Københavns Universitet

ONP: Dictionary of Old Norse Prose

Word

hǫfðingi, “hafð-”, “hufð-” sb. m. [-ja; -jar]

I.

1) [e-s / at e-u / í !] [með e-jum] leder (af foretagende), hovedmand (i forbrydelse)
 ● setja hǫfðingja (obj.præd.) [e-n] [fyrir e-t / yfir e-t]
2) [e-rra/e-s / yfir e-jum/e-u / fyrir e-n / fyrir e-u(hum.) / í e-u / á e-u] [í móti e-m] (høj) myndighedsperson, herre, overhoved, regent, anfører, ledende/indflydelsesrig person
   ‖  (propr. comp.):
 ● formaðr ok/eða hǫfðingi [e-rra/e-rs / fyrir e-jum/e-u]
 ● herra ok hǫfðingi [e-rra/e-s / af e-u / yfir ■]
 ● hǫfðingi kennimanna (~ lat. princeps sacerdotum)
 ● hǫfðingi kristni
 ● hǫfðingi lýðsins (i ‘Rómverja saga’ ~ lat. tribunus plebis)
 ● hǫfðingi (helvítis) myrkra
 ● hǫfðingi postula (spec. om Peter ~ lat. princeps apostolorum)
 ● setja/... hǫfðingja (obj.præd.) [e-n] [yfir e-ja/e-t]
3) romersk senator, (pl. hǫfðingjar) senatet (i Rom) (i ‘Rómverja saga’ ~ lat. senator/senatus)
4) (pl.) (om klasse af engle) myndigheder (~ lat. principatus)

cf. ODS Myndighed def. 2.1; Gallén 1976 [KLNM 20] 530

II. (y. isl.)

III. (y. no.)

Forms: hofdingi (20); hofdingia (16); hǫfðingi (14); hofðingi (14); hofðingia (13); hofþingia (11); hofþingi (11); hofdingiar (10); hꜹfðingi (9); hỏfðingiar (8); hofðingiar (8); hofdingar (7); hafðingia (7); hofþingiar (6); hỏfðingia (6); hǫfþingiar (5); haufdingia (5); hỏfdingi (5); höfðingjar (5); hǫfðingjar (5); hꜹfðingia (4); hofdíngiar (4); haufdingi (4); havfðingia (4); hỏfdingia (4); hofðingium (4); havfþingi (4); hǫfðingja (4); hafðingiar (3); hꜵfþinge (3); haufðingi (3); hỏfdingiar (3); hꜵfþingiar (2); hỏfþingi (2); hỏfdíngíum (2); höfðingi (2); høfðinge (2); hofdíngia (2); havfþingia (2); hỏfdingium (2); hǫfþingi (2); Hỏfðingiar (2); hofdingiar (2); hꜹfðingiar (2); hỏfþingiar (2); hofdingium (2); hỏfdíngiar (2); hofdijngia (2); hafðingium (2); hꜹfþingi (2); hỏfðingi (2); Hofþingiar (2); hafðingivm (1); höfðingjans (1); hỏfdíngi (1); hafdinngia (1); hofþingiom (1); hofðingionum (1); hỏfðinge (1); hꜹfþingiar (1); haufþingiar (1); haufðingia (1); hꜹfdingi (1); Hꜹfðingi (1); havfðingi (1); hofdinge (1); hofðingiana (1); hfþínge (1); høfðingar (1); hafþingium (1); hꜹfðingiunum (1); Hỏfdingi (1); haufðingiar (1); hỏfðíngium (1); hofdinghia (1); hafðinginn (1); haufdingivm (1); hǫfðingjunum (1); haufþingia (1); hǫfðingíar (1); hỏfdinge (1); hꜹfðingianna (1); hỏfðingivm (1); hỏfdíngia (1); hǫfðingium (1); hỏfðíngia (1); hofdhingia (1); haufdinge (1); hꜵfþíngiar (1); hofþíngiar (1); hafþingiar (1); hỏfþingianum (1); hꜹfðingium (1); hỏfdíngía (1); Hofþingi (1); hufðingia (1); hofðengiar (1); hofdingium (1); hǫfþingiom (1); hǫfdingiarnir (1); hofðingiom (1); hofdíngar (1); hofdingiom (1); hꝍfðingiar (1); hꜹfþingia (1); hỏfðingiom (1); hǫfdingi (1); ▹hofd◃ingiarnir (1); höfðingja (1); hǫfðingia (1); hofdhinghia (1); hofdingi▹ar◃ (1); hofðengi (1); havfðingivm (1); hofðinginn (1); høfþingi (1); ▹hofd◃inge (1); hỏfþingia (1); hafðíngia (1); hꜵfþingia (1); hofdíngi (1); hꜹfðinge (1); haufþingi (1); haufdjngia (1); hỏfdíngíana (1); hofðingiaʀ (1); hꜹfþingiarnir (1);

Compounds: blót- (2), blót·manna- (1), borgar- (3), dana- (11), ein·valds- (12), engla- (1), fimm·tigi·manna- (1), fjórðungs- (2), flokks- (1), frakka·konunga- (1), frísa- (2), gesta- (9), gyðinga- (2), hallar- (1), heims- (2), heljar- (1), hel·vítis- (3), heraðs- (7), her- (1), hér·lands- (1), hers- (10), hofs- (1), hundrað·liðs- (1), hundraðs- (25), ill·virkja- (1), innan·lands- (1), jarðar- (1), júða- (1), kenni·manna- (4), kirkna- (1), konungs- (1), laga- (1), lands- (34), leik·manna- (1), liðs- (1), lífs- (1), lítil·lǽtis- (1), meðal- (2), mektar- (2), myrkra- (12), norð·manna- (1), riddara- (17), riddera- (1), ríðera- (1), skatta- (4), skota- (1), steikara- (4), stór- (23), suðr·eyinga- (1), sveitar- (36), svía- (3), undir- (1), upp·lendinga- (1), upp·svía- (2), útan·heraðs- (1), veraldar- (12), víkinga- (1), vinða- (2), vǽndis- (1), yfir- (2), þar·lands- (1), þing·hús(s)- (6), þriggja·hundraða- (1), þrǿnda- (2), þús·hundraðs- (1), ǫfundar- (1)

Gloss.: EJ; ClV; Fr; Hertzb; LP; Med hofdingi; AH -o-; deVr; Fr4; NO; ÁBlM (höfðingi), (¹-ingi); Bl

Literature: Bandle 1956 [BA 17] 22, 128, 247; Battista 2006 120; Breisch 1994 68; Durrenberger & Wilcox 1992 116; Goeres 2014 [JEGP 113] 293; Grøtvedt 1939 52; Gunnar F. Guðmundsson 2000 49-51,52,59,63,84,87,89,113-4; Gísli Pálsson 1992 4, 8; Hamre 1961 [KLNM 6] 630; Holtsmark 1958 [KLNM 3] 137; Kunz 1994 [StudIsl 51] 77; Leijström 1934 [ANF 50] 312-313; Meissner 1910 187; Meissner 1910 198; Salvesen 1968 54, 59; Seip 1949 [ANF 64] 161; Seip 1955 123, 163; Walter 1986 305; von See 1964 109; von See 1998-2001 [SB 25] 380

Genre. (expected): religious works: 148 (90); historical works: 80 (59); contemporary sagas: 29 (25); romances: 27 (35); family sagas: 21 (41); legal works: 17 (32); learned works: 9 (10); legendary sagas: 4 (14); þættir: 3 (7); unclassified: 3 (1); charters: 3 (26);

Simonetta Battista — December 2010