borð sb. n. [-s; -]
(cf. borði sb. m.) borði sb. m. [20]
Status: excerpted citation slips citation text supplemented structured definitions in Danish definitions in English
1) planke, bræt, bjælke ⫽ board, plank, beam
●●● matte ængi sia samfælling borðanna ne nægling naglanna nema sua var til synis sem æinn viðr være allt
Menota: 18va12 Streng 1611●●● siðan skal læggia ut ivir vighskorð ras holl borð oc skolo þæsse hiol þar a laupa
Kgs 6241●●● sva sæm naglar hallda skipi saman, ær smiðr gerir, ok ferr svndrlꜹst ælla borð fra borði. sva ...
Gramm³748 9615●●● var ekki borð sakat í skipi þeira
Laxd 6612●●● Enn bord la millum fiallana yfer dalin sua langt at huar ender la j sinu fi⟨a⟩llino sem bru uæri
~ lat.Tabula
3024 Dugg681a 302÷ Nu scal eyrir firi borð hvert. er til þarf at hava
Gulᴵ 10030÷ þo eyrir at alnar borð skorte i. fa þo borð at siðarr se
Gulᴵ 10031÷ þa scolo þeir hoggva ór hvaromtveggia megin kialar. fim alna lagnt borð
Gulᴵ 10318÷ Sva var oc þa er Saul konungr grimðiz moti gvði. þa flaccaþi hann siðan með uhreina anda. Oc þo at ver telim. þa hefir æ sva fram farit i heiminum. Eɴ caɴ þat vera at yðr þicki upp hefiaz nær borði vár ræða
Sv 1068÷ caɴ þat vera at yðr þicki upp hefiaz nær borði vár ræða
Sv 1068÷ kann vera at yðr þikci enn nǽr ⸢*borði [non emend. boði] var ræda hefiaz
SvEirsp 3494n.÷ ef sax brotnar bꝍte .ij. ertogar oc sua firir hals huern oc sua .ij. ertogar ef borð brestr
BlFar 2838÷ ef hann uil æigi tak fa. þa skulu þæir hoggua or huarum tvæggia vegin kialar .v. alna langt borð
Bl 2104÷ høggr hann þá tveim hǫndum borð skútunnar, ok gengu í sundr borðin um tvau rúm
NjK 3514÷ hio or tuau bord sinu megin huart vpp fra kilinum
Grǿnl 4491÷ fundu þeir Sveinn skip þat, er iarlar hofdu gert af Sveini, ok voru hoggin or bordin II
Orkn 30224÷ hann skal hafa skip hladid, þad er kiølur sie v alna langur. og fiøgur bord frꜳ kile huorn veg
BjarkExcXˣ 86a13÷ hann scal hafa scip laðit. þat et .ix. alna er langr kiölr í. oc .iiij. borð frá kili hvárn veg
Frostˣ 25216÷ fundu þeir þar borð stórt nýrekit
Vatnˣ 3411
2) skibsside, lønning, fribord, ræling ⫽ ship’s side, bulwark, freeboard, gunwale
●●● Einn scal styrimaðr at skipi hveriu. sa er nestr hvilir borðe a stiorn
Gulᴵ 1038●●● fvndvz i skipino .iii. mikil hóɢ af bolꜹxi ok hoɢvit i borðit
ÓTOddS 15834●●● Kolskeggr þreif upp akkeri ok kastaði á skip Karls, ok kom fleinninn í borðit ok út í gegnum, ok fell þar inn sjór kolblár
NjM 785●●● Þeir Erlingr hívggv ravfar á dromvndínvm. svmar ȷ́ kafí niðri. svmar vppi a borðvnvm
Huldaᴵᴵ 27422●●● bað ⟨konungr⟩ sina menn roa ꜳ skipinu með endi laungum ⸢borðum [var. bordv (!) Holm perg 1 fol “C²”]
EindrÓT 22712●●● geck med sínu borde huor. ok drapu gio᷎rsamliga huert mannz barn fyrer framan siglu
Harð 14814●●● 3 skip sigldu at landi, voru öll stór ok svört fyrir borði
GHr 32027●●● þeir ... hlóðu bæði skipin, sem borð báru (så meget som skibet kunne bære ⫽ as much as the ship could hold)
Ebˣ 16326÷ fisc ser af borðe oflattan
GrgKonᴵᴵ 1256÷ A þvi borðe scal sia þaɴ fisc er til landz veit
GrgKonᴵᴵ 1259÷ ef menn roa leiðar sinnar oc hava vað firi borðe
GulKrᴵ 932÷ Sitia menn a voztum. oc hava vað firi borðe
Gulᴵ 6519÷ ef þeir hava eigi vað firi borðe. oc roa þeir firi stafn monnum. þa ero þeir halver banar sinir
Gulᴵ 6521÷ Taci menn nv sagþi hann oc setiz við roþr meþ endilongom borþom. en þeir er eigi þarf til roþrar brioti vpp vapn var
Mork 9727÷ standit vpp meþ mer. ec vil ganga a borþ ꜹsa bat miɴ
Mork 41124÷ taca i svndr vanda hus. oc let þat bera ifir scip sin sva vitt at toc ut af borðom
ÓH 4312÷ þyntisc þa sciponin a borþonom
ÓH 932÷ hlꜹpa ... á jarnbarþaɴɴ æiʀʀiks oc gengr siþan með sino borþe hváʀ þeira
Jvs291 11226÷ hann spretr vpp oc vill þrifa til sverðzsins fót biz. hann misir þess sem van var oc gengr þa v́t a borð oc ser at þav roa þa fra skipino
LaxdE 3293÷ scip þat ... com þannig ner. at þeir sa meɴ af borði
Sv 357÷ tocu þa recsꜹminn ... oc festu svarðlyckiur allt innan i borðunum. settu þar i stuðla oc festu þar við vog-gyrðlana
Sv 9510÷ þes munum ver niota ef lyþa scal at ver hofum borð há oc snarpt lið oc kænt við oʀostur
Sv 9531÷ þeir Hrólfr konungr ok Ásmundr lögðu at drekanum á sitt borð hvárr
HG 2718÷ þeir brjóta upp Finnskrefit ok kasta útbyrðis, en þegar þat kemr útbyrðis, rekr þat með ǫðru borði fram ok ǫðru aptr, þar til er komit er í einn bagga
ǪrvS 3911÷ skal engi fra aðrum sigla lengra nauðsynia laust en sea megi ass a borðe
BlFar 2848÷ Einn skal styrimaðr a skipi hueriu sa er nestr huilir borðe a stiorn
Landsl 16414÷ bra hann við sva hart, at baþir hnefar Þors skvllv vt a⟨t⟩ borþinv
SnE 6220÷ hann liop baþvm fotvm gognvm skipit ok spyrndi við grvnni, dro þa ormiɴ vpp at borþi
SnE 6222÷ ok i þvi bili, er Þoʀ greip hamariɴ ok færþi a lopt, þa falmaþi iotvnninn til agnsaxinv ok hio vað Þors *a borþi
SnE 635÷ Ꜹkvþoʀ engði oxa hꜹfþi ok dro at borþi Miðgarþz orm
SnE 876÷ En er hann kom a skipit. þa bað hann menn sina ganga it ytra með borðum ok hoggua tjolldin or klofum
EgM(2001) 3926÷ Þorgils kippði brúðguma á borð út, en Kormákr drap hann við borðinu
Korm 2973÷ springa vatzins bylgivr sva hart vpp hia borðvnvm, at þaðan af verðr harðla mikill brestr
MarS 2706÷ stoð Sigvrðr vpp ok gieck ⸢til borðz [var. ut at bordínu GKS 1010 fol “Hr.”]
Huldaᴵᴵ 25322÷ menn þeir er til gíætzlv vorv feingnir við hann. stoðv vpp ok geingv at borðínv
Huldaᴵᴵ 25323÷ gengu menn ut ꜳ skipit ok fundu þar Hꜳvarð ho᷎gg vanda. hann stoð ꜳ knianum við borþit vt þviat fætrnir voro af honum
ÓTᴵ 1998÷ Mvn yðr þa uerða auðuelldri vpp ganga ꜳ Ormin ef borð hans berr eigi hæra enn aɴara skipa
ÓTᴵᴵ 28017÷ Sva ma segia, at ek færa með ǫðru borði apttr enn oðru fram ꜳ skipinu, ok saurgaða ek þar naliga hvernn mann, er ꜳ var skipinu
MEg² 50113÷ at sjá mundi mega þaðan fisk ⸢á [var. af AM 169 4° “b”] borði, ef eigi bæri land fyrir
Jb 1968÷ Ef maðr finnr hval á floti, þá skal hann flytja hvert er hann vill, ef þat er utarr fyrir annars landi en fisk sér ⸢á [var. af GKS 3269 b 4° “d”, etc.] borði
Jb 2035÷ ⸢*á [non emend. af] því borði skal sjá er til lands veit þaðan sem fjarar lengst
Jb 2036÷ skal engi frá ǫðrum sigla lengra nauðsynjalaust, en sjá megi ás ⸢á [var. af GKS 3269 b 4° “d”, etc.] borði
~
BlFar 2848 Jb 2529÷ skulu þit bregda suerdum ykkrum ok skera hofud bendr a þat bord er æigi ferr seglit ofan
Fær 8315÷ skera þeir ... allar hofud bendur a þat bord er æigi for seglit ofan
Fær 8318÷ Hakon kongr let bua þeim eina sneckiu mickla, ok var þar gior j herbergi ꜳ annat bord hia junfrunni, en a annat sira Ferant
Hák81 6586÷ ok kipti Árán honum út af borðinu, ok sǫkk hann til grunna
EgÁsm 3110÷ mun þeirra skip renna fram ꜳ annad bord
Krók 307÷ Enn hann skipskeggiade vid. B[a]rd (ms. bord) heiter á skipe; þá mun hann barizt hafa, er hann var i fiorbrotunum
Krók 3620 → ms. 34r(67)15÷ Ǫnundr lagði skip sitt á annat borð skipi Þóris haklangs
Gr 514÷ binda akkeri firir ⸢bord [var. barþ Jvs291 5515] ꜳ ollum skipunum
Jvs510 214÷ þar á lóninu höfðu þeir gengit á borð at álfreka, ok þann sama vallgang rak upp í þessari vík
Bárð158ˣ 78÷ bordid (ɔ: á skipinu) var speingt * jarne
FriðAˣ 218÷ Ef maðr sitr á borði oc gengr hann þurfta sinna
Frostˣ 1644÷ Hacon iarl skipar svæit er hanum skylldi fylgia i orrostu a hvart borð
FskBˣ 9318÷ aller skiparar hans. ⸢liupu ut firir borð [var. laupa af borðeno AM 303 4°ˣ “A”] með kistr sinar
var. FskBˣ 9818: AM 303 4°ˣ “A”÷ take menn oc sætiz viðr roðr með endilangum borðom. en þeir er æigi roa briote upp vopn manna
FskBˣ 24416÷ þa stoð hann upp oc beiddist at ganga til borðs
FskBˣ 34217÷ maðr myndi gengit hafa frá framstafni til lyptingar ok sett i borðit ofan hvert skýlihǫgg at ǫðru
Hkrᴵˣ 4137÷ Óláfs-menn gengu flestir út af borðunum ok gáðu eigi annars, en þeir berðisk á sléttum velli, ok sukku niðr með vápnum sínum
Hkrᴵˣ 4478÷ hjoggu þeir Erlingr raufar á drómundinum, sumar í kafi niðri, sumar uppi á borðunum
Hkrᴵᴵᴵˣ 37217-18÷ Lagði Þórðr til Hjalta í gegnum brynjuna ok sjálfan hann ok nisti hann svá dauðan út við borðinu
StuᴵᴵR11127ˣ 6927
● á borð i (hver?) side (af et skib) ⫽ on (each?) side (of a ship)
●●● tocu þeir eina scuto litla er atta meɴ reru a borð
Sv 18713●●● þeir hofðu karfa þann, er reru a borð .xíȷ́. menn eða .xííȷ́.
