á·gǽti sb. n. [-s; -]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
A.
1) fortræffelighed, gode kvaliteter ⫽ excellence, good qualities
●●● En annarrar tiðar er at røða umm ágǽte þæirrar trvar
~ lat.de cujus excellentia
5224 ●Alk619 5311●●● oc fyser mec til konongs at fara oc sea þar meira ageti isiðum en ikaupfarum saec þa villda ec giarna heima næma af yðr sæm íkonongs forunœyti væri nytsamlegaztir at kunna
Kgs 3828●●● vega þeir haglkornin oc reyna sva á gǽti þeirra systra ... oc þyckir vel reynaz
Jvs291 11920●●● bꜹrðvz þeir a Hiorvnga vage með miklv agæti sem fregt er orðit
ÓTOddS 6130●●● ok villdi syna sialfs sins agiæti
ViðrLSHauksb 32035●●● þeim varð gott til manna, því at mikil ágæti váru sǫgð frá gunnari
NjM 765●●● Fru hans var io᷎fn at kynstærd ok at godum sidum ok at ollu agiæti
MMA 5475●●● ma af þessum fꜳm, er nu eru ritadir, marka sa er vill hans dygdarfullu dæmi ok agæti
VP 46917÷ fyrir sakir fríðleiks ok ⸢ágæti [var. ágæts AM 180 a fol “a”] klæðabúnaðar
KlmA 2667÷ Ek hefir heyrt ymislig agæti af abota Moysi
VP 5963÷ af mijnum herra eru mo᷎rg ꜳgięti at segia ... suo mikill kappi ath wer uitum honum o᷎nguan iafnnann ij aullu asiavelldi
Hect 9310÷ Hann ätti hrijng er ⸢mikil ägiæti fylgdi [var. miklar nättvrur filgdu Holm papp 13 4°ˣ “S13”]
Hrólfˣ 2319
2) (i forb. m. store kirkefester) særlig fornemhed, højhed (cf. ágǽtr adj.; cf. item ágǽta vb.) ⫽ (in conn. with major church festivals) importance, solemnity (cf. ágǽtr adj.; cf. item ágǽta vb.)
3) berømmelse, ry ⫽ renown, fame
●●● At fullo vinnz mer agetið eitt saman fiarens ann ⟨ec⟩ yðr en mer fręgðarennar
~ lat.michi gloria sufficit una
Alexandreis 5924 (II 485) Alex 3532●●● en þar firir mvnv þér oðlaz þat agę́te er ei oc ei mvn vppi vera
~ lat.memoranda per euum / Gloria
Alexandreis 1971 (VII 527) Alex 11525●●● ok satt (hann) um sumarit með miklvm veg ok agøti ok virðingv af lanz monnvm
ÓTOddS 19120●●● allmicla tign ma her sia margsconar [var. + var ok eigi aɴars vǫn slict agæti sem fra yðr gengr vm oll lꜹnd AM 68 fol “68”]
var. ÓH 1394: AM 68 fol “68”●●● þuiat mikklu agiæti fylgir iafnan mikil ꜹfund
~ lat.post gloriam inuidiam sequi
7121 Rómv595(2010) 712●●● hann uar með ofs mikklum hug. maðr munuðlífr en þo giarnari a giætissins
~ lat.sed gloriae cupidior
13332 Rómv595(2010) 13311●●● (proverb.) Hefir hverr til síns ágætis nǫkkut
NjM 18912●●● Nv eigit þer Iomsvikingar at leíta yðr ꜳgætis þvi meira. sem þer erut nafn frægari en flestir menn aðrir ꜳ Nordr lo᷎ndum
ÓTᴵ 1791●●● Er mer þetta mikill timadagr, ok muntu fa af þessu veg ok agęti, er þu hefir sva rikan konung felldan
Vǫls 2419●●● um morg lond onnur foru hans agæti
Maurus 67018●●● ef þeir sækia helga stade til forvítne eda a̋gætis. þa hafa þeir þat fyrer verd kavp er þeir sia fagra stade
~ lat.propter curiositatem vel laudem
11327 Eluc238XVIII(1989) 1139●●● [var. vurdu þeir eigi äsättir hvad Borginn skylldi heyta. og villdi hvor läta draga af sijnu nafni. þviat sä þoktist ägiætid af hafa er hün væri vid kend AM 731 4°ˣ “B⁵”]
