ONP: Dictionary of Old Norse Prose

Word

hugr sb. m.

(cf. hugi sb. m.)

I. A

1) (item pl. hugir) mind, thought, consciousness, emotion

a clear distinction between def. 1 and def. 3 is not always possible

 ● er hugr [um e-n] [e-m]

 ● er (allr/...) hugr á [e-u/e-m] [e-m]

 ● af ǫllum/heilum hug

 ● hugr býðr í skap [e-t] [e-m]

 ● býðr hugr [e-t / um ■] [e-m]

 ● býðr í hug [e-t] [e-m]

 ● fella hug [til e-s]

 ● hugr fylgir máli

 ● gengr/hverfr aldrigi/... ór hug [e-t/e-rr] [e-m]

 ● gengsk hugr við [e-t] [e-m]

 ● gera sér í hug [e-t]

 ● gera ór hug sér [e-t]

 ● gera sér hug á [■]

 ● gerisk hugr á [■] [e-m]

 ● hafa hug (sinn) á [e-u/e-m]

 ● hafa þungan/... hug [á e-m/e-u / á ! meðal sín / við e-n] [fyrir e-t / fyrir sakir e-s]

 ● hafa í hug (sér), hafa í sínum hug [e-t/■(e-n)]

 ● hugr ok hjarta

 ● (er) í hug [e-t] [e-m/e-u(hum.)]

 ● í hug sér

 ● koma hug (sínum) [á e-t / eftir ■ / til ■]

 ● kemr í hug [e-t/e-rr / um e-n] [e-m]

 ● láta sér koma í hug [e-t]

 ● leggja (allan/...) hug [■ / á e-n/e-t / á ! um e-t / frá e-u]

 ● leiða hug [eftir e-u]

 ● leiða hugum [e-t]

 ● hugr leikr [á e-u]

 ● leikr hugr [á ■(e-m) / á ! um e-t] [e-m]

 ● leika í hug [e-m]

 ● líðr ór hug [■] [e-m]

 ● með einum/... hug, með þann/... hug

 ● mǽla í hug [sér]

 ● reisa hug sinn [í mót(i) e-m / við e-m]

 ● hugr rennr til ok frá [!]

 ● renna hug/hugum  1) [■ / til e-s/e-rs] [með e-u]

 ● renna hug  2) [eftir ■ / yfir e-t]

 ● renna hug (sínum) heim [■ / um ■]

 ● reynask hugi/hugum [við e-n/e-t]

 ● segir (vel ...) hugr [e-t / um e-t/e-n] [e-m]

 ● setja hug sinn [til e-s / eftir ■ / móti e-m / við e-m]

 ● setja í hug sinn [e-t]

 ● setja ór hug sínum [e-t]

 ● skjóta í hug [e-m] [e-t]

 ● snúa hug/hugum (sínum) [■ / til e-rs/e-s / eftir ■ / af e-u / frá e-m/e-u]

 ● hugr [e-rs] stendr [á e-u / til e-s]

 ● stendr hugr [til e-rs/e-s] [e-m]

 ● telja í hug (sér), telja í huginn [e-t]

 ● tveggja huga [um e-t]

 ● vera/verða í hugum [e-m]

2) (item pl.) state of mind, mood/temper

 ● hugr hlǽr [við e-m]

 ● hlǽr hugr [e-s / við !] [e-m]

 ● hrýss hugr [við e-m] [e-m]

 ● (í) hǫrðum/ ... hug [um e-n / við e-n]

 ● með inum sama hug

 ● til heils hugar [e-rs] [við e-n]

3) (spec.; item pl.) love, affection, sympathy

 ● hugr fellr [til e-rs]

 ● fellr hugr [til e-rs] [e-m]

 ● hugr/hugir [e-rra] ferr/fara (mjǫk) saman, hugir fara saman

 ● fella (góðan/...) hug [til e-rs/■(e-s)]

 ● hafa hug [á e-m]

 ● kannask hugi við [!]