EgM(2001) 523÷ Raugnvalldr konungs son atti karfa einn. reru .vi. menn a borð
EgM(2001) 1078÷ lét setja fram karfa stóran, er hann átti; reru sextán menn á borð
Gr 5617÷ þeer gator ok vm j. brefe ydru. at ver mættem fa. yðer. æin baatt. þan sem roa mætte aatta menn a bord
DN IX (*[1341]›apogrˣ) 14433
● á annat borð
1) på den ene side (af skib) ⫽ on one side (of a ship)
2) alternativt, ellers ⫽ alternatively, otherwise
●●● jarl er alltrꜹþr vɴɴdir trvna at ganga oc þyckir vera harþr (kostr) á aɴɴat borþ rǽ̨þr þo þat af loksins at haɴ er scirþr
Jvs291 337●●● Taka þeir fegnir þenna kost, þvíat rekstr var á annat borð
Æv⁸⁷ 25710●●● uillde þo med ongu moti kalla a Þormod ser til biargar þo at hann felli ofan a annat bord
FbrFlat 15918÷ Hakon j. var allt tregari. til truarennar. en þotti þo harðr aannat borð. oc geck þo til um siðir oc tok skirn
ÓTOdd 5225÷ hardr (kostr) var nu ꜳ annat bord þuiat mer ⟨er⟩ eigi vhætt nu heima at buum minum
ÓH1005 69121÷ uera skolo fleíri (undanlausnir), ef þu þickizt til fær at bera upp gatur. Geslumblindi (sic) segir: litt mun ek til þess fęr, enda mun harðr ꜳ̋ annat bord þíckía
HeiðrR 5610
● á bǽði borð på/til begge sider (af et skib) ⫽ on both sides (of a ship)
●●● Byskups efne ... blezaðe imote baruɴe ... þa hrunde hon øll. þar sem þeir matto sea. nema firi stafninum ok i þui gecc iɴ a be᷎ðe borð
GBpA 1435●●● Skipin voro sko᷎rut skiolldum ꜳ bæði borð
ÓTᴵ 11019●●● byrjar hann ferðina suðr fyrir Saltíri, herjaði þá á bæði borð á Írland ok Skotland
Hkrᴵᴵᴵˣ 24516÷ þa sa þeir fiorðo alla þacta með her scipvm, ok blica þar scilldir abeði borð
KonrA 8240÷ Tekur þꜳ̋ at ganga siorrinn ꜳ̋ bæde bord ok stodu aller menn j austri
ÞorstVík556(2025) 7314÷ ok i þui geck hun inn ꜳ bæþi bord ok tok fra solbyrdin. enn hud faut aull voru apttur i austurrumi
HrafnAˣ 2065
● bera borði opbygge (skibsside) med planker ⫽ build up (a ship’s side) with planks
●●● er þeir baru skipit ⸢borði [var. bord GKS 1005 fol “D²”]. þa ...
cf.var skipit fullborða
1743 ÓTᴵᴵ 1741●●● Er nu giorr sela-báturenn? Kalla ma þad, seger Refr, at nú sie borinn bordi
Krók 106
● berask at borði [e-m] tilstøde ⫽ befall
● bera fyrir borð
1) [e-t] kaste over bord ⫽ throw overboard
●●● scal fyr borþ bera þungavarnaþ beþi mallt oc hveiti
Mork 16723÷ Nu þarf meira firir borð bera
BlFar 2788÷ bar hann fyri bord kirkiu vidinn allann ok bad þar koma sem Asolfr villdi
LdnHb105ˣ 152÷ En er Kolbeinn ⟨ok hans menn⟩ sá þat, þá herðu þeir at þeim ok báru þá alla fyrir borð á spjótum; váru þeir þá dregnir af sundi upp á skip sín
StuᴵᴵR11127ˣ 6716
2) [e-n/e-t] ignorere, tilsidesætte, underkende ⫽ ignore, disregard, bring (sby) down, reject (a legal case)
●●● have Darius ... boret firir borð lut ens fatǫka. oc sellt rettlętet i sinom domvm firir mutur oc mannamvn
~ lat.Auertit
Alexandreis 17311 (VII 31) Alex 1021●●● mal Thomas erkibyskups ... bers af kirkiunnar ovinum fyri borð
Thom¹ 16810●●● verdr Þorhallr nu firir bord borínn ok rada þau Sigurdr ollu þannueg sem þau villdu
Fær 12828●●● Enn hítt er þo sanara at þrir vottar bera hann fyrir bord
Theol AM 672 4°¹ 16r1÷ hæilog kirkia i Frannz angraz oc ryggez storlega miok af þi, ef sva sterkr stolpe sem Thomas erkibyskup er kirkiunne, skal sinu vallde ok virðing aftignaz eþa nockoru vanvirðaz, eþa hans mal af þilikum vanvirðaz eþa fyrir borð beraz
Thom¹ 1679÷ þér vilit mik þýngja ok fyrir borð bera, en eigi yðrum augum upp lypta, at sjá hverr lítilmagni ek er
GBpD 421÷ segia sitt mal med aullu fyrir bord borid, utan konungsins rettindaualld ueiti þeim asio, enn stilli sua erchibyskup þann, at hann bannfæri eigi huern mann
Thom² 43019÷ hann hellt kappsamliga þingmenn sína ok let eckí mal þeira firer bo᷎rd bera
BandK 1130÷ hínn saklavse verd (sic) eigi firi bord borín af hans lẏgum
Theol AM 672 4°¹ 39r5÷ hugði hann, at hér myndi hans mál síðr fyrir borð borit
Gr 16323÷ vænti Hánefr af slíku, at hans hlutr myndi eigi fyrir borð borinn verða
Reykdˣ 16010
● brestr á/at borði [e-t] [e-m] [fyrir sakir e-s] (ngn) mangler (ngt) (egtl.: om bord, cf. Meissner 1950 28515, HHOrðt1954 128, HHOrðt 75, el. ved bordet ɔ: i proviant, cf. HHOrðt 75; for anden tolkning, egtl.: om bølgegang der brager mod skibssiden, cf. LjósvLˣ 129¹² note) ⫽ (sby) lacks (sth.) (lit.: on board or at table ɔ: in the way of provisions; for a different interpretation, lit.: of waves breaking against a ship’s side, cf. LjósvLˣ 129¹² note)
●●● (fig.) ef gvð hefir sva fyrir ætlað ... at óss brestr ⸢a [var. at HákFlat 14814] borði (ɔ: ‘det går værre end forventet’ el. ‘ulykken rammer os’ ⫽ ɔ: ‘things go worse than expected’ or ‘calamity strikes’) ok faim ver vsigr. þa ...