var. VerA 471: AM 731 4°ˣ “B⁵”÷ Hacon leggr framaʀla iheʀinn oc leitar ser micils agetis
Mork 21014÷ en hvert agęte monom vér fa af þeim orrostom
~ lat.Quid laudis quid honoris habent
Alexandreis 11518 (IV 551) Alex 736÷ heria á ymse lꜹnd oc fa ser agǽtis mikils oc þyckia vera enir mestv hermeɴ
Jvs291 6425÷ at lita ser frgþar oc ágǽtis
Jvs291 7512÷ þat er sagt at O. konungr hafe þar hengt upp skiold sinn til synis ok agætis
ÓTOddS 14924÷ Hann hafþi havfvd Þorgeirs við slagalar ser i belg til agiætis sigrs sins
FbrHb 1266÷ Eyjólfr fékk af þessu verki mikit ágæti ok fór heim síðan með þeim brœðrum
Glúm 136÷ af þeiri fręgd ok þvi ꜳgæti ... toku þeir kristiliga tru
MMA 53532÷ at verða uiss huat manna Oli sa en girðzki væri er sva mikil ꜳ giæti fluttuz af iafnliga
ÓTᴵ 20916÷ at ver hafim en[n] e[igi] ty[n]t sigrsæli oc sóknfimi oc vart agæti er helldr van at a lopt muni færaz en niðr falla
~
Jón Sigurðsson 1849 [ANOH 1849] (ed.) 11514 BretS²(2025) 18423÷ villda ek forvítnaz vm konvngs sidv ok mikít agętí er for fra sigvrdi Sigmvndar syni vm vęnleik hans ok þroska
NornÓT 218÷ uill hann leita ser agætis vid þenna kappa
Saulus 814÷ ockr frægd ok a gæte mundi fara ok fliuga oll lond yfer ef vit feingum yfer unnit slika a gætis menn
Vikt 1323÷ vinna (þeir) þar morg dyr. og drepsamliga dreka ... og vnnv þeir med þessu mo᷎rg snilldarverk. og ferr nu vida af þeim mikel frægd og ȧgæti
Adon 12411÷ Enn þo ath Hector bęri mesta rausnn fyrir sakir hans agiętis þa ho᷎fum uier þo allir mikith ęfinntyr fram ath bera
Hect 911÷ er þú hyggr at engu ǫðru en ákafa einum ok ágæti
Knýtlˣ 2798÷ hiellt hann þui fram vm ⸢þria vetur ok vann margt til frægdar [var. hryd nockra og vard margt til agiætiz AM 181 b folˣ “B¹”] þott hier sie eigi skrifat
var. Sams 613: AM 181 b folˣ “B¹”
● gera at ágǽtum [e-t] rose, berømme ⫽ praise, extol
●●● hafa menn þat gert at agætum hverso diarfliga þeir sottuz
Sv 6032●●● Þat hafa menn at agetum gert, hverssv reyskliga Þ⟨ormoðr⟩ bardiz a Stiklastoðvm
FbrHb 2098●●● var skíǫlldvm skipat allt hvsít. vm veggína. ok sva fagrlíga vmbvíz. at síalfr konvngr gerðí at agíætvm ok allir þeir
Þing¹Hulda 21430÷ þat var at agætum giort, hue fogur þau woru, af ollum þeim, sem þau sav
KonrB 4312
● hafa at ágǽtum [e-t] rose, berømme ⫽ praise, extol
● til ágǽtis sér
●●● hann hafðe þetta kapps verk gertt til agetis ser
ÓTOddS 22720●●● hann vill iola drykkiv hafa ok gera ser þat til agętis, þvi at sialldan voro drykkivr a Grenlandi
FbrHb 15012●●● yðr frændum er svá háttat, at þér vilið yðr allt til ágætis gera
NjM 4161●●● Þeir gerdu til agætis ser, er þeir lꜳgu i hofnum, at þeir tiolldudu enskum klædum yfir ser
cf.saumudu þeir klædin framan a seglin, sva at þannig var at sia, sem af skrudi einu væri gior seglin
3189-11 Orkn 3186●●● Sigurdr jall let festa ho᷎fud þeirra vid slagalar til agætis ser
OrknFlatᴵ 22213÷ gørþi Biorɴ̇ þetta mest til á gǽtis ser
Jvs291 6111÷ at Meɴ̇ hafa fram haft heit strengingar ser til scemtonar oc ágǽ̣tis