 ● leggja (...) hug [á e-a / til e-rs]

note the male/female role allocation

 ● leggja hugi saman

 ● leggjask á hugi

 ● rennr hugr [til e-rrar] [e-m]

note the male/female role allocation

 ● hugr [e-rs] stendr [á e-m]

4) (item pl.) courage, boldness, battle-spirit

 ● frýja hugar [e-m]

 ● herða hug

5) (pl. hugir) spirits (of powerful men), ?fetch (cf. mannahugr sb. m.)

I. B. hugar (gen. sg. i forb. m. adj./pron.)

 ● alls hugar  1)

 ● alls hugar  2)

 ● annars hugar

II. (cogn.)

III. (y. no.)

.

Forms: hug (231); hugr (125); hvg (71); hugar (37); hvgr (25); hugum (23); huginum (18); hugur (15); hugh (13); hugi (12); hugnum (11); hvgar (10); hugir (7); hvginvm (6); huge (5); huginn (4); hugnom (4); hvgi (4); hvgnvm (4); hugenum (3); huga (3); hvɢ (3); hugrinn (2); hugarins (2); hv́g (2); hvgiɴ (2); Hvgr (2); Hug (2); hvgriɴ (2); hugenn (2); huger (2); hugína (2); húg (2); hugínum (2); hughinum (2); huginom (1); (1); huganum (1); hugina (1); ▹hu◃g (1); hvgvm (1); hvgh (1); hugí (1); hugenom (1); hwgh (1); huɢ (1); Hugr (1); hughir (1); hvgom (1); huginvm (1); hvginn (1); hu▹ger (1); hugarens (1); ghvg (1); hugen (1); hugeɴ (1);

Compounds: af·láts- (1), á·girndar- (2), á·gjarna- (1), ástar- (28), ást- (2), bleyðu- (1), elsku- (1), geita- (1), girndar- (5), grimmðar- (2), hefndar- (4), heiftar- (2), hrein·lífis- (1), hrǽdd- (1), karl·manna- (1), karl·manns- (1), kvenna- (1), manna- (3), manns- (5), merar- (2), mis·kunnar- (2), ofr- (1), ó- (8), reiði- (2), ulfa- (1), ulf- (2), ulfs- (1), van·rǿkðar- (1), varga- (1), var- (1), vár·kunnar- (1), víga- (1), víg- (7)

Gloss.: EJ (cf. corr.); ClV item hogr; ClVSuppl allshugar adv.; Fr; Hertzb; Anm; Bin; LP; Med; AH item alshugar adv.; deVr; Fr4 item allshugar adv.; NO ¹hugr, allshugar adv.; Walter; ÁBlM; Bl item allshugar adv.

Literature: Boyer 1975 [Gripla 1] 156; Boyer 1986 70 f.; Bø 1961 [KLNM 6] 607; Bø 1970 [KLNM 15] 330; Falk 1926 [MM 1926] 170; Finnur Jónsson 1914 [ANF 30] 96; Halvorsen 1962 [KLNM 7] 36; Indrebø 1936 [MM 1936] 73-75; Klare 1933-1934 [APS 8] 44-45; Kålund 1883 [STUAGNL 11] xxix; Lid 1958 [KLNM 3] 300; Mundal 1974 passim; Nygaard 1917 23, 36; Olsen 1942 [MM 1942] 16-17; Olson 1933 [ANF 49] 184; Raudvere 2005 [VMS 1] 187; Reichborn-Kjennerud 1928 38, 222a; Reichborn-Kjennerud 1947 75; Salvesen 1968 53, 66; Seip 1955 116; Solheim 1962 [KLNM 7] 34; Steinsland 1990 [CollMed 3] 62-63; Ström 1960 [KLNM 5] 38; Ström 1961 [KLNM 6] 104; Strömbäck 2000 228-229; Walter 1976 107; Weiser-Aall 1936 [MM 1936] 76-78

Genre. (expected): religious works: 221 (174); family sagas: 118 (79); historical works: 109 (114); romances: 83 (68); contemporary sagas: 54 (48); legendary sagas: 44 (28); þættir: 21 (14); charters: 14 (50); learned works: 11 (20); legal works: 6 (62); unclassified: 1 (2);

CS — April 2011

...
...
...
Contact:
Dictionary of Old Norse Prose
onp@hum.ku.dk