HákFris 51218●●● ef nokot kann a borði at bresta firir batlꝍysis sakir
cf.ef ... uiðia slitnar eða batz festr. þa abyrgizt styrimaðr bat sinn ... eða ... allt þat er a er
28119-22 BlFar 28122●●● þú skalt fá varning þinn í mitt vald, hvat sem at borði kann bresta
LjósvLˣ 12912÷ ef nokkut kann á borði [var. + at GKS 3268 4° “a”, etc.] bresta fyrir bátleysis sakir
Jb 24915÷ ef gud hefir sua fyrir ætlat ... at oss ⸢bresti at bordi [var. brestr a borði Hák8A 12326]
HákFlat 14814÷ ef gud hefir suo fyrir sied ... at oss brestur a bordi, ok verdi þier þess varer til sanzs, at ver fꜳum nockurn osigur
Hák81 55211
● búa borði opbygge (skibsside) med planker ⫽ build up (a ship’s side) with planks
● fyrir borð udenbords, over bord ⫽ overboard
●●● hleypr (Búi) siþan fyrir borþ
Jvs291 1189●●● Hasteinn skavt setstockvm fyri borð i hafi at fornvm sið
LdnHauksb 11517●●● hann steyptiz firir borð
SnE 6310●●● Þegar skipit kendi grunns, sté hann fyri borð, ok tók skipit, ok barr upp í naust
Ket 11417÷ Maðr rindr oðrom firi borð. æða af bryggiu ... þa scal bꝍta hanom fullum rette
Gulᴵ 6932÷ Þa varð snorp oʀosta. oc fellv mioc Sveins menn sumir. en sumir hliopu þa fire ⸢*borð [non emend. boð]
ÓH 9310n.÷ Bv́i ste vpp á borþitt oc ǽtlaþi at ganga fyrir borþ
Jvs291 11812÷ Fyrir borþ allir Bva liþar
Jvs291 11813÷ Fyrir borþ allir Bv́a liþar. segir haɴ. oc þa þegar stigr haɴ fyrir borþit
Jvs291 11814÷ þeir gengv fyrir borð atta menn er upp stoðv
ÓTOddS 23026÷ Sigurðr konungs-son liop firir borð oc var drepiɴ a sundi
Sv 12830÷ Olafr Jarls-magr liop oc firir borð þa er skip hans var hroðit
Sv 12831÷ þar let Þorr koma a avngvlinn ꜹxa *hǫfvþit ok kastaþi firir borð, ok for ꜹngvllinn til *grvɴz, ok er *þer þat⸣ satt at segia, at *eigi ginti þa Þór ⟨miðr⟩ Miðgarþzorm, en Vtgarþaloki hafþi spottat Þor
SnE 6214÷ skáut hann niðr suerðz hiꜹlltunum ok let fallaz a oddin sua igegnum hann stoð en hann stæypti ser þegar fyrer borð
Rómv595(2010) 2765÷ þeir syner Gutthorms hofðu firer borð hlaupit ok hofðu tynz
EgM(2001) 405÷ Þa saknadi Ingimundr prestr boca-kistv sinar, oc var hon ⸢fyrir borð drepin [var. framm dottenn fyrer borð BLAdd 11127ˣ 34r31]
StuᴵK 1391÷ Þorarinn rosti svarar: mæl þv allra manna armastr! oc skyllði þer fyrir bord kasta, ef vel væri; en her munvm ver annars raðs leita
StuᴵK 13922÷ Steinolfr Þorbiarnar son uar þegar haugginn fyrir borð, enn Klémet smiðr var þegar drepinn uppi i skipinu
StuᴵᴵK 7712÷ Oddr liop þegar fyrir borð, er skip hans kende grunnz, ok hverr at øðrum hans manna
StuᴵᴵK 2199÷ Bvi steyptiz þa fyrir borð með kisturnar. sva segir i Bua drapu
ÓTᴵ 19423÷ Þa er Jngolfr sa landit skaut hann fyrir borð o᷎nduegis svlum sinum
ÓTᴵ 2623÷ Olafr konungr ok Kolbiorn stallari liopu þa baþir fyrir borð
ÓTᴵᴵ 28616÷ var kistunni skotit fyrir borð
Hallfr61 12911÷ uar þat rads tekit at hluta menn fyrer bord eɴ þess þurftí ecki þuiat huer baud sinum felaga fyrer bord at fara
Hálf 17822÷ þeir stígu fyrer bord
Hálf 17823÷ þeir heitask at steypa þér fyrir borð
Gr 528÷ þat vilda ek, at eptir dvelðisk einn eða tveir hjá mér, áðr en ek ganga fyrir borð
Gr 5211÷ (fig.) fór Þórólfr heim ok unir stórilla sínum hlut ok þykkisk nú eigi sinni ár fyrir borð koma (komme nogen vegne ⫽ get under way)
Ebˣ 9127÷ tok hann henndi sinni hvarn þæirra oc stꝍyptist firir borð með baðom þæim
FskBˣ 3432÷ Ruddiz þat skip svá vandliga, at náliga var hverr maðr drepinn eða fyrir borð rekinn; varð ok fám einum af sundi hólpit
StuᴵᴵR11127ˣ 6928
● fyrir borði ødelagt, tabt, tilsidesat ⫽ destroyed, lost, slighted
●●● segia þæim til heyra miskunn af hans millde, er fyri borðe verþa
Thom¹ 22612●●● ek heit ꜳ þik af ollum hug, attu hialpir mer vesulum, ella man ek allr fyrir bordi verda
MarS² 95025●●● kvað (Þorgerðr) allt sitt mál fyrir borði verða, nema hann gerðisk skǫrungr fyrir þessu máli
Ebˣ 6826÷ ek verð nú allr fyrir borði, nema þit dugið mér
Ǫlk 8724÷ er várt ráð alt fyrir borði, ef þér verðr nakkvat
KlmA 40218÷ segir honum skaða sinn ok bað hann ásjá, lézk ella allr mundu fyrir borði verða
Ebˣ 833
● hár borði (om skib) med højt fribord, med høje sider ⫽ (of a ship) with a high freeboard, with high sides
●●● konongs menn flyðu þa allir upp a Orminn langa ... þui at hann var sua har borði sem kastali hia oðrum skipunum
ÓTOddU 2494÷ ek sa a smiþar lyti. þvi at af hátt var borðe skipit
ÓTOddS 15928÷ menn O. konungs ... ho᷎fðv Orminn senn fyrir mikinn kastala. er hann var hár borðe
ÓTOddS 21329÷ voro borðin hꜳ sem ꜳ haf skipum
ÓTᴵᴵ 17512÷ huertt fliotanda far, er jarll feck til þeirra, þau er ha uoru bordi
Jvs510 6918÷ þat varo snækkiur oc skæiðar. knerror oc kaupskip er Hacon iarl hafðe fengit er ha varo borðe. oc oll væl skipað af mannum
FskBˣ 927
● innan borðs
1) indenbords, om bord ⫽ on board
●●● ef maðr andasc a kaupskipi ... ef felage hans er innan borðz. þa ...
Gulᴵ 5024●●● Engi var sa maðr þar innan borz, er verit hefði fyʀʀ a Islandi
EgM(2001) 498●●● rak þangat í fjörðinn eitt mikit hafskip ... ok hinir er í váru kastala sendu menn til þeirra ok spurðu ... hvat þeir höfðu innan borðs
Parc 249÷ þottuz þeir þa uíta at fleira var innan borz en lendir menn einir
HákEirsp 50529÷ Nu koma hermenn at þeim oc kemr eitt huert heruapn innan borðz af ufriði
BlFar 2781÷ allir er innan borðz eru
BlFar 27810÷ Ef maðr leigir eins pundz far af haseta oc byggir hann at lagum. æ meðan hann a eit pund innanborðz þa a hinn þat er leigði
BlFar 27922÷ þu hefvir þegið lif aullum þeim, er innan borz eru með þer
Páll²A 27317÷ var þar tekit fe þat allt er innan borz var. en þeir brendu skipit
EgM(2001) 10421÷ yfir eina ꜳ var feriuflutningr. Þar innan bordz voru volldugir menn
VP 4758÷ Ef friáls maðr gengr í matgerð á scipi þá á hann engan rétt á ser við scipara á scipi innan borðz
Frostˣ 20327÷ Nv ef menn beriazt i kaupferðum oc sættaz menn ⸢þar [var. innanborðs *** “fl.”] með styrimanz raðe oc haseta. þat a huergi at riufa
var. BlFar 28011: *** “fl.”
