Københavns Universitet

ONP: Dictionary of Old Norse Prose

Word

láta, vb.

A.

   ‖  (abs.):
   ‖  [e-n/e-t] :
   ‖  [e-t] [e-m] :
   ‖  [e-u] :
   ‖  [e-s] :
   ‖  (+ acc. m. inf.):
   ‖  (+ dat. m. inf.):
   ‖  (+ sætning):
   ‖  (+ inf. act.):
   ‖  (+ inf. pass.):
   ‖  (+ præt. part.):
   ‖  (+ acc. + adj.):
   ‖  (+ acc. + adv.):
   ‖  (+ adj.):
   ‖  (+ adv.):
 ● láta blóð
 ● láta eina/einn [e-n]
 ● láta heilagt
 ● láta hljótt [um sik]
 ● láta hlut sinn [fyrir e-m]
 ● láta húð
 ● láta illa/... [at e-m / um e-t]
 ● láta kost [e-s] [e-m]
 ● láta látum
 ● láta lausan [e-n] [fyrir e-m]
 ● láta laust [at e-u] [e-m / fyrir e-m]
 ● láta líf [sitt] [af e-u / með e-u / við e-t] [með e-m]
 ● láta lífi [sínu] [með e-u]
 ● láta sein at sér
 ● láta seint [við e-u]
 ● láta sem
 ● láta sitt [fyrir e-m]
 ● láta skip [fyrir e-m]
 ● láta svá/þannig [um e-t]
 ● láta illa í svefni
 ● láta ván [e-s]
 ● láta annan/... veg
 ● láta vel [til e-s/e-rs / við e-n]
 ● láta vera
 ● láta verða
 ● láta verða
 ● láta ǽð [e-m]
 ● ‖ impers.: lǽtr [e-t] [á e-u / í e-u/e-m] ; [e-t] [e-m]
 ● lǽtr hátt [í e-u]
 ● er látið
 ● ‖ præs. part.: látandi
 ● svá látandi
 ● er látanda [e-m/e-u]
 ● ‖ præt. part.: látinn
 ● lífs eða látinn
 ● vel látinn [at e-u] [af e-u(hum.) / með e-u(hum.)]

á: láta (upp) á

[e-t/sik] [e-t]
 ● láta (upp) á hals/... [e-m/sér] [e-t]
 ● láta á kost [e-n]
 ● láta á land [e-n]

af: láta af

[e-u/e-m] [e-t/e-n]

aftr: láta aftr

[e-t]

at: láta at

[e-m/e-u]
 ● láta at bǿn [e-rs]
 ● láta at landi
 ● láta at orðum [e-rs]
 ● láta at sér [e-t]
 ● láta at stjórn/...

braut: láta (á) brott/brutt/burt

[e-t/e-n] [af e-u / ór e-u]
 ● ‖ præs. part.: látandi brott [af e-u]

eftir: láta eftir

[e-t/e-n / e-u] [á e-u / í e-u / hjá e-m / með e-m / úti] ; [e-m/sér/e-u] [e-t]
 ● láta eftir heima [e-t]

frá: láta frá

[e-u] [e-n/e-t]
 ● láta frá landi

fram: láta fram

[e-t/e-n] [til e-s]
 ● láta vitni/... fram
 ● ‖ præt. part.: látinn framarr [e-m]

frammi: láta (í) frammi

[e-t]
 ● láta sín frammi

fyrir: láta fyrir

[e-u/e-m] [e-t] ; [e-t] [e-t]
 ● láta fyrir borð [e-t]
 ● láta vel fyrir [!]

í: láta í

[e-t] [e-t/e-n]
 ● láta í haf
 ● láta í hótum [e-t]
 ● láta í ljós [e-t/sik] [fyrir e-m / við e-n]

inn: láta inn

[e-n/e-t]

milli: láta á/í milli/millum/meðal

[e-t]

mót: láta (í) mót(i)

[e-m] [e-t]

niðr: láta niðr

[e-t] [í e-t]

ofan: láta ofan

[e-t]

ór: láta ór

[e-u] [e-t]

saman: láta saman

[e-t]

til: láta til

[e-s] [e-t/e-n] [við e-n]
 ● láta til reiðu [e-t] [e-m]
 ● láta skjótt/... til [!] [e-t]

um: láta um

[e-t/e-n/sik] [e-t]
 ● láta fátt um [!] [til e-rs]
 ● láta lítið/mikit/hljótt um sik

undan: láta undan

[e-m/e-u]
 ● láta undan landi
 ● láta undan til lands

upp: láta upp

[e-t/e-n] [ór e-u] [fyrir e-m]

uppi: láta uppi

[e-t] [e-m / fyrir e-m / við e-n]

út: láta út

[e-t/e-n] [af e-u / ór e-u / í e-t] [e-u] [við e-n]