Jvs291 9414÷ siðan haufðu þeir gimsteinana til þings oc brutu alla i sundr til agætiss ser
Jón² 44633÷ þa let hann samna dyrom morgom ser til agętis
BlasA623 3431÷ at menn hafua streingt hæit sier til skemtanar ok til agætis
JvsFlat 18012
4) bedrift ⫽ feat, exploit
●●● søkiom nv at heiþingiom fast i þesi eyio. oc gerom ageti vart eɴ sem fyʀ
Mork 3485●●● man þín fregð fara vm allan heim. oc eigi man þitt agete fyrnaz mega. þar er þu hafðer áreðe til at risa ímot Alexandro
~ lat.Nulla tuos actus poterit delere uetustas
Alexandreis 18816 (VII 359) Alex 11122●●● Þat er ecki agęti ... þott menn fai unnit land med maurgum skipum
Ragn 15426●●● þat væri nu frægd mikil, at þu redir fystr vpp ꜳ kleifarnar at Gisla, ok munde þat ꜳgæte leingi uppi vera
Gísl 689
● vinna ágǽti udføre stor bedrift ⫽ perform an illustrious feat
●●● mikith agięti hefir þu wnnit mier og minne dottur til frelsis
Hect 1048●●● suo mikith ꜳgięti sem þu hefir vnnit hier ij landi
Hect 1504●●● villd⟨u⟩ Ector og Iamunth onnguann hlut af þuij hafa. vinnanndi þath agięti meir til fregdar en til fiar
Hect 1694
5) mirakel, under ⫽ miracle, marvel
●●● ⟨Discipulus⟩ Gęrðoz nokorar iartegnir i bvrð hann (fejl i ms. for hans, cf. ed. note) ⟨Magister⟩ Siꜹ agæti vrðv
~ lat.specialia miracula
6633 Eluc675(1989) 6610÷ (evt. def. 1) fæddist barn blint báðum augum ... ok hún (ɔ: móðirin) heyrir margt ágæti af herra Guðmundi, tekr hún barnit ...
GBpD 10329
B. ágǽtis (gen. sg. = adv.)
(intens.) udmærket, særdeles ⫽ (intens.) excellently, extremely
●●● Enn nøckvr hvsfrv agiøtis siðso᷎m ... tekr þenna mvnk i sitt herbergi
MarS 2577●●● frammi fyrir sænginni stendr ungr maðr ⸢ágjæta [var. ágjætis AM 238 XXI fol “M”] fagr
var. Æv¹¹ 369: AM 238 XXI fol “M”●●● þackadi hertuginn honum agiętis uel þetta framauerk
Hect 16321
C. ágǽta (gen. pl. = adv.)
(intens.) udmærket, særdeles ⫽ (intens.) excellently, extremely
●●● annat svmar com Þorsteinn vtan oc hefir stoðhross ageta goþ
Mork 11120●●● þotti sa costr ageta goðr
ÓH 2691●●● Amasias ... feck vvnnið berg ęitt agęta gott vigi
StjC 63514●●● hann tók við Kára ágæta vel
NjM 4376●●● frammi fyrir sænginni stendr ungr maðr ⸢ágjæta [var. ágjætis AM 238 XXI fol “M”] fagr
Æv¹¹ 369●●● Magnvsi hafði sendr verít hestr gavtzkr. míkill vextí ok agíæta skíotr
Huldaᴵᴵ 23010●●● þeir voru agætu (ms. agæta?) vel bunir
KirjB 8122 → ms. 23r1●●● Hér eptir sér hann, at gengr mikill ⸢prýðiligr ok undarligr flokkr [var. skari agæta vel virðuliga búinn AM 574 4° “C”]
var. Rémˣ 165: AM 574 4° “C”●●● þesse kongr er agięta uel kuongadr og ꜳ̋ .ij. bo᷎rnn med sinne drottningu
Hect 1383●●● tók Gunnarr við honum ⸢ágæta [var. ágætliga AM 158 folˣ “D”] vel ok fekk honum góða kosti
GÞiðrˣ 21113●●● látið hann kveða, því at mér er sagt, at hann sé it mesta skáld, ok mun kvæðit vera ágæta gott
StuᴵᴵR11127ˣ 32620÷ þar stoð cona ein við qverɴ oc qvað við ageta vel
Mork 4428÷ var kongr [var. + ágæta AM 325 VIII 5 b 4° 1r31] vel til hennar
var. Hák81 47919 → Hák AM 325 VIII 5 b 4° 1r31÷ ser, at sęngin er agę́ta vel buin