2) (som var. til ⫽ as a var. to innan hirðar)
● leggja árar á borð lægge årerne ud ⫽ put out the oars
●●● latit síga seglit sem skiotaz. en svmir leggi ꜳrar ꜳ borð ok taki skriðinn af skipinu
ÓTᴵᴵ 25818
● (mikill) borði
1) (om skib) med højt fribord, med høje sider ⫽ (of a ship) with a high freeboard, with high sides
2) (om person) “stor på den”, “bredskuldret” (cf. HHOrðt 79) ⫽ who makes much of himself, “broad-shouldered”
●●● er þat harmr mikill. er slika menn skal nockut fe skorta. er sua ero miklir borðe
BandM 436●●● hyɢ ek at þer muni ok sua þikia. ok oðrum þeim er nockurer ero ⸢borði [var. i skapi WolfAug 9 10 4° 26v22]. ok kappsmenn vilia vera
EgM(2001) 518●●● Hann var mikill borðe, ok let litt áá sik bita þat er at hondum hafðe borit
StuᴵᴵK 20827÷ þykki þér svá mikit geldingahvarfit? Ok ertu eigi þá mikill borði, ef þik hryggir slíkt
BandM 196
● taka skammt frá borði (cf. HHOrðt 78) (om årer: ikke række langt ud over skibssiden ɔ:) ikke nå vidt, komme til kort ⫽ (of oars: not reach far from a ship’s side ɔ:) not reach far, fall short
● um borð om bord ⫽ on board
●●● voru vm bord badir samt a koste herra Jons byskops
AnnL 27422●●● þótti þetta dælla at taka, er laust flaut, en sœkja inn um borð at Norðmǫnnum
Hkrᴵᴵᴵˣ 1276
● útan borðs udenbords, over bord ⫽ over board
● borð við borð (om skibe) side om side, ræling ved ræling ⫽ (of ships) alongside one another
●●● foro morg seglin ofan þverskipa. enn engi voro tengð. ok logðo borð við borð
HkrFris 36520●●● lagðe Æirikr barðanom sva at skipi Bua at þæir tængðu saman hvara tvæggiu stafnana oc borð við borð
FskBˣ 9617÷ flvttv kavpskip sitt at skipi hans ... ok leggia borð við borð
FbrHb 1195÷ En er hvárirtveggju váru búnir, þá tókz þar bardagi, ok leggja borð við borð
ǪrvS 9111÷ fóru mǫrg seglin ofan þverskipa, en engi váru tengð, ok lǫgðu borð við borð
Hkrᴵᴵᴵˣ 44312
3) side i bygningsværk ⫽ side of a building
4) bord, ?bordplade ⫽ table, ?table-top
●●● vildi (Lazarus) fóþasc af mola þeim er fell af borþi ens ꜹþga manz
~ lat.de mensa
Vulg Luc 16,21 GregDialA 14122●●● þat var siðr at lagðr var matr a borð firir menn en þa voro ꜹngvir diskar
Heið 7313●●● ero þau (N:bǫrn) oll i æinum bunade ok vm æit bord
RbHM (*1293) 2234●●● þeir hafi stærri slatr a bordum ⟨en⟩ adrir menn viti vonir til kaupa þeirra
HrHalt 41130●●● tuau bord atta aalnar ok xx. ok e[i]n[n] bordskvtil ok hit fiorda pall bord
IslDipl (1392) 10325●●● Bord skaltu giora af sithim alnar breitt ok tueggia alna langt. halfrar alnar hatt
~ lat.mensam
Vulg Exod 25,23 Stj² 30624●●● eitt fellebord. annad bord ꜳ̋ stolum
DI IX (1525: Sig) 30729÷ es þeir kvomo i kastala þa lǫþoþo þeir haɴ til borþz meþ ser
●HómÍsl²⁴(1993) 34v9÷ Skialgr ... Stæig þegar fram ivir borðet oc gecc firir konongenn
ÓHLeg 4512÷ þa ræiddiz hann ... oc stoð þegar upp or sǽti sinu, oc liop ivir borðit fram a golfit
ElisA 54÷ fara nv baþir a fund konungs oc stodv fyr borþino
AuðMork 18227÷ Nu vigr maðr armann konongs. þa scall giallda hann aftr .xv. morcom. nema hann vigi hann firi borðe konongs
Gulᴵ 6432÷ hann gecc a hondom eptir borþom með miclom fimleic
Mork 45÷ Nv rinda þeir fram borðom ok ollv þi er a var
Heið 7415÷ var þat eigi akueðit hvat feingit var annars en hvsupreyia setti firir þá trygil a borðit. Þorbiorn vattar at honum se eigi vel feingit ok rekr meðal herða henni trygilinn
Heið 8221÷ Í því sté fram yfir borðit Hjálmarr enn hugumstóri ok mælti til konungs
HeiðrH 626÷ Þora let gera skala af þioð bravt þvera ok let þar iamnan standa borð
LdnHauksb 256÷ konvngr sendi henni boð at hon skylldi koma til * borðs hans
ViðrLS544(1995) 2211÷ Varð Ubbi fyrstr at bragði at hlaupa framm undan borðinu, oc þegar a sunnd, oc lagðiz ut or ho᷎llinni
Mág¹A 2257÷ lattv oc kalla a þetta þing spamenn Jezabel drottningar. þa sem hon fęðir at sinv borði til þess at blota með ser skoga oc skvrðgoð
StjC 59213÷ Har segir: Þa vist, er a hans borðe stendr, gefr hann ii. vlfvm, er hann a, er sva heita, Geri ok Freki
SnE 4218÷ Þan tima er konongr gerer hirðmen skulu ængi borð standa firir kononge
Hirð 42218÷ þa skal han lata drotseta skipa þæim monnum firir borð sem han uil þan dagh lata gera millum þess er ⸢ruð [var. rodin LundUB Mh 15 “E”] eru borð oc han tækr sealfr vatn
Hirð 44313÷ hann tekr borð ok setr firi Butrallda. skammr er skutill minn seger þorkell, ok gack þu hingat, þorgeirr, ok sit hia Butrallda
Fbr 3412÷ vóru miklir kærleikar millum þeira byskups ok hertoga, svá at hvárr laðaði annan optliga til síns borðs
MarB 1501÷ Hann sté þegar fram yfir borðit ok nefndi sér vátta ok sagði skilit við hana
NjM 8917÷ Hann spratt upp ok steig fram yfir borðit
NjM 9119÷ Oc einn aptan, er þeir satv yfir mat-borþi, spretir tialld-scorum sa maðr, er Asmundr het ... oc vard þetta a munni, er hann sa ut: hviss piss! af tiollðin! vpp menninir hartt oc titt! boþar erv allt fyrir, rinndi borðunum oc hirti ecci vm matinn!
StuᴵK 1363÷ hann gek ꜳ hondonom epter bordvm
MHFrg¹ 14613÷ hirðin ok herbergis sueinar. sueinar ⸢ef þeir [var. firir AM 115 b 4°ˣ “B”] borði þiona. gestir ok kertasueinar (!) ... skulu þar kost ok þuilikt sialfræði hafa
RbHM (*1308) 7825÷ sueinar er fyrir borðum þiona
RbHM (*1308) 794÷ þeir odluduz badir guds einglum bord veita
~
HMSᴵᴵ 8122 ●Nik Holm perg 16 4° 18r3÷ setti iarl byskup i hꜳsæti siitt, enn þionar sialfr fyrir bordi sem skutilsveinn
Orkn 1959÷ Magnus konungr hafde gert Magnus Erlendzson skutilsuæin sinn ok þionade hann iafnan at konungs borde
OrknFlatᴵᴵ 42826÷ tuau bord atta ꜳlnar oc XX
IslDipl (1392) 10325÷ ⟨ij bord⟩ atta alnar ok XX. ok eirn bordskutill ok pallbord
IslDipl (1394) 10431÷ ij bord atta alnar oc XX
IslDipl (1394) 10431÷ hefi ek þúsund riddara, er fyrir mér þjóna at borði
~ fr.Qui serviront devant moi at mengier
AsprWᴵᴵ 7533 KlmA 34334÷ Jtem þær ok sæm morgh syskena ero saman eptir fadur æder modor ... þa skulu þau þo eige meira gera æn eina gærd oll ææ mædan þau ero saman vm eit bord
RbME (*1348)³ 1737n.÷ konungr ... sat yfir drykkjuborðum ... hné hann dauðr á borðit fram
Þórð² 1673÷ allz konar ... hvsbvnad ... med gvll kervm ok silfr kervm. med filsbeinvm, bvdkvm ok bordvm
~ lat.tabulas
9019 Dugg681b 8920÷ báðu þau svipta borðum; ok er borð váru uppi, mælti húsbóndi
FlórM 8335÷ I þui bíli stigr fram yfir konungs bordit sa madr, er het Híalmar iɴn hugom storí
HeiðrR 68÷ iij. bord
DI V (1470) 5582÷ Síðan skaut hon fyrir þau fǫgru borði ok bjó þat
Kjaln 4513÷ þat finnr og bratt hertoginn þuiat hann þionar fyrir bordino
MHFlat 28213÷ þeir urdu glader uit er þeir uoro kallder til konungs bordz
ÓH1008 79430÷ konungr klappadi knifi ꜳ bordit og bad rydia
SneglFlat 41828÷ Fiora gullhringa skaltu gera ok bua ok setia i fiogur horn bordzins
Stj² 30628÷ og drepa fol þetta er suo myckla suiuirdjng hefer honum giort. at setia þat ho᷎fud á bord fyrer hann er suo uar háttad
Vilm 1818÷ þo at eg uillda mina dottur dauda fyrer sin jllbrigdj. þa ma eg ei þa skamm þola at hennar blod renne yfer min bord
Vilm 18111÷ Matur var á bordumm
Vilm577 1633÷ Jtem gomull jnstæda. v. asaudar kugilldi. iiij. gellfiar kugilldi. ein⟨n⟩ hestur oc. ij. hross. eit⟨t⟩ bord
DI V (1461-1510: Bps B II 4) 3444÷ Hann tók þá borð ok lausa viðu ok rak um þvera stofuna ok gerði bálk mikinn
Gr 21120÷ stoll war fyrir bordinnu gullbuinn er hun skylldi sitia ꜳ̋
Hect 10115÷ eitt þyskt bord er hann gaf enn kirkiunne
AnnLy 28741÷ munlogar ij. bœd ok ker
DI II (*[1317]›Bps A II 1ˣ) 40824÷ bord
~ lat.Parasti in conspectu meo mensam aduersus eos qui tribulant me
2219 (Vulg Psalm 22,5) GlossPsalt 2320÷ fann þar Hákon jarl, gekk inn fyrir borð ok sagði jarli tiðendi
Hkrᴵˣ 32512÷ stǫkk Hersteinn brúðgumi fram yfir borðit ok gengr þar at, sem einn steinn stóð
Hǿnsˣ 343÷ stod Karllamagnus vppa einv bordi ok fagnadi ollum lyd er þar var kominn
KlmB1980ˣ 215÷ fjórir fóstrsynir keisarans, er honum þjónaðu dagliga at borði ok sæng
KlmBˣ 19519÷ ⟨Ætluðu þeir þá fyrst at bera at þeim borðit, en þá var þeim sagt, at þeir váru mettir ok farnir til hvílu⟩ emend. Stu 47314: BLAdd 11127 “IIp”
emend. StuᴵK 47314: BLAdd 11127ˣ “IIp”÷ Þat varð til nýlundu í veizlunni, at þar sem brauð var kastat á borð fyrir þá Þorgils ok Óláf, sá þeir blóðdropa nýblædda⟨n⟩ á einum hleifinum
StuᴵᴵR11127ˣ 29214÷ Nu werdur her mikill fagnadur med þessu rídur Þidrek kongur j Bern til sins gardz. Hertugi Alibrand og Hilldibrand leida hann til sins hasætiss, ok þenna dagh aa hann ei færre menn enn X.C. til sins bords
Þiðrᴵᴵˣ 3555
● búa borð [e-m] [með e-u] (stille frem og) dække bord ⫽ (put up and) lay a table
●●● Borð þitt skaltu væl bua mæð hvitum ducum oc reinni fœzlo oc goðum drycc
Kgs 430●●● lattþv helldr bva þeim borð með goðri vist oc dryck
StjC 62016●●● (evt. def. 5) þeim var borð bvið
~ lat.ciborum ... praeparatio
Vulg 4Reg 6,23 StjC 62017●●● bio þeim bord ok bad þa mataz
~ lat.posuit eis mensam
40929 VP 4099÷ man ek bua þer bord
~ lat.præparabo tibi mensam
SpecH 43b41 (I 121) Stj¹ 20915÷ Hér er nú vandlega borð búit, ok svá sem hinum kærstum vinum mínum
Brandkrˣ 1868
● borð eru brautu borde er fjernet ⫽ tables are removed
●●● of kvelldit er ⟨þeir⟩ hꜹfþv snętt oc bordin voro brꜹto
Mork 1786÷ einn dag er borþ voro brotto gecc Þorcell fyr konvng
Mork 1002÷ eínn dag er borð vorv brottv. geck Þorkell firir konvng ok mæltí
Huldaᴵ 696
● borð eru frammi ?borde er fjernet ⫽ ?tables are removed
● borð eru ofan ?borde er fjernet ⫽ ?tables are removed
● borð eru uppi borde er fjernet ⫽ tables are removed
●●● (def.?) er hann hafði *mataz þa dracc hann um hrið sva at borð voro uppi
ÓH 30415●●● Eɴ er borð voro ⸢uppi [var. ofan AM 325 V 4° “325 V”, etc.] þa bioz konungr til farar
ÓH 62211●●● er borð varo uppe ok guðe váro gratias gorvar
~ lat.finita mensa
4222 Thom¹ 421÷ hverɴ dag er borþ ero vppi ... oc ec sitc eigi vm nꜹþsynia malom
ÍvIngMork 35610÷ er borð váru uppi, mælti húsbóndi: Leyn mik eigi, hví þú ert svá óglaðr!
