Københavns Universitet

ONP: Dictionary of Old Norse Prose

Word

halda vb.

A.

[e-m/e-u / e-n/e-t]
 ● halda dóm/dóma [fyrir e-u]
 ● hafa ok halda [e-t]
 ● halda heilagt [e-t]
 ● halda kirkju/...
 ● halda kost [e-m] [af e-u]
 ● halda kyrru [um e-t]
 ● halda njósnum
 ● halda (eigi) tárum
 ● halda (eigi) vatni/hlandi
 ● ‖ impers.: heldr [e-u]
 ● ‖ præs. part.: haldandi
 ● ‖ præt. part.: haldinn
 ● heill ok haldinn
 ● með heilu ok hǫldnu
 ● illa/... haldinn
 ● vel haldinn [af e-u]

B. halda + præp./adv.

á: halda á

[e-u/e-m] [um e-t] [við e-n] ; [■] [e-t] ; [e-t]
 ● halda á hǫnd/hendr [e-u] [e-m]
 ● halda á kost [e-n]
 ● halda á loft [e-t]

af: halda af

[e-m/e-u] [e-t / e-u] ; [e-t]
 ● halda mikit/... af [e-m/sér / e-n]
 ● halda af stað [frá e-u]
 ● ‖ præt. part.: haldinn af [!]
 ● vel haldinn af [!]

aftr: halda aftr

[e-u/e-m / e-t]

at: halda at

[e-u/e-m/sér] [e-u / e-n/e-t]
 ● halda at engu [e-t]

braut: halda (á) braut

[e-u]

eftir: halda eftir

[e-m/e-u] ; [!] [e-t]

frá: halda frá

[e-m/sér] [e-u/e-m / e-t]

fram: halda (á) fram

[e-m/e-u / e-t] [um e-t] [fyrir e-t]
 ● halda fram ferð/fǫr
 ● halda fram máli/málum
 ● ‖ impers.: heldr fram [e-u]

fyrir: halda fyrir

[e-m/sér/e-u] [e-m/e-u / e-n/e-t] ; [e-n/e-t] [e-n/e-t]
 ● halda fyrir augu
 ● halda kyrru fyrir [!]
 ● halda fyrir lǫg
 ● halda fyrir sik
 ● halda svǫrum fyrir [e-n/e-t]
 ● halda fyrir veðri

hjá: halda hjá

 ● halda hjá sér [e-n]

í: halda í

[e-t] [e-u] ; [e-u] [e-n] ; [e-m/e-u] [e-u]
 ● halda í hǫnd/hendr
 ● ‖ impers.: heldr í [e-t] [e-u]
 ● ‖ præt. part.: haldinn í [e-u]
 ● vel haldinn í [!] [af e-u]

inni: halda inni

[e-t] [um e-t] ; [e-m/e-u]

með: halda með

[e-m] ; [e-u] [e-u] ; [e-m/sér / e-n] [e-t]

milli: halda (á) milli

[e-ra/e-rra/sín] [e-t]

mót: halda (í) mót(i)

[e-m/e-u] [e-n/e-t]

niðri: halda niðri

[e-u]

ofan; halda ofan

[e-s] [e-u]

ór: halda ór

[e-u]

saman: halda saman

[e-u / e-t]
 ● halda hǫndum saman
 ● saman haldinn

til: halda til

[e-s/e-rs/sín] [e-n/e-t / e-m/e-u] [e-m]
 ● halda fréttum til [e-rs] [um e-t]
 ● halda til fulls [e-n] [við e-n]
 ● halda til jafns [e-t] [við e-n]
 ● halda til kapps [við e-n]
 ● halda til konungs/... [e-m / e-n]
 ● halda til laga [e-u]
 ● halda mikit/... til [e-rs/e-s] [um ■]
 ● nauðsyn heldr til [!]
 ● halda njósn/njósnir/njósnum til [■] [um e-t]
 ● halda til ríkis [e-n]
 ● halda til skírnar/fermingar [e-m]
 ● ‖ impers.: heldr til [e-s] [e-t/e-n] [um e-t] ; [e-s] [e-m]

tilsaman: halda tilsaman

[e-t]

um: halda um

[e-t/e-n] ; [e-t] [e-t] ; [e-t] [e-u]

