Københavns Universitet

Work

  ONP Reader HómÍsl⁴³(1993) (Hómilíur : Homiliae & sermones) in de Leeuw van Weenen 1993 [ÍH quarto 3] p. 72v (93)

72v01  riki. nema þeir være þannig motaþ⸌i⸍r. þa eſ poſtolarnir ſpurþo dttiɴ várn hveʀ
72v02  þeiʀa meſtr vera i himinríki. H ſagþi at ſa myndi meſtr vera þar. eſ miɴſt
72v03  bæreſc á her. oc være litillátaſtr. oc hlýþnaſtr guþſ boþorþom. oc lét þat fylgia.
72v04  Veſiþ er vitrir ſem hogɢormar. en éinfaꝇdir ſem dúfor. þar þarf hvárt at ſty-
72v05  þia aɴat hyɢiaɴdin éinfaldléikiɴ. en einfeꝇdin hyɢɢiandina. Scal gefa
72v06  einfaꝇdléikinom nafn aɴat lióſara. vetka ec nema eigi viti m elligar ſva gløct
72v07  hvat þat er. oc calla þat gǿztko ſiálfa. er ſa éinfaldr. eſ eigi er tuefaꝇdr i
72v08  ſcapino. ɴu ſa hveʀ eſ einfaꝇdr er. ſa mun falyndr vera oc eſ þat þegar gǿtſ
72v09  ca. þar fylgir oc oft litillǽte. oc hlýþni falyndino. hógvære oc hréinlifi tru-
72v10  feſti oc tárfelling. ſtaþfeſti hugſco⸌t⸍z oc ſtiórn atferþar geþfeſti oc gaſemi. oc er
72v11  þat mikil gǿtſca aꝇt ſaman. En tuefaꝇdleikinom fylgir mart illt ſlǿgþ oc ſr
72v12  lífi lygi oc lauſung oc leſtir margir ſcopon. oc ſcialſemi oc ſkéitun. opt-
72v13  lega giálp oc galeyſi. gleþi o fallin. gildingr oc geþleyſi grand er þat
72v14  andar. Caɴ þat verþa ſtundom at einfaldléickinom oc þeirri gǿtſco er þar fyl-
72v15  gir. grandar o neɴing oc auvirþſcapr. mælti afþui drottiɴ váʀ þat viþ poſtolana at þeir
72v16  ſcyꝇdi vera hygnir eþa hvaſſir ſem hogɢormar. at hyɢɢiandin oc hvaſlei-
72v17  kriɴ ſcal hveſſa éinfaldléikiɴ til neɴingariɴar. en einfaꝇdleikriɴ oc gǿt-
72v18  ſcan ſcal ſtilla hyɢiandiɴi at hon ſnuiſc eigi til ſléogþar eþa til ſuika.
72v19  Afþui ſem dúfur. at dufan eſ óſlǿg. oc hréin ſva at etki er gall i heɴi.
72v20  vill hon eongo granda ne ſkeþia vill guþ oc ſva láta vera ſína m. En afþui
72v21  ſem hoɢɢormar at þat eſ eþli hoɢɢormſinſ. þa eſ vetr keomr at h ſkþr a
72v22  miþli triá þar eſ þrǫngt eſ oc ſtrýkr ór ser éitrit aꝇt oc verþr þa
72v23  ſpanýr eptir. ſcǫlom ver oc þat glíkia eptir honom at þrøngva licamanom til þes
72v24  at éitrit fari ór hugnom. þrøngva meþ méinlǽtom. foſtom oc vǫcom at
72v25  vaka of tiþir vel. i erfiþlifi at viɴa trvlega þeir eſ verc m ero. eþa þót
72v26  eigi héiti vercmeɴ oc eſ þo hveriom hiálpvǽlict at erfiþa ser inøcki ef h
72v27  eſ heill ſvaſem hveʀ eſ heꝇ⸌ſ⸍t til føʀ. ſumir i bønahaldi oc knebeþiar fol-
72v28  lom. í ſmiþom þeir er hagir ró. fylgia o fǿrom mꜵɴom yfir vꜵtn. eþa ſlíct er guþ
72v29  ſcýtr hveriom i hug at gera til hiálpar sér. oc ſtrýqua ſva éitrit or hugnom.