FlórM 8335÷ Hakon kongr sat ... ⟨til⟩ þess er bord voru uppi ok Mariumini
Hák81 5996÷ sem borð váru uppi, lætr jarl fram bera góða gripi
Vígl 6712
● borð fara braut borde bliver fjernet ⫽ tables are removed
● borð fara fram borde bliver stillet frem ⫽ tables are set up
● borð fara ofan borde bliver fjernet ⫽ tables are removed
● borð fara upp borde bliver fjernet ⫽ tables are removed
●●● hann scylldi hringia til helgar iafnsciott sem konungs borð foro ⸢upp [var. ofan AM 325 VII 4° “325 VII”, etc.]
ÓH 3051●●● satu þeir þar til kuelldz. En aðr borð skylldu vpp ⸢fara [var. taka AM 453 4°ˣ “K”, etc.], þa sagði Jarl at þar skylldi sæti hluta
EgM(2001) 7224÷ Ðui nest foro borð upp ok giek konongr ut at sia liðet
FskBˣ 379
● fara til borðs/borða gå til bords ⫽ go to table
●●● fer þiofurinn til bordzs
Sams 916●●● Fóru þeir þá til borða; hafði kerling nú mungát ok góða matgerð
EgÁsm 6413÷ rijda nu heim til kastalanz fara sijdan til borda
ErAˣ 98
● ganga at borði [við e-n] [um e-t] give efter, bøje sig, indgå forlig (med ngn) (om ngt) ⫽ submit, give way, accept a settlement (with sby) (on sth.)
●●● gengr hann eigi at borðe. oc gerer allt eptír varom vilia. þa ...
~ lat.omnia tibi concesserit
JDamBarl 9939 Menota: 76rb28 BarlA 1426●●● vill hann eigi þvi helldr at bordi ganga, utan ...
Jón⁴ 48513●●● gieck Eigill tregt ad borde umm þetta mal
ÁBpˣ 381●●● seiger hann hvo᷎rugum þeirra ohætt skyllde vera, utann þeir geinge ad borde vid hann
ÁBpˣ 9120÷ Morgu sinne bar so til, ef þeir geingu gladlega vid hann ad borde skipade hann þeim fiesamar vister
ÁBpˣ 198÷ seynkudu marger þeir sem þvilik mal attu ad ganga ad borde vid biskop umm þessar kyrkiu eigner, sem þeir hielldu
ÁBpˣ 2218÷ Nu þviad Asgrimur villde ei ad borde ganga, liet herra biskop sijra Torfa prest forboda hann
ÁBpˣ 11915÷ þeir villdu med o᷎ngu mote ad borde ganga
ÁBpˣ 1718
● ganga til borðs/borða gå til bords ⫽ go to table
●●● Þat var einn dag, er konungr gekk til borðz, oc stoð firir borðino, ok tok lavgar
StuᴵK 3513●●● hvert sinn er ek gengr til bordz
~ lat.reficere voluero
50622 VP 5062●●● þegar bonndinn uar til bordz geinginn
~ eng.was sette to mete
325 ÆvMið¹ 310●●● gengu þau til borða ok ríkrar veizlu
~ fr.cum a feste mangier
Tristan 7921 Trist¹ˣ 1477÷ er þau hafðo framt offrennd sina þa gengo þau til borz
Menota: 43ra2 Streng 2441÷ konungr gek þa til borða
ÓH 1098÷ Þa stoð konungr upp oc gek til kirkio let syngia ser hamesso gecc siðan til borða
ÓH 12614÷ þa er til borða scal ganga þa er þeiʀra leitat oc finnaz þeir eigi
Þiðrᴵ 1182÷ ganga menn til borða. þeir bro᷎ðr mataz skiott
Heið 6828÷ Fylgð oc uorðr skal boðen vera snimma dags oc skilaðr i sæinsta laghe þann tima sem konongr gengr til borðs
Hirð 41417÷ en aðr gek huær hæim til sin þegar konongr gek til borðz
Hirð 4454÷ gekk Petrus þar til borz með þeim. En þeir villdu þꜳ eina fæzlu taka ... er leyfð var i Moyses laugum
Páll²A 2465÷ Eirikr konungr geck til ⸢borða [var. borðz WolfAug 9 10 4° 49v3] at vanda sinum ok var þa fiolmenni mikit með honum
EgM(2001) 11628÷ vit komum aptr i goðan tima til borz at ganga
MarS 2861÷ Siþan gengv þav til borðz
~
PS 40134 Andr SÁM 1 39rb28÷ Gengu sidan þar til bordz. áátu ok drucku allir samt
Stj¹ 13736÷ geck Þorgils til bordz, en biskup at sofa
StuᴵᴵR 1678÷ gak nu fyst til bordz med mer en ek man sidan upp segia vite þin en o᷎ngum fride hæit ek þer alæingdar
HalldSn¹Flat 50824÷ geck keisari til bordz ok mællti til drottningar
Mág¹B 357÷ geingv (ɔ: þav) sidan til bordz ok allt lid þeirra
PartA 1181÷ jafnan er menn gengu til borda. edr fra. þa uard at kalla a Vilmund
Vilm 1711÷ gongum til bordz ok kunnum ecki matinn þess þo ydr misleki uid mik
LBpB 7021÷ jóla-aptan, þá er menn váru til borða gengnir
Hkrᴵˣ 9511÷ Þá stóð Sigurðr upp ok gekk til borðz, en II. menn þeir, er til gæslu váru fengnir með honum, stóðu upp ok gingu at borðinu
Hkrᴵᴵᴵˣ 34313÷ ꜳdur kongur gengi til bordz
Þiðrᴵˣ 872÷ komu þeir Grimr þar þann tima er ⸢konungr var genginn til borða [var. meɴ varu vndir borðvm Eg162δ(2005) 12733]
EgM(2001) 369
● ganga undan borðum gå fra bordet ⫽ leave the table
● ganga undir borð gå til bords ⫽ go to table
●●● gengu þeir undir borð ok signdu mat sinn
Ebˣ 14422÷ fari menn at mataz, enn menn minir skulv ganga vndir bord sem þeir verda til bvnir
Stúf¹ 34
● guðs borð alter ⫽ altar
●●● Alltare mercker ... bord gudz
Mess³ 5934●●● gek erchi byskupinn þꜳ enn *aftur til guds borzt. at neyta likamligum krasum. holldi ok blodi. uors herra
Dunst 2213
● hafa fram borð [fyrir e-n] stille bord frem ⫽ set up tables
●●● hann hefr borð fram borð (sic) firir mann ok deilir mat a
Heið 7320÷ Hef þv fram borð. segir hann ok ro᷎ð ecki um þat firir ꜹðrum monnum
Heið 7316
● halda upp borðum ?fjerne borde ⫽ ?remove tables
● koma til borðs/borða komme til bords ⫽ come to table
●●● konongrenn spẏr æftir hui þorarenn kom æigi til borðz
ÓHLeg 4616●●● nu eru .ij. uite a hende þer ... annat borda vite þuiat þu komt æigi til borda
HalldSn¹Flat 50736÷ er konungr com til borz. þa spurði hann hvar Emvndr lavgmaðr veri
ÓH 2181
● koma undir borð komme til bords ⫽ come to table
●●● þo at sua beri til ... at þik h⟨en⟩di þat viti. at þu komir eigi vndir borð eða til kirkiu
Hallfr 652●●● er kall kom undir bord tekr hann græidliga til matar
ÞorlJ 21129●●● Þeir bræðr ... gengu brutt þegjandi, ok til herbergis síns, komu þeir ekki undir borð á því kveldi
GHr 2657÷ kømr eigi vndir borþ. oc qveþr oss meþ øngvm soma
Þing¹Mork 36724÷ vm marginin er þeir komv vundir borð intv þeir upp allt hialið þat sem þeir reddv vm kveldit
ÓTOddS 44÷ gengr konvngr til hallar sinnar ... ok allir aðrir hofðingiar, er Pippini konvngi voro skattgilldir, erv nv vndir borð komnir með honvm
Bær 9527÷ er menn váru komnir undir borð, þá var sagt, at sá maðr var kominn ... er Bjǫrn hét ok var kallaðr járnhauss
Glúm 1724÷ Sigurdr spurde er hann kom undír bord huar Þorhallr bonde væri
Fær 12922÷ Þa er Beornn var .XIJ. vetra sat hann a haugi fo᷎dur sins ok kom æigi undir bord med konungi
Styrb 7013÷ uiti munu tuau ꜳ hendi þier annat uigs uiti enn annad er þu hefir ei komit undir bord
HalldSn²Flat 42919÷ er konungr uar under bord kominn þꜳ̋ gengu sueinarner fyrer hann
ÓH1008 79431÷ þá var fólk allt undir borð komit
Gr 593÷ hvn var komen vnder bord og var at etha og drecka
HenKunReyk 6622÷ Þorer bonndi var þa unnder bord kominn, og var þa nær hadeigi
Fljˣ 4423
● koma yfir borð komme til bords ⫽ come to table
● láta upp borð lade fjerne borde ⫽ have tables removed
● leggja fram borð stille borde frem ⫽ set up tables
● reisa borð [e-m] stille borde frem ⫽ set up tables
●●● ræistu þær bord ok baru a margskonar krasir
