Københavns Universitet

ONP: Dictionary of Old Norse Prose

Citation

heilagr adj.AugA 13625

ONP Reader

AM 234 fol (c1340) 67ra-73rb — Ágústínuss saga

(Unger 1877I, 122-142¹⁵, 143⁴⁻²⁰, 144¹⁴-145¹, 145²²-146⁵, 146²⁸-149³)

9) (om hellig/kirkelig handling, gudstjeneste, ceremoni, ritual, sakramente (incl. salme, hostie, etc.))

með ⸢heilugu [var. helgu Holm perg 2 fol “B”, etc.] bænahalldi

citation slip

ms. photo folder: 66r-71v 72r-76v

<AugA 136>

 omnis terra veneratur. Sva annstefnaz1þeir við með versaskipti
 allanþenna lofsaung til lycta, sem hann er siðan2 sunginn i heilagri
 kristni. Siðan voru þeir baðir skirðir Augustinus ok Alippius af
 hinum heilaga Ambrosio, ok flyði þꜳ fra þeim oll ꜳhyggia um-
5liðins lifs af myklum alhuga til guðs ok heilagrar truar; saddizt
 Augustinus eigi þenna tima af dasamligum sætleik, er hann hug-
 leiddi hæð ok miskunnsemð guðligs raðs yfir hialpp ok heilsu
 mankynsins. Þat var ok harðla fagrligtt, hverssu sætliga hann
 grét með mikilli viðrkomning hiartans hrærðr af hlioðum þeim, er
10sætliga [sunguz psalmar3 eða aðrir lofsaungvar i heilagri kirkiu.
 Ok er þess hattar raustir lioðuðu at hans eyrum, þꜳ samteingðiz
 sannleikrinn sva hans hiarta, at þaðan af hitnaði4 astuð sannrar
 goðfysi með honum, sva at hann elskaði sialf tarin, er af augunum
 flutu fram. Augustinus var þꜳ nockuru meirr en þritugr, er hann
15tok heilaga skirnn. Moðir hans Monika lifði þꜳ enn ok fylgði
 honum iafnan. Þat var nær þessum stundum, er Justina drottning
 moðir Valentiniani keisara, er hinn yngri var kallaðr, striddi upp
 ꜳ [hinn heilaga5 Ambrosium byskup fyrir sakir villu sinnar, er
 hun hafði vorðit svikin af Arrius villumaunnum. En i þenna tima
20kristninnar ottaðiz folk ufrið villumanna, ok heimti sik undan at
 veria byskup sinn Ambrosium eða fyrir hans skylld dauða þola.
 Nu sꜳ guðs ambatt Monika moðir Augustini borgina alla skelfða
 af miklum ukyrleik ok ufriði villumanna, hafði hun þa alla sina
 ꜳstundan ok ꜳhyggiu til þess at vera sem lengztum ꜳ skynsam-
25ligri voku með heilugu6 bænahalldi guðs kristni til friðar. Þenna
 tima var þat skipat, sem enn hellzt ok eptir likiz nær um allan
 heiminn, at ymnar ok psalmar se sungnir við tón, sem aðr var vandi
 til i austrhalfu heimsins, at leikfolkit skylldi þvi minnr mæðaz
 eða leiðaz framflutning heilagrar tiðagiorðar. A þessum dogum kom
30til motz við Augustinum einn ungr maðr honum samlendr ok
 gerðiz hans samfelagi, þessi het Evodius at nafne, hann hafði fyrr
 verit skirðr en Augustinus. Þeir voru siðan baðir samt halldandi
 sin ꜳ milli heilaga ast, ferðuðuzt nu braðliga heim aptr ut i
 Affricam, iafnnan hugsandi ok eptirleitandi, hverr staðr þeim mætti
35nytsamligaztr vera guði at þiona. Ok er þeir lagu við Tifrar os
 sva sem til byriar, tok moðir Augustini nockurnn siukleika, er
 nalgaðizt sꜳ dagr, er hun mundi liða af þessum heimi. Þꜳ bar
 sva til af guðs tilskipan, at þau stoðu bæði samtt ok son hennar
 
 1andæfazt B. 2 tilf. B, C. 3 [syngiaz salmar B. 4 hans tilf. A.
405 [mgl. B, C. 6 helgu B, C.