Mág¹A 556÷ Keisari fagnar honum agę́ta vel
Mág¹A 4059÷ hann tók við honum agæta vel
NjR1908 32824÷ hann tók við Kára ágæta vel
NjR1908 39814÷ Bárðr hafði sverð ok varði sik ágæta vel ok varð ekki sárr
Glúm 6513÷ tók jarl við honum ágæta vel
Laxd 9710÷ Guðrún tók við Snorra ágæta vel
Laxd 24921÷ hann tók við þeim ágæta vel
NjM 3592÷ Agięta ual þeckiz mer þín tru
Rómv226(2010) 18718÷ fagnadi hann henni agęta vel
HákFlat 21112÷ Maurg hafdi Hakon kongr aunur storskip ok agiæta vel buinn
Hák81 66012÷ sæng var þar ägæta væn med fortialldi ok agætum blæium
Sams 1519÷ tekr drottning vid honum agæta vel
Vikt 3612÷ geingu þessi brullaup fram agæta vel
Vikt 4821÷ og rida þar vt .cd. riddara vel buner at hestum og vȯpnvm og ȧgæta frækliger. enn þo bar einn langt af ollum
Adon 2014÷ tekr hann ágiæta vel vid honum
KirjA 7215÷ Tok Sueinn konungr uid henne agæta uel
MHFlat 3328÷ Sigurdr uerzt þꜳ enn agæta uel
Harð 1684÷ slá þeir þa hríng í kríng um hann, en hann verst ágæta vel
ÞorstVík 41422÷ Bersi tekur vid honum agiæta vel og spyr hann ad eredum
Fljˣ 1029÷ giec konungr siälfr möte þeim og fagnar þeim ägiæta vel med hinne mestu blídu
~
Rafn 1830 18628 HG AM 590 b-c 4°ˣ 43r28÷ En Þorgils var fyrir miðri fylkingu hjá Sturlu, því at þar var mest þǫrf, ok barðiz ágæta vel
StuᴵᴵR11127ˣ 26722÷ tók hon við honum ágætavel ok setti hann í ǫndvegi ok settisk niðr hjá honum
Vápnfˣ 3614÷ allir fǫgnuðu Ingimundi ágæta vel
Vatnˣ 343
cf. simplex -gǽti (0)
Form.: ágæta (13); agæta (7); agæti (7); agætis (5); ágæti (5); agiæti (3); ageta (3); agę́ta (2); ágætis (2); agęta (2); ꜳgięti (2); agætum (2); agetis (2); ageti (2); agiæta (2); agiętis (2); agęti (2); agięti (2); agętis (2); ꜳgæte (1); agíætvm (1); agiøtis (1); ágjæta (1); ȧgæta (1); ágiæta (1); ȧgæti (1); ágǽte (1); ꜳ giæti (1); agiætiz (1); á gǽti (1); ägiæti (1); a̋gætis (1); ägiætid (1); a gæte (1); ágǽ̣tis (1); agetið (1); agøti (1); ágǽtis (1); ꜳgæti (1); agetum (1); agięta (1); agíæta (1); ägæta (1); ágjætis (1); á-gætes (1); a giætissins (1); agęte (1); á gǽtis (1); agǽtis (1); agiætis (1); ꜳgætis (1); agę́te (1); agętí (1); Agięta (1); agætiss (1); agete (1); agiætumm (1); ägiæta (1);
Gloss.: EJ _; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1 _; FrErr2 _; FrErr3 _; LLFrämm _; Hertzb _; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4 _; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ _; deVr _; Fr4 _; NO; Walter _; ÁBlM (ágætur), (gæti); Bl; WPA _;
Litt.: Salvesen 1968 36
Genre. (expected): historical works [his]: 28 (18); romances [rom]: 27 (11); family sagas [isl]: 20 (13); religious works [rel]: 20 (28); legendary sagas [fas]: 5 (4); contemporary sagas [bis]: 4 (8); þættir [tot]: 2 (2); learned works [div]: 0 (3); legal works [jur]: 0 (10); unclassified [ ]: 0 (0); charters [dip]: 0 (8);
External (non-ONP) resources:
...
...
...
...
IN PROGRESS
...
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
agni - aldaheimr
áðan - álfúrr
...
...