HelgFlat 35926●●● var þeim reist borð ok gefit gott öl at drekka
Bós 231÷ er þa bord reist
Vald 593
● rísa undan borði rejse sig fra bordet ⫽ get up from table
● setja borð [e-m / fyrir e-m / fyrir e-n] stille bord frem (for/foran ngn) ⫽ set up a table (for sby, in front of sby)
●●● laþaþi hann þaɴ oc setti borþ fýrir hann. eɴ er hann for eptir brꜹþ disci i klæfa. þa var gestriɴ horfiɴ
Kúðb655XXI 16812●●● Siþan setti hann borð fyʀir honvm
Flóv¹ 1553●●● Armoðr let þa setia þeim borð. en siðan voro setter fram storer askar fuller af skyri
EgM(2001) 13620●●● hann let fylgia þeim i eina skemmu ok setia þeim borð með enum beztum faungum
ÓTᴵ 696÷ .ii. setv ⸢*borðin [non emend. boðin] .ii. settv vistina
ÓH 677n.÷ Karl kom heim nær miðdegi, var þeim þá gefinn matr ok sett borð
ǪrvS 1413÷ Þa kom þar Vtgarþaloki ok let setia þeim borð
SnE 5820÷ Nu munu ver segir hann her setia yðr borð
EgM(2001) 6025÷ Síðan var sett borð ok gefinn þeim matr brauð ok smior. ok setter fram skyr askar storer
EgM(2001) 6026÷ þikir yðr eigi sa beini beztr at yðr se borð sett ok gefinn nattuerðr. en siðan fari þer at sofa
EgM(2001) 13618÷ er sett borð fyrir þá, ok kemr diskr fram, ok þeim megin hjá diskinum, er næframaðr sat, leggr hann fram kníf
ǪrvM 1385÷ sendi Vegardr heim summa sina menn at setia bordit
HákFlat 4428÷ eru innkalladir þrettan fatækir menn i nockut leyniligt herbergi, þar sem bord er sett ok buit
Thom² 32026÷ Sidan setr hann bord ok berr braud til
VP 49211÷ lætr hann borð setja með endilǫngum sætum
Brandkrˣ 1865÷ lét hann þá setja borð sitt ok sendi menn víða um byggðina ok bauð til sín mǫrgum mǫnnum
Hkrᴵ37ˣ 9218÷ hann lét fylgja þeim í eina skemmu ok setja þeim borð við inum beztum fǫngum
Hkrᴵˣ 25610÷ sagði, at þeir skyldi snæða fyrst, ok lét setja þeim borð ok fekk þeim laugar
Hkrᴵᴵᴵˣ 16711÷ gengu þeir til litlu stofu, ok lét Guðini setja þar borð, ok var þar gefinn góðr drykkr
Knýtl1741ˣ 4127
● setjask undir borð sætte sig til bords ⫽ sit down at table
● setja upp borð stille bord frem ⫽ set up a table
● setjask (upp) yfir borð sætte sig til bords ⫽ sit down at table
●●● aðr en han sætiz ⸢ifir [var. undir GKS 3270 4° “F”] borð
Hirð 40613●●● Þar næst tók konungarnir handlaugar ok settust ⸢upp [var. ÷ AM 531 4°] yfir borðin
KlmBˣ 6012÷ foro þeir i Paris ok ... settvz yfir borð i haseti
Bær 9651
● sitja til borðs [með e-m] sidde til bords ⫽ sit at table
●●● sitíandi til bordz med kirkiupreste
DI VI (1479) 21825÷ sat jungfruin til bordz fram yfer midiann dag
Jarlm¹ 122
● sitja um borðum sidde til bords ⫽ sit at table
● sitja undir borði/borðum sidde til bords ⫽ sit at table
●●● Oddr sat ⸢vnder borði [var. yfer mat BandK 1626] ok Ospakr gegnt honum
BandM 165●●● hann ... kom í Tungu um kveldit, er Snorri sat undir borðum
Ebˣ 1663÷ Snorri Þorbrandsson var hressastr þeira brœðra ok sat undir borði ... um kveldit
Ebˣ 1305÷ sátu menn undir borðum
Vatnˣ 593
● sitja yfir borð, sitja yfir borði/borðum sidde til bords ⫽ sit at table
●●● ein dag ⟨er⟩ Vilialmr konvngr sat yfir borði þa heyrðvz hringingar
Hem544 5810●●● er menn sátu ⸢yfir [var. undir AM 468 4° “R”, etc.] borðum
NjM 1144●●● sitia þau Ethmundr bæði samt i maltiðum ifir borð
Jón⁴ 5079●●● giordist so ... ad herra electus sat yfer bord hia erchibyskupinum. vm veturinn
LBpA 9218÷ um þann tima er konongr sitr yfir borðum
Kgs 4525÷ Einn dag er niðvngr konongr sitr ivir borðom
Þiðrᴵ 1069÷ lett konungr þa sittia yfir sino borðe i miklvm fagnaðe
ÓTOddS 9826÷ meðan konongr sitr ifir borðom
Hirð 4137÷ gekk hann með alla sueit sina aluapnaða i konungs garð. þa er konungr sat ifer borðum
EgM(2001) 11631÷ Enn er Geirmundr kom i Hollt, sat Þorðr ifir borðum ... enn þegar er Geirmundr maatti segia tiþinndi, þa bað hann Þorð úti verða, sagdi at Kolbeinn mundi okominn at eins vera, nema hann hefði siglt inn til Isa-fiarðar
StuᴵᴵK 8024÷ gengr inn firir Dioclecianum keisara, sem hann sitr ifir borð
Jón⁴ 46826÷ þu komt æigi til borda med odrum monnum þuiat nu sitia menn yfir bordum
HalldSn¹Flat 50737÷ þeir geingu til konungs eftir um daginn er hann sat yfir bordum
ÓHFlat 4928÷ hann sat ⸢yfir mat borði [var. um mat-borði Sv 9320; var. yfir bord SvFlat 61016] þa er sen var sigling Magnus konungs
var. SvEirsp 3365 → SvFlat 61016÷ hann sat yfir bord þa er sén var sigling Magnuss konungs
SvFlat 61016÷ sem hann sitr þar yfir bord um kuelldit med sinni fylgd, kemr einn okunnr klerkr utan at herberginu ok bidr orlofs inn fyrir hann
Thom² 46923÷ er hann sat yfir bordum nær none, sa hann, at reyk mikinn lagde ut um liorann, er á var herberginu
VP 49213÷ kongr sat yfir bordsvm
Sv81 2332÷ Hann kom í þann tíma, er menn sátu yfir borðum
Hávˣ 326
● skipa fyrir borð [e-m] placere (ngn) ved bord ⫽ place (sby) at a table
● stíga undan borði rejse sig fra bordet ⫽ get up from table
●●● er hann var þar kominn ok matr var signdr, bauð hann klerkum at mataz, en hann steig undan borðinu
MarB 15013÷ þeir bro᷎ðr mataz skiott. ok stiga undan borðinv þegar
Heið 6828÷ Ok stiga þeir undan borðenv ok ganga til hesta sinna. ok stiga a bak ok riða yr garði
Heið 8316÷ Bjarni sté þá undan borði
ÞStangˣ 7821
● stíga undir borð sætte sig til bords ⫽ sit down at table
÷ stigu menn undir bord huor wr sijnu rwmi
Fljˣ 3616÷ stígr hann undir borð ... tekr til matar ok snæðir djarfliga
Gautr¹ˣ 47
● stíga upp undir borð rejse sig fra bordet ⫽ get up from table
● stíga (upp) yfir borð sætte sig til bords ⫽ sit down at table
●●● æigi skolo þeir (ɔ: gestir) i þvi husi ífir borð stiga til matar eða dryckiar er konongr sitr eða hirð nema um iol oc pasker
Kgs 4118●●● gengu (þeir) sidan ⸢jnn j ho᷎llina ok stigu vpp yfer bord til matar sins [var. til borda KlmB1980ˣ 417]
KlmA1980 4010
● taka borð stille bord frem ⫽ set up a table
●●● Síðan váru borð tekin ... settisk Flosi undir borð
NjM 29015÷ er þeir kómu inn, var þeim heilsat ok síðan borð tekit
BjHˣ 18421
● taka braut borð fjerne borde ⫽ remove tables
● taka ofan borð fjerne borde ⫽ remove tables
● taka upp borð
1) [fyrir e-n] stille borde frem ⫽ set up tables
●●● voro borð vpp tekin vm alla stufv ok sett a vist
EgM(2001) 1372●●● Siþan var natt uerdr fram boriɴ ok bord ⸢upp tekin [var. fram komin KlmB1980ˣ 2596]
KlmBFrg1980 25928●●● Síðan tók Karl upp borð fyrir þá, ok settisk Vandráðr í miðju; snæddu þeir um hríð
Hkrᴵᴵᴵˣ 1683÷ Eptir þat voro borð upp tekin vm alla stufuna ok lios tendrut
StuᴵᴵK 19026÷ Vóru þá borð upp tekin ok matr á borinn heldr stórkostligr
Bárð489 2619
2) fjerne bord ⫽ remove a table
●●● er konungr hafþi drvccit þa hriþ sem honom þotti fellt. þa var borð upp tekit
ÓH 3052●●● Sem menn váru mettir ok borð váru upp tekin, þá ...
