Københavns Universitet

ONP: Dictionary of Old Norse Prose

Citation

halda vb.Ant 10733

ONP Reader

AM 234 fol (c1340) 1ra-19vb — Antóníuss saga

(Unger 1877I, 55-121)

[e-m/e-u / e-n/e-t]

þeir hallda sitt hreinlifvi alltt fra bernskv

citation slip

ms. photo folder: 1r-3v 4r-10v 11r-17v 18r-24v

<Ant 107>

 Kristr enn krossfesti son lifvanda gvðs er sannr gvð. Eigi yðr
 falslig mal ok eigi dispvtan veralldligrar speki ma nockvt mein
 giora sva miklvm fiolða rettrvaðra manna. Ver nefnnvm at eins
 enn krossfesta Krist, ok flyia þegar remiandi allir dioflar, þeir sem
5þer dyrkit sva sem gvð, fra þeim likavmvm, er þeir hafva aðr i
 hlavpit, fyri fyrsta marki ens helga kross. Hvar erv nv þeir
 enir skravksfvllv yðrir spadomar, eða hvar erv galldrar egipzkra
 manna? Hvat giora yðr nv fiolkvnnig kvæði yðarra spekinga?
 Ek kann yðr segia: þessir allir lvtir vorv þꜳ með avllv eyddir,
10er Jesvs Kristr var ꜳ krossi pindr fyri hialpp ok heilsv allz
 heims. En eigi þvi siðr vanræki þer yðra hialp ok gefit eigi
 gavm gvðligvm iartegnvm, þꜳ er þer siait otalliga flocka þeira, er
 sivkir vorv, eignaz sina alheilsv, ok þar með leggið er ꜳ allan
 hvg haðvng at veita dyrðarfvllvm davða vars hialpara Jesvs Kristz.
15Hyggit ok at, hvaðan af þat er: yðr heiðinglig trv var enn alldregi
 havtvð af konvngligv valldi eða riki, helldr var hvn harðla kiær
 naliga allri veralldar bygð ok stvdd með valldi margra vavlldvgra
 manna, en hvn hrapar nv avll ok er miok sva at falli komin.
 En ver þionostvmenn enns krossfesta Kristz risvm vpp þvi ravsk-
20ligar ok eflvmz þvi framarr ok blomgvmz margfalldandi, sem ver
 ervm meirr af verolldinni þravngðir ok hataðir. Yðvr skvrðgoð vorv
 forðvm inni lyktt i hofvm, þeim er harðla vandliga vorv með
 skrifvðvm ok skreyttvm veggivm smiðvt, enn nv er þat hvartveggia
 af fyrnskv niðr fallit. Her i gegnn mꜳ eigi gvðlig kenning, sv
25er yðr synizt vera heimska eða sva sem leikr, verða inni byrgð
 eða lyktt i nockvrri halfv veralldarinnar, ok alldregi ma hvn verða
 talmvð eða bavnnvð af heiðingligvm herskap, þo at hvn se skelf
 með ymisligvm ꜳrasvm ok þoli margfallda freistni vikingligs ofriðar
 grimra ok heiðinna hofðingia. Segit mer, hvar i verolldinni skein
30eða lysti fyrri sva mikil birti gvðligrar trvar? Hve nær komv
 samtt fyrri sva margir kraptar sin i milli, sem nv megið er sia,
 at nockvrir hallda helga bindendi, svmir erv samteingðir i helgvm
 hivskap, margir þiona sva gvði, at þeir hallda sitt hreinlifvi alltt
 fra bernskv ok til endalycktar. Nv mꜳ ok sia, hverssv fagrliga
35kristnin blomgaz af dyrðarfvllri staðfesti pislarvattanna, þeira er
 þreyta sinni trv at hallda fyri gvðs ast allt til vthellingar sins
 bloðs, en vpphaf allra þessa dyrðligra lvta er kross Kristz, er
 helgaðiz af gvðligri pining. En i milli sva otalligra krapta
 kristinna manna er eigi annat yðartt starf, enn fram at setia fyri
40þꜳ, er ovarir erv, yðartt hegomafvllt málsnilldar net, til þess at