útan: láta útan

úti: láta úti

[e-t]

við: láta við

[e-n/e-t] [e-t]
 ● láta brátt/... við [e-u / ! um e-t]
 ● láta vel/... við [e-n]
 ● ‖ impers.: lǽtr við [!]
 ● lǽtr vel við [!]
 ● ‖ præt. part.: látinn við [e-u]

yfir: láta yfir

[e-u/e-m] ; [e-t/sik] [e-t]
 ● láta mikit/... yfir sér
 ● láta lítit yfir sik

C. láta sik

[til e-s(hum.)]
   ‖  (+ inf.):

uppi: lát sik uppi

[e-m]

E. láta sér

   ‖  (abs.):
   ‖  (+ acc. m. inf.):
   ‖  (+ inf. act.):
   ‖  (+ inf. pass.):
   ‖  (+ acc. + adj.):
   ‖  (+ adv.):
 ● láta sér blóð
 ● láta sér fátt [til e-rs]
 ● láta sér líka [e-t / um e-t] [til e-rs]
 ● láta sér ván [e-s]

af: láta sér at

[!] [e-t]

til: láta sér til

[!] [e-t]

um: láta sér um

[e-t]

G. látask

   ‖  (abs.):
   ‖  [fyrir e-m/e-u] :
   ‖  (+ inf. act.):
   ‖  (+ inf. pass.):
   ‖  (+ præt. part.):
   ‖  (+ adv.):
 ● ‖ impers.: lǽzk [e-t] [e-m]

á: látask á

[e-n]

af: látask af

[e-u]

at: látask at

[!]

við: látask við

[!]

II. (y. isl.)

III. (y. no.)

Forms: (1116); lata (109); let (54); láta (49); lætr (43); lét (30); liet (21); letu (15); lætur (13); latit (13); latinn (10); létu (9); læt (9); lèt (8); latið (7); látit (7); leta (6); latid (6); latet (6); lat (5); leit (5); lietu (5); líet (4); lát (4); lati (4); lǽtr (4); leti (4); latandi (3); latha (3); lieth (3); letv (3); lezt (3); lez (3); letz (3); läta (3); lated (3); láte (3); lett (3); lø̨tr (2); Later (2); láti (2); lezk (2); léti (2); latande (2); Lietu (2); Lietst (2); letztu (2); liete (2); látast (2); later (2); lieti (2); latim (2); látanði (2); aflata (2); líetu (2); letuz (2); lętr (2); laata (2); latom (2); latt (2); látanda (2); látinn (2); late (2); látið (2); latanda (2); latir (2); látnar (2); léz (2); lꜳti (1); lètu (1); lietz (1); læit (1); lættur (1); látum (1); leto (1); lꜳtnir (1); lȧtid (1); liétu (1); lietst (1); læitr (1); leiti (1); lęt (1); látande (1); látin (1); lǫ́tom (1); latr (1); letta (1); láttu (1); Létu (1); latandæ (1); litinn (1); Let (1); lætvr (1); latnir (1); letoz (1); líætí (1); leitt (1); letth (1); Láttu (1); líf (1); létr (1); lótom (1); látiz (1); lótomk (1); leízt (1); Latt (1); aflati (1); Láttú (1); látandi (1); leiz (1); lȧta (1); ▹let◃ (1); Liet (1); latíð (1); latazst (1); látaz (1); látir (1); Lattu (1); letti (1); lꜳtit (1); latiɴ (1); líetv (1); Leet (1); lꜳ̋t (1); latin (1); lꜳta (1);

Compounds: eftir- (21), for- (11), fyrir- (177), fyr- (28), líf- (22), lítil- (1), til- (1), undan- (1), upp- (2)

Gloss.: EJ; ClV item látinn; Suppl2; Fr; Hertzb; HertzbTill; Anm; Rím; LP; Med -a-; AH; deVr; Fr4 item lata, leta; NO; ÁBlM; Bl

Literature: Bell 1980 [ANF 95] 97, 98; Finnur Jónsson 1896 [ANF 12] 379; Finnur Jónsson 1914 [ANF 30] 106; Grøtvedt 1939 26, 47-50; Hesselman 1911 [ANF 27] 351; Holtsmark 1927 [KLNM 2] 223; Hægstad 1915 86, 87; Hægstad 1916 129; Johannisson 1939 201, 214; Kreutzer 1977 162-163, 164-165; Nygaard 1917 36; Psilander 1929 534; Seip 1932 358; Seip 1955 203, 326; Seip 1955 85f 109 112 115 129 147 149; Sigurður Samúelsson 1998 52; Walter 1976 76

Genre. (expected): family sagas: 342 (201); historical works: 323 (289); religious works: 318 (444); romances: 192 (172); contemporary sagas: 171 (122); legendary sagas: 114 (71); legal works: 91 (159); charters: 69 (128); þættir: 52 (37); learned works: 32 (51); unclassified: 13 (6);

Þorbjörg Helgadóttir — Februar 2012