Trist¹ˣ 18729÷ Arinbiorn bað taka vpp borðin
EgM(2001) 11410÷ let þa konungr taka upp borðin
ÓTᴵ 417÷ siðan er borð varo upptækin. þa giengr Magnus konongr ut or stofunne
FskBˣ 23912
● vera/... at borði [með e-m] sidde/... til bords ⫽ be/... at table
●●● æighi skallt þu vera att borðe eða inhysis með henne i nokrom grunsæmdar stað
JKr 37420●●● (hann) hafdi dagliga utlenda pilagrima i sinu boði ok at bordi medr séér
~ lat.ad mensam
GregHom 118321 Stj¹ 15235÷ Oc ey scal ek, ath borde wæra eder jnhysis mæder henne j nockrom grunsæmder stadh
BorgKrNY 1817
● vera undir borðum sidde til bords ⫽ sit at table
●●● Þa var biskup ok hans menn undir borðum, ok matr fram borinn a borð, enn eigi til tekit
StuᴵᴵK 22419●●● komu þeir Grimr þar þann tima, er ⸢konungr var genginn til borða [var. meɴ varu vndir borðvm Eg162δ(2005) 12733]
var. EgM(2001) 369 → Eg162δ(2005) 12733
5) (item pl.) spisning, måltid ⫽ (item pl.) eating, a meal, table
●●● eitt qvelld er þeir drvcco eftir bord
SneglMork 24210●●● ferr spamaðrinn skiott vpp þanngat til borðz. þvi at boðsmenn biða hans
~ lat.ad vescendum
Vulg 1Reg 9,13 StjC 44225●●● sæll Martinus lét veiða sér fisk til borðs á fyrsta páskadag
GBpD 14428●●● hann lét síðan skunda borðinu sem mest mátti
FlórN 4313●●● Sa er borþa syslu lyter. han skal ringia til borþa at miþium degi
Gild¹ˣ 915●●● eckj vil eg deila ydur fra mat ... og er tïme til bordz herra
SigrFrˣ 6016÷ er konvngr com i haseti oc til borþa var tekit
Þing¹Mork 36719÷ Fylgðar men skulu aller með kononge vera allan dagh [var. + bæde firir mat ok sua at borde ok allan dag sidan AM 322 fol “C”]
var. Hirð 4242: AM 322 fol “C”÷ Vegarðr ... bauð Andrési til ⸢borz [var. matar Hák8A 4322]
HákEirsp 5088÷ Vegarðr ... bꜹð Andresi til borðz. enn Andres iattaði þvi. þa sendi Vegarþr heim sveina sina at setia borðit
HákFris 42536÷ hann keypti silldina til borðz sins með bogaskoti sino
HkrFris 962÷ Hann bꜹð þa Haralldi frænda sinom til borðz sins. ok geck Haralldr til veizlunnar með .lx. manna
HkrFris 20524÷ Enn til borðz konvngs var at ætla hvern dag .xxx. mæla similvbravðs oc .ii. slik rvgbravð .x. yxn feita oc .xx. haggengna .c. hrvta. oc vmframm skogarhirtir oc avnnvr veiðidyr er iafnan vorv gnog
StjC 5606÷ alla þessa hesta hvaratveggio olo oc o᷎nnvðvz þessir .xii. greifar ... oc flvttv til borðs bygg oc bravð halm oc hæy
StjC 56017÷ aðrir menn kallaz inn till borz
MarS 17725÷ hann sendi honvm ⟨hvern dag⟩ sniahvitan brꜹðhleif til borðz
MarS 32912÷ biǫdandi honum meðr sæmd til bordz meðr ser vm daghinn
JBpB(2003) 629÷ for konungr til messo oc siðan til ⸢matar [var. borðz AM 68 fol “68”; var. borða AM 61 fol 100ra13] oc þa til þings
var. ÓH 27712 → ÓH AM 61 fol 100ra13÷ þiat honum byriar medr o᷎ngu moti at bidia edr bioda no᷎kkurum heilum manni þat bil til bordz medr séér
~ lat.ad prandium
CaesASerm 7615 Stj¹ 14922÷ gef mer þat sama til bordz sua buit at snæda
Stj¹ 16512÷ hann (ɔ: Jóhannes) hvilldiz ifir sialft hifnakongsins briost undir bordinu
Jón⁴ 46635÷ Huert sem eitt klerkanna collegium einkannliga kanunka at biskups stolum. skal iafnan hafa lesning firir sinu borði af heilogum ritningum
StatJǫr¹ 27726÷ er dagr var kominn for konungr til messu ok sidan til bordz ok þa til þings
ÓHFlat 19022÷ Ef vili yðvarr væri, er tími til borðs
Parc 269÷ Veggardr kom þa til Hafnar ok baud Andresi til bordz ... sende Vegardr heim suma sueina sina at setia bordit
Hák81 36111÷ Þar uar su kona i bakstrhuse, er bakat var byskupinum til bordz
MarE 64220÷ váru menn þá búnir til borða ok tóku handlaugar úti hjá búðinni
Gr 12521÷ eptir ⸢dryckju [var. bord AM 152 fol 153rb39] um daginn gengu þeir til húsa kerlingar
var. HG 545 → HG AM 152 fol 153rb39÷ sat hann i holl sinni. eftir borð stoð upp þegar oc mællte. þat viti guð oc hinn hælgi Olafr konongr at
FskBˣ 20119÷ sagði, at furðu-ill slátr suðu þeir til konungs borðz
Hkrᴵˣ 3792÷ hann bauð þá Haraldi frænda sínum til borðz síns, ok gekk Haraldr til veizlunnar með lx. manna
Hkrᴵᴵᴵˣ 10712÷ Var þá hætt sǫgunni ok búiz til borða
StuᴵᴵR11127ˣ 2962÷ kallar hann út pilta sína, at efla einshverja gleði áðr tími sé til borðs
[fejl]
● búa til borðs tilberede (mad) ⫽ prepare (food)
●●● mun eigi vel fallit at taka oss grísinn nokkurn til matar? Þorkell tók einn ok bjó til borðs
Vatnˣ 9931÷ Enskisskonar uerk skulu þer aa þeim .ii. do᷎gum uinna. at fra teknum þeim lutum sem monnum er til borðz at bua
Stj¹ 28023
● eiga saman borð spise sammen ⫽ eat with one another
● halda borð [e-m] bespise (ngn) ⫽ feed (sby) at one’s table
●●● hellt (hinn ríki maðr) huersdaglega tigurllet borð. með allzskonar senndingum
~ lat.epulantem ... splendide
JDamBarl 2638 Menota: 14vb18 BarlA 278●●● helldo þeir baðir konvngr ok byskvp borð i hollinni hvarr sinom monnom. enn konvngr mataþiz vppi i herbergiom
HákFris 5801●●● Hann ... gaf honvm herbergi oc hellt honvm borð
~ lat.cibos constituit
Vulg 3Reg 11,18 StjC 5753÷ konungrinn lét halda henni (N:ɔ: dróttningu) borð ok mǫnnum hennar. Mataðisk dróttning sjaldan með konungi
BǫglFrg4c 151÷ skylldu þeir þa sitia um uettrinn i Biorgyn oc hallda eitt borð
HákEirsp 5701÷ hertugi sat i Nidarosi um uarit en hellt borð i Breiðastofu
HákEirsp 61011÷ skylldo þeir þa ... hallda eitt borð sva at iarl legði fram sinn kott hinn þriþia hvern dag
HákFris 48811÷ Hertogi sat vm varit i Niþarósi ok hellt borð i Breiðastofo enn var lengztum i herbergiom sinom
HákFris 5214÷ hann for i byskvps garþ við sinom monnom þeim sem hann hellt borð
HákFris 5801÷ ek skal hallda þer borð með sialfvm mer
StjC 5115÷ ef bornen haldæ ser bord oll saman ... þa ...