undan: halda undan

[e-u] [e-u]
 ● halda undan veðri

undir: halda undir

[e-n/e-t] [e-u/e-m / e-t]
 ● halda undir skírn/... [e-m]

upp: halda upp

[e-u/e-m / e-n/e-t]
 ● halda upp bardaga/...
 ● halda upp borðum
 ● halda upp hǫndum
 ● halda hendr upp í loft
 ● halda upp kirkju/...
 ● halda upp (á) kost [e-m / e-n]
 ● halda upp svǫrum [fyrir e-n]
 ● ‖ impers.: heldr upp [e-u] [í e-t]
 ● ‖ præs. part.: upp haldandi
 ● með upp haldandi hǫndum
 ● ‖ præt. part.: upp haldinn

uppi: halda uppi

[e-u/e-m]
 ● halda uppi kirkju

út: halda út

úti: halda úti

við: halda við

[e-m] ; [e-u] [e-n] ; [e-t/e-n/sik] [e-t / e-u]
 ● ‖ impers.: heldr við [!] [e-u / e-t] [e-m/e-u]

yfir: halda yfir

 ● halda hendi yfir [e-m]

C. halda sik

 ● halda sik vel

D. halda sik + præp./adv.

af: halda sik af

[e-u]

at: halda sik at

[e-u]

frá: halda sik (í) frá

[e-u]

fyrir: halda sik fyrir

[e-m]

í: halda sik í

[e-u]

saman: halda sik saman

til: halda sik til

[e-s/e-rs]

út: halda sik út

við: halda sik við

[e-t]

E. halda sér

[e-u]

F. halda sér + præp./adv.

aftr: halda sér aftr

fram: halda sér fram

[við e-n] [til e-s / um e-t]

í: halda sér í

[e-t / e-u]

saman: halda sér saman

til: halda sér til

[e-s]

upp: halda sér upp

uppi: halda sér uppi

G. haldask

[e-t] [e-m]
 ● ‖ impers.: heldsk [e-u]

H. haldask + præp./adv.

á: haldask á

[!]

af: haldask af

[e-u]

aftr: haldask aftr

at: haldask at

[e-m]

eftir: haldask eftir

[!]

fram: haldask fram

 ● ‖ impers.: heldsk fram [e-u]

fyrir: haldask fyrir

[!]

í: haldask í

[e-u]
 ● haldask í hendr

með: haldask með

[!]

saman: haldask saman

til: haldask til

[e-s]

upp: haldask upp

uppi: haldask uppi

við: haldask við

[e-u/e-m] ; [e-t]

II. (y. isl.)

III. (y. no.)

.

