brot·ligr (spec.: brut- DN I (1369) 309⁸) adj.
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
[í e-u] [við e-n] skyldig, syndig ⫽ guilty, sinful
●●● nema han sanprouezst adar i einum huarium lut brotlegar
●RbHM (*1302)² 513●●● kóngrinn sjálfr kallar sik brotligan mann ok nú iðranda fyrir þat at ...
Æv⁴⁸ 15610●●● ef nockut finnz brottligt med honum
Thom² 40115●●● brothleg ... vid sinn blezadan skapara
AnnaReyk 38213●●● brothleger menn megv nꜳ eylifre dyrd
JerReyk 22517÷ ef felag eða almenningr no᷎kkurs kꜹpstaðar borgar eða annarsstaðar. er j þesso ⸢brottligr [var. brotlogr AM 174 I D 4° 2r2]. þa fellr hann þegar j forboð með sama hætti
DI II (*1326›AM 671) 58817÷ [var. + krefi sá granna sína til ... at taka þann mann ok fjǫtra, ok flytia hann undir lǫgligan dóm, utan sá fái borgunarmann, sem brotligr varð, at hann skal hvergi undan hlaupa AM 343 fol “y”, etc.]
var. Jb 683: AM 343 fol “y”÷ En hann go᷎ri rett af hinum utlenda manni er brotligr uard fyrir olafs messo fyrri
Jb AM 350 fol 9va20÷ sua skal fear halldr maðr hans fullu fyrir suara af hans godzí ef hann kann brotligr at uerda
Jb AM 350 fol 55va24÷ Þeir af várum mǫnnum sem sigla til Íslands ok þar kunnu brotligir at verða
Jb 2905÷ utan sá fái borganarmann sem brotligr varð
Jb 29714÷ þeir mæn sæm brotlæger værda i Norege
RbME (*1347)² 17525÷ ad þeir se ... þeim aullum myskvnsamer sem brotliger uerda
FormBrúðᴵ 17115÷ og hann skyte ollu sinu male under kong, ef honum syndest hann j nockru brotlegur ordenn
ÁBpˣ 929÷ skal hann þeim monnum stefna aptur j sina sẏslu sem þar hꜳfa Brotliger ordit ef þeir ero j adrar sueiter komner
DI VIII (*1509›apogrˣ) 27510÷ þeir sem fullvedia eru til ret at gera ef þeir kunnu i nokorum lut brotlegir verda
RbHM (*1297) 309÷ huarki konungs armen ne archibiscops skolu sꝍkia ne tacksætia innan þessa tima. vttan taka lagfestor af þæim sem brotliger verda. oc ...
RbHM (*1313)³ˣ 10710÷ wærder ok nokor bretligher (!) bøte sæm fyrst tæker heilogh kirkia ok weer aa hennar wægna gærna alla till nadha sæm nada ero wærder
DNᴵ 18723÷ ei ath einasta þeir sem þar j brotligher eru. vtan fleire med þeim
DNᴵᴵᴵ 36532
● verða brotligr
1) [■ / í e-u] [við e-n/e-t / með e-n/e-t / í móti e-m] gøre sig skyldig (i lovovertrædelse/brøde), synde ⫽ be guilty (of an offence/transgression), sin
●●● Kunnu oc syslu men edar adrer vmbods men ... brotlegr uerda sva at þeir se uerdir firir sit afbrot at missa sins vmbods
●RbHM (*1302)² 5020●●● Ok (ef) sua fellir at nokkar biscup men verda brotleghar j mote Hakone monnum þa ...