RbHM (*1293) 231÷ þeir skylldu ... hallda eitt bord med þui moti, at jarl skyllde leggia fram kostin þridia huern dag
Hák81 49217÷ Hertugi sat vm vorit j Nidarosi ok hellt bord j Breidastofo, enn var leingstum j herbergium sinum
Hák81 57417÷ Hann liet reisa sier haull micla ... ok helldur þar bord huern dag med myclu fiolmenni
Yngv 62÷ Einarr erkibiskup ... hafði farit austan ... með Magnúsi konungi ... héldu báðir eitt borð
Hák8B 18512÷ hann fór í biskups-garð við öllum sveitungum sínum þeim sem hann hélt borð
Hák8B 2084÷ Héldu þeir báðir borð í höllinni, konungr ok biskup, hvárr sínum mönnum
Hák8B 2085
● halda á sitt borð [e-n] bespise (ngn) ⫽ feed (sby) at one’s table
● reiða til borðs forberede spisning, lave mad ⫽ prepare food
● yfir borði ved bordet, under måltidet ⫽ at table, during a meal
●●● huer er finnr nokornn lut eptir oðrum þa lysi þria dagha iuir borðe
RbHM (*1299-1319)² 14420●●● drack eige vtan yfir borde. litla maldryckiu
AnnL 27316÷ ef nokor maðr missir sins lysi eptir þria dagha ifir borðe oc segi iarðtegnir til
RbHM (*1299-1319)² 14422÷ kom sira Sniolfur sem byskup uar yfer bordum. og uar honum skipat framan ath brikenne
LBpA 10711
6) kost, mad, underhold ⫽ board, food, sustenance
●●● jade ok herra biscup honom frialst bord jamfnlegha sidan ... a staðarens goðz
DN IV (1315) 1042●●● skal jorden liggia æfuenlega prestenom til bords
DN II (1342) 2079●●● sua biuggu þeir þat ⸢til fædu ser [var. seer til bordz AM 227 fol “B”]
var. Stj¹ 2935: AM 227 fol “B”●●● kennimenn ... höfðu þat borð af kirkjunnar rentu, sem góðfýsi fyrri manna hafði offrat altarinu
GBpD 3135●●● gefur ek ... faudr systrvm minum ... æfinligt bord ... ok klædi
IslDipl (1417) 20014●●● skipum ver slikan hatt hær hæimamonnom. sæm ær att Munklifui. bord oc læighu
~ lat.in mensa et mercede
1638 DN II (*1276›apogrˣ) 1433÷ ok hann skylldi hafva borð með henni i hennar husi
AugA 1246÷ Borð helltt hann hofsamliga ok athugasamliga sparligtt, let hann frammi vera kal ok graus
~ lat.Mensa
VitAug 7715 AugA 14126÷ Orme bonda sem þetta vaart bref hefir æfuenlægt borð meðr oss a nedra pallenn
DN IV (1342) 21919÷ skal Petr adrnemfndr hafwa hær j mot æfuenleght bord j felaghe med ollum þuilikum kost ok stæthninghi, sæm korsbrœdr hafwa j mat ok maldrykkiu
DN II (1344) 22033÷ eigi fékk borð á staðnum einn bróðurson hans
GBpD 447÷ Sva er ok skipad um kirkiu kyr allar. þær er presti liggia til bordz at huerri kirkiu
StatEi² 53114÷ kaupit oss til bordz þann kost þo at litinn sem oss naudsyniar
Stj¹ 21220÷ klærkar varer korsbrødr at Mariu kirkiu capellu varre j Oslo kierdu firir oss at jmiser menn hær med yder firirnæmes luka þeim hausteleidanger eder waarleidanger j rættan tima þa þeir vardha vt bodner ok til þeira bord liggia
DN II (1367) 30820÷ aðrir þungar skylldugir kirkiunni lukiz wt af þui commune sem þeim liggia till borðz ollum samt
StatEi³351 6332÷ renta vicarij huers þeirra ok aðrir þungar skylldugir kirkiunni reikniz af þui commune sem þeim liggr til borðz ollum samt
StatPáll² 7126÷ jall skyllde hafa þridiung skatta ok skylldna til bordz ser ok kostnadar
HarHárf 5704÷ firraz hann ok fyrirlata margir þeir, er med honum þangat ridu, ok hans rikuligt bord leingi *þꜳgu
Thom² 34630÷ Scall Benedict her i moth hafua frialst bordh at Munklini vm alla sina dagha a þan haat at han scall hafua half bolla af brødra mungati a huariom dæghi en braud oc budharuardh oc allan annan ræth slikan sem adre leikbrødhir haft hafua at forno at Munklini
DN XII (*1328›AM 902 a) 557÷ skjldi illvghi ser bord sæmilikt smyr ok skreid nog skyr ok j reit tvitvga vad ꜳ tolfmanvdvm hverivm ella ij stikr klædis
IslDipl (1427) 26211÷ skillde Þorstein ser eyuenligt bord nær brandi ... en Þorsteini syni sinum þar til bord er hann væri af omaga alldri
IslDipl (1427) 26332÷ lẏkur maudruualla klaustur grimseyiar prestum til bordz rmmrnntu (ɔ: ok innrentu?) efter fornum vana fim hundrvt
DI IV ([1446]: Bps B II 1) 69822÷ hier med gef ec æuenligt bord herdisi logadottur
DI VII (*1495›tr 1497) 24616÷ hier med skilde tijtt nefnd helga sier sess hia rꜳ̋dzmanni. ok hafa slikt bord sem honum bæri ath hafa
DI IX (1526) 35221÷ gefur ek ... Ragnæiði systr minne ævænlegth borð
DI III (*1405›apogrˣ) 70229÷ hon skal hafva bord i biskups garde i Biorgvin æ medan hon lifvir
DN II (*1306›DonVar 1ˣ) 7035÷ Skal hann vera a borde medr Byrni bonda prestbrodur oc taka firir starf sitt umfram bord af Birni fimtan laupa smers
DN III (*1306›DonVar 1ˣ) 7317÷ skyldi jarl hafa þriðjung skatta ok skylda til borðz sér ok kostnaðar
Hkrᴵˣ 10412÷ dœmdhe þa sira Haluarder þæt æyrisbolet kirkivnni halft en halft prestenom til bordssens
DNⱽ 21433÷ Brynilder gek aa flet ok aa bord fyrnemdzs Jorundar
DNⱽ 21932÷ adrar xviij marka leigu aatta kirkian ader prestenom til bordz
DNⱽᴵ 34736÷ Brynilðr gek aa flet ok aa borð fyrnemdzs Jorundar. meðr þeim skilmala. at Jorunðr skal hafua jordena Roghn
DNᴵᴵ 34132
● á borði [með e-m] [í e-u] på underhold, på kost ⫽ provided with food
●●● griotsmidir ok tresmidir oc huersdagsfolk hans er a borde er i sialfs hans garde ...
RbMH (*1277)¹ 48229●●● Skal hann vera a borde medr Byrni bonda prestbrodur
DN III (*1306›DonVar 1ˣ) 7316
● at borði [e-s] på kost ⫽ provided with food
●●● hann hafþi iafnan .lx. þeira manna er at borþi voro oc a vistom oc at veizlom
Mork 29019●●● Skal kirkiu prestrenn vera att borde staderens
~ lat.mensam
1611 DN II (*1276›apogrˣ) 147
7) spillebræt, spillebord ⫽ playing board
●●● aa tuglunvm taflpvngsins var gull baugr settr steinvm. æn annar silfr baugr var i bordinv
GullÞ 289●●● taka þær upp eitt tafl og bordit med og uar þat allt gulli lagt og gimsteinum sett
SigÞǫgl 15611÷ En ef menn dubla ... se vppnemt allt konungs vmboðs manni þat er a ⸢borðe [var. skerborði Holm perg 29 4° “Gp”] liggr
Landsl 16519÷ þeir Þórðr ok Hrani sátu at skáktafli. Þeir buðu Bárði undir borð, ok svo gerir hann
Ar 63518
● liggja við borð (om spil) ?stå på spil (cf. HHOrðt 76-77) ⫽ (of gambling) ?be placed as a stake
8) kant, rand, afstand mellem kant og væske ⫽ rim, edge, margin between rim and liquid
9) gongong ⫽ gong
Form.: borð (160); bord (86); borði (36); bordz (25); borðz (25); borðe (22); borðum (15); borde (14); borþ (13); borðs (13); borða (13); borðit (11); borz (10); bordi (10); borðinu (5); borþi (5); bordum (5); borðom (5); bordit (4); borðin (4); borðunum (4); borda (3); bords (2); bordvm (2); borþe (2); borþom (2); Borð (2); borþit (2); bordin (2); borþa (2); borðvnvm (2); borðet (1); bœd (1); boði (1); borþino (1); borþinv (1); borðínv (1); borðanna (1); borðvm (1); bordsvm (1); bo᷎rd (1); bordinu (1); borðenv (1); bordinn (1); bordid (1); bordzs (1); borþz (1); bordh (1); bordssens (1); bordzins (1); bordino (1); bordinnu (1); borþonom (1); borðvnum (1); borzt (1); bordumm (1); bordinv (1); borðinv (1); boðin (1); boð (1); borðeno (1); Bord (1);
Comp.: alnar- (1), báts- (2), bekkjar- (2), breiða·stofu- (1), brǿðra- (1), buklara- (1), byskups- (1), dag·verðar- (7), drykkju- (38), dǫgurðar- (2), eiki- (1), felli- (1), fót- (8), greni- (2), há·sǽtis- (6), her·toga- (1), hug- (1), hvíldar- (1), jarteigna- (3), jarteignar- (1), kommúns- (3), konungs- (20), leik- (1), mat- (42), nátt·verðar- (1), pall- (4), prest- (13), prýz- (1), silfr- (1), skák·tafls- (2), sker- (6), skip- (5), skips- (5), skvíara- (1), smíða- (1), stóra·stofu- (1), sveina- (1), tafl- (11), út- (2)
Gloss.: EJ ²borð; ClV; ClVAdd _; ClVErr _; ClVSuppl _; Suppl1 _; Suppl2 _; Finsen _; Fr; FrErr1; FrErr2 _; FrErr3; LLFrämm _; Hertzb; HertzbLat _; HertzbTill _; Suppl4; Fischer _; Anm _; Bin _; Rím; LP; Med _; MedComp _; MedSimp _; WN _; AH; AJ ¹,²borð; deVr ¹⁻³borð; Fr4 item -borð; NO; Walter _; ÁBlM item -borð; Bl item cf. corr.; WPA _; LMNL 651; ; LMNL; EDPG *burzda-
Litt.: Bjorvand 1994 6, 31, 32; Bø 1958 [KLNM 3] 519; Falk 1911 [MM 1910] 16; Falk 1912 51, 54-55; Falk 1914 129; Finnur Jónsson 1929 [ANF 45] 137; Halldór Halldórsson 1991 74-80; Marstrander 1915 121; Marstrander 1915 43; Norberg & Stigum 1957 [KLNM 2] 116-119; Nygaard 1916 23; Simek 1982 75-76; Ullmann 1922 [MM 1922] 24-25; Valtýr Guðmundsson 1889 186-188; Wallem 1910 88-89
Genre. (expected): historical works [his]: 151 (93); family sagas [isl]: 86 (64); religious works [rel]: 70 (142); legal works [jur]: 59 (51); romances [rom]: 44 (55); contemporary sagas [bis]: 36 (39); charters [dip]: 28 (41); legendary sagas [fas]: 25 (23); þættir [tot]: 23 (12); learned works [div]: 10 (16); unclassified [ ]: 5 (2);
External (non-ONP) resources:
Lexicon Poeticum (2nd ed.)
This uses metadata and images from septentrionalia.net
boð - borð
borð - botn
Lexicon of Medieval Nordic Law
DSL (experimental)
Searches Old Norse etymologies in ODS and Kalkar dictionaries based on data provided by Thomas Troelsgård from DSL’s digital resources in Nov. 2022. Old Norse homographs are not distinguished.
Kalkar: Bord (borð) ODS: Bord (borð) ODS: Skibsbord (skip(s)borð) ODS: hæve (borð eru upp tekin) ODS: Plankehingst (borð- hestr) ODS: fledføre (ganga á flet (ok á borð)) ODS: svinge (berandi borð)