72v30  réiþi oc ranglǽti. bolvǫn oc bacmęli. ꜵfund oc ofmetnoþ. éitr eſ ſlíct-
72v31  callat. oc verþa ſva ſpanýr oc ungr i aɴat ſiɴ. þót h ſé áþr gámaꝇ ſvaſem
72v32  dttiɴ váʀ mælti ſiálfr viþ læreſvéina ſína eɴ i ꜵþro guþſpialle. oc héimti til
72v33  ſín ſvéin litiɴ oc mǽlti viþ þa. ɢǿritſc er ſlíkir ſem ſvéiɴ ſiá eſ. ef ér viliþ
72v34  ǫþlatſc himinríki. en ellegar megiþ ér eigi. Eigi mælti h þat viþ þá at þeir ſkyl-
72v35  di ſva lítlir vexti ſem ſvéiɴiɴ var. þar er þeir voro fleſtir áþr miklir vexti
72v36  Heꝇdr hiᴛ at þeir ſcyꝇdi ſcapit hafa ſva galla láuſt ſem barnit hafþi. oc
72v37  iafnvélláuſt. Eſ þa bǽþi poſtolom guþſ oc ſpámꜵɴom ſiá hótíþ haꝇdin. ef vérm ꜵl-

01 þannig = þannig adv. (288) 03 litillátastr = lítillátr adj. (53) 03 bæresc = 3bera vb. (2740):  ● berask mikit/mikinn á [!] føre sig stærkt frem, fremtræde pralende ‖ make much of oneself, behave boastfully 03 hlýþnastr = hlýðinn adj. (53): 1) [e-m/e-u] lydig, medgørlig → 1)  ● lítillátr ok hlýðinn [e-u] 04 hogɢormar = hǫggormr sb. m. (34) 04 vitrir lat. prudentes sicut serpentes = 2vitr adj. (149): 2) (om dyr) opvakt, snild, kløgtig 04 éinfalldir lat. simplices sicut columbae = einfaldr adj. (113): 14) [í e-u] enfoldig (og god), troskyldig, oprigtig, rigtig/ret, retskaffen, myndig, bestemt ‖ simple (and good), guileless, sincere, true, upright, masterful, resolute 04 dúfor lat. «simplices sicut »columbae = 1dúfa sb. f. (41): due ‖ dove, pigeon 05 hyɢiaɴdin = 2hyggjandi sb. f. (17): 1) forstand, furnuft, intelligens 05 éinfaldléikiɴ lat. = einfaldleikr sb. m. (15): enfoldighed, enfoldig godhed, oprigtighed ‖ simplicity, goodness, sincerity 05 einfelldin lat. = 1einfeldi sb. f. (16): 1) enfoldighed, enfoldig godhed, oprigtighed ‖ simplicity, simple goodness, sincerity 06 vetka = 1vita vb. (781): [e-t/e-n / e-s/e-rs/sín] [með e-m/e-u] [e-m/sér] 06 einfalldléikinom lat. = einfaldleikr sb. m. (15): enfoldighed, enfoldig godhed, oprigtighed ‖ simplicity, goodness, sincerity 07 tuefalldr = tvífaldr adj. (96) 07 éinfaldr lat. = einfaldr adj. (113): 14) [í e-u] enfoldig (og god), troskyldig, oprigtig, rigtig/ret, retskaffen, myndig, bestemt ‖ simple (and good), guileless, sincere, true, upright, masterful, resolute 08 falyndr = fályndr adj. (13) 08 gǿtsca = gǿzka sb. f. (126): 2) goodness, kindness, benevolence, munificence, favour, grace, pleasantness 08 scapino = 1skap sb. n. (272): 2) sind, sindstilstand, temperament, sindelag, natur, vilje →  ● mikill/... í skapi [af e-u] 08 einfalldr lat. = einfaldr adj. (113): 14) [í e-u] enfoldig (og god), troskyldig, oprigtig, rigtig/ret, retskaffen, myndig, bestemt ‖ simple (and good), guileless, sincere, true, upright, masterful, resolute 09 falyndino = fályndi sb. n. (2) 09 hógvære = 1hógvǽri sb. f. (48) 09 trufesti = trúfesti sb. f. (12) 10 geþfesti = geðfesti sb. f. (2) 10 gasemi = gásemi sb. f. (1) 10 staþfesti = 1staðfesti sb. f. (68) 10 tárfelling = tárfelling sb. f. (6) 11 tuefalldleikinom = tvífaldleikr sb. m. (2) 11 slǿgþ = slǿgð sb. f. (55): 1) [við e-n] list, snuhed, snedighed, kneb, opspind 12 sꜹ́r lífi = saurlífi sb. n. (47) 12 scialsemi = skjalsemi sb. f. (1) 12 lausung = lausung sb. f. (40): 3) falskhed, bedrag, utroværdighed → 3)  ● lausung ok lygi 12 lygi = 1lygi sb. f. (66):  ● lausung ok lygi 12 lestir = lǫstr sb. m. (121): 3) last, udyd, synd, brøde, forseelse 12 skéitun = skeitun sb. f. (2): spot, forhånelse 12 scopon = skopun sb. f. (1): spot, hån 13 geþleysi = geðleysi sb. n. (4) 13 galeysi = gáleysi sb. n. (32) 13 o fallin = ófallinn adj. (30) 13 gildingr = gildingr sb. m. (5): 1) hovmod, pral 13 giálp = 2gjalp sb. n. (1): ?pral 13 grand = 2grand sb. n. (62): 1) [e-s / af e-u / at e-u] [e-m/e-u] injury, damage, harm, hurt def. 3? 