Forms: hallda (460); halda (195); hellt (152); helldr (90); halldit (89); helt (79); hiellt (58); halldinn (38); haldit (35); heldr (35); halldaz (30); helldu (30); heldu (23); halldi (18); helldur (18); helldi (18); halldin (18); halldet (17); helldv (15); hallde (15); helldo (15); hallt (14); halldnir (14); haldi (13); halldazt (13); haldinn (13); halldandi (13); hellz (12); halldande (11); hielldu (11); hælldr (11); hélt (10); hældr (10); hellduz (9); holldnu (9); helzk (8); halldid (8); haldask (8); heillt (8); haldaz (7); (7); halla (7); haldet (7); heldi (6); hallded (6); hellde (6); halldir (6); héllt (6); hallða (6); halldenn (6); haldnir (6); halldiz (6); heldo (5); haldast (5); hielldi (5); hielldv (5); haldir (5); hiellde (5); halldizt (4); haldasc (4); halldast (4); hællder (4); hỏlldum (4); helld (4); hellzc (4); helzt (4); haulldum (4); hỏlldnu (4); hallnir (3); haldist (3); halltu (3); hallden (3); haldin (3); haldæ (3); halldanda (3); held (3); hellduzst (3); héldu (3); hieltt (3); halt (3); heilldv (3); Halldi (3); hellzt (3); heldusk (3); helder (3); Helt (2); halldazst (2); haldæt (2); Halldid (2); halde (2); hallande (2); helz (2); ▹halld◃a (2); haldizk (2); helldvz (2); hiellduzt (2); haltu (2); hiellst (2); halldez (2); hélldu (2); heilt (2); havlldnu (2); halldiɴɴ (2); haldið (2); hældo (2); Hellt (2); hællt (2); haldim (2); helldiz (2); halldannde (2); holldnum (2); höldnu (2); hélldi (2); helldut (2); hielldust (2); hiellz (2); hélzt (2); helldoz (2); holldom (2); heldir (2); holltt (2); hallðit (2); heldv (2); hellduzt (2); hell (2); halldinni (2); hælðr (2); hǫldum (2); halldim (2); halðen (2); halldeɴ (1); hallðinn (1); holldnv (1); hællðr (1); Hallt (1); halldízt (1); hell▹z◃ (1); høllnu (1); holde (1); hæildar (1); holdom (1); hiell▹t◃ (1); holldvm (1); halldda (1); halldiɴi (1); holldnnű (1); hǫldnu (1); holdnu (1); hallðen (1); halldínn (1); haðit (1); haldda (1); héldi (1); helde (1); hellst (1); hallðaz (1); haldesc (1); hælldozc (1); hælder (1); halðr (1); haldande (1); haldenn (1); halldna (1); Hellðu (1); hielltt (1); Haltu (1); hallda (1); helddu (1); huldo (1); hallði (1); helldvr (1); hǫlldnv (1); haldha (1); heldz (1); holdomc (1); halldimz (1); halldezt (1); haldhes (1); halden (1); hꜹlldum (1); halldaɴde (1); halða (1); hielldo (1); h▹alldinn◃ (1); haldith (1); hollnum (1); Helldr (1); haldazst (1); héllduz (1); hiellduz (1); hǫlldom (1); holldum (1); hölldnu (1); helldinn (1); halltt (1); hęlldi (1); halldít (1); halldasc (1); hældez (1); haldis (1); helldost (1); hellt (1); Halt (1); heelt (1); haulldnu (1); Halda (1); Halltu (1); helldí (1); helltt (1); hallttv (1); hellði (1); hallder (1); helldzt (1); héldist (1); Hallda (1); haldeð (1); heldt (1); holdno (1); hỏlldnv (1); halldner (1); hollnu (1); hælld (1); helðr (1); híellt (1); hölldnum (1); halldj (1); Heldr (1); helduz (1); hellðiz (1); hallditz (1); héldust (1); hellir (1); haldandi (1); hǫldnum (1); hallner (1); Hielltt (1); hælltz (1); halldist (1); haldandist (1); halldazk (1); holldunst (1); halldanndi (1); hellðv (1);

Compounds: bí- (15), upp- (2)

Gloss.: EJ ¹halda; ClV; Suppl2 haldandi, haldandist; Finsen; Fr; FrErr2; Hertzb; HertzbTill; Anm; Rím; LP; Med -lld-; WN; AH; deVr (hald); Fr4; NO; ÁBlM; Bl

Literature: Bandle 1956 [BA 17] 114, 382, 387, 407; Hamre 1961 [KLNM 6] 110; Hægstad 1899 37, 70; Hægstad 1916 148; Jakobsen 1964 38; Kreutzer 1977 164-165; Kölbing 1894 [PBB 19] 79, 111; Lundahl 1940 [ANF 55] 84; Magnús Stefánsson 2000 78, 79; Nes 1987 [MM 1987] 62; Nygaard 1917 20; Olsen 1936 [ANF 52] 234-235; Salvesen 1968 40; Seip 1932 356; Seip 1955 29 110 120 148 150 170 203 251; Sørlie 1937 [MM 1937] 68-71; Veturliði Óskarsson 2003 [BA 43] 261; Veturliði Óskarsson 2003 [BA 43] 29, 103, 261, 359; Veturliði Óskarsson 2003 [BA 43] 59; Vogt 1936 [ANF 52] 326-330; Wadstein 1892 [ANF 8] 89

Genre. (expected): historical works: 422 (344); religious works: 386 (527); family sagas: 291 (239); romances: 213 (205); charters: 191 (152); legal works: 175 (188); contemporary sagas: 171 (145); legendary sagas: 93 (84); þættir: 49 (43); unclassified: 35 (7); learned works: 24 (61);

Þorbjörg Helgadóttir — Maj 2010