Københavns Universitet

ONP: Dictionary of Old Norse Prose

Word

leysa vb.

(cf. ?lausa vb.)

A.

[e-n/e-t] [e-u / í e-u / með e-u] [at e-u / eftir e-u / um e-t] [e-m / fyrir e-m / fyrir e-n/e-t] ; [e-n] [e-s]
 ● binda ok leysa [e-n/e-t]
 ● binda ok leysa húðfat sitt

cf. binda vb. for def.

 ● leysa flota/...
 ● leysa hendr sínar
 ● leysa hǫfuð [sitt/e-rs] [með e-u]
 ● leysa líf [sitt/e-rs]
 ● leysa mál
 ● leysa vandrǽði/...
 ● ‖ impers.: leysir [e-t] [af e-u] [e-m]
 ● ísa leysir
 ● skip leysir [undir e-m]
 ● snǽ leysir [af e-u / ór e-u]
 ● ‖ præt. part.: leystr [e-u] [til e-s]

B. leysa + præp./adv.

af: leysa af

[e-m/sér/e-u] [e-n/e-t] [eftir e-u] [e-m]
 ● leysa af garði [e-n]
 ● leysa af hendi/hǫndum (sér) [e-n/e-t] [með e-u]
 ● ‖ impers.: leysir af [e-u] [e-t]

aftr: leysa aftr

[e-t] [til sín]

braut: leysa (í/á) braut/brott(u)/burt

[e-n] [með e-u]
 ● leysa (í) brott/burt með (góðum) gjǫfum [e-n]

eftir: leysa eftir

[!] [e-t]

frá: leysa frá

[e-m/e-u] [e-n/e-t] [með e-u]
 ● ‖ impers.: leysir frá [!] [e-t]

fyrir: leysa fyrir

[!]

í: leysa í

[e-t] [e-t]

innan: leysa innan

 ● ‖ impers.: leysir innan

ofan: leysa ofan

[e-t] [ór e-u]

ór: leysa ór

[e-u] [e-n/e-t]
 ● leysa ór helvíti [e-n]
 ● leysa ór vandrǽði
 ● ‖ impers.: leysir ór [e-u] [e-t]

sundr: leysa (í) sundr

[e-n/e-t] [í e-u]
 ● ‖ impers.: leysir í sundr [e-t]
 ● skip leysir í sundr [at e-u] [undir e-m]
 ● ‖ præt. part.: leystr sundr [í e-t]

til: leysa til

[e-s] [e-n]
 ● leysa til handa [e-m] [e-t]
 ● leysa til sín [e-t]

um: leysa um

[e-t]

undan: leysa undan

[e-u] [e-n/e-t]
 ● ‖ impers.: leysir undan [e-m] [e-t] [í e-u]

upp: leysa upp

[e-t]
 ● ‖ præt. part.: leystr upp

út: leysa út

[e-n/e-t] [e-u / í e-u / með e-u] [af e-u]
 ● leysa út með (...) gjǫfum [e-n]

útan: leysa útan

 ● leysa útan fyrir [!] [e-t]

C. leysa sik

[e-u / með e-u] [við e-t]

D. leysa sik + præp./adv.

af: leysa sik af

 ● leysa sik af holmi [e-u]

ór: leysa sik ór

[!]

til: leysa sik til

 ● leysa sik til frelsis

undan: leysa sik undan

[e-u / með e-u]

út: leysa sik út

[e-u / með e-u / fyrir e-t]

E. leysask

[í e-u / með e-u] [til e-s] [fyrir e-t / af e-u]

F. leysask + præp./adv.

af: leysask af

[e-u] [e-u]

braut: leysask (í/á) braut/brott/burt

[af e-u / ór e-u] [við e-t]

frá: leysask (í) frá

[e-m/e-u]

ór: leysask ór

[e-u] [fyrir e-t]

sundr: leysask í sundr

[í e-u]

til: leysask til

[e-s]

undan: leysask undan

[e-m/e-u / ! við e-n]

út: leysask út

[með e-u]

við: leysask við

[!]

II. (y. no.)

.

Forms: (429); leysa (63); leysti (33); leyst (25); leysir (8); leyste (7); leysaz (7); leẏsa (6); leysi (5); leystr (5); leystiz (4); léyste (4); leystir (4); læysa (4); leyster (4); léyster (3); leẏsti (3); leys (3); leystv (3); lœystir (3); leystur (3); læysti (2); lꝍysa (2); lœystan (2); leytest (2); leyser (2); leist (2); leystu (2); laysa (2); léysa (2); lœysti (2); leijsa (2); lęvste (1); lỏyst (1); leẏser (1); Læyst (1); læysir (1); levste (1); løysti (1); læẏsti (1); læysaz (1); leystí (1); leyset (1); lꝍysi (1); lœysa (1); levstir (1); leiste (1); Leysti (1); leysast (1); lœys (1); lœystr (1); lꝍystir (1); leister (1); levsasc (1); læyst (1); leysta (1); læẏsa (1); leysta̋ (1); léysisc (1); Leyste (1); leiser (1); leystum (1); leysumz (1); leysisk (1); Leystiz (1); leẏsi (1); leisa (1); lꜹsti (1); leẏsast (1); leẏsazt (1); lỏysa (1); leẏsit (1); leẏst (1); Leysiz (1); léystesc (1);

Compounds: hug- (1)

Gloss.: EJ; ClV; Suppl2 leysandi; Fr item lœsa; Hertzb; Suppl4 lÙ-; Rím; LP; Med; AH -øy-; deVr; Fr4; NO; Walter; ÁBlM; Bl

Literature: Grøtvedt 1939 98; Hamre 1957 [KLNM 2] 215; Hægstad 1916 92, 122, 199; Nygaard 1917 22; Seip 1955 73, 141, 148, 260, 263; Vilhjálmur Finsen 1883 642

Genre. (expected): religious works: 180 (178); historical works: 109 (116); family sagas: 103 (81); contemporary sagas: 63 (49); charters: 58 (52); romances: 54 (69); legal works: 47 (64); legendary sagas: 39 (29); learned works: 20 (21); þættir: 16 (15); unclassified: 2 (3);

Þorbjörg Helgadóttir — Juni 2012