DN I (1369) 3096●●● ef vex dirfðin þeirra er brotligir werða vaxi þeim ok pinurnar eptir yfirsyn formannanna
StatPáll² 71325●●● huat sæm hann hafðæ med hona (!) (ɔ: heilaga kirkju) brottligur wordit
IslDipl (1432) 3073●●● firir þær sꜳker ok brot sem hann hafdi brotligur ordit med biskupen
DI VI (1478) 15823●●● fyrir þær saker sem ek hafdi brotligur ordit vith gudh heilaga kirkiv ok biskupen
DI VI (1479) 17932●●● firir þær saker er han uard brotligur at hann hefdi vt borit ok at verit at gripa peninga vr kirkivnne j kristnese
DI VII (1493) 16213●●● þóat erkibiskupinn yrði brotligr í sínu lífi, fekk hann orlof framliðinn at vitja þangat til hjálpar ... sem hann hafði mestu verðskulldat
Æv¹⁹624 7314●●● ef madur verdur brotligur i VII hofudlo᷎stum
Encᴵᴵᴵ461 11823÷ Nichulas borgade honum gridum ok assette firir varom herra konongenum vm alla þa luti sem han var þa brotlighar
DN X (1345) 4516÷ Skal ok her ein lensmader vera jnfødðer ok fuluæðia till ret at gera ef han kan j nokoro vloglegha fram fara ok brotlegher verða vider varn almugha
DN VI (1358) 2792÷ Ok ef sua fellir at nokkrar (sic) Hakonar men vera (ɔ: verða) brutlegha (sic) j mote ... biscup monnum þa ...
DN I (1369) 3098÷ ok (!) oll aunnvr sakferli er hann hafdi openberlega brotlegur ordit vid biskupen hier til
DI IX ([1536]) 74611÷ þan skall fogt vera i Bærghuin, sæm ... fullueidi see till att suara þhæim rettom sem han kan brotleger værda vider
RbME (*1343)ˣ 16226
2) [■] [með e-m / í millum sín] [með e-u] (spec. i forb. m. seksuelt forhold ⫽ spec. in conn. with sexual offences)
●●● ef madr verdr brottligr med frændkonu sinni ath þridia ok fiorda sekr xuiij. aurum ok uatnfasti þria tige natta
DI III (*[c1391]›AM 132) 46728●●● ad eg hefe leẏst Dada ... og Ingvo᷎llde ... af þvi misferle sem þaug hafa brotleg orded sijn i millum med annare Barneign
DI IX (*1532›Lbs 115 Iˣ) 61616÷ Ef madr verdur brottligur med frændkonu sinne. at þridia ok fiorda. sekr. xviij. aurum. ok vatnfasti. xxx. natta
DI II (*[1269]›AM 42 a) 4218
3) [e-t / í e-u] [með e-n/e-t / á e-s vegna] [í e-u / um ■] gøre sig skyldig at bøde (ngt) (til ngn/ngt) (i sag), ved lovovertrædelse blive hjemfalden til (straf) ⫽ become liable to (fine/punishment) (to sby/sth.) (in a case)
●●● er jon ... lukti oss ok afhenðti j þa pæninga er hann wardh med oss brotligr ok hæilaga hola kirkiu j sinom mala færllum
IslDipl (1430) 27516●●● sem brotliger vrdu j þungum skriptum (som pådrog sig tunge skriftebøder ⫽ who incurred heavy penances)
LBpA 10612●●● hvad hann hefir brotligur ordid a kongdomsinz vegna hier umm
DI V (*1459›Kr 2ˣ) 20020
cf. simplex -ligr (0)
Form.: brotligr (6); brotligur (5); brotliger (3); brottligur (2); brotlegur (2); brotligir (2); brottligr (2); brotleger (1); brothleger (1); Brotliger (1); brotlegir (1); brotlegher (1); brotlæger (1); brotligher (1); bretligher (1); brotleghar (1); brothleg (1); brutlegha (1); brotlegr (1); brotlegar (1); brotligan (1); brotleg (1); brottligt (1); brotlighar (1);
Comp.: í- (1)
Gloss.: EJ; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím _; LP _; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH _; AJ _; deVr _; Fr4 _; NO; Walter _; ÁBlM _; Bl; WPA _;
Litt.: Sverdrup 1911 [ANF 27] 18
Genre. (expected): charters [dip]: 16 (3); legal works [jur]: 12 (4); religious works [rel]: 6 (10); contemporary sagas [bis]: 2 (3); unclassified [ ]: 2 (0); learned works [div]: 1 (1); family sagas [isl]: 0 (5); romances [rom]: 0 (4); legendary sagas [fas]: 0 (2); þættir [tot]: 0 (1); historical works [his]: 0 (7);
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
...
...
...