᴵ 1757÷ skylldi kippa vt þeiri bryɢiuɴi er ꜳ land la
ÓTᴵ 17516÷ Geck Kiartan þa bryɢivna vt ꜳ skipit
ÓTᴵᴵ 2105÷ ef maðr leggr ór lægi ok ferr erinda sinna ok lætr bryggju eptir liggja, þá
Jb 2526÷ leggia þeir fram skip sin j lægi ok skiota bryggium a land
Grǿn 54133÷ skulu þer kippa af bryggiunni ok mæla sua at menn so᷎kkui æigi skipunum undir ydr
JvsFlat 17631÷ Erlingr skacki geck wt a bryggiuna skipsins
Orkn 25612÷ er hann kom þar hafde Juar kift bryggium. en vindr stod af lande ok sigldu sua til hafs
ÞUxaf 25133÷ letu nockurir menn styri sin ... Voru þa teknar brygiur ok arar ok styrt þar med sudur vm Nesit
Hák81 54717÷ stigr Asmundur a skip med fridu foruneyti ok sigla burt af Hunalandi. lægiandi sin segl æigi fyrr enn j þeim hofnum er lagu fyrer þeim hofudstad sem Knutur kongur hafdi atsetu j. kastandi ackerum en skiotandi bryggium
SigFót 2359÷ lægia eigi seglin fyrr en j hofnum fyrer þeirri hall sem meykongrinn sat j. kasta attkerum en skiota bryggium a land
Vikt 369÷ er þeir uoru buner ok bryggiur uoro ꜳ skip komnar
EgSH1008 78436
3) [á e-u] bro over vandløb ⫽ bridge over watercourse
●●● tok þat rað at vita ef hann mætte koma anne tæms a brẏggiurnar. Oc i borgena
●ÓHLeg 101●●● a bryggionom voro vigi gor beði castalar oc borðþac *forstreymis sva at toc upp fire miðian mann
ÓH 4217●●● komu Frisir þar at er diki var firer þeim. ok foro þar ifer. siðan ⸢toku þeir af bryggjuna [var. drogu þeir af bruna WolfAug 9 10 4° 53v11]
EgM(2001) 13228●●● á mikil féll hiá munklífinu, ok lá bryggia yfir. En yfir þá sömu bryggiu gékk þessi munkr
MarB 767●●● (i propr.) var su borg gefin i valld Haralldi konungi, er stod vid Stafnnfurdubryggiu
Orkn 9017●●● (vindebro? ⫽ drawbridge?) mikil steinmur var vm hana (ɔ: borgina) ... enn diki suo breid ok diup ... ok voru þar yfir bryggiur vm daga, enn læstar j borginni vm nætr
Flóv² 2064●●● Skal sä er j mork byr hallda manngeingre bryggiu a selialandzꜳ
DI II (*[1332]›JS 143ˣ) 68419÷ Bryggivr voro þar ifir ana milli borgarinnar oc Svðvircis sva breiðar at aca matti vaugnom a vixl
ÓH 4215÷ Vnder bryggionum voro stafir. oc stoðo þeir niðr grvnn í anni
ÓH 431÷ baro *kaðla um stafina þa er upp heldv bryggionom
ÓH 443÷ (i propr.comp.) com hann til Lunduna bryɢio
ÓH 63713÷ bryggiurnar voro æigi unnar þær er a Temps voro
ÓH1005 7464÷ Bryggia ein hardla mio var lagin nidr ꜳ bakkana, er fehirdar uonnduzt at renna. Litlu fyrir nedan bruna var ...
Thom² 30318÷ Thomas, sem hann kemr ridandi frammi ꜳt ꜳnni, sier fliott, at bryggja su litla fyrirkuedr med ollu at rida leingra
Thom² 30325÷ hann ... geingr ut ꜳ bryggiuna med meira flyti enn forsia
Thom² 30326÷ þar scal fa til bryggiv a gerða læc
DI I (*[c1220]›Bps A II 1ˣ) 40420÷ eitt tre skal fa til ⸢bruggu [var. bryghu “262”] a gierdalæk
DI II (*[1331]›Bps A II 1ˣ) 67127
Form.: bryggium (19); bryggiur (11); bryggiu (7); bryggiunum (3); bryggiom (3); bryggjur (2); bryɢiom (2); bryɢior (2); bryggionom (2); brygium (2); bryggia (2); bryggja (2); bryggior (2); bryggju (2); bryggiuna (2); bryɢio (2); Bryggiv (1); bryggjunum (1); bryɢnanna (1); brygionne (1); bryggivna (1); brygiur (1); brẏggiurnar (1); bryggjum (1); brygio (1); bryggjuna (1); bryggionum (1); bryggiv (1); briuggonom (1); bryggiona (1); bryggiunom (1); brẏɢíur (1); Bryggia (1); bruggu (1); bryggivm (1); bryɢionom (1); brygna (1); Bryggivr (1); bryggiunni (1); bryɢiur (1); bryɢivna (1); bryggivnní (1); brygguir (1); bryɢiunum (1); bryggiurnar (1); briyɢoɴe (1); bryɢiuɴi (1);
Comp.: byskups- (2), far- (1), far·karls- (1), konungs- (11), skips- (1), skut- (8), sǽvar- (2)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím ¹bryggja; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ; deVr; Fr4; NO; Walter _; ÁBlM ¹bryggja; Bl; WPA _; ; EDPG *bru(w)ī- ~ *brujjō-
Litt.: Elgvin 1957 [KLNM 2] 274-276; Falk 1912 25-26; Hofmann 1955 [BA 14] 82
Genre. (expected): historical works [his]: 38 (17); legal works [jur]: 23 (9); family sagas [isl]: 11 (11); religious works [rel]: 5 (25); romances [rom]: 5 (10); charters [dip]: 5 (7); unclassified [ ]: 4 (0); þættir [tot]: 4 (2); learned works [div]: 1 (3); contemporary sagas [bis]: 0 (7); legendary sagas [fas]: 0 (4);
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
brúk - brynstingr
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Brygge (bryggja) ODS: Brygge (bryggja)