15 o neɴing = ónenning sb. f. (7) 15 auvirþscapr = auvirð(s)skapr sb. m. (2): usselhed, uduelighed ‖ turpitude, abjectness 16 hvasleikriɴ = hvassleikr sb. m. (8) 16 hyɢɢiandin = 2hyggjandi sb. f. (17): 1) forstand, furnuft, intelligens 16 hvassir = hvass adj. (160): 1) spids, skarp ‖ sharp, pointed 17 hvessa = hvessa vb. (44): [e-t/e-n] [með e-u] [til e-s] [móti e-u] 17 neɴingariɴar = nenning sb. f. (4): virketrang, foretagsomhed 17 einfalldleikriɴ lat. = einfaldleikr sb. m. (15): enfoldighed, enfoldig godhed, oprigtighed ‖ simplicity, goodness, sincerity 18 sléogþar = slǿgð sb. f. (55): 1) [við e-n] list, snuhed, snedighed, kneb, opspind 18 stilla = stilla vb. (184): [e-n/e-t / e-u] [e-u / at e-u / með e-u] 18 suika = 1svik sb. n. (78): 1) [við e-n] svig, bedrageri, forræderi 19 óslǿg = óslǿgr adj. (5) 19 gall = 2gall sb. n. (27): 2) rancour, “bile” 19 hréin = 2hreinn adj. (124): 1) ren, ikke snavset 19 dufan lat. = 1dúfa sb. f. (41): due ‖ dove, pigeon 20 granda = granda vb. (64): [e-m/e-u] [með e-u] [e-rs] 20 skeþia = skeðja vb. (43): [e-u / e-t] [með e-u] 21 eþli = eðli sb. n. (123): 3) [til e-s] [af e-u/e-m] natur ɔ: iboende (fysisk/åndelig) natur, (sandt) væsen, (naturlig) tilstand, egenart, (grundlæggende) egenskaber, karakteristika ‖ nature ɔ: inherent (physical/spiritual) nature, (true) nature, (natural) state, character, (innate) properties, characteristics 21 skríþr = 3skríða vb. (92): [á e-t etc.] 22 þar = þar adv. (1674) 22 éitrit = eitr sb. n. (73): 1) [e-s] gift ‖ poison 22 miþli = milli præp. (520):  ● ‖ milli →  ● ‖ á milli 22 triá = tré sb. n. (174): 1) (levende) træ, træ på rod 22 strýkr = strjúka vb. (87): [e-u] ; [sér] [e-t] 23 spanýr = spánnýr adj. (14) 24 hugnom = 1hugr sb. m. (656): 1) (item pl. hugir) mind, thought, consciousness, emotion 25 erfiþlifi = erfiðlífi sb. n. (2) 25 trvlega = trúliga adv. (63) 26 hiálpvǽlict = hjalpvǽnligr adj. (13) 26 nøcki = nøkkurr pron. indef. (1518): 1) [e-s] nogen, en eller anden 26 erfiþa lat. = erfiða vb. (26): [í e-u] [til e-s] anstrenge sig, forslide sig, knokle 27 knebeþiar follom = knébeðjarfall sb. n. (4) 27 føʀ = fǿrr adj. (201): 2) [á ! / at e-u / til e-rs/e-s / um ! til e-s] som er i stand til (ngt), som formår (ngt), som kan udføre (ngt), som har evner (til ngt), dygtig (til ngt), egnet 28 o fǿrom = ófǿrr adj. (104) 29 hugnom = 1hugr sb. m. (656): 1) (item pl. hugir) mind, thought, consciousness, emotion 29 strýqua = strýkva vb. (8): [e-n/e-t] [ór e-u] 30 bacmęli = bakmǽli sb. n. (8) 30 ranglǽti = ranglǽti sb. n. (46) 30 ofmetnoþ = ofmetnuðr sb. m. (69) 30 bolvǫn = bǫlvun sb. f. (41): 2) banden ‖ cursing and swearing 30 réiþi = 2reiði sb. f. (155): vrede →  ● reiði ok ranglǽti 31 spanýr = spánnýr adj. (14) 31 siɴ = 2sinn sb. n. (446): 1) gang → 1)  ● (í) annat sinn (for) anden gang, igen, påny 31 gámall = 2gamall adj. (198): 1) [at e-u / í e-u] gammel af år, som har levet længe 33 Gǿritsc = 1gera vb. (2481): [e-s] [e-m / með e-jum] 34 ǫþlatsc = 1ǫðla vb. (87): [e-t] [með e-u] [í e-u] [af e-u/e-m / fyrir e-m / við e-n] 34 ellegar lat. = elligar adv. (161): 1) ellers, i modsat fald, hvis ikke, under andre omstændigheder, på anden vis ‖ otherwise, in the opposite case, if not, in other circumstances, in another way 35 lítlir = lítill adj. (538): 1) [e-u / at e-u] lille (af størrelse/omfang/udstrækning), lav, uanselig →  ● lítill vexti 36 galla láust = gallalauss adj. (2) 36 scapit = 1skap sb. n. (272): 2) sind, sindstilstand, temperament, sindelag, natur, vilje 37 vélláust = véllauss adj. (9) 37 ꜵlmoso góþir = ǫlmusugóðr adj. (7)