Københavns Universitet

ONP: Dictionary of Old Norse Prose

Word

góðr adj. [compar. & superl. → betri adj.]

I.

1) (om livsvilkår, begivenheder) god, mild, behagelig, gunstig, glædelig
 ● gefa góðan dag [e-m] [fyrir e-t]
 ● (maðr/...) góðrar (á)minningar
 ● er/verðr gott [e-m] [við e-t]
 ● hyggja gott [til e-s]
 ● þykkir gott [e-m] [■]
 ● gott
2) [e-s / af sér/e-u / í sér / til e-s] [e-m/e-u / við e-n] venlig, velvillig, velsindet, generøs, gæstfri
 ● góðr beini
 ● vera í góðum hug
 ● vera í góðu skapi
 ● vera góðr af tíðendum
 ● vera/... í góðu yfirlǽti
 ● eiga gott [við e-n]
 ● gera sér gott í hug
 ● leggja gott til [!] [um e-t]
 ● með góðu
 ● er gott í skapi [e-m]
 ● gott
 ● gengr gott [e-m] [til e-s]
3) [fyrir e-m] (om karakter, væremåde) retskaffen, pålidelig, oprigtig, ærlig, reel
 ● góðr ok/... illr/vándr
 ● góðr maðr/... [í e-u / at e-u]
 ● góðr (maðr) fyrir guði
 ● góð verk
 ● góðr vili
 ● gera gott [e-m]
 ● gera mikit/... góðs
 ● gott ... illt
 ● af (...) góðu
 ● gera fyrir góðu [e-t]
 ● geta [e-rs] at góðu
 ● heita góðu [um e-t]
 ● með (...) góðu
4) (om venskab) nær, inderlig
 ● góðr vinr, góðir vinir
5) [e-s / til e-s] dygtig, ferm, brav, tapper
6) [í e-u] af god kvalitet, udmærket, fortrinlig
 ● góðr drengr [af !]
7) anset, respektabel, fornem, ærefuld, højtstående
 ● góðir menn
 ● fá gott orð [af e-u]
 ● góð virðing
8) (i tiltale)
9) som er af god beskaffenhed/kvalitet, dyrebar, værdifuld, imponerende
10) (om penge) gangbar, gyldig
 ● góðir (...)penningar en sum penge, mange penge
11) gavnlig, fordelagtig, gunstig, udbytterig, givtig, vellykket, heldig
 ● góðr kostr
 ● eiga góða kosti [e-s]
 ● með góðu på en god måde, vellykket
 ● eru mǫrg góð at [!]
12) acceptabel, tilfredsstillende, rigtig
13) [til e-s / við e-u / með e-u / móti e-u] egnet, gavnlig, som hjælper (mod ngt)
14) [at e-u] rigeligt forsynet/udstyret (med ngt), som er fyldt op, rigelig
 ● er/... gott [til e-rra/e-s] [e-m]
15) (temp.) rum, udstrakt, lang
16) (om alder) høj
17)
 ● jafn góðr ok (så god som ɔ:) næsten, så godt som
 ● nǽr svá góðr sem (så god som ɔ:) næsten, så godt som
 ● svá gott (sem) (så godt som ɔ:) nærmest
18*) ?
(Fr def. 7 kun belagt i y. no.)

