Københavns Universitet

ONP: Dictionary of Old Norse Prose

Word

1mǽla, vb.

A.

[e-t / e-u] [e-u / með e-u] [e-m/sér]
 ● mǽla einmǽli [við e-n]
 ● mǽla fund [sinn / sín á milli]
 ● mǽla illt
 ● mǽla lǫg [um e-t]
 ● mǽla í lǫgum [e-t]
 ● mǽla málum
 ● mǽla mót [með sér]
 ● mǽla á mutr
 ● mǽla (...) orð
 ● mǽla (...) orðum [til e-s / við e-n / yfir e-m]
 ● mǽla tungu(r)/mál
 ● mǽla (...)vel
 ● ‖ impers.: er mǽlt [■] [með e-jum]
 ● ‖ præs. part.: mǽlandi
 ● mǽlandi munnr/tunga
 ● svá mǽlandi
 ● mǽlanda
 ● ‖ præt. part.: mǽltr
 ● mǽlt mál
 ● vel mǽltr
 ● al- mǽltr
 ● spyrjask/... al- mǽltra tíðenda

B. mǽla + præp./adv.

á: mǽla á

[■] [e-t]
 ● mǽla á eindaga [sín í/á milli/millum]
 ● mǽla á (...) tungu(r)

aftr: mǽla aftr

[e-t / e-u]

eftir: mǽla eftir

[e-n/e-t / e-u] [við e-n] ; [e-m] [e-t]

fram: mǽla fram

[e-u] [við e-n]
 ● mǽla fram af munni [e-t]

fyrir: mǽla fyrir

[e-m/e-u] [e-t]
 ● mǽla fyrir sína hǫnd [e-t]
 ● mǽla fyrir munn(i) [e-m/sér]
 ● mǽla vel/illa fyrir [e-m/e-u]
 ● ‖ præt. part.: mǽltr fyrir [!]

gegn: mǽla (í) gegn

[e-u]

í: mǽla í

[e-t]

með: mǽla með

[e-m]
 ● mǽla með sér

mót: mǽla (í/á) mót(i)

[e-m/e-u] [■]
 ● mǽla orði í móti [e-u]
 ● ‖ præs. part.: móti mǽlandi

saman: mǽla saman

[e-t] [með sér]

til: mǽla til

[e-rs] [e-t] ; [e-s] [e-t / e-u] [við e-n] [e-m/sér]
 ● mǽla illa til [e-rs/e-s]
 ● mǽla (...) orðum til [!] [við e-n]
 ● mǽla vel til [e-rs]
 ● mǽla til vináttu/... [við e-n / með sér/e-jum / sín (í) milli]

um: mǽla um/of

[e-t/e-n] [e-t] [við e-n] [e-m]
 ● mǽla um hug sér
 ● lǫg mǽla um [■]
 ● mǽla máli sínu um [■]
 ● mǽla mikit/... um [e-t]
 ● mǽla (...) orðum um [■]
 ● mǽla á veðr um [■]

undan: mǽla undan

[e-n]

við: mǽla við

[e-n / e-m] [e-t]
 ● mǽla illa/illt við [e-n]
 ● mǽla (...) orðum við [e-n]

yfir: mǽla yfir

[e-m] [e-u]

C. mǽlask

[■]
 ● láta mǽlask [e-t]
 ● ‖ impers.: mǽlisk vel [e-m]

D. mǽlask + præp./adv.

fyrir: mǽlask fyrir

[■] [e-u] [við e-n]
 ● mǽlask illa/lítt fyrir [!]
 ● mǽlask vel fyrir [!]

innan: mǽlask innan

 ● mǽlask innan fyrir [!]

um: mǽlask um

 ● mǽlask illa/... um [!]
 ● mǽlask vel um [!]
 ● ‖ impers.: mǽlisk illa um [!]

undan: mǽlask undan

[e-u] [um e-t]

undir: mǽlask undir

 ● láta mǽlask undir [!] [e-t] [fyrir e-m]

við: mǽlask við

[e-t]
 ● mǽlask einsamann/einn við [!] [um e-t]
 ● mǽlask vel við [■]

Forms: (543); mælti (127); mæla (38); mælt (24); mællt (18); mællte (8); mæltra (8); mællti (8); mælir (8); mælltra (8); mæltu (6); mæltiz (5); męla (5); mælaz (5); mæltisk (5); męllti (5); mælltu (4); męllt (4); mælandi (4); mælltiz (3); męlltra (3); mǽla (3); męlti (3); mælast (3); mæl (3); mælazt (3); mæltir (2); mæli (2); mæltr (2); mælltv (2); mælír (2); mælanda (2); mælzk (2); męli (2); mælltur (2); mælask (2); melto (1); mælundum (1); męlom (1); mæltusk (1); mæltuz (1); verþ (1); mælte (1); mælid (1); mallt (1); mǽlasc (1); mælannde (1); męlir (1); mæltan (1); mælltuz (1); mæltumz (1); mælltizc (1); męlter (1); it (1); mę́lt (1); ▹m◃ęllto (1); mælltsc (1); mælande (1); Mælti (1); Mæl (1); mælazst (1); mælltezt (1); mæler (1); mælto (1); mellto (1); mælazth (1); mælisk (1); Męlte (1); melaɴda (1); męlt (1); mællta (1); mæltist (1);

Compounds: á- (45), bak- (3), ein- (14), for- (3), frið- (7), full- (4), fyrir- (10), hall- (27), ill- (4), lág- (6), mein- (3), mis- (13), móti- (2), of- (12), rétt- (2), sam- (13), sann- (3), sátt- (1), stór- (6), van- (5)

Gloss.: EJ ²mæla, almæltr (cf. corr.); ClV ¹mæla, almæltr; Finsen; Fr ¹mæla, almæltr; Hertzb ¹mæla; Rím ¹mæla; LP ¹mæla; Med ¹mæla; AH; deVr ¹mæla; Fr4 ¹mãla; NO ¹mæla, almæltr; ÁBlM (²mæla); Bl ²mæla, item almæltr

Literature: Grønlie 2004 [JEGP 103] 461; Hreinn Benediktsson 1960 [ÍT 2] 76, 77; Hægstad 1916 94; Jón V. Sigurðsson 1992 210; Kaiser 1998 122; Kreutzer 1977 151; Kunz 1994 [StudIsl 51] 122; Lund 1997 [MM 1997] 69; Nygaard 1917 11; Reichborn-Kjennerud 1944 [MM 1944] 227; Schach 1972 502; Seip 1944 [ANF 58] 149; Seip 1955 121; Seip 1955 28, 51, 72, 118, 121, 148; Wolf 1997 [MM 1997] 40

Genre. (expected): family sagas: 261 (107); historical works: 162 (154); learned works: 109 (27); religious works: 100 (236); contemporary sagas: 99 (65); legendary sagas: 57 (38); romances: 55 (91); legal works: 36 (84); þættir: 25 (19); charters: 6 (68);

Þorbjörg Helgadóttir — Februar 2013