II. (cogn.)

III. (y. isl.)

IV. (y. no.)

V. (poet.)

VI. (propr. topogr.)

Forms: gott (161); goðr (46); goda (31); goð (25); goða (24); góðr (24); goðo (21); góðu (18); godu (17); goðu (16); goðan (16); god (15); góðan (14); godr (10); gods (10); góðum (10); Gott (9); godur (9); goðum (9); godra (9); goþa (8); góðir (8); godan (8); goðir (8); goðer (8); góðra (7); goðom (7); góð (6); godo (6); góða (6); goðra (6); goðs (6); goði (6); godi (6); goðar (6); goþan (5); gutt (5); godar (5); goþi (5); goder (5); godum (5); góðs (4); godir (4); godz (4); goðe (4); goðrar (4); goðvm (4); góði (4); goþir (4); góþer (3); got (3); goðv (3); góþ (3); góðar (3); góþr (3); goþs (3); góþom (3); gótt (3); goþom (2); Goði (2); góþo (2); godho (2); gvtt (2); góþa (2); göder (2); goz (2); gödu (2); godv (2); goþra (2); gode (2); góþs (2); góz (2); goðri (2); godri (2); goðꜱ (2); gó þo (1); ÷÷÷goða (1); goþer (1); goþor (1); godrar (1); góðer (1); godom (1); goth (1); góþra (1); goþ▹r◃ (1); gódr (1); göd◃u (1); gỏtt (1); Goþir (1); gödz (1); goðz (1); Góð (1); gotz (1); godh (1); göda (1); gőda (1); gödann (1); gódir (1); godvr (1); gȯd (1); gỏðr (1); góþan (1); gȯda (1); góðri (1); göd (1); goþ (1); goþu (1); godann (1); Gutt (1); gőder (1); goþar (1); Goþar (1); göde (1); Godir (1); goþvm (1);

Compounds: ást- (1), at·ferðar- (1), auð- (1), bið·lundar- (1), dá- (1), dám- (1), ei- (7), fé- (14), full- (15), gras- (1), greinar- (1), gull- (4), hald- (1), hand- (1), hátta- (3), heiðrs- (1), herðu- (1), hjarta- (3), hljóð- (1), huga- (2), hugar- (1), hug- (8), járn- (1), kost- (4), kyn- (6), kynja- (1), lát- (3), lið- (10), lit- (2), lyndis- (1), mann- (1), megin- (2), mis- (2), ó·dám- (1), ó- (6), orð- (1), raun- (1), reið- (2), sama- (3), sam·vizku- (1), sið- (12), sí- (2), skap- (7), skil- (11), stað- (1), stór- (3), til·laga- (5), til·taka- (1), veðr- (2), vilja- (1), vin- (24), vinnu- (6), þef- (1), þokka- (1), þrautar- (1), þraut- (6), þroska- (2), ǽtt- (7), ǫlmusu- (7)

Gloss.: EJ; ClV item algóðr, (all-) allgóðr, (jafn) jafngóðr; Suppl2; Fr item algóðr, allgóðr; Hertzb item jafngóðr; Suppl4 item jamgóðr, ofgóðr; Anm; Bin Góði, -góði; Rím; LP item algóðr, allgóðr, jafngóðr, ofgóðr; Med -od-, item iafn-godur; AH item iamgoðr (cf. corr.); deVr; Fr4 item jafngóðr, ofgóðr; NO item algóðr, allgóðr, jafngóðr, ofgóðr, góð sb. n.; Walter; ÁBlM; Bl

Literature: Bandle 1956 [BA 17] 175, 200, 296f., 313, 328; Finnur Jónsson 1914 [ANF 30] 90; Gering 1916 [ANF 32] 20; Gjøstein 1934 [ANF 50] 115-116, 119; Goetting 2006 [SS 78] 392-393; Gunnar F. Guðmundsson 2000 153; Heidermanns 1993 250-252; Helle 1972 19-30; Hovstad 1958 [KLNM 3] 307; Hægstad 1902 25; Hægstad 1915 67, 100; Hægstad 1916 184; Hægstad 1916 34; Jón G. Friðjónsson 1997 97; Louis-Jensen 1979 [Opusc 7] 247; Mundal 1999 [CollMed 12] 87-94; Nordling 1938 47; Seip 1955 40, 112, 138, 168, 192, 289f.; Sverrir Tómasson 1988 [Rit 33] 311, 322, 326; Veturliði Óskarsson 2003 [BA 43] 121, 128; Vrátný 1917 [ANF 33] 60; Wahlgren 1940-1941 [SS 16] 185-193; Walter 1976 51-52, 65, 70-71

Genre. (expected): religious works: 155 (198); family sagas: 152 (90); historical works: 125 (129); contemporary sagas: 75 (54); romances: 66 (77); charters: 55 (57); legal works: 46 (71); learned works: 36 (23); legendary sagas: 25 (32); þættir: 21 (16); unclassified: 3 (3);

Þorbjörg Helgadóttir — Juni 2017